SÀIG̉N 50 NĂM TRƯỚC

 

Đôi guốc ngù ngà

 

Hồi-kư B̀NH-NGUYÊN LỘC

 

 

Kỳ trước, các bạn đă thấy ta tranh giành nghề guốc với người Trung-Hoa.  Nhưng thật ra, loại guốc ấy chính là của họ phát-minh ra.  Ta đă thắng, nhưng thắng trong việc bắt chước.

Đôi guốc đặc-biệt Việt-Nam khác xa: đó là guốc ngù.

Không biết ở Bắc và Trung có guốc ngù hay không, chớ guốc ngù ở Nam ngày xưa độc-chiếm thị-trường.

Guốc ngù được khai-sanh ở Sàig̣n.  Dĩ-nhiên là như vậy.  Ở thôn-quê các cụ đi đất với hai bàn chơn không, có tiệc-tùng, lễ-lạc, các cụ đi giày.

Guốc ngù cũng đại-khái giống guốc ngày nay nhưng không có quai.

Một cây trụ nhỏ được chôn ở đầu guốc để người đi guốc kẹp lại giữa hai ngón chơn cái và ngón chơn kế đó.

Trụ cao lối hai phân rưỡi, đầu trên to (đó là cái ngù) hơn đầu dưới để chiếc guốc không ở lại khi chơn bước tới, v́ sự kẹp bằng ngón chơn không đủ sức làm dính guốc vào chơn.

Ngù của guốc b́nh-dân bằng đồng cho êm chơn, thành-thử đôi guốc rất là nặng.

Các cô đánh ghen, đập nhau bằng ngù đồng, phun máu đầu có ṿi.  Đó là thứ khí-giới ghê-gớm của phụ-nữ Sàig̣n thuở ấy.

Guốc thường th́ như vậy, nhưng các bà các cô nào có chịu như vậy đâu.  Trời sanh các bà các cô ra để làm đẹp cho ta ngắm th́ ngàn năm các bà các cô vẫn làm dẹp, muôn năm trước, muôn năm sau.

Ngày nay, cứ sáu tháng một là các bà các cô đổi mốt giỏ xách tay đi chợ hết dây sợi nhựa to, đến dây sợi nhựa nhỏ, món đựng cá, đựng rau, mà các bà các cô c̣n thi-vị-hóa nó, huống-hồ chi là guốc, bởi guốc thuộc vào y-phục, trang-sức đấy.

Vậy các bà các cô phát-minh ra ngù ngà, vẫn y hệt như ngù đồng nhưng làm bằng ngà.

Bấy giờ th́ đánh ghen không dữ-tợn như trước nữa, bởi ngà voi tương-đối mềm hơn đồng nhưng được cái là mang guốc ngù ngà, đôi chơn trắng đẹp hơn, các ông bớt lập pḥng nh́, nên cũng khỏi phải đánh ghen nữa.

Chỉ phiền là các ông bị phá-sản.  Một bà sắm đến bốn đôi guốc ngù ngà, một đôi thông-thường để đi trong nhà, một đôi chạm sơ-sịa để đi chợ, một đôi chạm rắc-rối để đi xem hát và một đôi chạm thật mỹ-thuật có nạm vàng để đi dự tiệc th́ quỹ gia-đ́nh đă hao-hụt biết bao nhiêu !

Ôi, quí bà quí cô ơi, ngày xưa không có Chanel số 5, sáu trăm đồng một lọ nhỏ bằng ngón tay cái, quí bà quí cô cũng đă t́m được cách làm cho phái đực rựa của chúng tôi thất-điên bát-đảo rồi th́ ngày nay bọn mày râu của chúng tôi c̣n xuội râu đến đâu nữa !

Nhưng đă tu-mi nam-tử, lănh-đạo đàn bà từ mấy mươi ngàn năm rồi, phái khỏe nhứt-định phải thắng.

Một tờ nhựt-tŕnh, không nhớ rơ là tờ nào, đăng bài khảo-cứu láo rằng chất ngà voi chạm vào da thịt ta lâu ngày, hút máu người dùng ngà voi, để « lên nước ».

C̣n bé quá, tôi không biết làng báo, nhưng chắc là báo ấy hôm đó bán chạy như tôm tươi, bởi đức phu-quân nào cũng mua về một số cho các bà coi.

Quả-nhiên các bà sợ-hăi, bỏ ngù ngà, và bỏ luôn ngù đồng, chỉ mang guốc quai và mang giày thôi.

Ắt hẳn ông chủ-bút tờ báo ấy đă mang nợ v́ ngù guốc của bà chủ-bút nên mới lăng-xê tin vịt đó ra, và th́ ra, báo-bổ ngày xưa cũng đă biết lăng-xê tin vịt rồi đó.

Tiện đây, cũng xin cho quí bà quí cô ngày nay biết rằng máy uốn tóc hút máu người, nước hoa Chanel số 5 gây bịnh ung-thư da, áo đầm làm cho quí bà quí cô ho lao, giày muyn khiến quí bà quí cô đau khớp xương, áo dài may bằng Soie Bangkok sẽ làm quí bà quí cô cùi phung hủi, năm tới đây coi cải-lương ngồi thượng-hạng sẽ mắc bệnh gù lưng, đ̣i đi Đàlạt là nhà quê, ăn nho tươi một ngàn hai một kí-lô sẽ bị ung-thư lưỡi, xem vô-tuyến thu-h́nh sẽ nổ con mắt, sắm máy lạnh nó nổ th́ sập nhà, sắm máy giặt sẽ rụng tóc thành sói đầu.  Tóm lại, quí bà quí cô mà tiêu xài như cái đà ngày nay, th́ nếu quí bà quí cô không mắc những chứng bịnh trên th́ bọn mày râu chúng tôi sẽ mắc bịnh điên mất.

 

Chú-thích của BBT :

Giày muyn : mule : một loại giày dép có phần trước bít, c̣n gót chân th́ để hở.  Nếu có đế   cao là giày đi ra ngoài, nếu đế thấp lè-tè là dép đi trong nhà.