SNG NG LNH

Bnh-nguyn Lộc

Ty đặt cho n ci tn rất ngy ng l Rạch Cắc ch (Arroyo chinois)

Ti muốn t lắm n cũng được gọi l Lạch Bến Ngh cho dễ nghe v cho gợi .

C người ku n l knh Tu Hủ.

Nhưng mấy anh bạn ghe thương hồ ku n l Rạch ng Lnh, hay Sng ng Lnh. Tn sau đy c lẽ l tn vĩnh viễn của n bởi v đ l ci tn của dn chng đặt ra, chớ khng phải của tc giả của một quyển địa dư no hết.

Thủ đ miền Nam l một thnh phố mới. Cy, l, nh, phố, phong tục, đều chưa mang được ci vẻ cổ knh, chưa biết kể lể những kỷ niệm cảm động để quyến luyến con người.

Nhưng trong tnh cảnh thiếu thốn bản sắc ring ấy, may thay, Sign cn được con Sng ng Lnh

Con sng con thn mật, đứng bờ bn nầy h một tiếng l bn kia nghe liền

Con sng gợi tnh, thỉnh thoảng mu nước trong xanh biến ra vng sậm v từ lng cạn vẩn ln ph sa gợi nhớ Thủy Chn Lạp hoang vu, n địa, gợi nhớ cuộc đổ x vo Nam, gợi hnh ảnh đẹp đẽ của đon người chiến đấu với thin nhin để khai thc đất mới

Nh B nước chảy chia hai,

Ai vo Bến Ngh, Đồng Nai th vo.

Con sng lm vận thừa cho một giang cảng sầm uất, (ci bụng của Sign), tập trung tất cả ghe thương hồ của một hậu phương tr ph.

C ai nhn thấy đm ghe thương hồ ấy chưa, nhứt l vo lc chiều tối khi cc hoạt động kinh tế đ chấm dứt ? [1]

Một người bạn ghe no đ, khng tiền để đi hưởng cc cuộc vui của thnh phố tưng bừng, ngồi trong khoan thuyền gảy nhẹ chiếc độc huyền, v cất giọng ni thơ.

Với tiếng nhạc qu ma, hương gi của Đồng Nai, mi bn của Ba Thắc, tất cả linh hồn của đất nước như đ theo thuyền bun m về đy.

Con sng đặc biệt Đng với những chiếc ghe dng lm nh, trn mui chưng vi ba cy cảnh, trước mui một con heo đứng ngơ ngc nhn bờ, một con g muốn cất cnh bay m ngại chết đuối.

Nn chi, đi xa mười năm, vẫn nhớ Sign. Khng nhớ những phố lớn, nh cao, v vị v giống phố nh nơi khc, m nhớ con sng nho nhỏ, khổ đau v chở nặng những ghe chi khẩm lừ hng ha, thủ phận người vợ hiền chăm nui con dại, v bỡ ngỡ như một chị nh qu lạc lỏng vo thnh phố. Chị nh qu nầy chỉ tm lại được sự dễ chịu khi qua khỏi Xm Củi, Bnh Đng, về tới ruộng lầy, với thin nhin, về giữa khng kh ring của chị.

Sng con ơi, Sign lm đỏm lm dng m ngươi vẫn dơ, vẫn hi mi bn non, mi nước mắm, hi ci mi của những chị cần lao. Nhưng chnh ci mi hỗn hợp ấy đ lm cho ngươi dễ thương biết bao.

 

 

(THỜI TRN, 1952)

 

 

 



[1] Ngy nay cảnh ấy khng cn nữa.