Truyện ngắn HƯƠNG QU

 

Thần Nng cng Thần Ni

BNH-NGUYN LỘC

 

Tỉnh Bin-Ha nằm tại trung-lưu sng Đồng-Nai (1), l một tỉnh đồng-bằng, như vị-tr của tỉnh đ cho thấy r. Nhưng giữa cnh đồng-bằng minh-mng ấy, đy đ mọc ln một tri ni nhỏ-xu giống như vi mụt mụn trứng c hiếm-hoi trn da mặt một người đẹp.

Nếu những tri ni con-con ấy chịu yn thn nằm đ th nng-dn trong tỉnh cũng khng kh chịu, tri lại, cn ưa thch nữa v n lm cho cảnh-vật phẳng-l ở đ được thay đổi t-ti, trng cũng đẹp mắt.

Nhưng đ l những đứa trẻ tinh-nghịch, thỉnh-thoảng la ht ln, nn khng ai ưa.

Nếu Thủy-Tinh v Sơn-Tinh khng ưa nhau th thần Nng cũng chẳng hoan-nghinh thần Kỹ-nghệ cht no. Vng, loi người đ mở kỹ-nghệ trn vi quả ni trong tỉnh, kỹ-nghệ lấy đ xanh, ngy xưa để xy mộ, lm đ tng cột nh, ngy nay để đập nhỏ ra trải đường, xay thật nhỏ trộn b-tng.

Kỹ-nghệ đ ngy xưa rất hiền-lnh: thợ đ đục nhiều lỗ nhỏ theo một hng di trn những tảng đ to bằng một căn nh, đoạn nht vo ấy những ci nt lm bằng cc thứ gỗ c tnh-cch nở lớn khi bị thấm. Đ rồi họ cứ mc nước m tưới ln những ci nt ấy vi ngy l tảng đ bể ra lm hai.

Họ lặp lại cng-việc trn với hai ci phn nửa tảng đ ấy v cứ như thế mi cho tới khi no họ được những tảng đ nhỏ vừa dng.

Nhưng ngy nay, thợ đ bắn đ bằng cốt-mn, gy những tiếng nổ long trời lở đất, khiến dn-cư quanh vng, vốn theo nghề nng, khng cn yn-ổn nữa.

Sng hm ấy ch Huề chạy ra sn sau, kề miệng vo tai mẹ m ni:

-          M , con đ tm ra hắn rồi.

-          Hắn no?

-          Kẻ th của nh ta.

-          N ở đu ?

-          Ở xm trn. Hắn từ Quảng-Ty mới sang đy được một thng, v l thợ thường, chuyn đập đ ra nhỏ để trải đường.

Nh của mẹ con ch Huề cất dưới chơn ni Bửu-Long, hướng Đng-Bắc, l hướng c nhiều ruộng nương. Ch Huề l người Trung-Hoa thổ-sanh, cha ch cũng l thợ đ tại ni nầy, m l thợ kho, chuyn tạc rồng, bp sen cho những ngi mộ nh giu.

Năm cha ch chết trn ni v tai-nạn, ch mới c su tuổi chưa học nghề của tổ-phụ được, rồi mẹ ch thấy nghề ấy nguy-hiểm qu nn xoay qua nghề nng, sống lẫn-lộn với người mnh từ bao lu nay, by giờ ch Huề đ hăm lăm tuổi rồi chưa c vợ con. Thiếm Liu, mẹ của ch Huề, hỏi bấy nhiu đ rồi lm thinh rất lu, đoạn hỏi gặng :

-          Mầy c chắc l hắn khng ?

-          Chắc lắm. Hắn tn l Hứa-Bnh, con của Hứa-Chữ, người cng tỉnh, cng huyện, cng lng với kẻ th của nh ta th cn ai vo đ nữa ! M gip con trả th cho cha con mau-mau, con nng muốn ra tay lắm.

Thợ đ ở ni Bửu-Long, ton l người gốc Quảng-Ty, tỉnh Sơn-Đng v phủ Hẹ của Trung-Hoa. Họ lm thợ ở đ, cha truyền con nối, thỉnh-thoảng c thợ mới ở bn Tu sang thm, như ch Hứa-Bnh ni trn.

Thiếm Liu can dứt con :

-          Thủng-thỉnh cho tao nghĩ kế ci đ chớ!

-          M nghĩ hai mươi hai năm nay rồi m chưa ra kế ?

-          Phải ty-cơ ứng-biến, vả lại, tao c biết n cn sống hay đ chết rồi, v đu c hay l n c con trai.

Hm nay, năm trước, ch Liu đ chết một cch khả-nghi đối với người ngoại-cuộc, nhưng vợ ch th biết chắc rằng chnh ch Chữ đ m-hại ch Liu.

Sau đ vi thng, ch Chữ về Tu rồi biệt-tch lun. Thiếm Liu ngho qu, đnh cam-phận ở lại xứ Annam, mong đợi một ngy may-mắn m ch Chữ trở qua.

Thiếm Liu lại lm thinh, suy-nghĩ một hồi lu nữa rồi ni:

-          Mai mầy phải đổi nghề, tm cai phu của ng Phủ (2) để xin lm thợ đập đ cng một chỗ với thằng Bnh đ.

-          Chi vậy m?

-          Ậy, mầy cứ lm y như tao dặn đi.

Ch Huề đổi nghề được một tuần trăng th quen lớn với tất cả đồng-nghiệp của ch, nhứt l với ch Bnh. Thợ đập đ khng phải l thợ chuyn-mn, chỉ cần c sức mạnh dở nổi một ci ba thật bự để đập những cục đ bằng ci nn ra những cục đ bằng nắm tay l đủ rồi, nn ch Huề xin việc rất dễ, v hnh-nghề được ngay.

Thiếm Liu lm một bữa tiệc rượu để thiết-đi bạn mới của con trai b v đm trước ngy tiệc, thiếm trao cho con thiếm một ve rượu nhỏ v ni:

-          Mầy ni thằng Bnh đ thnh bạn thiết của mầy hả?

-          Ừ.

-          Vậy mầy c cớ để đi ring n ve rượu nầy, rượu thuốc ngon nhứt hạng, chỉ cn đủ rt một ly nhỏ thi nn khch khc khng được hưởng, m họ cũng chẳng trnh-trn đu m lo, bởi mầy c quyền đnh dấu tnh bạn mới bằng một ci g đặc-biệt.

-          Ừ, nhưng uống xong, n chết ngay, hay về nh n th n chết, thin-hạ sẽ biết ngay l ta đầu-độc n.

-          Mầy ngu lắm. Bộ tao đin hay sao m đnh thuốc độc n, cho mẹ con ta ở t!

-          Chớ thuốc g đy?

-          Đừng hỏi li-thi, mai mầy sẽ thấy.

Ni xong thiếm Liu cười khanh-khch, trong tiếng cười c niềm đau xen lẫn với sự toại-nguyện, đau v mối th xưa, toại-nguyện v đ c dịp bo được thm-th.

Người Trung-Hoa họ th dai lắm, th suốt năm, mười đời, v họ hả-dạ khi giết được chu-chắt của kẻ th của tổ-tin họ, y như l hả-dạ hạ-st được chnh kẻ th của họ ngy nay.

Chiều hm sau đ, nh ch Huề thật l vui. Khng thiếu mặt người thợ Trung-Hoa no hết. Sơn-Đng, Quảng-Ty, nước Hẹ (nước Hẹ nhỏ qu nn bị sp-nhập vo tỉnh Quảng-Ty với tnh-cch một phủ của tỉnh ấy). Họ sống ring-rẻ khng chơi với người mnh, nhưng lại ni chuyện với nhau bằng tiếng Việt m họ biết. V đ l phương-tiện hiểu nhau duy-nhứt của họ.

Tiệc gồm vịt phơi kh, hấp với gừng, mỡ bọc gan phơi kh, cn mn căn-bản l bn gạo xo với tm-kh, chớ khng phải cơm.

Rượu đ chảy như suối v họ cười ni vang dậy cả một gc ni. Đ l những con người sống cứng-rắn trong cc vng rừng ni Trung-Hoa, ăn to, ni lớn, th-lỗ v vui hồn-nhin.

Ai cũng say mm, say cho đến sờ những cy cột đ, (nh dn ở quanh ni Bửu-Long, thường lm cột bằng đ, vật-liệu rẻ tiền tại địa-phương ấy) họ thấy cột mềm như bằng bột dẽo.

Nn chi lc ch Huề long-trọng lin-hoan tnh bạn mới bằng ve rượu đặc-biệt, khng ai cn đủ sng-suốt để ch- tới ci việc qu nhỏ ấy.

Ch Bnh mới c hăm mốt tuổi, tửu-lượng cn yếu, nn say nhiều hơn người khc, ch say đến tai, nn uống thm một ly rượu nhỏ, ch chẳng nghe sao cả, cho dẫu rượu ấy c cng-phạt đến đu đi nữa.

Cả bọn no say rồi nằm vạ lun tại nh ch Huề, v gần sng ch Bnh mới tỉnh rượu hẳn. Ch nghe hai tai ch điếc cm.

Bao nhiu thực-khch đều dậy đi đu mất cả, thiếm Liu nấu cơm khuya cho con thiếm ăn để ln ni v mời ch Bnh ăn lun cho vui.

Lc ch Bnh cầm ba lớn dở ln lần đầu th mặt trời đ ln khỏi đầu rừng đằng xa. Mỗi lần ba của ch nện xuống, nhiều tia lửa xẹt ra v đ vỡ từng mảnh. Nhưng ch khng nghe được tiếng ba sắt chạm vo đ như mọi khi, v dĩ-nhin khng nghe được tiếng vang của ba đập đ ở cc nơi khc, cch chỗ ch lm việc năm, bảy chục thước.

Ch Bnh ngừng tay đập v lắng nghe: chim-chc trn ni bữa nay như l chết hết. Ch ngước ln, nhn ra xa: những anh thợ đ khc nện ba ln đ, sao m như nện trn bn, khng nghe ku.

-          Mẹ họ, điếc sao m điếc dữ! Rượu mạnh qu!

Ch chưởi ln như vậy bằng thổ-ngữ Quảng-Ty của ch rồi ci xuống m tiếp-tục đập v thợ đ ở ni Bửu-Long lm khon, họ khng muốn nghỉ pht no hết.

Trong khi ấy th ch Huề đưa kn ln miệng m thổi. Ấy, mới ln ni lm thợ c một tuần trăng m ch nịnh-nọt giỏi thế no m người thầu la-tch tin-cậy ch lắm v thương ch lắm, giao-ph cho ch những cng-việc nhẹ-nhng m vẫn ăn tiền bằng tiền cng của người thợ đập đ giỏi nhứt, chẳng hạn như việc thổi kn bo-động để bắn đ nầy.

Ch Huề thổi một hơi di rồi lấy kn ra để thở. Tiếng kn ấy bo-hiệu chm ngi mn.

Tất cả những người trn ni đều ba chơn, bốn cẳng chạy đến những hang đ họ tm sẵn, gần nơi họ lm việc, để np.

Nhiều kẻ nht gan, khi nghe kn bo-động th qunh ln như g mắc đẻ, qun mất ci hang np quen-thuộc của họ nằm ở đu.

Tuy thế, lc kn thổi hiệp thứ ba th đu cũng vo đ cả, v ai cũng đ tm được chỗ np an-ninh hết.

Ngi mn rất di, cho dn thợ đủ th-giờ ẩn mnh, nn np xong rồi, họ cn phải nn thở đợi chờ, biết rằng khng sao cả, nhưng vẫn cứ hồi-hộp, thm tr-no bị căng-thẳng đến cực-độ.

Bỗng một tiếng nổ kinh-thin động-địa vang ln, v cả tri ni đều rung mnh, rồi chuyển-động thật su-xa đến tận ruột ni.

Chim-chc bay ta ra khỏi cc tng cy trn ni, cố rời thật lẹ ci nơi nguy-hiểm đ, cn những con vật khng biết bay như sc, nhen, cắc-k, rắn, th cố thu mnh lại v bất-động như đ chết rồi.

Tiếng nổ vang dội đi xa, thật xa, v đứng ngoi thn-lộ cch đ mấy trăm thước m nhn ln ni, người ta thấy những tảng đ lớn bằng ci lu bay ln trời, rồi rơi xuống, trng như trẻ con trn ấy nghịch tung đ sỏi ln vậy.

Mi cho đến lc cảm nghe sự rung-động của quả ni, ch Bnh mới biết ci g đang xảy ra.

Ch điếng-hồn, toan chạy đến hang để np, nhưng đ đ bắt đầu rơi xuống quanh ch như mưa.

Ch bủn-rủn tay chơn, t quỵ rồi ng vật ln đất st ni, nhẫn-nại chờ số-phận.

Một tảng đ lớn cỡ bằng một chiếc tủ con rơi xuống đ ln thn ch, ch nt như con chuột cống Sign băng ngang qua phố về đm, bị bnh xe hơi cn phải.

Trưa hm đ, ch Huề về nh, đắc-ch lắm v khen mẹ:

-          Mưu của m thật ti. Người ta ni hắn đi np khng kịp, chớ c ai d đu l v hắn điếc, họ cng khng d hắn điếc v thứ rượu đặc-biệt của m.

Thiếm Liu chỉ thở di, rồi rưng-rưng nước mắt, thiếm ni:

-          Tội-nghiệp! Mầy ni n cn mẹ gi ở bn Tu, n lại l con trai một. Tao nghĩ nếu mầy bị ai giết th phận tao ra sao?

-          M kho lạt lng! Hồi cha n giết cha con, ng ấy c nghĩ như vậy đu!

 

Ch-thch của tc-giả BNL:

(1)   Năm xưa, tc-giả bi nầy c viết một truyện ngắn trong đ tc-giả dng một danh-từ, danh-từ Đồng-Nai-Trung , bị bo Tiếng-Chung cng-kch suốt một tuần-lễ, cho rằng ở Nam-Kỳ chỉ c tỉnh Đồng-Nai-Thượng m khng hề c tỉnh Đồng-Nai-Trung. Nhưng đồng-nghiệp đ lầm to. Đồng-Nai-Trung l dịch nghĩa mấy tiếng Bassin moyen du Đồng-Nai chớ khng c g lạ. Nay phải ni Trung-lưu sng Đồng-Nai để trnh gy ngộ-nhận nữa nhưng lại qu di.

(2)   ng Phủ Th. người thầu độc-quyền khai-thc đ ở ni Bửu-Long.