VUI SỐNG

(Trang ĐÔI TA) - Số 4 - Tuần lễ 30.09 – 06.10.1959

 

NGHE HƠI THU LẠNH

 

Định Tường, ngày….1955

 

Ông Sơn Dũng,

thư nầy là bức thư thứ nhứt tôi gởi đến ông. Nhưng nó là bức thư thứ hai mà tôi viết cho ông. Bức thư thứ nhứt - viết cách đây ba năm và hiện tại c̣n đang giữ - không được gởi đi v́ sự e thẹn hồn nhiên của một cô gái hai mươi tuổi, giàu rung cảm. Bức thư nầy đến tay ông v́ sự e thẹn kia đă lùi bước trước tấm nhiệt t́nh yêu văn nghệ trong ḷng cô gái ấy.

Thư sẽ nói về nhân vật trong thơ và tiểu thuyết của ông trong ṿng ba năm nay. Những nhân vật ấy, gặp nhau ngoài phố, chắc là không chào nhau bao giờ. Và rủi như có cụng trán nhau để bị bắt buộc phải làm quen, th́ họ sẽ hết sức ngạc nhiên tại sao họ lại có thể cùng xuất thân từ nguồn sáng tạo của một người nghệ sĩ.

Chàng trai trong tác phẩm của ông ba năm về trước, thật là dồi dào sức sống nội tâm, ít nói, suy tư nhiều, hơi quê mùa một chút, nhưng khinh bạc với phù hoa, có cái hào hùng trầm lặng của một kẻ dám nh́n xa về phía trước để mà cười được trên những đắng cay, đau xót của hiện tại.

C̣n chàng trai trong tác phẩm của ông bây giờ th́ thế nào? Đó là một anh chàng hoặc chải chuốt, hào hoa trong bộ cánh, hoặc xốc xếch, lôi thôi một cách cố ư cho ra vẻ giàu nghệ sĩ tính, ưa làm như khinh bạc với phù hoa, nhưng tâm địa bị hấp lực giàu sang triền miên dằn vật, ưa chưởi đổng lối trang phục khiêu dâm mà không tự thấy ḿnh đang đi mỗi lúc một sâu vào gọng kềm ác hại của dục t́nh.

Chỉ trong ba năm, một nguồn sáng tạo và kỹ thuật tăng lên, tinh hoa tàn lụn xuống đă đẻ ra hai loại nhân vật khác xa nhau đến độ làm rơi nước mắt của bất cứ ai c̣n một chút nhiệt t́nh với văn nghệ thuần lương.

Chàng trai trong tác phẩm ông bây giờ không c̣n bị ai thù oán nữa bởi chính anh ta không c̣n can đảm để ghét ai. Tôi muốn ép ḷng thương thử con người đó nhưng không thương được. V́ trong ḷng anh ta không có một chỗ nào sạch sẽ để mời người thương t́m lấy chỗ ngồi.

Tôi mong mỏi thư nầy sẽ làm ông giựt ḿnh, suy nghĩ, buồn, nhưng không thất vọng. Tôi có thể mang tiếng là một cô gái đuờng đột, thiếu dịu dàng. Nhưng mặc kệ! Tôi cần nói lên sự đau đớn của tôi sau ba năm phiêu lưu trong cái thế giới nghệ thuật của ông để đứng lại đó, bơ lạc lơng với nhiều bẽ bàng, cay đắng.

Tôi ghi rơ địa chỉ, tên họ cho ông là để tỏ rằng tôi chịu trách nhiệm về những điều tôi phát biểu chớ không phải để ông viết thư phân trần.

Tôi không ưa những lời đính chánh và tuyên bố. Tôi thích việc làm. Tôi đợi tác phẩm ông.

 

Kính chào ông,

TRẦN THỊ THU

 *

 

 Sàig̣n, ngày….. tháng…….1955

 

 Cô Thu,

Cô đợi đă tám mươi mốt ngày rồi, mà chưa đọc được một chữ nào của tôi trên báo. Cô c̣n đứng lẩn quẩn đâu đó trong khu vườn nghệ thuật của tôi để chờ xem một bông hoa nho nhỏ nở ra hay đă bỏ mà đi mất rồi?

Tôi viết cho cô với sự hoảng hốt đó. Mong được cô lên tiếng cho tôi vững bụng. Tôi đếm từng ngày để có con số tám mươi mốt như đă viết chắc cô đă h́nh dung được tôi đang cố gắng đến bực nào. Tôi từng ví một nghệ sĩ bức rức v́ sáng tạo với một người đàn bà đau bụng đẻ. Trong tám mươi mốt ngày qua, tôi thấm thía mỗi phút một đậm đà về sự so sánh đó.

Nhưng đau bụng lâu quá mà không đẻ được cũng tội nghiệp chớ?

Cho nên ngoài sự lên tiếng của cô, tôi xin thêm một h́nh thức khích lệ tối thiểu gọi là liều thuốc “sanh khỏe, đẻ vui”. Tôi đề nghị cô gởi đến tôi bức thư cô viết đến tôi ba năm trước mà cô có nói là c̣n đang giữ.

Mong rằng cô không nỡ thấy tôi đèo bồng. Tôi cần phải trẻ khi sáng tác. Mà muốn trẻ th́ phải gợi lại thời thơ ấu. Hồi nhỏ, mỗi khi sai tôi đi tiệm mua đồ, mẹ tôi luôn luôn có cách làm cho tôi phấn khởi bằng một đồng xu mua bánh, một món đồ chơi, một lời hứa mai mốt cho xem hát. Hoặc ít nhứt cũng phải có một lời “khen giỏi” trước khi đi.

Tôi thấy chuyện ấy có lư. Cô nghĩ sao?

Chào cô và tha thiết đợi tin.

SƠN-DŨNG

*

Định Tường, ngày….1956

Ông Dũng,

Tôi lên tiếng đây. Tôi hăy c̣n đứng trong khu vườn nghệ thuật của ông và không hối thúc. Tôi là gái, nên rất thương đàn bà đau bụng đẻ nhưng không thích những đứa con thiếu tháng.

Đồng ư khích lệ ông theo cách đă đề nghị, nhưng sửa đổi đôi chút. Cái hộp nhỏ mà ông nhận được cùng với thư nầy đựng một đoạn cắt trong bức thư mà ông đ̣i xem. Đoạn nầy tôi cho rằng ông thích nhứt, và lúc viết nó tôi e thẹn nhiều hơn hết. Ông chỉ được phép mở hộp ra sau khi tôi đọc tác phẩm ông và cho biết có nên mở hay không?

Tại sao có chuyện cắc cớ đó? Ông nhắc chuyện hồi nhỏ, tôi cũng có chuyện hồi nhỏ. Hồi nhỏ, có một lần kia, cha tôi cho tôi một cái hộp rất xinh dặn rằng, cứ để vậy mà cầm chơi đừng có vội mở ra v́ nó đựng một món đồ càng lâu mở hộp chừng nào th́ càng quí chừng nấy.

Sự kiên nhẩn của tôi kéo dài được mười hôm. Té ra nó không có đựng ǵ cả. Tôi phụng phịu muốn khóc th́ được cha tôi giải thích rằng món đồ quí giá ấy là bài học về sự kiên nhẩn.

Mong rằng ông nghiêm khắc với ông. V́ tôi có cách riêng rất nhiệm mầu để biết ông có lén mở hộp hay không. Chào ông. Chúc ông kiên nhẩn và có nhiều hào hứng sáng tác.

THU

*

Sàig̣n, ngày…….1956

(Điện tín) Thu,

Đă nhận được hộp và thư, stop. Rất phấn khởi . Quyết không mở lén hộp và tin sẽ được phép mở rất gần đây. Stop final.

DŨNG

*

 Định Tường………1956

(Điện tín) Ông Dũng,

 

Đă đọc bài V.X. trên tuần san B.K. stop. Hay lắm; rất bằng ḷng. Mở hộp đi. Stop final.

THU

*

G̣ -vấp, ngày…tháng 9 – 1959

Hiền thương mến,

Thấm thoát mà đă ba năm rồi Hiền nhỉ!

Buổi chiều chia tay giữa chúng ta tại bến đ̣ Xóm Dầu trên tả ngạn gịng sông Bảo-Định tính ra cách đây đă hơn một ngàn chín chục buổi chiều rồi. Vậy mà bây giờ sực nhớ lại, in h́nh như là mới hôm qua, hôm kia ǵ đây, gần lắm.

Sáng trăng giă gạo giữa trời

Cám bay phưởng phất, nhớ người xứ xa

Bức ảnh của Hiền, tay bồng con thơ bên dưới có câu hát ru con ngọt ngào mà ai oán đó, tôi đă đốt bỏ liền sau khi giở nắp ra, với nhiều mặc cảm tội lỗi và một sự mong mỏi chân thành rằng nó sẽ mau phai lợt trong ḷng tôi. Bởi tôi hiểu được Hiền muốn nói ǵ với tôi bằng bức ảnh ấy. Vậy mà tại sao, tôi vẫn c̣n t́m đến gặp Hiền?

Trong ba năm trời nay, sự im lặng của tôi đối với bao nhiêu bức thư Hiền gởi đến, đă được Hiền hiểu như thế nào. Có lẽ Hiền nghĩ rằng tôi đă gặp người con gái tên Thu mà Hiền đă dựng lên cho sự mơ ước ân ái của tôi với thiện ư thuần-lương-hóa một hồn thơ có triệu chứng đi vào đọa lạc.

Hiền đang nhớ người xứ xa rồi Hiền muốn cho tôi cũng có một người xứ xa để mà NHỚ như Hiền cho nó vui vẻ chớ ǵ?

Dựng lên một nàng tiên cho bạn ḿnh có những giấc chiêm bao đẹp, tức là thương bạn.

Chừng hai mươi mấy năm về trước, lúc tôi c̣n là một thằng nhỏ năm bảy tuổi, việc làm đó của Hiền có lẽ vui vẻ thật. Bởi v́ thằng nhỏ đó, khi gặp tiên trong chiêm bao, chỉ biết xin bánh và đồ chơi rồi lật đật gỡ tay nàng tiên mà chạy vuột đi đùa giỡn. Một gă đàn ông đứng tuổi, đang thèm yêu, gặp tiên có khác hơn nhiều. Anh ta sẽ ôm giữ nàng tiên đó bằng đôi cánh tay rắn chắc không phải để xin bánh và đồ chơi như hồi thuở nhỏ.

Trong ba năm nay, rất nhiều lần, tôi lại gặp cô THU của chúng ta trong mơ. Nhưng không có lần nào tôi dám ôm giữ cô ta cả. V́ sao Hiền biết rồi nhưng tôi vẫn phải nói. Rằng Hiền đă gởi-gắm quá nhiều thịt xương và cảm nghĩ của Hiền vào cô Thu tưởng tượng đáng yêu kia.

V́ vậy mà tôi đành im lặng trong mơ rồi im lặng luôn ngoài cuộc đời cho đến sáng nay.

Hồi hôm, tôi đă ngủ một giấc ngủ ngon lành không có chiêm bao. Vậy mà sáng sớm, khi thức giấc, sờ tay lên má, tôi nghe rơ ràng có dấu vết của môi ai đă đặt lên đó một cái hôn trong lúc tôi say ngủ. Tôi nghĩ đến một vành môi không có son, nhưng thơm và ấm như bánh mới. Không khí trong máu tôi, không khí của căn buồng, rồi rộng ra hơn nữa toàn khối không khí bao bọc quả địa cầu nầy, trong đó lẫn lộn rất nhiều bụi phóng xạ của các cuộc thử vũ khí nguyên tử, bỗng ch́m đắm trong sự nồng nàn ân ái đối với tâm linh tôi.

Đây không phải cảm giác trong chiêm bao nữa. Tôi đang thức và rất tỉnh táo. Tôi tự biết rằng khi nói hai tiếng “môi ai”, chính tôi đă biết “ai” đó là “ai” rồi.

Cho nên tôi viết cho Hiền với một tâm trạng xao động đến run rẩy v́ sợ hăi và mặc cảm tội lỗi.

Chưa biết thư có gởi đi hay không. Nhưng tay tôi cần viết để chân tôi khỏi thèm đi. Bởi v́, đi đâu bây giờ Hiền?

Hiền có khoan thứ cho tôi không?

DŨNG

*

Định-Tường………..1959

Anh Dũng,

Tôi trở về nhà hai hôm nay, và viết cho anh trong cái đắng lạnh của một đêm dài thao thức v́ khao khát. Tôi biết chắc rằng anh t́m đến tôi cho nên mới bỏ mà trốn đi. Đó là một thú nhận đáng giùng ḿnh lắm rồi. Anh đừng t́m hiểu ḷng tôi nhiều hơn nữa. Anh nh́n quanh quất trong vườn vắng, cất tiếng kêu không có ai thưa, rồi lững thững trở lại bến đ̣, không có tôi đi bên cạnh như ba năm trước. Cái cảnh chàng Kim ngày xưa đi qua nhà Vương viên ngoại nh́n cửa đóng then gài, đầy thềm hoa rụng chắc cũng buồn đến cỡ đó là cùng phải không anh? Tôi nghĩ vậy mà thương anh đứt ruột.

Sự sống dày ṿ chúng ta. Chúng ta tự dày ṿ nhau thêm nữa sao đành? Nhưng mà phải đành anh Dũng à!

Tôi nhớ người xứ xa của tôi với đứa con thơ trên cánh tay và tấm dung nhan tàn lụn âm thầm trong đơn lạnh. Và thương anh, tôi dựng cho anh một con người xứ xa để anh mơ ước t́m ṭi trong cái duyên văn nghệ hẩm hiu giữa một t́nh trạng mà tinh hoa cảm nghĩ rẻ như bèo. Tôi lại nhè lấy thịt xương cảm nghĩ của tôi mà nặn ra con người đó. Thành thử muốn cho xa mà hóa ra gần. Gần để nh́n thấy mà lại không được phép ôm giữ, thậm chí không dám nghĩ đến, để rồi giữa sự vơ, những nỗi nhớ niềm thương không biết gởi cho ai. Chắc anh không nỡ thấy tôi ở ác. Bởi con người bị tôi làm cho đau đớn trước hết chính là tôi.

Thôi, nói cách nào, th́ cảnh ngộ của chúng ta cũng đă là như vậy. Chỉ mong rằng khi bức tường ngăn cách tôi và người xứ xa của tôi bị xóa bỏ, th́ con người xứ xa của anh do tôi dựng lên không c̣n mang mển thịt xương cảm nghĩ của người thiếu phụ tên Hiền nầy nữa.

Sáng nay, trời hơi lành lạnh làm tôi sực nhớ rằng tôi đă t́nh cờ dùng tên Thu đặt cho cái tác phẩm của tôi, làm một giai nhân tưởng tượng để làm chúng ta cùng đau khổ.

Bây giờ lại đang là giữa mùa Thu, cái mùa có khả năng gợi những h́nh ảnh hùng tráng nhứt trong những tấm ḷng giàu cảm lụy nhứt. Những h́nh ảnh đó sẽ giúp chúng ta có can đảm t́m được nguồn vui mỗi khi nghe hơi Thu lạnh nhớ người xứ xa. Chúng ta cũng mong mỏi như vậy.

Gởi cho bàn tay cầm bút của anh một cái hôn – và chỉ một lần nầy thôi - để và đừng bao giờ nghĩ đến một vết hôn nào khác ở một nơi nào khác.

HIỀN

TRANG THẾ HY