TRUYỆN NGẮN

HAI ĐỐI TƯỢNG SỐNG

TRẦN VĂN-MIÊNG

 

Hằng đă nấu xong bữa cơm, đi ra đi vô trông chừng mẹ, từ tiệm may về.

Bà Tư vừa lố dạng ở đầu ngơ hẻm th́ Hằng đă vội chạy ra, giành lấy cái gói trên tay mẹ.  Bà Tư vừa trao cái gói cho con vừa dặn: 

-  Con ôm nhẹ tay, kẻo nhầu nhèo hết.  Má phải đợi đơm cho xong mấy cái nút và chờ họ ủi nên mới lâu thế.

Hằng hai tay tưng tiu cái gói, ở trong đó đựng chiếc áo vừa mới ủi, mà hơi ấm c̣n chuyền sang qua tay nàng.  Hằng sung sướng đi bên mẹ vào nhà, trên đôi môi nở một nụ cười thê thỏa.

Đi được ít bước, Hằng nưng nhẹ cái gói lên ngang tầm mắt, ṭ ṃ nh́n qua kẽ trống của bọc giấy dầu màu vàng sậm, thấy chiếc áo hàng trắng, may cổ cao, ủi láng mướt th́ thích chí vô cùng.

Vào tới nhà, Hằng chạy ngay lại ván, để cái gói xuống, nhẹ tay mở ra.  Chiếc áo màu trắng tinh anh, do tay thợ ủi và xấp một cách rất mỹ thuật, trông duyên dáng đáng yêu làm sao!  Hằng nh́n chiếc áo óng ánh màu tơ với cặp mắt đầy thương mến.  Hằng không dám xổ ra mặc thử để xem toàn thân dài ngắn, rộng hẹp thế nào, v́ sợ xếp lại không đúng kiểu mẫu, làm mất vẻ đẹp đi chăng!

Đây là lần thứ nhứt, Hằng có một chiếc áo dài tinh hảo!  Thật ra, không phải Hằng đ̣i mẹ sắm, mà cũng không phải bà Tư muốn sắm cho con.  Bởi nhà nghèo, mẹ góa con côi, bà Tư phải bươn chải lắm mới đủ cơm tẻ ngày hai và quần áo vải bô cho Hằng đi học; đâu có tiền dư mà the lụa lượt là.  Nhưng kỳ thi năm nay, Hằng đậu bằng Tiểu học, rồi đậu luôn vào lớp đệ thất Trung học.  Nhà trường buộc các nữ sinh phải mặc áo dài trắng cho ra vẻ thùy mị đoan trang.

Hằng về báo tin cho mẹ hay.  Nghe con thi đậu bà rất mừng, nhưng nghe nói đến chuyện phải sắm áo dài th́ bà rất lo, v́ không biết làm sao có số tiền đặng may cho Hằng chiếc áo!  Tuy nhiên, thấy con hớn hở và cũng nghĩ đến tương lai của Hằng, bà Tư quyết lo, để cho con đeo đuổi việc sách đèn.

Bà âm thầm toan tính và măi chiều ngày chót của kỳ băi trường nầy, bà mới đem được chiếc áo về, đặng sáng ngày sau cho Hằng nhập học.

*

*       *

Đêm nay, Hằng thao thức măi, ḷng rộn ră ngày tựu trường, trí nhớ đến bạn bè ở lớp cũ.  Có nhiều đứa đă thi đậu một lượt với Hằng, chắc sẽ cùng học một lớp, gặp nhau sẽ vui vẻ lắm.

Chiếc áo mới c̣n y lằn xếp, Hằng cẩn thận đặt trên đầu nằm, nhường cho „nó“ một chỗ rộng răi, sợ đụng đến sẽ nhầu nhèo chăng!  Hằng c̣n hồi hộp tưởng tượng dại:  giá như tối nay, có ăn trộm lẻn vào lấy mất chiếc áo, chắc chắn nàng sẽ bỏ học!  Chốc chốc nàng đưa tay lên thăm chừng coi chiếc áo c̣n y chỗ cũ không.  Nàng rờ nhẹ qua cái bâu cứng mà ḷng lâng lâng một ư nghĩ thầm: con Nga, con Dung, con Liễu, con Đào, đứa nào cũng có áo kiểu nầy cả.  Sáng mai tụi nó thấy ḿnh mặc chiếc áo mới, thế nào cũng lại nhắm nhía so sánh.  Có lẽ tụi nó sẽ chê!  À, mà biết chừng đâu tụi nó chê v́ đố kỵ!  Sợ ǵ!  Ḿnh cũng có áo dài như tụi nó, đủ rồi!

Nghĩ quanh quẩn một hồi, Hằng ngủ quên....

*

*       *

Sáng hôm sau, Hằng thức dậy sớm hơn mọi bữa.  Sửa soạn xong, c̣n chờ Thanh và Hạnh là hai bạn học, hẹn đến, để cùng nhau đi một lượt vào trường.

Vài phút sau, Thanh và Hạnh tới.  Cả hai cũng mặc áo dài mới, nhưng sánh ra áo của Hằng đẹp hơn, nhờ thợ cắt khéo và hàng tốt.  Thanh và Hằng cứ theo rờ rẫm trầm trồ măi làm Hằng vừa thích chí vừa thẹn đến đỏ mặt!

Khi cả ba vừa đi ra đến đầu ngơ hẻm, ngang qua nhà Bà cho vay và bà đang đứng gỡ đầu trước cửa.  Thấy bọn Hằng đi qua, bà gọi Hằng hỏi:

-  Má mầy đâu?

Cả ba đang cười nói vui vẻ, bỗng ngưng bặt.

Hằng lễ phép:

-  Thưa bà, má con đi bán.

Bà Ba chim bỉm:

-  Trưa về, nói với má mầy lại cho tao biểu!

-  Dạ!

Hằng cúi đầu chào bà Ba rồi bước theo Hạnh và Thanh đi đến trường.

Tan buổi học, Hằng về không quên nói lại lời dặn của bà Ba lúc sáng.  Bà Tư vẫn ừ hử nhưng không nói ǵ.

Sáng ngày thứ nh́, Hằng đi học cũng thấy bà Ba.  Bà kêu Hằng nói:

-  Hôm qua tao dặn ǵ, mầy về có nói lại với má mầy không?

Hằng đáp:

-  Dạ có!

-  Thế sao má mầy không đến?

Hằng ấp úng:

-  Dạ, con không hiểu!

Đi học về, Hằng thưa lại lời nói của bà Ba với mẹ.  Mẹ Hằng có vẻ lo, nói:

-  Ừ, để lát nữa mẹ sẽ qua bà ấy.

Ngày thứ ba, Hằng đi học vẫn thấy bà Ba.  Bà nói nghiêm nghị:

-  Ê, con nhỏ kia!  Hôm qua tao bảo ǵ mầy có nghe không?  Sao không thấy mày thấy mặt mẹ mầy vậy?

Hằng nghe giọng xẵng th́ biến sắc:

-  Thưa bà, con có nói mà chắc má con quên, để trưa nay về con nhắc lại!

Bà Ba cười gằn:

-  Quên, hay làm bộ quên!

Trưa về, Hằng đọc lại lời bà Ba cho mẹ nghe.  Bà Tư lặng thinh, vẻ lo nghĩ hiện ra mặt.  Hằng ṭ ṃ:

-  Bà Ba gọi ra nhà chi vậy má?

Bà Tư làm ra vẻ lơ là:

-  Má cũng không biết chuyện ǵ?

Hằng nói:

-  Con xem bà có ư giận rồi đó!

Bà Tư vẫn bâng quơ:

-  Má không hiểu!

Ngày thứ tư, như nhớ chừng vừa đi tới cửa nhà bà Ba th́ Hằng liếc mắt vào, vẫn có bà Ba đứng ở đấy.  Nhưng hôm nay bà không gọi nữa, chỉ trừng mắt nh́n Hằng cḥng chọc.  Hằng không hiểu ư bà, song sợ cặp mắt đầy gay gắt ấy, nên cúi mặt xuống, kéo Thanh và Hạnh đi nhanh.

Trưa đi học về ngang, Hằng không dám ngó vào nhà bà Ba nữa.  Chừng về tới nhà, Hằng nói ngay với mẹ thái độ của bà Ba lúc sáng.  Mẹ Hằng đang nấu cơm, nghe con nói th́ ra cửa đứng ngó mong, vẻ lo âu buồn bực.

Ăn cơm xong, bà Tư vào buồng một lúc rồi ra đi lại nhà bà Ba.  Độ nửa giờ sau trở về.   Hằng hỏi mẹ:

-   Bà Ba nói chi vậy má?

-   Con không cần biết làm ǵ.  Má đă tính xong với bà ấy, con cứ yên trí lo học đi thôi.

Hai ngày thứ sáu và thứ bảy, Hằng đi học không thấy bà Ba nữa.  Nhưng qua ngày chúa nhựt, lối 12 giờ trưa, khi mẹ Hằng ở chợ về và mẹ con đang ăn cơm, th́ bà Ba đến.  Bà không vô nhà, chỉ đứng trước sân nói ong óng:

-   Bộ con mẹ nầy muốn giỡn với tôi sao cà?  Hẹn chiều hôm qua mà đến bây giờ chưa thấy?

Bà Tư đang ăn cơm, buông đũa bước ra năn nỉ:

-  Xin bà thương giùm, cho tôi hẹn đến chiều mai, sẽ đem đến đủ, không dám để bà nhọc công!

Bà Ba nói trỏng:

-  Không mai một ǵ cả!  Hẹn nhiều lần rồi, đợi bị lôi cổ hay sao?  Nầy, hôm kia đem thế đôi bông mỏng như lá lúa như vầy, không cần đâu!  Chạy cho đủ hai trăm, nội ngày nay đem lại.  Không có đừng trách!

Nói xong, bà Ba móc túi lấy cái gói bằng ngón tay cái ném vào nhà, rồi ngoe ngoảy đi về!

Hằng năy giờ đứng núp sau kẹt vách nghe thấy các việc.  Đợi mẹ cúi lượm cái gói, đi vào ngồi lại mâm cơm, Hằng mới hỏi:

-  Tiền ǵ bà Ba đ̣i vậy má?

Bà Tư, cặp mắt ướt rượt:

-  Má hỏi bà hai trăm, đặng may chiếc áo dài cho con đó!

Hằng nghe mẹ nói, nghẹn ngào….

Cả hai mẹ con đă ăn bát cơm chan ḥa nước mắt!

*

*       *

Trời chật vật tối, nhà bà Ba sáng choang ánh đèn Hoa kỳ, làm nổi bật những trang hoàng lộng lẫy của một nhà sang trọng.  Bà Ba nằm trên ghế dựa nhai trầu.  Đứa con gái nhỏ của bà lối 10 tuổi đang học bài ở bàn viết bên cạnh.  Con bé vừa học bài, vừa đánh đ̣ng đưa chơn xoa lưng một con chó xù lông trắng, nằm ngủ dưới đất.

Bỗng con chó đứng dậy, chạy ra cửa sủa vang.  Bà Ba ngó ra thấy có dạng một đứa gái đứng lấp ló ngoài cửa.  Bà lên tiếng hỏi:

-   Đứa nào đó bây?

-   Dạ, con!

Đứa gái ấy vừa đáp vừa bước vào, trên tay nó có cầm một cái gói.

Bà nh́n ra là Hằng, th́ hỏi :

-   Má mầy đâu?  Mầy đem tiền đến cho tao phải không?

-   Dạ không!  Má con đi đàng xóm!

H́nh như Hằng nén hồi hộp lắm, nên nói giọng run run!  Nó rón rén bước lại cạnh bàn viết, để cái gói đang cầm ở tay lên góc bàn.

Bà Ba hỏi:

-   Mầy không đem tiền đến cho tao, mà lại mang cái gói ǵ ấy?

-   Thưa bà, cái gói áo của con!

Bà Ba ngồi phắt dậy:

-   Ủa, cái áo của mầy th́ để ở nhà mầy, chớ đem đến đây làm ǵ?

Hằng rưng rưng nước mắt:

-  Thưa bà, v́ con sợ má con chạy không đủ tiền trả cho bà, nên con lén đem áo đến đây, xin bà vui ḷng nhận lấy, trừ bớt số tiền thiếu, c̣n bao nhiêu má con sẽ lo trả sau.  Con xin bà một điều đừng nặng nhẹ má con tội nghiệp.  Má con mắc nợ chỉ v́ con, v́ sự học hành của con thôi.  Xin bà thương xót!

Nói xong, Hằng bụm mặt sụt sùi!  Bà Ba lặng thinh.  Ngay lúc ấy, đứa con gái của bà tháy máy, mở cái gói, lấy chiếc áo giăng ra coi rồi nói:

-  Cái áo xấu quá mẹ ạ, không bằng các áo của con!

Bà Ba không nói ǵ, day qua nh́n chiếc áo, nh́n con gái, rồi lại ngó Hằng.

Con người, dầu nham hiểm đến đâu, nông nổi đến đâu, cũng có thể có những phút giây xúc cảm và một chút ḷng nhân.  Ḷng nhân ấy, chỉ đợi cái dịp, cái giờ phút của nó mà xuất hiện.

Trước mặt bà Ba lúc ấy là hai đối tượng sống, con gái bà và Hằng.  Một đàng quá dư, một đàng thiếu.  Sự kiện ấy, đột nhiên đem đến cho bà những cảm suy mà từ bao lâu rồi bà không bao giờ nghĩ tới.

Trầm ngâm một lúc, bà Ba ngoắc Hằng đến gần, rồi một tay bà nắm tay Hằng c̣n một tay cầm chiếc áo đưa cho nó, bà dịu giọng:

-  Cháu cầm chiếc áo về để mặc đi học.  Hai trăm bạc bà không đ̣i đâu, nói má cháu đừng lo chạy nữa.  Từ nay nếu có thiếu tiền mua sắm cho việc học hành th́ đến đây bà giúp.  Mấy hôm rày bà làm ngặt mẹ cháu chỉ v́ bà không nhận thấy được tấm ḷng hiếu kỉnh của con đối với mẹ và ḷng hy sanh vô lượng của mẹ đối với con.  Cái t́nh mẫu tử giữa mẹ con của cháu thật là quí báu thắm thiết không biết chừng nào.  Nay bà rơ rồi, thôi cháu đừng khóc nữa.  Cháu đem áo về đi, bà cho đấy và nhớ nói cho mẹ cháu an ḷng.

Trước thái độ thay đổi bất ngờ của bà Ba,  Hằng chẳng biết nói sao, chỉ cúi đầu cảm tạ bà rồi bước ra cửa.

Ra đến sân, Hằng c̣n nghe được bà Ba nói với con gái:

-  Con thấy không?  Nó nghèo thiếu thốn tất cả, cho đến chiếc áo cũng không có tiền mua.  Nhưng nó có thừa một tấm ḷng hiếu kỉnh.  Con nên xem gương nó mà học đ̣i !

 

 

Trần Văn-Miêng

VUI SỐNG Số 5

Tuần lễ từ 07 – 13.10.1959

 

                    

           

© Binhnguyenloc.com