SÀIG̉N 50 NĂM TRƯỚC

 

Coi h́nh đoán người

 

Hồi-kư B̀NH-NGUYÊN LỘC

 

 

Thương ông bạn xa Phan-Ngọc-Long quá, v́ ông đă cho tôi đến hai đề-tài chớ không phải một.

Ông bạn Long, cuối thư, có xin tôi một bức ảnh, ổng không nói mục-đích nhưng kẻ nào đọc thư mà gà mờ, sẽ ngỡ rằng ổng mê tôi lắm.

Sự thật th́ ông bạn Long không tin rằng tôi già, và có lẽ nghi tôi đă nhờ ông cụ tôi gà hộ mà thôi, nên định kiểm-soát lại xem sao.

Thật là oái-oăm cho cuộc đời!  Nếu các cô mà nghi-ngờ như ông bạn Long th́ đời tôi đă lên hương.  Ác lắm, họ cứ tin chắc rằng chính tôi viết loạt bài nầy, thế mới là cay như ăn cà-ry Ấn-Độ ở đường Tôn-Thất-Thiệp, tức là đường Ohier ngày xưa, chắc ông bạn Long đă nhớ?

Nhưng ông bạn xa ạ!  Đối với ông, tôi sẽ gởi ảnh của ông cụ tôi, cũng như nếu may ra, một may-mắn hi-hữu, có cô nào xin ảnh th́ tôi sẽ gửi ảnh của tôi chụp 10 năm về trước, v́ một bức ảnh không chứng-tỏ ǵ hết đâu.

Nhưng ông bạn đă gợi tôi nhớ một câu chuyện nầy.

Thuở ấy tôi có một ông Thầy.  Ông ấy mặt mày rất đẹp chỉ phiền là cao có một thước ba tấc rưỡi thôi.

Ông thầy tôi học bên Pháp, đổ tới bằng tiến-sĩ khoa-học vậy mà c̣n học nữa ở bên ấy.  Ông được các cụ ở bên nầy lo vợ con cho và ông đă gởi ảnh về cho bà Thầy của tôi cũng là một nữ giáo-sư coi mắt.

Lễ cưới được cử-hành, thiếu chú rể, nhưng cô dâu rất là ô-kê v́ mặt mày chú rể trong ảnh bảnh quá.

Ông Thầy tôi mấy tháng sau, đổ thêm bằng ǵ nữa đó không rơ, hồi-hương và dạy học tôi.

Khỏi nói chắc ông bạn Long và bạn đọc cũng đoán biết sự-thể ra sao.

Câu chuyện coi h́nh đoán người lại gợi tôi nhớ một chuyện cũ nữa, là thuở ấy Sàig̣n có trường dạy cao.

Các cụ thường bảo rằng Cổ hơn Kim, quả đúng như vậy, bởi năm 1967 nầy, làm ǵ có nổi một trường dạy ... cao như thuở ấy.  Sàig̣n ngày xưa vui tṛ hơn Sàig̣n ngày nay nhiều.

Ngày nay người ta dạy nhảy đầm ba ngày giỏi bằng vũ-sư, dạy Ăng-lê một tuần giỏi bằng Shakespeare, dạy cả viết văn nữa, bằng những bài luận tràng-giang đăng báo, nhưng chưa hề có người dám thuyết-dạy ... cao.

Người thời nay nổi danh tài-ba về việc hốt bạc, nhưng thật ra th́ họ không biết chụp tóc sự may-mắn.

Nếu họ mở lớp dạy cao, hẳn sẽ đắt khách hơn lớp dạy khiêu-vũ, bởi Sàig̣n có rất đông cô cao một thước ba tấc rưỡi mà đi với các đấng phu-quân ḿnh cao ba trượng, lưng lớn một vầng, khiến các cụ đồ viết câu đối rất lấy làm khó chịu.  Câu đối th́ phải đối nhau chan-chát cho nó xứng, chớ một bên dài 12 chữ, một bên ngắn 4 chữ th́ c̣n xem sao được.

Cái ông dạy cao ấy, tuy là cao-niên hơn tôi, nhưng tôi được quen biết.  Ngày nay ông bạn đă lên cao, nên không cần dạy ai nữa, nhưng quả thật đó là một nhơn-vật cừ-khôi của Sàig̣n mấy mươi năm trước, cứ tưởng là một thành-phố c̣n thật-thà, hóa ra lại dám chịu chơi hơn cả ngày nay nữa.

C̣n một lớp nầy nữa mới kinh chớ.  Đó là lớp dạy bắn và huấn-luyện quân-sự thanh-niên VN do một đại-tá Pháp điều-khiển, đại-tá See.

Vào cái thời mà xin phép sắm một cây súng bắn chim, phải mất hai năm bị điều-tra, mà ông Tây ấy dám dạy vơ-biền cho dân An-Nam, và nhứt là được cấp giấy phép mở lớp th́ thật không hiểu v́ lư-do nào mà có chuyện động trời như vậy.

Sàig̣n thuở ấy chịu thơi thật.

Nhưng Sàig̣n thuở đó nhà quê một cục: không có lớp dạy khiêu-vũ nào cả, mà cũng chẳng có tiệm nhảy nào, măi cho tới năm 1932 (không bảo-đảm) mới có tiệm nhảy mà tên ǵ, chắc cũng chẳng ai nhớ, chỉ biết rằng đó là một tiệm nghĩa là một căn nhà hẹp.