ĐỜI T̀NH ÁI CỦA VĂN NGHỆ SĨ V.N.

 

DƯỚI BÓNG THÁNH GIÁ

HAY LÀ MỐI T̀NH ĐẦU

của văn sĩ Trọng-Nguyên

 

                                                      B̀NH-NGUYÊN LỘC

 

 Chúng tôi đă khám phá ra một tài liệu đích xác trong tay, rằng Nguyễn Du đă yêu ngoài ṿng lễ giáo.  Thật không ai ngờ nhà nho đạo mạo như thế mà đă có lần yêu trong đời của người.  Nhưng nếu suy cho cùng th́ không có ǵ đáng ngạc nhiên cả.  Con người văn nghệ, bất kỳ dưới trời nào, trong thời gian nào, cũng đa t́nh hơn người thường.

Sự đa t́nh của họ, tuy không cùng được để đem làm khuôn vàng thước ngọc cho người ta noi theo nhưng đó là một sự kiện có thật và đương nhiên, không chối căi được, cũng khó ḷng mà ngăn trở được.  Nếu sự ngăn trở có hiệu quả th́ những văn nghệ sĩ ấy sẽ biến thành những con người bị uất khí đè nén (refoulés) và sự nghiệp của họ v́ thế mà hỏng đi.

Văn nghệ sĩ đương thời có yêu hay không?  Chắc chắn là có, v́ nếu không, họ không phải là văn nghệ sĩ nữa.  Những mối t́nh thơ mộng của họ cắt nghĩa được phần nào văn-nghệ- nghiệp của họ, th́ ta cũng nên biết qua, nếu họ vui ḷng cho ta biết.

Xin các nhà đạo đức đùng ngộ nhận, cho là chúng tôi muốn đề cao lăng-mạn-tính của văn nghệ sĩ.  Như đă nói, đó là một sự kiện có thật, không ngăn không chối được.

Nếu Nguyễn Du không yêu th́ dân tộc V.N. đă không có truyện Kiều (sẽ có tài liệu về đời t́nh ái của N.D. lúc thi hào hai mươi tuổi)

 LỜI T̉A SOẠN VUI SỐNG

 

 

Một sáng sớm, đi ngang qua nhà thờ Đức Chúa Bà, tôi ngạc nhiên hết sức mà thấy nhà văn trẻ tuổi, nhà văn khét tiếng lăng mạn, Trọng-Nguyên, từ trong ấy đí ra.

Tôi bụng bảo dạ: “Ái chà ! Anh chàng nầy lại ṃ đến đây !”

Chợt thấy tôi kinh ngạc và mỉm cười mai-mỉa, Trọng-Nguyên bước lại chào và nghiêm trang nói:

-     Tôi mời anh đi thẳng lại nhà tôi uống cà-phê, anh có vui ḷng hay không ?

Đây là lần đầu mà Trọng-Nguyên mời tôi, từ thuở giờ chúng tôi chỉ chào hỏi nhau thôi, chớ chưa hề đi chơi chung với nhau bao giờ.

Đại-lộ Trần-Hưng-Đạo. Một ngơ hẻm, cạnh nha Tổng Lao-Động.

Tới đây, tôi phải ngạc nhiên một lần nữa, v́ bức tượng của Đức Mẹ trên bàn thờ đặt giữa nhà của nhà văn nầy. Th́ ra Trọng-Nguyên đi đạo thật, và anh đi xem lễ thật, chớ không phải trà-trộn vào nhà thờ v́ hiếu kỳ.

Trọng-Nguyên nh́n tôi đang ngơ ngác rồi hỏi:

-     Anh đă thông cảm chưa ?

Vừa lúc ấy th́ một thiếu phụ có gương mặt phúc-hậu từ trong buồng bước ra, một đứa bé chừng như đang đau ốm, trên tay.

-     Nhà tôi. Anh B́nh-nguyên Lộc.

Tôi kinh ngạc một lần nữa. Thế ra nhà văn son trẻ ấy đă đùm đề thê tử rồi. Thật là kỳ quặc, những điều tôi vừa biết từ sáng đến giờ.

Sau buổi cà-phê sáng ấy, tôi có t́m bạn thân của Trọng-Nguyên để điều tra về đời tư của anh ấy.

¯

Năm đó Trọng-Nguyên theo học lớp đệ nhị (đệ tam của ta) tại trường Taberd. Nhà văn tương-lai ấy chơi thân với một người bạn trẻ, học sau chàng ba năm.

Ban đầu hai người biết nhau chỉ v́ những việc nhờ cậy cỏn con: Gia đ́nh Trọng-Nguyên ở tỉnh xa, gia đ́nh cậu bé chỉ ở Thị-Nghè đây thôi. Cả hai đều ở nội trú, và mỗi lần Trọng-Nguyên thèm bánh in hay đu-đủ th́ chỉ biết nhờ anh bạn trẻ kia thôi. Anh bạn nầy có một người d́, hằng bữa thường xuyên tiếp tế cho anh ta.

Như các trường thầy Ḍng khác, trường Taberd có một tiểu giáo-đường, và tiểu giáo-đường nầy, mỗi sáng chúa nhựt lại tiếp nhận cả phụ-huynh học sanh vào đó xem lễ trước khi rước con em ra ngoài.

Nhà tiểu-thuyết lăng mạn tương lai, một sáng chúa nhựt vào tiểu giáo-đường xem lễ không v́ mộ đạo, mà v́ cậu bạn trẻ kia, mà anh thương mến không rời.

Một hôm, sắp sửa quỳ xuống, Trọng-Nguyên bỗng thấy một thiếu nữ ở băng bên kia, cũng toan làm cái cử chỉ của anh.

Ngày nay, chính anh Trọng-Nguyên cũng nhận rằng chị Trọng-Nguyên không đến đỗi sắc nước hương trời nhưng thuở ấy ḷng cậu học sanh đệ nhị là cả một thời thơ-mộng, và cái ǵ cũng đẹp rực-rỡ dưới mắt cậu ta cả, từ một buổi mai hồng, đến một mái tóc thề “vừa chấm ngang vai”.

Suốt buổi xem lễ đó, Trọng-Nguyên bắt đầu nghe mùi đạo nên thơ, và bài thơ hay hơn hết trong tiểu giáo-đường là bài thơ sống đang quỳ ở hàng băng bên kia.

Sau buổi ấy, nhà văn tương lai bỗng nghe bối rối kỳ lạ khi người bạn trẻ của anh giới thiệu người d́ của hắn, người d́ vô h́nh, từ bấy lâu nay tiếp tế hai cậu học sanh, mà Trọng-Nguyên ngỡ là một bà cụ nào. Người d́ ấy chính là thiếu nữ đă giáng xuống tiếng sét khi năy lúc c̣n nghe giảng trong tiểu giáo-đường.

Món quà chánh mà người d́ trẻ kia thường gởi vào trường cho cháu là món cá chà bông. Không hiểu sao thức ăn ấy bỗng tăng thêm gấp đôi, khiến thằng cháu phải bực ḿnh v́ nó sợ ăn không hết, cá lên meo, phải bỏ uổng.

Nó chia bớt phần ăn cho anh bạn vong-niên của nó, và phàn nàn d́ nó bỗng dưng đâm ra gàn gàn. Nhưng Trọng-Nguyên th́ không thấy cô ấy gàn một tí nào. Cá không biết nói, nhưng cá chà bông lại nói rất hùng-hồn. Nó nói thầm mối cảm t́nh của thiếu nữ bắt gặp trong tiểu giáo-đường đối với anh nam-sanh đẹp trai, và có vẻ người lớn ấy.

Kể từ lúc ấy, bánh in, cam, nho, bưởi, thứ nào cũng tăng gấp đôi cả khiến cậu bé học lớp đệ ngũ cứ ngỡ d́ cậu ta hóa điên.

Cũng kể từ lúc ấy, Trọng-Nguyên bắt đầu làm thơ. Vâng, làm thơ chớ không phải viết tiểu-thuyết. Có cậu học sanh nào trên thế giới nầy mà không làm thơ khi vở ḷng yêu. Họ làm thơ tặng Nàng, nhưng không bao giờ dám đưa thơ ấy cho nàng cả. Họ gởi đăng báo nhưng nàng không hay. “Ḷng ta chôn một khối t́nh”, họ khóc trăng, khóc gió, khóc lá rụng, mây bay.

Trọng-Nguyên không nhớ là ḿnh đă khóc cái ǵ, chỉ chắc là anh phải bịnh khó ngủ, bịnh ăn cơm không được, nhưng lại thèm bánh ḿ với cá chà bông mà tối tối, anh gặm trong chăn, không bao giờ biết chán.

Ngày nay, thỉnh thoảng chị Trọng-Nguyên mua cá lóc chà cho anh ăn để gợi nhớ những ngày thần tiên mà “bên anh mất ngủ, bên nàng chà bông”.

Nhưng hương-vị cá chà bông ngày nay tuy đậm hơn nhưng không thanh bằng hương vị ngày nào.

(xin xem tiếp VS số 4)