Thương xác với Dạ-Lư Hương

Về tiểu thuyết

Gieo gió gặt băo

 Đỗ Tấn

 

Trong hai số Vui Sống 3 và 4, anh Dạ-Lư Hương đă chỉ trích nặng nề cái “luận đề” mà anh B́nh đă mặc nhiên nhồi nhét trong tiểu thuyết GIEO GIÓ GẶT BĂO. Tôi nói “mặc nhiên” là theo một phần quan điểm của anh Dạ-Lư Hương chứ thực ra anh B́nh đă từng nói „anh không viết tiểu thuyết có luận đề và G.G.G.B. không phải là tiểu thuyết có luận đề“. Kể anh Dạ-Lư Hương đă làm một việc hơi „ép bụng“ v́ thâm tâm anh B́nh không có cái dụng ư nào nào đó mà cứ gán ép cho anh ấy là có („dù muốn dù không, dù ít hay nhiều“) rồi nhắm vào đó mà chỉ trích th́ thật là „oan ức“.

Đại ư lập luận của Dạ-Lư Hương trong bài báo như thế nào ?

Anh Dạ-Lư Hương chống chế cho Hảo, nói rằng không phải nàng là „chính phạm“ trong cơn băo kia, mà „chính phạm“ là Nho. Một khi Nho đă trở thành „chính phạm“ th́ Liên không c̣n là nạn nhân nữa mà mặc nhiên phải bước lên vị trí „ṭng phạm“, và vấn đề sẽ đặt ngược lại như sau: trái với ư định của tác giả (anh B́nh-Nguyên Lộc) cơn băo kia chính là do Nho và Liên gây ra, Hảo chỉ là nạn nhân, nạn nhân của cái tư tưởng phong kiến thối nát, lạc hậu „thất hiếu hữu tam, vô hậu vi đại“ mà Nho là biểu tượng c̣n rơi rớt, nạn nhân của sự „buông trôi ḿnh theo gịng nước đục ... để tiếp tục thỏa măn xác thịt với Nho“ của Liên. Và để kết luận, quan ṭa Dạ-Lư Hương đă dẫn đến dư luận của „nhiều độc giả - nhất là độc giả phái yếu hay nói rơ hơn, những nữ độc giả chưa từng làm bé và đang lo sợ trước muôn ngàn h́nh thức biểu tượng của nạn vợ bé hiện nay - đă phản đối sự thiên lệch này (?). Họ không nói Hảo hoàn toàn có tội nhưng họ cho rằng chính Hảo mới là nạn nhân đáng thương của tư tưởng đa thê. Nàng không thể trốn tránh tội lỗi nhưng phải được hưởng trường hợp giảm khinh...“.

Rất tiếc là người ta không hiểu số nữ độc giả kia (hay là anh Dạ-Lư Hương) phản đối sự thiên lệch này là sự thiên lệch nào, và trường hợp giảm khinh đó ra sao ?

Để buộc tội Nho, trở thành chính phạm, anh Dạ-Lư Hương đă đưa ra những tội trạng như sau:

1)      Nho đi lại với Liên, ngoài cái tiềm thức bị bức thúc bởi một tư tưởng hủ nho (có con để nối dơi tông đường, thất hiếu hữu tam, vô hậu vi đại), c̣n v́ dục vọng dẫn dắt.

2)      Nho đă không thành thật yêu Liên v́ „khi Liên mang bào thai lên ăn ở tại nhà anh để chờ ngày sanh nở, anh đă tỏ vẻ lơ là ...“

3)      Nho là kẻ bạc t́nh v́ đă cố ư „gán cho vợ cái tội ngoại t́nh để tạo cho ḿnh cái lư do vững chắc nhứt giúp anh loại ra khỏi cuộc đời mới cái chướng ngại vật quan trọng - người vợ lớn đă v́ anh mà hy sinh trọn cái hạnh phúc dày công xây đấp“ (?)

Và để buộc tội Liên là „tùng đảng“ với Nho, D.L.H. đă đưa ra những luận cứ như sau:

1)      Liên đă „tự ḿnh làm hư hỏng cuộc đời của ḿnh một cách dễ dàng quá ... Nếu lúc ở Vũng Tàu, Liên không tự chủ được ḿnh do những hành động khêu gợi „nhà nghề“ của Nho th́ sau phút lỡ lầm, Liên phải tuyệt đối giữ ḿnh không đi vào con đường nhơ nhớp cũ. Trái lại, Liên đă buông trôi ḿnh theo gịng nước đục, dối nhà lên Sàig̣n để tiếp tục thỏa măn xác thịt với Nho ...“

2)      Liên đă khiêu khích Hảo trước, sau khi khám phá ra rằng, sở dĩ cuộc đời của nàng phải ra cớ sự như vậy là bởi tại mưu toan của Hảo, nên cương quyết giữ độc quyền Nho, Liên đă „quan trọng hóa vụ Hảo tự nhận làm mẹ Nhă trong khai sanh (trang 194, 195, 196 )... Nhưng hành động nói trên ... đă làm mất nhiều cảm t́nh của độc giả ...“

3)      Liên đà „làm cho t́nh h́nh thêm căng thẳng, tạo ra cuộc đấu trí giữa đôi bên và nhứt là Liên đă dùng ưu thế của ḿnh để buộc Nho có những thái độ và hành động trái lư ...“

Anh D.L.H. đă là một trạng sư khéo léo khi anh kê khai và gắt gao buộc tội Nho và Liên trước rồi mới đem những lư lẽ để bào chửa cho „thân chủ“ của ḿnh sau (nói đùa). Anh nói: „Hảo chỉ là kẻ bị thúc đẩy làm tội ác. Trước sự đ̣i hỏi của chồng với những lư do vững chắc, bị đảo lộn trước cảnh hạnh phúc gia đ́nh đang lung lay, Hảo đă phải đối phó và tội lỗi do nàng gây ra chỉ là những hành động tự vệ (?) của một kẻ bị mắc vào một t́nh thế phải vẫy vùng t́m lối thoát.“ Ngoài ra D.L.H. c̣n dẫn chứng: „Phương chi, tác giả (B.N.L.) cũng đă nhận rằng nàng đối với Liên có nhiều t́nh cảm, nhiều cử chỉ chân thành (?) và luôn luôn ư thức được việc làm sai của ḿnh... Tội lỗi do nàng bố trí và tuy không phải do nàng hoàn toàn chủ động và trực tiếp gây ra cũng đă dày ṿ nàng đến cực độ.“ V́ vậy, theo anh (và có sự ủng hộ của cái hậu thuẩn nữ độc giả G.G.G.B.) „Hảo mới là nạn nhân đáng thương ... Nho phải thay Hảo mà chịu tất cả những hậu quả của ḷng ham muốn không đáy của anh ta“.

Trước hết, cần thanh toán những tội lỗi mà người ta đă gán cho một nạn nhân

Tôi thấy anh D.L.H. vô lư khi anh buộc tội Liên là „tùng đảng“ với „chính phạm“ là Nho.

Thật vậy, không có ǵ vô lư hơn khi một người con gái đương ở thời kỳ trong trắng, do một mưu toan, bị xô đẩy vào một nghiệt cảnh để rồi trong nghiệt cảnh đó phải vùng vẫy, phải đối phó, phải chiến đấu để giành quyền sống cho ḿnh, cho con ḿnh, lại bị gán cho cái tội là đồng lơa, là „tùng đảng“, là mưu toan chiếm đoạt quyền vân vân ...

Thoạt có sự tiếp xúc giữa Hảo và Liên trong G.G.G.B, không có một người đọc nào lại không thấy rằng Hảo đă ăn hiếp Liên ra mặt. Chính v́ ở cái vị trí „kẻ cả“ đó mà Hảo mới táo bạo sinh ra cái ư nghĩ rắp mưu bẫy chồng và bẫy cháu. Anh D.L.H. đă buộc tội Liên „đă tự ḿnh làm hư hỏng cuộc đời của ḿnh một cách dễ dàng quá“. Theo anh: „Đáng lư ra, v́ là con nhà gia giáo, v́ đă lớn tuổi, Liên có nhiều nghị lực tinh thần hơn để tránh được một cuộc sắp xếp cho lửa gần rơm.“ Khi viết như vậy, anh không nghĩ rằng miệng đời có câu „Khôn ba năm dại một giờ“. Và chính v́ „đă lớn tuổi“ (Liên đă hăm chín) nên những đ̣i hỏi về thể xác càng mạnh và người ta rất dễ dàng bị lôi cuốn vào t́nh dục, một khi bị xô đẩy vào một hoàn cảnh được bố trí một cách rất tinh vi và khéo léo. Sự đ̣i hỏi về t́nh dục đó ở một người con gái như Liên khi ăn mặc lùi xùi theo kiểu quê nó khác với một Liên ăn mặc theo kiểu thị thành, và ngoài cái nhẹ nhàng mát rượi của hàng lụa c̣n có cả mùi son phấn, mùi nước hoa, mùi nệm bông „ra“ trắng ... Tất cả những động cơ, những yếu tố kích thích đó do ai tạo nên ? do ai mua sắm ? do ai chưng diện, trang điểm cho nàng ? Rồi cái không khí hở hang t́nh ái của một băi bể như băi bể Vũng Tàu. Rồi cái đêm vắng vẻ tối trời hiện đến ... Tất cả những định luật khắc khe của hoàn cảnh, của môi trường sinh hoạt đă không buông tha người con gái hăm chín tuổi đầu chưa chồng, dù nàng đă được sinh trưởng trong một gia đ́nh gia giáo. Đă có biết bao nhiêu nhà cách mạng lăo thành hoạt đầu. Đă có biết bao nhiêu nhà nho phạm. Huống chi Liên chỉ là một người con gái, một người con gái hăm chín tuổi chưa chồng.

Khi viết như trên, anh D.L.H. chỉ thuần túy đứng về phương diện đạo lư mà luận lư, và nếu tất cả loài người sống đúng theo cái đời đạo lư làm người th́ làm ǵ có chiến tranh, làm ǵ có tiểu thuyết, làm ǵ có cuộc đời ? Lư luận như anh, chúng ta có thể đặt ngược lại vấn đề: nếu Liên không bị đặt vào những môi trường đúng ư như mưu toan của Hảo, nếu trong những ngày sống ở Vũng Tàu luôn luôn có mặt Hảo bên chồng, và nếu đêm hôm đó, Hảo nằm sát bên Nho, Hảo v́ thương Liên tự tay ḿnh săn sóc bịnh t́nh cho cháu. Tất cả những chữ „nếu“ đó, Hảo đều có thể làm được tất cả, đều có thể trả lời được tất cả, tại sao nàng lại không làm, tại sao nàng lại không trả lời, tại sao nàng lại đi mưu toan: Cái tội phạm mưu toan tiền khởi và có dụng ư đó (délit prémédité et intentionel) phải là do Hảo.

(Vui Sống, số 8 18.10 đến 03.11.1959)