T́nh thơ dại

B́nh-nguyên Lộc

 

Cả nhà ngóng đợi nàng từ hơn tuần lễ rồi. Nói cả nhà, nhưng thật ra chỉ bọn đàn ông là bôn chôn thôi, c̣n phụ nữ th́ khó chịu lắm, nhưng không dám nói ra.

Kẻ náo nức nhứt là ba tôi. Ba tôi đă già rồi, nhưng thuở trai trẻ ông cũng trăng hoa lắm (về sau tôi mới biết được điều đó) và cô đào nầy sẽ mang lại cho ổng chút ít dư vang của thời thanh xuân của ổng.

Kẻ thứ nh́ là chú út tôi. Chú Thuận ấy chưa vợ, ở chung nhà với ba tôi từ khi ông nội tôi qua đời. Chú Thuận ra mặt mê nàng v́ chú c̣n trẻ không sợ ai chê cười ǵ như ba tôi.

„Khôngbiết nàng có đẹp hay không?“ Ngày nào chú Thuận cũng hỏi như vậy, khiến má tôi nổi dóa mắng: „Nhà tôi có con gái, con trai, chú nó có muốn hư thân mất nết th́ đi nơi khác kẻo hại cho các cháu của chú nó“.

Những người đàn ông khác là khách, nhưng họ tới lui một ngày mấy bận để hỏi tin tức về nàng, thành thử phải xem họ như người nhà.

„Không biết nàng có đẹp hay không?“. Đó là câu hỏi to của mọi người, và là câu hỏi thầm của ba tôi, má tôi nghe th́ nguưt một cái, khinh khi lũ đàn ông ra mặt.

Phán Lượng tỏ ra ta đây thành thạo, nói:

-     Cái lũ hát bội ấy, ban đêm, trên sân khấu và dưới ánh đèn xem thấy ngỡ họ là tiên nữ giáng trần, nhưng sáng ra, nước da xanh dờn, đôi môi tái lợt của họ làm ta bất nhờm. Có đứa ḿnh mẩy đầy lác, ốm nhom ốm nhách trông đến kinh khiếp.

Bởi vậy các tay hào hoa phong nhă có rước đào hát bội đi th́ họ rước ngay lúc văn hát, để nguyên xiêm y phấn sáp..

Nói xong, ông ta cười ha hả, sung sướng lắm và hănh diện đă biết mặt thật của đào hát bội.

Giáo Yên sợ thua phán Lượng cũng khoe tài thạo đời :

-     Riêng tôi, tôi được dịp theo hát nhiều lần, quen biết với vô số đào. Họ mà không đẹp cũng dễ coi, v́ họ biết chưng diện, chớ không quê mùa như các bà nội...tướng của ta đâu.

Chú út tôi không có ư kiến nào, nhưng xem ra chú trông đợi nàng hơn ai hết. Chú sẽ thủ vai Đơn Hùng Tín, đóng cặp với nàng th́ chú băn khoăn về vai cặp của chú là phải. Nhưng về sau tôi mới biết chú thuộc vào hạng đa t́nh ngấm ngầm, y như ba tôi vậy.

Tỉnh nhà vừa qua một cơn lụt kinh hồn mà con sông Đồng Nai hiền lành tàn phá nhiều làng mạc nên „Ủy ban cứu trợ nạn lụt“ trong tỉnh đă làm đủ mọi tṛ để t́m tài chánh, mà cái tṛ hát làm nghĩa nầy là một.

Nghĩ rằng mua giàn không lợi bao nhiêu nên ủy ban mới nhờ các công chức ham kịch nghệ chọn cho một tuồng hát bội rồi diễn lấy, đă khỏi tốn tiền cho gánh nào, lại rất có thể ăn khách v́ trong tỉnh ai cũng ham xem „mấy thầy“ „mần tuồng“ coi ra thế nào.

Thuở ấy chưa có cô kư, c̣n cô giáo th́ không cô nào dám xung phong làm đào nên phải cầu viện. Hội đồng Ngỗ đi gọi đào Sài G̣n lên để thủ vai Đơn phu nhân trong vở „Tống tửu Đơn Hùng Tín“ ấy, và chỉ có ông ta là biết mặt mũi cô đào ra sao nhưng ông ta ít lời, chỉ cho biết mấy chi tiết cần thiết thôi và ổng cũng không lui tới nhà nầy để cho người ta hỏi thăm thêm.

Cứ theo ông hội đồng Ngỗ th́ cô đào ấy là đào của rạp Cầu Muối, tên là cô ba Đắc hay Đắt ǵ đó không rơ, hai mươi tuổi, hát hay có tiếng và thinh sắc lưỡng toàn.

Cổ sẽ lên đây với ông nhưn Sáng, thầy tuồng, ông nhưn nầy đi theo để giữ ǵn áo măo mà rạp Cầu Muối cho ủy ban thuê và để sắp đặt cuộc tŕnh diễn.

Ba tôi là tay Mạnh Thường Quân trong tỉnh, lại không sợ vợ nên được giao phó trọng trách đài thọ ăn uống của hai đào kép nầy hai ba hôm, thời gian ngắn cần thiết để giúp cho mấy thầy dượt lại điệu bộ và các bài hát Nam hát Khách mà v́ lâu diễn quá, họ có thể quên.

Ngày long trọng đă đến. Trưa hôm ấy, một chiếc xe ngựa, thứ xe riêng biệt của tỉnh Biên Ḥa, đậu lại trước nhà tôi. Thấy hai khách lạ bước xuống xe, một ông lăo và một thiếu nữ, cả nhà đều đoán được họ là ai rồi, nên đổ xô ra để mừng đón họ và để phụ mang những hộp áo măo vào nhà.

Ngôi nhà yên ổn của gia đ́nh tôi ở Vườn Mít, ngoại ô thành phiên Ḥa, bỗng trở nên một trung tâm kịch nghệ, một nơi tập tuồng náo nhiệt như các đ́nh của ngoại ô Sài G̣n ngày nay, qui tụ tất cả các tay ưa thích hát bội trong tỉnh thuộc đủ mọi giới: giới thương mại, giới thể thao, giới có của ăn không ngồi rồi và giới chính trong vụ nầy là giới công chức.

Tất cả mọi người đều hài ḷng v́ cô Ba Đắc quả đẹp thật. Và họ ngạc nhiên hết sức mà thấy mặc dầu là đào hát bội và là dân sài G̣n, cô Ba Đắc lại trông ngây thơ như các cô gái nhà lành ở thôn quê. Cô đẹp thùy mị, vào ra ăn nói khuôn phép và phục sức hết sức khiêm tốn chớ không có ḷe loẹt.

Năm ấy mẫu áo Cát Tường do nhà văn Nhất Linh vừa “lăng xê”, được miền Nam hoan nghinh nhiệt liệt và phụ nữ ta bắt đầu ăn mặc hoa ḥe và xinh đẹp, thế mà cô Ba Đắc vẫn tiếp tục mặc áo rộng thùng th́nh như mấy năm trước đó.

Tất cả đàn ông đều hài ḷng, và ông nào ông nấy trông cứ làm sao ấy : họ đă si mê cô đào dễ thương đó rồi và có người si rất đậm, ăn ngủ luôn tại nhà tôi chớ không chịu về nhà họ nữa.

Má tôi th́ khổ không chỗ nói. Cơm nước bánh trái, trầu thuốc cho bao nhiêu người khách ấy làm cho má tôi đuối sức mà không dám hó hé một tiếng v́ má tôi là người vợ hiền, cái ǵ ba tôi muốn là trời muốn.

Nhưng được chỗ an ủi là vừa vào nhà, chào tất cả “cười quan khách” xong, cô Ba Đắc xin phép đi ngay ra nhà sau chào má tôi, rồi ở ĺ ở ngoài ấy để hủ hỉ với bà chớ không chịu trở lên giữa bọn đàn ông nữa, trái hẳn với tác phong của phần đông các cô đào.

Cô Ba Đắc gọi má tôi bằng “Má” và xưng con, gọi chi Hai tôi bàng “Em” ngọt xớt, và xưng “Chị” với chị ấy. Cô phụ tay với má tôi để nấu nướng, dọn dẹp bếp núc, và cô lên đây mới có nửa tiếng đồng hồ mà đă chinh phục được một bà cụ và một cô gái mười sáu là chị Hai tôi.

Riêng tôi, tôi đứng ở xó nhà để quan sát cô Ba. Cô Ba sún một cái răng cửa ở hàm trên và tôi thấy đó là một điểm duyên không ai b́ kịp. Tuy ăn mặc xềnh xoàng, cô Ba có tướng khoan thai, đi đứng vừa nhanh nhẹn vừa dịu dàng, c̣n giọng nói của cô Ba sao mà ấm và trong trẻo lạ.

Năm đó tôi mới lên mười, c̣n học lớp ba trường tiểu học (mà thuở ấy gọi là sơ học) đầu hớt “rốp” trọc lóc như thầy chùa và ngáo hết sức.

Th́nh ĺnh day lại thấy tôi đứng trong kẹt mà nh́n cô không nháy mắt, cô Ba mỉm cười rồi đưa tay ngoắc tôi.

Tôi cứ đứng trong hốc mà làm thinh và không nhúc nhích khiến cô phải bước tới, nắm tay tôi kéo ra. Cô cười, nói :

-     C̣n em nhỏ nữa đây hả má, mà từ sớm đến giờ con không thấy. Ra đây chơi với chị em nhỏ.

Tôi ríu ríu đi theo chị, chị lôi đi đâu tôi bước tới đó và chị hỏi ǵ tôi mới nói.

-     Em nhỏ học lớp mấy ?

-     Dạ lớp ba.

-     Giỏi lắm. Sao em nhỏ không chạy chơi ?

-     Dạ em ở nhà để...để...ơ...hơ...coi chị.

Cô Ba cười ḍn lên một chuỗi cười giống như ai đập ly bằng thủy tinh. Tôi mắc cỡ và giận cô Ba lắm, nhưng không thể hờn dỗi bỏ cô mà đi. Trái lại tôi cứ muốn cô Ba nắm tay tôi như khi năy, v́ tôi đă nghe một cảm giác dễ chịu trong cử chỉ ấy của cô.

Ăn cơm xong, “mấy thầy” không ai ngủ trưa cả ; cái giấc ngủ nầy bất di bất dịch mà có việc tày đ́nh họ cũng không chịu bỏ, nay bỗng dưng không được ai tôn trọng nữa cả.

Họ gọi cô Ba lên dượt và ông nhưn Sáng nói là để “rà” lại bổn tuồng.

Giáo Yên rất đẹp trai và trót lỡ đ̣i thủ vai La Thành, mặt trắng, bạch giáp, bạch bào cho bảnh thêm, từ lúc thấy mặt cô Ba, lại đâm ra thích thủ vai Đơn Hùng Tín. Thầy ta tranh đấu để đổi ngôi, nhưng chú út tôi cương quyết không chịu nhượng bộ.

Nhưn Sáng được ngồi ghế xa-lông giữa nhà với các ông lớn để giựt dây dụi cho đào kép. Ông ta để búi tóc, những tóc con nơi trán ông được nhổ rất sâu vào, theo một lằn ngay tăm tắp và xanh um những chơn tóc.

-     Nào, ông ta nói, giọng hách dịch, dượt đoạn tống tửu coi nào.

Thật tôi không dè chú út tôi múa hay đến thế, không kém hát bội thứ thiệt chút nào hết.

Cô Ba Đắc không chịu bỏ chiếc áo dài để mặc bà ba theo lời yêu cầu của nh́ều người. Khi cô múa hai vạt áo bay lên, x̣e ra như cái củn của đào, trông đẹp quá chừng.

Hai người múa quay tṛn rồi chú Út tôi đứng lại và th́nh ĺnh quát lớn :

-     Nầy phu nhanh !

Hát bội gốc ở đâu đó không rơ và người địa phương sáng chế ra nghệ thuật hát bội phát âm các tiếng ngoài sao mà chữ N ra chữ Nh hết thảy.

Chú út tôi phải nhái y hệt họ và thay v́ gọi Phu Nhân, chú nói là Phu Nhanh.

Cô Ba Đắc cũng dừng lại, tay chống má rồi “Dạ” một tiếng  tôi nghe mà thương hết sức.

-     Nầy phu nhanh !

-     Dạ !

-     Chữ tử sanh hữu mạng, câu vạn sự do thiên, vậy thôi thời chốn khuê pḥng, phu nhanh thủ phận thuyền quyên, ôi...ối, c̣n cái nơi chiến địa là mồ của liệt sĩ, có chi mà phu nhanh phải bận ḷng đó phu nhanh ?

Hai người nói qua nói lại những ǵ rắc rối lắm tôi không hiểu và không nhớ, rồi họ lại múa quay cuồng sau khi chú út tôi nạt :

-     Á thôi, hăy xê ra !

Cô Ba Đắc khóc sướt mướt, khóc ra nước mắt thật như cô Kim Cương bây giờ và mắt tôi cũng dầm dề lệ thảm.

Tôi oán chú út tôi vô cùng đă nạt nộ cô Ba và làm cho cô Ba khóc.

Bỗng một lúc kia, chú út tôi tuốt gươm ra khỏi vỏ khiến tôi không c̣n hồn vía nào. Nhưng chú út tôi chỉ cắt giáp thôi, cái vạt giáp mà cô Ba đang níu lấy. Hú vía ! Nhưng chú ấy tàn nhẫn và khốn nạn một cách đáng ghét : chú cắt giáp rồi xô cô Ba té lăn cù.

Tôi thét lên một tiếng kinh khủng và đau thương khiến ai nấy đều ngạc nhiên. Họ ḍm lại tôi, thấy tôi nước mắt nước mũi choàm ngoàm, họ phá lên cười muốn bể nhà, khiến tôi càng tức.

Thật cái bọn ấy ḷng sắt dạ đá hay sao mà không biết thương cô Ba, và kẻ ḷng dạ chai cứng nhứt là chú út tôi. Tôi mà được làm Đơn Hùng Tín, tôi sẽ ở lại với cô Ba để vỗ về cô và không đi oánh giặc nữa.

Cô Ba bị ngược đăi như vậy mà cũng không dám giận hờn ǵ, c̣n chạy theo chú út khốn nạn của tôi để khóc mà “thán” rằng :

-     “Tướng công ơi, lưu lụy, sở khai vô tận lụy, đoạn tràng ta thán đoạn tràng bi...”.

Thán xong, cô hát Nam tiếp theo :

-     “…Đoạn tràng bi, biệt ly phu phụ, nát gang vàng, đứt đoạn héo hon...”

Chú út quất ngựa nghe một cái trót rồi nhảy tuốt vô buồng. Cô Ba té quị xuống, tôi cũng thế, rồi cả hai khóc mùi mẫn.

Cô Ba c̣n khóc và c̣n nói lu bù cái ǵ ấy một hơi rồi mới sai thị tỳ đem ra một khúc lụa. Cô dùng lụa ấy để thắt cổ tự tử.

Khi cô Ba tắt thở ngă xuống th́ có quân báo tin cho chú Đơn Hùng Tín hay, chú vội vă phi ngựa trở về đúng lúc đó để đỡ cô Ba. Đơn phu nhân phải ngă trên tay Đơn Hùng Tín mới bi thảm và mới mùi.

Nhưng chú Đơn Hùng Tín, mặc dầu cỡi ngựa phóng nước đại cũng chậm chân hơn tôi. Tôi đă phóng vô trước để đỡ cô Ba mà tôi thương vô cùng.

Cô Ba nặng quá, đè tôi ngă xuống gạch và nằm chồng lên người tôi khiến tôi suưt ngộp thở.

Chú Đơn Hùng Tín bị “họt-rơ”, nổi giận đá tôi một cái té lăn cù rồi bảo cô Ba té trở lại cho chú ẵm.

Lần nầy tôi khóc v́ đau mà cũng khóc v́ ghen với chú Út tôi. Tôi hờn lắm, bỏ đi thơ thẩn ngoài vườn.

Chiều xuống mát rượi. Khách càng lúc càng đông. Ai cũng đ̣i hỏi cô Ba cả, nhưng cô Ba lại xin lỗi tất cả quan khách và nhờ tôi đưa xuống bờ sông để ngắm cảnh Đồng Nai và để hóng mát.

Ông La Thành xung phong làm công việc hướng dẫn nầy, nhưng bị cô Ba từ chối khéo, khiến ông ta tức, chưởi âm thầm:

-     Chú cháu nó giành hết cả các vai tốt. Mẹ kiếp !

Mặc dù tôi làm hướng đạo, nhưng chính cô Ba nắm tay tôi mà dắt đi, cô Ba hỏi chuyện lu bù, nhưng tôi sung sướng quá, không nghe ǵ hết, trả lời bậy bạ, hoặc ừ hữ cầm chừng, khiến cô Ba buồn cười chế nhạo tôi hoài.

Xuống tới bờ sông, hai chúng tôi đứng đó mà ngắm những cánh buồm ngà bọc no nứt gió đang lướt bay trên mặt nước.

Thỉnh thoảng tôi ngước lên nh́n cô Ba, nh́n cái môi trên của cô hơi lơm xuống v́ cái răng thiếu dưới ấy. Tôi thấy cô Ba sún răng như vậy có duyên lắm.

Cô Ba cũng chốc chốc cúi nh́n tôi và một khi kia, bốn mắt gặp nhau, cô Ba cười, hỏi :

-     Sao em cứ làm thinh hoài vậy em nhỏ ?

Tôi nuốt nước bọt rồi nói :

-     Chị Ba ơi !

-     Ǵ đó em ?

-     Nữa lớn em theo hát bội...

-     Ừ, cũng được...

-     Em sẽ làm Đơn Hùng Tín...

-     Càng hay.

-     Và em sẽ không nạt nộ chị Ba, không xô chị Ba té như chú Út của em.

Cô Ba cười ngất và tôi nói tiếp :

- Em cũng hổng thèm đi oánh giặc, em ở nhà với chị Ba hè...

Cô Ba gập người lại mà cười, cười đến đỏ mặt tía tai, khiến tôi nhột nhạt không biết ḿnh đă nói bậy điều ǵ.

Một lát sau đó cô Ba hết cười rồi ngồi phệt xuống băi cỏ, níu tôi ngồi xuống theo.

Bấy giờ cô gái vui tươi kia buồn vô hạn, nh́n vào khoảng không rất lâu, đoạn day qua, cúi hôn lên đầu tôi và nói :

-     Em nè, chị cám ơn em lắm. Em đă làm cho chị sung sướng không biết bao nhiêu. Nhưng chừng ấy chị đă già rồi em à, đâu c̣n hát chung với em được.

-     Chị làm sao mà già được.

-     Em xem nước dưới kia và những cọng rác trôi trên mặt nước. Nước ấy và rác ấy trôi ngang qua đây, rồi đi thẳng luôn ra biển không bao giờ trở lại chốn nầy cả. Tuổi tác con người cũng thế em à ! Em hai mươi tuổi là chị đă ba mươi rồi.

Tôi không hiểu ǵ về những câu triết lư về kiếp người cả, nhưng tôi ngây ngất v́ được cô Ba hôn lên đầu, nên nói một câu vô nghĩa :

-     Ừ đúng vậy, mà em sẽ hát với chị.

-     Mộng ảo ! Chị sẽ già...

-     Chị mà làm sao già được.

Cô Ba chỉ thờ dài.

Lâu lắm, tôi hỏi :

-     Sao chị không muốn hát với em ? Em ưa ẵm chị lúc chị ngă.

-     Chị chỉ mong được thế, nhưng như đă nói chị sẽ già em à. Hay là giờ chị ẵm em trước, cũng thế thôi.

Nói xong, cô Ba ẵm ngửa tôi trên tay rồi cúi xuống nh́n thẳng vào mắt tôi mà cười, cười nhưng đôi mắt buồn hiu.

Tôi sung sướng đê mê, úp mặt vào ḷng cô Ba mà khóc. Bỗng nghe một tiếng nấc, day mặt ra tôi thấy cô Ba cũng khóc. Măi cho đến ngày nay mà tôi c̣n nghe cái cảm giác nóng hổi trên má do những giọt lệ của cô Ba rơi xuống đó, gây ra.

Cô Ba thút thít nói :

-     Muôn ngàn năm sau, chị sẽ nhớ đến buổi chiều hôm nay, buổi chiều sung sướng nhứt của đời chị.

-     Em cũng vậy.

-     Em sẽ quên chị.

-     Không đâu chị à, em nhớ chị hoài mà ! Em sẽ theo hát bội, em sẽ t́m chị ! Em xin thề !

Cô Ba lắc đầu mỉm cười chua xót mà rằng :

-     Khó mong !

Những ngày cô Ba lưu lại ở đây, tôi bỏ mẹ đ̣i ngủ với cô Ba. Má tôi bằng ḷng, c̣n ba tôi th́ cười mà nói nho nhỏ :

-     Hát bội dơ lắm !

-     Không, cô Ba sạch lắm mà ba !

Tôi khóc bù lu bù loa và ba tôi phải nhượng bộ. Cái đêm thứ bảy ấy tôi ngủ chèo queo một ḿnh, không trở về buồng má tôi, quyết bụng đợi cô Ba đang diễn thật sự đêm hát làm nghĩa dưới rạp Rạch Cát.

Đợi măi không được, tôi ngủ quên luôn và khi kiểng nhà thờ đổ tôi giựt ḿnh thức dậy, rờ quanh ḿnh chỉ gặp chiếc chiếu không.

Buồn lắm, tôi tự hỏi không biết cô Ba thức làm ǵ sớm thế. Cả nhà c̣n ngủ yên, mà tôi th́ rất sợ ma, nên không dám dậy để chạy đi t́m người bạn của tôi.

Tôi ngủ trở lại đến sáng bét mới dậy. Ba má tôi, chú Út tôi và chị Hai tôi đang ngồi ăn cháo đậu xanh ở bàn ăn.

Chú út tôi nói :

-     Con nhỏ hát hay thiệt. Thiên hạ hoan nghinh nó quá xá làm tôi khiếp, hát không được. Nó kính lời vĩnh biệt anh chị v́ ông hội đồng ổng mướn lô-ca-xông đem trả nó cho rạp Cầu Muối liền ngay sau khi văn hát.

Nghe tiết lộ nầy, tôi rụng rời, đứng chết sững rất lâu. Chị Hai tôi mắng :

-     Giờ nầy mà mầy c̣n say ngủ hả. Có đi rửa mặt đi hay không?

Tôi bước đi thất thểu như một tướng hát bội vừa bại trận, như Đơn Hùng Tín đại náo Đường dinh, bị bắt dẫn vào cho Lư Thế Dân xử tội.

Tôi thẫn thờ như vậy cả mấy tháng trường, chiều chiều xuống bờ sông để sống lại những giây phút thần tiên bên cạnh cô Ba, mắt nh́n về hướng Sài G̣n để cố t́m h́nh ảnh xa của người bạn năm ngày mà thân như đă quen nhau đâu từ thiên vạn kỷ.

Trời ơi ! Sài G̣n xa quá, mà tôi th́ c̣n ngây thơ, biết làm thế nào để đi thăm cô Ba cho đỡ nhớ ?

Tôi đă nhiều bận theo ba má tôi xuống cái đô thị lớn ấy, và một khi kia tôi hỏi má tôi :

-     Má ơi, rạp Cầu Muối ở đâu má ?

-     Ở dưới kia, gần chợ Ông Lănh.

-     Đi xuống dưới nha má.

-     Chi vậy ?

-     Để con thăm cô Ba Đắc.

Má tôi cười mà rằng :

-     Ối, ai lại thăm phường hát bội !

Rồi má tôi lôi tôi đi và tôi không dám nài nĩ.

Không rơ v́ sao mà rồi tôi quên được. Tôi quên mất người thiếu nữ sún răng một cách hữu duyên ấy mà đôi má hây hây ửng đỏ khi cười chế giễu tôi dưới bờ sông, mà đôi mắt u buồn lúc triết lư về cuộc đời, mà hai điểm ấy tôi ngỡ ghi nhớ măi đời đời kiếp kiếp.

Ba năm sau tôi đậu bằng tiểu học (thuở ấy gọi là sơ học), tôi xuống Sài G̣n để vào ly-xê.

Cầu Muối ở cạnh trường tôi, chỉ tốn hai cắc xe kéo là đi đến nơi, hoặc có hà tiện, đi xe điện bờ sông tốn có hai xu là t́m thăm được người bạn cũ. Nhưng tôi đă lỗi hẹn.

Tôi mê khám phá cái thành phố đông đúc, đa thái và lắm tṛ hay ấy. Và tôi mê học.

Măi cho đến bốn năm sau, đỗ bằng Thành chung, tôi đă trưởng thành.

Mười tám tuổi ? Tôi bắt đầu bâng khuâng trước gió sớm mây chiều, trước mưa rơi, lá rụng, bắt đầu nhớ một người không quen biết, đang ở nơi chân trời xa lạ nào không rơ, mà nghe thân lắm, nghe thương lắm.

Một hôm chúa nhựt ra chơi, chiều trở về trường sớm quá, cửa trường Trương Vĩnh Kư chưa mở, tôi xẹt ra vườn Bà Lớn, là một khu vườn thuở ấy vừa sạch vừa đẹp, vừa yên tĩnh, để nằm dưới các khóm tre, bên bờ ao sen, trên thảm cỏ xanh viền đường sạn trắng, để lắng nghe chim kêu, th́ th́nh ĺnh không rơ nhờ chi tiết gợi nhớ xưa nào mà kỷ niệm cũ về buổi chiều trên bờ sông Đồng Nai bỗng thức dậy nơi trí, nơi ḷng tôi.

Người chị năm xưa nay đă ra sao rồi ? Tôi tự hỏi như vậy rồi ḷng bôn chôn vô cùng, trông đợi cho qua một tuần để chiều thứ bảy xin ra, hầu đi t́m người cũ.

Người con trai mới lớn lên là tôi, đă bắt đầu mơ yêu và tự nhiên không sao không nhớ lại mối t́nh thơ dại buổi đầu cuộc đời.

Tối lại, trong nội trú, nằm cô đơn trên giường, giữa hằng trăm bạn đồng buồng đang ngáy như sấm, tôi lắng nghe lại ḷng ḿnh thuở ấy và so sánh với tâm trạng của tôi bấy giờ và chợt nhận ra rằng tôi đă yêu lúc đó.

Phải, đó là những bước chập chững, những lời bập bẹ của t́nh yêu nơi một cậu bé thể chất nhạy cảm. Mối t́nh manh nha ấy ngủ yên đi để chờ cậu bé lớn lên và khi cậu bé ấy trưởng thành rồi th́ t́nh cảm đó lấp ló sắp tái hiện.

Cố nhân ra thể nào ? Tôi h́nh dung lại người chị năm xưa và cứ thấy một thiếu nữ hai mươi, sún một cái răng rất có duyên, đôi má hây hây đỏ, đôi mắt buồn triền miên.

Một tuần lễ sao mà dài ghê ! Nhưng rốt cuộc thứ bảy cũng đến. Tôi nhờ người bảo giám của tôi lănh tôi ra chiều thứ bảy và đêm ấy tôi trốn bạn hữu đi xem hát bội ở rạp Cầu Muối. Phải trốn v́ hát bội đă quá thời, bị xem là “xưa lắm”, đứa nào đi xem bị nó cười cho mà ê mặt.

Tôi phải đợi lâu lắm cố nhân tôi mới xuất hiện ra sân khấu v́ cô Ba không thủ những vai “Mộc Quế Anh dưng cây”, những vai “Điêu Thuyền”, những vai “Phàn Lê Huê” nữa.

Trùm lên mớ tóc c̣n xanh một mớ tóc giả như bông g̣n, cô ba Đắc đóng vai “mụ”.

Tôi thừ người ra, khi thấy người xưavới những nét trên mặt không thay đổi bao nhiêu, trừ đôi má đă hóp và đôi quầng mắt đă sâu, khi thấy nàng làm một bà mẹ già chống gậy.

Ngoài đời, có lẽ nàng không đến đỗi lụm cụm như thế, nhưng tôi biết chắc rằng nàng cũng đă già nên mới bị phát vai mụ và biết thế do đôi má và quầng mắt thâm đen kia.

Cô Ba đă trồng nhiều cái răng vàng v́ cô đă sún thêm nhiều cái răng cửa, nhưng răng vàng chỉ là tṛ che giấu sự già nua mà thôi.

Tôi buồn vô hạn mà nhớ lại câu mà cô Ba thốt ra vào buổi chiều năm đó : “Chừng ấy chi đă già rồi, đâu c̣n đóng cặp với em được”.

Đợi cho tới lúc gần văn hát, cô Ba hết vai, tôi mới xin phép vào hậu trường để nh́n tận mặt người xưa khi nàng đă rửa sạch mặt phấn để xem sao.

Trời ơi ! Bức chân dung mà ông Phán Lượng đă vẽ phác ra, quả đúng y như vậy. Cô Ba tiều tụy không thể tưởng tượng được và tôi nghĩ ngay đến một chứng bệnh mà những nghệ sĩ sống trong cái hộp ẩm thấp là rạp Cầu Muối tất mắc phải, không sao tránh được. Đó là bệnh lao phổi.

Cả một bầu trời sụp đổ quanh tôi, cái bầu trời rực rỡ huy hoàng màu sắc của tuổi thơ với những giấc mộng đẹp của nó, đẹp lóng lánh như bong bóng xà-bông, nó gịn, nó mong manh, nó dễ tan vỡ.

Cô đào già đôi mắt sáng lên v́ cảm động mà được một cậu con trai mười tám tuổi theo vào hậu trường để xem mặt cô ta. Không biết cô c̣n nhớ chuyện mười năm xưa hay chăng mà một cậu bé lên mười đă mê Đơn phu nhân ?

Bỗng chợt nhận thấy vẻ thất vọng trên mặt thanh niên, cô đào danh tiếng năm xưa tủi thân quá, bỏ khách mà vụt chạy đi. Cô Ba chạy trốn, để khóc thầm chăng ?

Tôi thẫn thờ bước ra ngoài, ḷng chết lạnh v́ một giấc mơ cũng vừa chết. Rồi tôi than thầm, đôi mắt hơi ươn ướt :

-     “Chị Ba ơi ! Lời thề năm cũ, tôi đă không giữ vẹn : tôi không có theo hát bội, không có t́m chi, và khi tái ngộ, tôi cũng không muốn nhắc lại kỷ niệm ngày xưa. Xin chị tha thứ cho tôi nhé !

“Nhưng có một điều khác giữa đôi ta là chị quên buổi chiều trên sông lộng gió, c̣n tôi th́ nhớ. Tôi nhớ buổi chiều ấy mà cái vị ngọt bùi của nó th́nh ĺnh biến ra chát chúa trên đầu lưỡi tôi. Đời là thế, chị Ba ơi, tha thứ cho tôi nhé !”

 

 

           

© Binhnguyenloc.com