TIẾNG GỌI CỦA L̉NG

Thiên-Giang

 

Sơn gh́ hai thùng sắt tây xuống, kềm chặt đ̣n gánh trên vai, toan đổ dốc bờ sông Sê-băng-hiêng th́ bỗng dưới chân dốc diễn ra một tấn tuồng khiến chàng dừng hẳn lại. Ba người đàn bà chạy trước, hai người đàn ông đuổi theo sau. Người chạy là ba người Mọi, hai già một trẻ; c̣n người đuổi đàn ông là hai tên thường phạm Lao-bảo. Họ đuổi nhau chừng ba chục thước th́ người Mọi trẻ bị bắt giữ lại. Một tù nhân ôm lấy cô ta, c̣n tên kia tốc váy, một cái váy vải chàm dơ bẩn trên không tới rún, dưới không tới gối để … ḍm bên trong cái váy. Mọi việc xảy ra trong ṿng mấy sao đồng hồ. Rồi người đàn bà mọi được buông ra chạy tới tấp như con gà bị chụp hụt, c̣n hai tên thường phạm quay trở lại cười ngoặc-ngoẽo, sung sướng.

Sơn đưa mắt nh́n hai bác lính trên đầu dốc như muốn hỏi ư kiến đối với việc xảy ra, nhưng hai bác lính cũng ngồi ung dung, gác súng qua đùi hết ḷng tán thưởng như khán giả xem hát gặp một pha khôi hài duyên dáng. Không c̣n bộ dạng hăng hái ban đầu nữa, chàng lững đững dằn từng bước xuống dốc, để hai cái thùng đập vào sườn núi kêu soảng soảng.

Dưới kia hai tên phạm chưa hết cười. Chúng có vẻ thỏa măn như vừa làm xong một kỳ công. Các bạn chàng cũng cười theo chúng.

Đêm hôm ấy, mặc dầu sau một ngày lao lực, chàng thấy ngủ không ngon giấc. Trong trí chàng rộn lên những ư nghĩ: “Chúng là quân trộm cướp, chúng có thể cắt cổ, đốt nhà người ta, có thể làm mọi việc tàn ác, nhưng làm nhục một thiếu nữ trước mặt mọi người th́ thật là bỉ ổi.” Cô gái Mọi khiến chàng nghĩ nhiều đến Thanh mà chàng mới chia tay năm ngoái.

Thanh là con gái của chủ nhà chàng ở trọ khi chàng tùng học ở Huế. Chàng đến ở trọ nhà Thanh do một sự t́nh cờ. Hai người gần nhau rồi yêu nhau. Tuy cùng sống dưới một mái nhà, nhưng hai người chỉ lời qua tiếng lại trên giấy mực. Họ nói với nhau nhiều lắm để rồi kết thúc rằng khi nào chàng ra trường sẽ xin cưới nàng làm vợ.

Nhưng một ngày kia Sơn nghe trong không gian của đất nước có cái ǵ bất thường khiến những người thanh niên như chàng phải suy nghĩ. Kế đó, chàng nhận được một tờ báo, khi dở ra chàng thấy h́nh ảnh mười ba cái đầu lâu của mười ba người ái quốc bị chánh quyền bảo hộ xử tử. Thế là hết. Mộng đẹp chàng xây bắt đầu đổ vỡ. Không bao lâu, chàng từ giă cha me, anh em, t́nh yêu để dấn thân vào đường nghĩa vụ. Trong bức thư từ biệt gởi cho Thanh, chàng nhớ đă viết: “Yêu em, nhưng anh không thể quên bổn phận làm người. Em coi như anh đă chết.”.

Bây giờ th́ chàng chưa chết, chàng c̣n khoẻ mạnh. Cái cùm, cái gông, cái xiền chưa làm chàng nao núng, các thứ bịnh hoạn chưa làm ngă được chàng. Nhưng trong cái ngục trần gian nầy, chàng thấy không nên đa mang chi cả.

Hôm ấy, sau cái việc xảy ra ở bờ sông Se-băng-hiêng, chàng nhớ Thanh lạ lùng. Trái tim non của chàng bị xúc động quá. Thật ra không phải là lần đầu chàng nghĩ tới Thanh từ ngày chàng bước chân tới Lao-bảo. Có những đêm bị muỗi rệp hành hạ, chàng cùng các bạn trạc tuổi đua nhau vơi bầu tâm sự. Ai cũng có một mẫu chuyện t́nh kể cho nhau nghe. Nhưng chàng cố đẩy lần h́nh bóng của Thanh vào quên lăng. “Ôm ấp làm chi mối t́nh tuyệt vọng ấy !” Chàng tự bảo thế. Ai cũng nghĩ tới Lao-bảo như ra băi chiến trường. Người ra về hiếm hoi lắm. Và có về được, cũng đă già lắm rồi, t́nh đâu c̣n nữa với cái tuổi ấy. Tội nhân ở đây ít người án dưới mười ba năm, mà qua khỏi mức đó là chung thân rồi, theo lối “làm án” của triều đ́nh Huế. Một số khá lớn bị trảm giam hậu, nghĩa là đáng lẽ chặt đầu, người ta tạm gởi cái đầu trên cổ.

Nghĩ tới đây, chàng thấy ḷng ḿnh vơi giận. Nhu cầu sinh lư cũng là một nhu cầu quan trọng. Nếu không thế th́ các vua chúa lập làm chi cái lục viện tam cung, Tần Thủy Hoàng nhốt tới ba ngàn cung nữ, Bồ Tùng Linh viết Liêu Trai, Hồ Xuân Hương có những bài thơ bất hủ. Và bao nhiêu tác phẩm nghệ thuật trên thế gian nầy không nhiều th́ ít, không xa th́ gần, đều đượm mùi sinh lư cả.

Chàng nghĩ ngợi liên miên để đi tới kết luận: Hai tên thường phạm nầy chưa đáng sợ như bọn Tần-thủy-Hoàng, chưa đáng khinh như lũ Sở-khanh đủ hạng đủ cỡ nhan nhản trong cái xă hội bất quân b́nh nầy. Hành vi của chúng chỉ là một lối giải quyết tuyệt vọng vấn đề sinh lư dày ṿ chúng mà thôi.

Thế rồi cái việc đau đớn đó, Sơn quên lần đi, cũng như chàng đă quên bao nhiêu việc đă xảy ra chỗ ngục tù. Ai hơi đâu đếm từng chiếc lá rụng giữa một cơn giông. Một ngày kia, ngày đầu năm, trời vừa nắng vừa lạnh, khí trời thật dễ chịu, Sơn đi hái củi về, mặt mày hớn hở. Xong buổi cơm trưa, chàng rút trong nệp nón[1] ra một cái nhăn hộp sữa và một đầu bút ch́, kính cẩn hỏi anh Vơ Tùng ngồi bên cạnh:

-     Tiếng Xiêm và tiếng Lào giống nhau không ?

-     Họ cùng nói một thứ tiếng Thái.

Anh Vơ Tùng là người Quảng-ngăi, xuất dương từ thuở nhỏ, ở Xiêm và Tàu rất lâu, nên giỏi cả hai thứ tiếng. Ai muốn học hai thứ tiếng đó anh sẵn sàng dạy cho. Biết ông bạn già của ḿnh có tật nhắm mắt giây lát trong buổi trưa ngắn ngủi, Sơn không để mất th́ giờ, xin anh Tùng viết cho mấy câu đầu như vầy:

-     Chào anh (hay chị) đi đâu đó ? Anh (hay chị) ở làng nào ? Mạnh giỏi không v.v...

Anh Tùng chưa viết kịp những điều Sơn muốn th́ Lợi nằm cách chàng vài người, lên tiếng:

-     Thằng Sơn học chữ Tàu chưa đủ sao mà c̣n muốn học chữ Xiêm nữa. Tưởng ǵ chớ mấy câu đó th́ đừng làm phiền sư bá. Cứ gọi tao là sư thúc đi, rồi tao dạy cho.

Vừa nói, Lợi vừa vói tay giựt miếng giấy viết ngay mấy chữ.

-     H... chầu dù xầy ?

............

Rồi đưa lại cho Sơn bảo:

-     Học đi, rồi tao sẽ viết thêm.

Trong lúc đó th́ anh Tùng nằm gát tay qua trán nhắm mắt.

Mấy bữa sau, trong những câu chuyện không đầu không đuôi kể cho nhau nghe trước khi đi ngủ, Sơn nói:

-     Anh em nói con gái Lào tự nhiên dạn dĩ, không hay làm đỏm. Thế là mỗi lần ḿnh chào hỏi là họ tránh xa. Có lẽ họ thấy ḿnh mang gông, mang xiềng mà sợ.

Lợi hỏi ngay:

-     Mầy chào hỏi thế nào ?

-     Th́ đúng như câu anh dạy: “H... chầu dù xẩy ?”

Lợi phát lên một tiếng cười to, mặc dầu tiếng cười đó có thể đưa anh xuống nghỉ lao hầm một tháng. Anh Tùng b́nh tĩnh bảo Sơn:

-     Họ không đánh váy lên đầu là may lắm !

Khi anh Tùng cắt nghĩa xong câu ấy, ai nấy gầm đầu xuống ván, cười muốn bứt ruột, trong lúc Sơn ngồi đực người như pho tượng, trong trí hiện rơ hai tên thường phạm đuổi theo cô gái Mọi trên bờ sông Se-băng-hiêng mấy tháng trước. Cử chỉ chúng thô bạo thật, nhưng không kinh khủng bằng câu nói của chàng.

Cơn cười dứt, Lợi nói:

-     Nếu bạn gái Lào có đánh váy lên đầu mầy th́ lỗi tại tao, nhưng tao có ngờ đâu “thánh nhân” lại hoang ngầm đến thế.

Câu chuyện phiêu lưu của Sơn tới đó chưa dứt. Trên hai mươi cái xuân, thân thể chưa bị thời tiết Lao-bảo tàn phá, chàng tránh làm sao được sự thúc dục của nhu cầu. Anh Thiện nhiều đêm trằn trọc, anh Long phát lên những cơn điên, th́ chàng hẳn là khổ sở lắm.

Một hôm, giờ băi việc đă lâu rồi mà cửa lao D chưa đóng được: c̣n thiếu mất hai người tù Sơn và Lợi. Trong lao, bác lính có phận sự đóng nêm cùm phải chóng vồ chờ đợi, ngoài thềm, các thầy cai, thầy đội qua lại ngóng mong. Chắc chắn là không có chuyện giết lính đoạt súng để trốn đi. Tù chính trị không bao giờ liều lĩnh làm việc đó ở Lao-bảo, nhất là những tên tù đó lại là Lợi và Sơn. Nhưng tại sao lại về trễ ? Người ta nói lịch sử Lao-bảo chưa từng ghi lại việc bất thường nầy.

Nhưng rồi Lợi và Sơn cũng về tới.

Cửa lao vừa đóng, Sơn đă vật ḿnh trên thớt cùm, tay ôm ngực mửa ồng ộc như người mắc gió, không kịp nới bớt dây buộc xiềng ở bụng. Bao nhiêu rau lan, đu đủ, cà tô mách xanh ăn được để kiếm thêm sinh tố cho cơ thể đều tuôn ra đất. Rồi chàng nằm lịm, bỏ bữa cơn trưa. Chiều lại khai bịnh nằm nhà.

Th́ ra, muốn chuộc tội với Sơn, Lợi tổ chức một cuộc viếng làng Tiêm (ở vùng Lao-bảo người ta gọi người Lào là Tiêm) để Sơn được dịp gần người đẹp. Làng Tiêm nầy lẫn khuất trong vùng rừng phía Nam Lao-bảo, cách lao chừng ba cây số ngàn. Tù Lao-bảo thường tới vùng rừng nầy hái củi. Hôm ấy Lợi và Sơn đi với một bác lính tập trẻ tuổi có nhiều cảm t́nh với tù. Sau khi hái củi buộc thành bó xong, ba thầy tṛ đem nhau vào làng. Lợi bảo Sơn:

-     Mầy tới đây xem người Lào có tử tế hay không, con gái Lào có dân chủ, nghĩa là có tự do hay không. Nhưng mầy đừng nói tiếng Lào nhé, họ cũng giỏi tiếng Việt như mầy, v́ đồn Lao-bảo đă xuất hiện ở đây ít ra cũng nửa thế kỷ và đă truyền bá ngôn ngữ Việt bộn bàng.

Quả như lời Lợi nói, con gái Lào thật dễ chịu. Họ tiếp đón ba thầy tṛ như tiếp đón khách sang. Lúc đầu Sơn ngại họ thấy bộ xiềng trên cổ ḿnh mà sợ; nhưng họ th́ không để ư. H́nh như họ cho rằng đă ở tù th́ phải mang xiềng và thứ tù nầy không phải là tù tầm thường mà là tù dám đánh Tây. Lần đầu trong đời Sơn được nói chuyện với gái, với những cô gái mười tám đôi mươi nước da trắng hồng. Họ mời chàng uống nước, dẫn chàng vào tận buồng ngủ, khoe những chiếc gối thêu, nắm tay chàng như đă quen thân lắm. Sơn không ngờ có những phút êm đềm như thế nầy. Chàng tưởng như lạc vào động Đào nguyên. Câu chuyện ḍn lắm, có lẽ không đâu vào đâu cả. Chàng không nhớ đă nói ǵ, đă nghe ǵ. Câu chuyện nhảy từ chiếc máy bay của Tây qua con trâu đeo mơ của người Lào, từ con sông Sê-băng-hiêng, qua cái đồn Lao-bảo. Đến khi Sơn siết chặc tay cô gái Lào, muốn rót vào tai nàng ít lời hẹn ḥ âu yếm th́ văng vẳng trong không gian những tiến „te...te...te“ dài.

-     Chết ! chết ! bác lính la lên. Chết „roong“ rồi !

„Roong“ nghĩa là kèn thổi băi việc. Giờ đó, các bác lính phải đem tù về tới cửa đồn. Nhưng lúc đó ba thầy tṛ Sơn c̣n dở câu chuyện. Phúc chốc h́nh ảnh người đẹp biến mất. Họ vội tụt xuống cầu thang nhà sàn và không kịp từ giă, phóng nước đại về lao, bỏ cả củi. Sơn muốn tắt thở sau một cuộc chạy đua nước rút qua ba cây số đường rừng.

Chàng ốm mất ba hôm, nhưng hết sức măn nguyện.

Các bạn trẻ tuổi của chàng ai cũng muốn bắt chước chàng phiêu lưu một chuyến. Sau đó dầu phải mửa cả tim phổi ra ngoài họ cũng cam. Nhưng Đào-nguyên chỉ đón khách trần gian một lần thôi. H́nh như hay được chuyện đó, ông xếp đồn ra lịnh cấm tù chính trị tiếp xúc với dân chúng chung quanh, kể cả dân Tiêm (Lào), dân Cờ-lơ (Mọi). Sơn đâm ra tương tư. Những đêm ít ngủ, chàng nh́n ra vuông trời bên ngoài cửa sổ sát trên trần lao, ngâm không ngớt câu thơ cũ:

T́nh trong giây phút mà thành thiên thu...”

Làm sao gặp lại người đẹp ? Dầu gặp để mà nh́n thôi. Trên khắp nẻo đường trong làng Bảo, mỗi khi đi hành dịch, chàng ŕnh rập một cách tuyệt vọng bóng giai nhân

Rồi một hôm, chàng đang lui cui cùng các bạn trẻ tuổi gánh nước sông lên tưới vườn rau của ông xếp đồn th́ bên kia sông, trời đẹp quá ! Những bóng hồng, bóng trắng, bóng xanh, bóng tím ... ngót bốn năm mươi cái bóng, tổng số thiếu nữ Lào xinh đẹp của làng Tiêm bên hữu ngạn sông Se-băng-hiêng qua làng tả ngạn dự đám cưới. Sơn tin chắc trong đám có người đẹp của ḿnh. Một ư nghĩ thoáng qua trong óc, chàng đề nghị:

-     Chúng ta núp sau các lùm cây nầy xem họ đi qua.

(xin xem tiếp Vui Sống số 5)

Vui Sống số 4

Tuần lễ 30.09 đến 06.10.1959



[1]   Ở Lao-bảo tù nhân đội một thứ nón mà họ tự làm lấy, phía trong bằng nan đan long mốt, phía ngoài lợp bằng nệp tre, trên phủ sơn đen. Bên trong các nệp đó họ giấu một ít giấy bút mà họ kiếm được.