ÂM VANG GIỌNG HÁT NGÀY XƯA

Vinh Lan

 

                                                                              Hí viện giờ đây là lớp học

                                                                             Anh làm bầu gánh dạy chăn trâu

                                                                             Trống trường đă thế chuông sân khấu

                                                                             Anh hát nơi đây đến bạc đầu

                                                                                                          Kiên Giang

 

-   Cô nên viết chữ „g“ dài chút nữa.

Cô gái quê ngước lên bắt gặp tia mắt dịu dàng của Tân vội nh́n xuống e thẹn.  Tay cô run run, chữ viết không ngay hàng nữa.  Tân hơi mỉm cười, đi thẳng lại chiếc bàn nhỏ đặt sát vách lá.  Chàng đứng tần ngần rất lâu, đợi các ông lăo xếp tập vở và mấy chú bé mục đồng viết xong chữ cuối cùng.  Một lúc sau, chàng cất tiếng:

-  Chúng ta tạm nghỉ, đêm mai sẽ tiếp tục.

Chàng đưa những học sinh đặc biệt của ḿnh ra cửa mà ḷng lâng nhẹ một cảm giác êm êm.  Chàng đứng im nh́n theo những dáng người mập mờ khuất dần trong bóng tối.

Gió đập phành phạch vào vách lá.  Tân hơi rùng ḿnh.  Không khí vui nhộn của một lớp học đêm đă mất.  Chàng đưa tay lên mặt xoa nhẹ vết nám choán cả một bên má.  Tân thở dài thấy ḿnh cô độc quá. 

-  Anh Tân!

Tân giật ḿnh day lại.  Chàng ngạc nhiên thấy Trang, cô học tṛ giỏi nhất của chàng c̣n ở lại.  Tân băn khoăn hỏi:

-  Sao cô chưa về?  Có việc ǵ cần hỏi tôi không?

Trang ấp úng:

-  Em muốn hỏi anh một việc…

-  Cô cứ nói, tôi giải thích khó hiểu lắm sao?

Cô gái lắc đầu:

-  Không, dễ hiểu lắm.  Em muốn hỏi anh một chuyện ngoài việc học.  Nhưng trước tiên em xin anh tha thứ cho những câu hỏi ṭ ṃ và đường đột của em.

Tân gật đầu, im lặng chờ đợi.  Trang cũng im lặng, do dự một lúc, rồi nói:

-  Ngay từ lúc mới đến học, em đă thấy anh nh́n em bằng đôi mắt kỳ lạ lắm, em muốn biết tại sao?

Tân trố mắt nh́n Trang.  Chàng không ngờ cô gái, dù thông minh, nhưng rất hiền lành lại có thể đặt một câu hỏi lạ lùng như vậy.  Trước vẻ kinh ngạc của Tân, Trang vội vả giải thich :

-  Xin anh đừng vội nghĩ không tốt về em.  Sở dĩ em măi phân vân v́ cái nh́n của anh không giống như những cái nh́n của một người con trai háo sắc, cũng không quá tha thiết như những kẻ có t́nh ư, mà nó….nó làm sao đâu, êm dịu lắm khiến đôi khi em phải bối rối ngượng ngùng.  Em ngờ anh có một tâm sự buồn….

Tân khẽ thở ra :

-  Cô thông minh và nhận xét tinh tế lắm.  Tôi không dè lại t́m được ở đây một bạn tri kỷ, một cô bạn tri kỷ.

Chàng cười buồn sau câu nói, đoạn tiếp :

-  Tôi mến cô và quư cô như một người em gái, nên hôm nay, lần đầu tiên tôi kể lại cô nghe chuyện buồn trong đời tôi.

 

Ngày ấy cũng khá xa lắm rồi…

Sau khi học hết ban tiểu học, Tân ở nhà  giúp cha lo việc ruộng nương.  Chẳng bao lâu cha Tân mất, nhà lại nghèo, Tân đành bán miếng ruộng nhỏ để trang trải nợ nần rồi vào làm công cho nhà một đại điền chủ.  Nhưng cuộc đời của Tân chưa phẳng lặng.  Tân không chịu nổi sự tàn nhẫn của những kẻ giàu bạc nhưng nghèo ḷng nhân nên lặng lẽ ra đi, rời bỏ ngôi làng thân yêu để theo một gánh hát.  Đời sống Tân bắt đầu trôi nổi bềnh bồng.  Đă bao lần chàng thấy ḷng dạt dào một niềm thương nhớ về chốn cắt rún chôn nhau, song chuỗi ngày bên ánh đèn đă an ủi chàng rất nhiều.  Chàng say sưa làm sống lại nhưng nhân vật điển h́nh của thời xa xưa.  Những lúc khóc cười trên sân khấu là những lúc chàng thấy ḷng lâng lâng một niềm vui, quên hẳn bao nhiêu nỗi phũ phàng của thực tế.

Đến một hôm, cả gánh đều nhốn nháo đón mừng Thanh, cô đào cũ của gánh, trở lại sân khấu sau một thời gian vắng bóng để đóng vai Phàn Lê Huê bên cạnh Tân trong vai Tiết Ứng Luông.

Tân thấy ḿnh phập phồng, lo âu hơn cả lúc mới hát lần đầu tiên.  Chàng cố giữ phong độ cũ, vuốt mạnh lông công :

-   Ngọc Túy San tự Tiết, Bát giác trận Ứng Luông !

-   A !  Tiết Ứng Luông !

Các cậu bé la lên mừng rỡ.  Đôi mắt long lanh, Tân nh́n xuống khán giả.  Như những lần khác, chàng bắt gặp những tia mắt, những nụ cười đầy thiện cảm của các cô gái quê đang hướng về chàng và cũng không biết mấy lần rồi chàng vẳng nghe những câu khen:

-   Tiết Ứng Luông đẹp trai quá!

-   Tiết Ứng Luông hát hay quá!

-   Phàn Lê Huê ra rồi!

Thanh gọn gàng, oai vệ trong bộ vơ phục lấp lánh bạc dưới ánh đèn măng-sông.  Nàng xinh đẹp quá, tiếng sang sảng và cao vút.  Khán giả hoàn toàn im lặng, chờ đợi trận giao tranh giữa Phàn nữ và Tiết Ứng Luông.   Và đây rồi, họ reo lên thích thú khi thấy chàng trẻ tuổi họ Tiết đứng sừng sững trên sàn gỗ, không phương động đậy v́ pháp bảo của Lê Huê.

-  Anh Tân diễn hay thật!

Giọng Thanh th́ thầm bên tai khiến Tân xao xuyến.  Đứng trong hậu trường nghe tiếng nhạc rộn ră ḷng chàng thấy náo nức lạ.  Sân khấu như bừng sáng lên, khán giả mờ hẳn trong ánh mắt vui sướng.  Giờ đây dường như chỉ c̣n có một Tiết Ứng Luông, một Phàn Lê Huê đang song diễn.

Bắt đầu từ hôm ấy, cuộc đời Tân không c̣n lặng lẽ nữa.  Bên cạnh chàng đă có một cô bạn khả ái, lúc nào cũng vui đùa nhí nhảnh như chim non.  Chàng thích gọi nàng là Phàn nữ và hay đổi giọng tuồng hỏi đùa:

-   Nếu nữ thắng nam th́ như mẫu như nhi, c̣n nam thắng nữ th́ ngươi liệu như hà?

Thanh cũng oai nghiêm đáp:

-  Nếu nam thắng nữ th́ như….huynh như muội!

*

*      *

 

Trang bật cười.  Tân cũng ngưng kể, nhếch mép.  Chàng trầm ngâm nh́n ra ngoài trời tối âm u.  Tiếng gió rít khiến Tân cũng cảm thấy buồn mênh mông.  Chàng tiếp:

-  Chúng tôi đă quấn quưt, quyến luyến nhau trong t́nh nghệ sĩ đậm đà.  Nhưng rồi những ngày vui mất dần, và những chuỗi cười ḍn dă của nàng cũng tan đi theo khói đạn.  Loạn lạc đă về trên khắp quê hương và mảnh làng nhỏ mà đoàn hát chúng tôi đang lưu diễn cũng không tránh khỏi nạn đau thương.  Pḥng vơ ca đ́nh làng bị bom làm sập, chúng tôi tạm sống trong rừng bụi.  Nước mắt của tôi và nàng đă chảy thực sự trong cảnh gian nan v́ thấy thương nhau quá.  Nhưng buồn làm sao, chúng tôi lại lạc nhau trong một trận oanh tạc hăi hùng.  Nàng mất tích, tôi bị nám mặt trong khi ẵm một em nhỏ, con một nghệ sĩ bạn tôi, chạy ra khỏi căn nhà đang cháy.

Trang bùi ngùi hỏi:

-  Anh có t́m được chị Thanh không?

Tân không đáp lời Trang mà kể tiếp:

-  Tôi không c̣n là người của sân khấu nữa khi mặt tôi chỉ c̣n một nửa thôi.  Tôi đành trở về đời sống của một nông dân, để rồi đêm đêm nghe tiếng đọc bài của cô bác hàng xóm, tôi có cảm tưởng như nghe lại tiếng hát của năm nào.

Chàng đăm đăm nh́n Trang, nói:

-  Cô có đôi mắt giống Thanh lắm khiến lúc mới gặp, tôi không ngăn được vui sướng.

-  Bây giờ em hiểu v́ sao anh hay nh́n em.  Nhưng anh đă gặp chị Thanh chưa?

Tân mơ màng:

-  Tôi đă gặp nàng…..

Chàng chua xót:

-  Hiện giờ nàng là một cô đào danh tiếng của thủ đô.  Tôi đă gọi nàng trong mừng rỡ và hy vọng sẽ t́m lại được một t́nh bạn thiêng liêng, một t́nh cảm thắm thiết mà tôi tự thấy cô lạnh từ bấy lâu nay, nhưng nàng đă nh́n tôi hết sức ngỡ ngàng.  Nàng không nhận ra và chắc cũng không c̣n nhớ đến tôi nữa cô à…

Trang nh́n chàng thương xót, nàng đă hiểu tất cả sự đau đớn ngầm trong câu bỏ dở đó.  Giọng Tân lại trầm trầm:

-  Không ai c̣n nghĩ đến chàng Tiết Ứng Luông hát hay diễn giỏi, h́nh ảnh anh kép đẹp trai cũng rời mất trong trí nhớ những cô gái đa t́nh.  Kiếp con người cầm ca thường thế khi họ đă xa sàn gỗ, ánh đèn.  Nhưng điều đó không làm họ buồn tủi bằng khi bạn họ lại quên họ.  Tôi đă biết đi t́m t́nh thương trong ruộng lúa nương khoai, t́m âm vang giọng hát ngày xưa qua những buổi học tối th́ tôi đâu đến nỗi quá tham lam muốn nắm níu măi một t́nh yêu, khi nàng là kẻ nhiều danh vọng, c̣n tôi, người chẳng có một ngày mai.  Nhưng tôi có quyền đ̣i hỏi một sự chung thủy của t́nh bạn nghệ sĩ đă từng cười trong thành công và từng cắn đôi hạt muối khi đói khổ, phải không cô?

 

 

Vinh-Lan

VUI SỐNG

(Trang TRUYỆN NGẮN CHỌN LỌC)

Số 8- Tuần lễ 28.10 – 03.11.1959

 

 

           

© Binhnguyenloc.com