SÀIG̉N 50 NĂM TRƯỚC

Chiếc mền Tân-Cương

 

Hồi-kư B̀NH-NGUYÊN LỘC

 

 

 

Miền Bắc nằm sát vách Trung-Hoa, vậy mà thuở ấy miền Nam xa-xôi lại chịu ảnh-hưởng Trung-Hoa mạnh hơn v́ những tay tiên-phuông đi khai-hoang miền Nam mà hoạt-động kinh-hồn là bọn Dương-Ngạn-Địch, Trần-Thắng-Tài và ông cha của Trịnh-Hoài-Đức.

Dân Sàig̣n mà xài bảnh, mua toàn hàng Trung-Hoa mà thôi.  Không kể những cam, hồng, trái vải, táo đen, táo đỏ là thứ hàng phu-du, những hàng muôn thuở phải là hàng Trung-Hoa họ mới nghe cho.

Măi cho đến năm 1967 mà mọi gia-đ́nh ở Sàig̣n c̣n giữ một cái mền đă mua 40 năm về trước.

Đó là mền không đóng thuế, nhưng cũng không phải là mền lậu thuế.  Chẳng người Trung-Hoa không có nhập-cảng mền của họ vào xứ nầy, các gia-đ́nh Việt ở Sàig̣n mà có bạn thân là Trung-Hoa th́ cậy mượn bạn về Tàu mua cho.

Mà thuở đó người Trung-Hoa họ về Tàu như đi chợ, một năm về 4, 5 lần.  Một chiếc mền trong hành-lư của họ, nhà Đoan không có lư-do để đánh thuế.

Đó là loại mền nhuộm màu son Tàu, toàn lông, không có màu nào khác xen vào, cả vải viền cũng màu son.

Mền bằng lông cừu nuôi tại tỉnh Tân-Cương sa-mạc mà người Trung-Hoa gọi là Hồi bộ Tây-Vức, tức khu của người theo đạo Hồi ở Viễn-Tây Trung-Hoa.

Người Trung-Hoa không có nuôi cừu.  Đó là mền của thổ-dân Tây-Vức dệt, nhưng họ bảo là của họ, thành-thử dân Sàig̣n đă mê họ, càng mê hơn v́ hàng quá sức tốt.

Mền Tàu“ ấy đắp lên, nghe nặng ngực vô-cùng và giữa tháng chạp, đắp một hồi muốn tốc ra, v́ người đắp nghe quá nực.

Với lại đó là mền „bách-niên giai-lăo“.  Con trai Sàig̣n sắp cưới vợ, gởi mua một chiếc mền loại đó, về hai vợ chồng đắp với nhau, về sau c̣n làm di-chúc để lại cho cháu nội được, v́ mền vẫn c̣n y nguyên.

Đề-cao Tàu quá trớn, nhà văn Đoàn-Châu-Mậu ở hăng Sakkmon chắc nổi dóa lên, nhưng cả mấy thế-hệ dân Sàig̣n sẽ chứng-giám rằng tôi không nói láo.

Thuở ấy dân Sàig̣n mê Tàu, không phải v́ không có lư-do.  Hàng-hóa của họ, hàng thuở ấy, tốt đẹp thật-sự mà thật-sự có giá-trị vô-song.  Hơn thế ta đă quen dùng hàng ấy từ mấy ngàn năm rồi.

Tây mới đến, hàng Tây cũng tốt, nhưng ta chưa tín-nhiệm bao nhiêu (xin nhớ đây là chuyện 50 năm trước chớ không phải chuyện của năm nay mà phụ-nữ ta mặc đầm, đàn ông chỉ tín-nhiệm xe Pháp, thuốc trụ-sinh Pháp).

Cụ Vương-Hồng-Sển đă nói đến những đôi giày „Mạ Mị“ mà đế giày làm bằng đuôi ngựa.  Đó cũng là một thứ hàng mà dân Sàig̣n rất mê v́ đi êm lắm.

Nhưng rồi „giày hộp“ của Pháp bắt đầu lấn sân.  Pháp gởi đến những đôi giày đựng trong hộp giấy cứng nên gọi là giày hộp, ta bỏ cũ thay mới v́ ta bắt đầu lo.  Giày của Pháp đế bằng da, đi kêu cốp-cốp nghe hách hơn.

Nhưng „Mạ Mị“ th́ ba trăm năm vẫn chưa ṃn.

Thế nên thuở ấy dân Sàig̣n ưa ca bài ca trào-lộng điệu „Khổng-Minh tọa lầu“ sau đây:

Bánh tôm khô chiên!

Ḍ chó quảy chiên!

Đồ bên Tàu các-chú đem qua,

Ḿ bên Tàu các-chú bày ra!

Hàm bà làng hẩu lớ!

Ngộ muốn mua liền!

……………………….

Nhưng có một thứ hàng mà ta tín-nhiệm Tây ngay và bỏ Tàu tức-khắc.  Đó là rượu Bồ-Đào.

Bồ-Đào là trái nho, rượu Bồ-Đào là rượu vang chớ không có ǵ lạ.  Rượu nầy cũng được chế-tạo từ hồ bộ Tây-Vức, nơi trồng nho được và đă du-nhập Trung-Hoa từ đời nhà Đường.

Ta bỏ Tàu v́ Các-Chú ở Chợ-lớn, thay v́ nhập-cảng, chế-tạo Bồ-Đào giả bằng nước vỏ măng-cụt, hoặc nước vỏ lựu (không có máu mào gà đâu).