Một ngày xuân vui

B́nh-nguyên Lộc

 

Năm nay cấm đốt pháo như nhiều năm trước, mà cái tục đợi Giao Thừa cũng đă mất trong nhiều gia đ́nh ở Sàig̣n, nên thiên hạ ngủ hơi sớm vào đêm ba mươi.

Nhờ đi ngủ sớm nên họ dậy cũng sớm. Ngơ hẻm c̣n tối om. Đây là một ngơ hẻm b́nh dân, không có đèn đuốc ǵ hết ráo, mà cư dân cũng tiết kiệm điện, không thắp đèn trước nhà họ nên bóng tối ngự trị ở đó từ mười giờ đêm cho tới rạng đông.

Th́nh ĺnh, dân trong ngơ nghe có người to tiếng với nhau ở ngoài ngơ. Họ chỉ hơi bực ḿnh thôi. Sáng mồng một mà ! Cái ǵ cũng phải kiêng hết ráo, nhứt là kiêng gây tiếng động. (Nhưng cho pháo nổ, tiếng động dữ dội hơn bất cứ loại tiếng động nào, vậy mà họ cứ không lo nếu nhà nước cho phép đốt pháo.)

Họ kiêng trong gia đ́nh họ, mà cũng thấy là xúi quẩy nếu có ǵ trục trặc xảy ra quanh họ, không liên hệ đến họ.

Những cái bọn ở ngơ hèm th́ là bất trị. Dó là những kẻ làm thuê không nhà, hoặc hành khất, th́ không mong ǵ mà thuyết phục cho bọn ấy nín đi.

Có lẽ người lớn trong các gia đ́nh đều đă bịt tai lại bằng bông Tây để khỏi nghe những lời xúi quẩy v́ tiếng người căi nhau càng lúc càng to.

Hổ không tin nhảm nên cứ lắng nghe bọn ấy. Đó cũng là một lối sống của chàng, chớ chàng không có ṭ ṃ vặt bao giờ: phải nghe thấy tất cả, phải biết mọi sinh hoạt, mà lắm khi nhờ một cuộc căi nhau của hai chị hàng cá mà ta biết được rất nhiều thủ đoạn của giới gian thương loại bỏ túi.

Nhưng h́nh như không phải chỉ có hai người nói mà cả ngơ hẻm đều “dấn thân” vào cuộc căi vă đó; nó ồn ào không thể tưởng tượng được. Cuộc chiến tranh không có tánh cách địa phương v́ thiên hạ cố lôi kéo đồng minh vào và nó đă trở thành một trận thế chiến rồi.

Các anh nhân dân tự vệ canh gác ở đầu ngơ thường cũng làm cảnh sát chớ không phải chỉ chống Cộng không mà thôi, và họ ḥa giải hoặc đàn áp đôi khi có hiệu quả, mỗi lần có ai sanh sự với ai. Nhưng vào giờ đó th́ các anh đă tự động giải tán để đi uống cà phê, mặc dầu giờ đó mới chính là cái giờ mà kẻ nào muốn làm một hành động quân sự rất ham chọn để ra tay, v́ là giờ thuận lợi nhất.

Hổ đă nghe được những ǵ ? Thoạt tiên, chàng không nghe ǵ cả, không hiểu ǵ cả. Một người mới để chân vào rừng, chưa kịp thấy cây cối đâu mà chỉ c̣n thấy rừng, y hệt như lúc họ c̣n đứng ở đàng xa. Lần lần các thân cây mới hiện ra dưới mắt họ, càng rơ lần lần.

Những người ngủ ngơ, giang sơn của họ chỉ có một chiếc ghế bố (giường vải). Họ có mùng, mền, nhưng ban ngày, họ gởi ở đâu không ai biết được hết. Sang mùa mưa th́ họ phủ lên mùng họ một tấm nhựa lớn mà họ gọi là nylon, tấm nhựa đó vừa làm nóc nhà, vừa làm vách ở ba bên bốn bề, thế là họ khỏi ướt.

Hổ không biết tên ai cả, cũng không biết mặt cho hết. Chàng chỉ quen với một người độc nhứt, một chị gánh nước ở phông tên đầu đường; chị ta cung cấp nước cho chàng từ nhiều tháng rồi, mỗi ngày một đôi nước hai thùng, giá hai mươi đồng bạc.

Nhưng chị không có lên tiếng trong vụ nầy, hay đă có mà chàng chưa nhận ra giọng chị.

Một giọng khàn khàn, cố gắng hét thật to nhưng không thể to được.

-     Một trăm ngàn bạc, toàn giấy năm trăm đỏ không mà thôi. Lúc tôi đi ngủ th́ nó c̣n y nguyên trong túi của tôi. Tôi có gài túi lại bằng kim Tây hẳn ḥi. Chị không lấy th́ ai vô đây chớ, v́ chị nằm gần tôi hơn hết.

-     Chưa chắc. Anh mà không nín, tôi khai tùm lum ra cho anh biết chừng.

Hổ đă hiểu tất cả.

Kẻ mất tiền là anh hành khất hủi. Anh ta không c̣n cái mũi nữa, nên anh nói, nghe y hệt như người ngọng. Hổ đă sợ anh nầy lắm, mà h́nh như cả thành phố Sàig̣n đều sợ anh ta, không phải là họ sợ anh ta truyền bịnh hủi cho, mà v́ anh ta đi xin ăn một cách oái ác lắm. Anh ta cứ chọn các quán ăn từ khá khá đến loại quán hơi sang một tí để nhào vô. Thực khách đang ăn uống ngon lành, bắt phải nôn oẹ, nên họ mau mau bố thí để anh ta đi cho khuất mắt. Nhưng anh ta là một kẻ khó tánh, ai cho mười đồng anh ta không thèm nhận, cứ đứng đó mà mè nheo măi cho đến lúc thực khách nhương bộ, ḷi ra năm chục bạc anh ta mới buông tha kẻ đó, nhưng vẫn chưa ra khỏi quán đâu, mà đi làm khổ thực khách khác.

Kể ra một đêm, qua các quán ăn nhậu anh ta kiếm không dưới hai ngàn bạc, tức là lợi tức của anh ta cao hơn cả một người xếp thợ máy, cao hơn cả lương công chức bự nữa, và chắc chắn là anh ta giàu hơn chàng, v́ chàng không bao giờ có dư hơn mười ngàn bạc.

Cả ngơ hẻm, ai cũng giàu hơn chàng cả. Hảo làm một bài toán sơ sơ rồi bỗng chợt nhận ra t́nh trạng ấy. Như chị gánh nước cho chàng. Mỗi ngày chị ta kiếm được lối năm trăm đồng, nhưng chị ta không tốn tiền giặt ủi âu phục, chị ta ăn cơm dĩa ở vỉa hè, chị ta không tốn tiền xi nê, không tốn tiền trà nước như chàng, khỏi phải trả tiền thuê nhà, tiền điện, hóa ra chàng kiếm được nhiều hơn chị ta, nhưng c̣n lại ít hơn chị ta, nếu chị ta không cờ bạc.

Vâng, cả ngơ hẻm ai cũng cờ bạc hết. Những người ấy họ gầy ṣng, đánh công khai với những cư dân ngơ hẻm gần đó, lại c̣n đánh số đuôi thua hàng ngàn bạc mỗi ngày.

Vậy mà từ bao lâu nay, chàng quên thương xót chàng mà cứ thương xót họ. Nhưng không v́ thế mà Hổ ganh tị với họ, trái lại chàng vui hơn bao giờ cả mà nghe ḿnh vừa trút được một gánh nặng. Từ đây, số người được chàng thương xót phải sụt xuống, mà sụt ghê lắm.

Chính những người ở trong nhà như chàng mới là đáng thương. Tất cả đều là thợ và công tư chức nho nhỏ, ai cũng đông con, nhưng đồng lương lại khác xa lợi tức của những kẻ sống lộ thiên.

Trận giặc mồm ở ngoài vẫn cứ tiếp tục, nhưng Hổ bận nghĩ ngợi nên quên theo dơi, và bây giờ th́ hàng nghe tiếp đây.

Tất cả những người ngủ ngoài đều bị anh hành khất hủi t́nh nghi. Anh hăm dọa đi thưa đi kiện với cảnh sát, anh hăm dọa xét túi của họ. A, cái vụ xét túi nầy bị tất cả mọi người đồng thanh phản đối ồn như giữa chợ. Bị xét túi là mất nhân phẩm, họ không chấp nhận điều đó, hơn thế, họ lại nhờm bàn tay cùi lở lói của anh ta.

Anh hành khất nầy cố t́nh nuôi bịnh, v́ chính bịnh của anh ta giúp anh ta kiếm tiền. Con người chỉ ḷi tiền ra trong hai trường hợp: trước mũi súng của kẻ cướp và trước cái ǵ làm cho họ nôn oẹ. Anh ta không có súng th́ da thịt anh ta càng lở lói, càng có lợi cho anh ta…. Có một thầy kư khuyên anh ta nên vào nhà thương Chợ Quán để nhận chữa trị, anh ta hứ một tiếng rồi thôi. Chắc trong bụng, anh ta bảo thầm rằng thầy kư đó ngốc quá, ai lại tự chặt tay, chặt chơn. Da thịt của anh ta, cái mũi sứt của anh ta và những ngón tay cụt hết phân nửa của anh ta rất là quí, sao lại làm cho nó lành đi.

Đồng tiền là núm ruột của con người, cho dẫu tiền đó không phải là tiền mồ hôi nước mắt, thế nên cái giọng nghẹt mũi của anh ta cứ cố mà tăng cường độ:

-     C̣n cái chị trái cốc nữa. Làm ǵ mà lúc đầu hôm, chị cứ đi qua, đi lại giường của tôi hoài vậy ?

Chị nầy bán trái cốc ở đầu ngơ. Mỗi ngày chị ta đi mua loại của chua ấy ở đâu không biết, đem về gọt vỏ, bán với muối ớt, và trẻ con rất thích ăn món quà đó.

Chị trái ốc cười gằn rồi đáp:

-     Tôi có đi qua đi lại giường của anh, mà v́ lư do khác. Nhưng tôi có quyền đi, bởi ngơ hẻm là ngỏ chung, chớ không phải là sân riêng nhà anh.

Có đến hai chị đàn bà ám chỉ đến cái ǵ. Chị gánh nước thuê đ̣i khai tùm lum ra, c̣n chị trái cốc th́ bảo là có lư do riêng để đi qua đi lại giường của anh hủi.

Kẻ mất tiền có vẻ ngán hai chị đó, nên vồ lấy người khác. Đă bảo là ai cũng bị t́nh nghi cả, v́ ai cũng có làm cái ǵ đó, cái ấy rất là tầm thường, nhưng trong một cuộc điều tra th́ bất kỳ cái tầm thường nào cũng khả nghi hết.

Thí dụ con Phèn. Con Phèn đă lớn xác rồi mà không thấy có làm ǵ cả. Người ta đồn rằng nó đá cá lăn dưa ở chợ Cầu Ông Lănh. Tục ngữ đá cá lăn dưa là nói tổng quát mà thôi, chớ cá và dưa có mùa. Nhưng những bắp cải, những bó cà rốt ở chợ Cầu Ông Lănh đó có suốt năm, hết mùa su hào th́ tới mùa cà chua, và có một đám trẻ sống về nghề đánh cắp loại hàng hóa đó. Chúng nó có tổ chức hẳn hoi, v́ kẻ cắp trao ngay hàng cho đứa khác rồi chuyền tay nhau, hai phút đồng hồ là món hàng bị đánh cắp qua hết dây chuyền người, kẻ cắp ở lại, có bị lộ tẩy cũng chẳng sao, v́ không có tang vật. Bọn ấy chỉ là đám con nít chết cha chết mẹ, nhưng con Phèn cũng chỉ mới nhổ gị năm nay thôi, c̣n năm ngoái th́ nó c̣n nhỏ xíu.

Con Phèn đă rọi đèn pin, không phải vào mùng của anh hủi, mà chỉ rọi bâng quơ chơi cho vui, v́ nó vừa sắm được món ấy lần đầu, không cần ánh sáng cũng cứ dùng đèn.

Cái đó, cũng hóa ra khả nghi và cũng bị anh hủi cật vấn.

Nhưng người mà anh nghi ngờ nhiều nhứt là ông ba Ngọ. Ông nầy tóc đă hoa râm, nguyên làm phu khuân vác, nhưng ông đă giải nghệ và hiện đang làm lính canh cho một ṣng cờ bạc lớn, trong một ngơ hẻm phụ ăn thông qua ngơ hẻm nầy. Ông ta có phận sự báo động kín đáo với ṣng bạc, khi nào ông ta thấy ai khả nghi đi vào ngơ.

Kể ra th́ ai cũng khả nghi cả, th́ cái nghề canh gác đó rất khó khăn, bởi nếu báo động bừa băi, các tay chơi mất hứng th́ họ cúp lương, c̣n không báo động khi có người khả nghi thật sự vào ngơ th́ là tiêu tùng nghề nghiệp. Ông ba Ngọ nhờ thế mà lương cũng cao lắm, nghe đâu tới ba ngàn bạc mỗi ngày, nhưng ông ta quả là người có tài v́ ông ta có con mắt thần, phân biệt được kẻ khả nghi giả và khả nghi thật.

Ai cũng giàu hơn Hổ hết, nhưng chỉ có đêm nay Hổ mới chợt nhớ ra những điều ấy.

Anh hủi lại cố to giọng mà nói:

-     C̣n ông Ba, ông với lại con Phèn rù ŕ cái ǵ mà lâu quá sức, tại giường của con Phèn.

À, đây là một tiết lộ quan trọng, té ra con bé vừa mới lớn lên là con Phèn, đă đi kiếm ăn rồi, và té ra lăo già tóc nhuốm sương cũng c̣n hảo ngọt. Thật là một cái tin giựt gân đáng đăng vào trang nhứt của tờ báo miệng của khu phố nầy. Từ đây cho tới giờ ngọ là cả năm bảy ngơ hẻm quanh đây đều chuyền miệng nhau về tin ông ba Ngọ rù ŕ với con Phèn trong mùng của con Phèn.

Hèn chi mà không ai thấy nó làm ǵ cả, nhưng nó cứ có quần Mỹ A mặc hoài, và cứ có áo Tetoron với áo Nylon mà diện hoài. Nó ăn quà liền miệng, và không ai thấy nó ăn cơm bao giờ cả. Nhưng chắc ông ba Ngọ không phải là nhơn t́nh của nó đâu, v́ nếu đúng như vậy th́ người ta đă biết rồi. Chắc t́nh cờ, ông ba Ngọ bắt gặp nó nhảy dù ở đâu đó, tại ṣng bạc cũng nên, thế nên ông ta đề nghị đi với nó một lần, đêm nay thôi.

Chỉ có một cái ngơ hẻm, không sâu lắm, nhưng rất lắm chuyện, và cuộc sống của những kẻ không nhà cũng phức tạp, rắc rối, và đa thái y hệt như bất kỳ trong xă hội trưởng giả nào.

Con Phèn nín thinh. Chắc nó hành nghề đă lâu nên mới chai ĺ được, chớ nếu nó c̣n tập sự, chắc nó mắc cỡ và đă đính chánh ầm ỉ rồi.

Ông ba Ngọ th́ lên tiếng, nhưng không phải với giọng của một kẻ hoảng hốt. Nếu ông đi ṃ con Phèn th́ ông xấu hổ và sợ hăi, đằng nầy ông chỉ rù ŕ với nó, tức có sự ưng thuận của nó, th́ ông không sợ ai chê cười ǵ hết.

Giọng ông rất là b́nh thản, và ông không nói nhiều, nhưng những ǵ ông nói giống hệt một tiếng sấm nổ th́nh ĺnh, v́ ông lại tiết lộ một chuyện c̣n động trời mười lần hơn chuyện của ông nữa. Bây giờ th́ cả ngơ mới hiểu được hai câu úp mở của chị gánh nước thuê và chị trái cốc, một chị th́ dọa khai tùm lum ra, c̣n một chị th́ khoe có lư do chánh đáng để ŕnh ṃ anh hủi.

Ông ba chậm răi nói:

-     Ai lấy tiền của chú th́ đă rơ, chỉ có chú quá ngốc, hay quá sợ kẻ ấy nên không biết hoặc không dám nói. Kẻ lấy tiền của chú không ai khác hơn là cái cô đă già c̣n mặc quần “bát” và sơ mi hở cổ may bằng tám mảnh vải màu khác nhau, ráp lại như là áo của một khất sĩ. Cô ấy đă ngủ với chú đêm nay.

A, cái nầy th́ quá lắm rồi. Cả ngơ đều im lặng v́ quá kinh ngạc. Kẻ được ông ba tả, không thể lầm lẫn với ai được hết, mặc dầu ông không có nêu đích danh ai cả. Đó là cô tư Cắc Lếnh. Cô ta là vợ của một chú Tàu khá giả, chú Cắc Lếnh. Chú ấy đă qua đời từ bốn năm rồi, và cô Tư, ban đầu bị gọi là thiếm Cắc Lếnh, nhưng về sau được gọi là cô Tư v́ cô có phong độ lắm, ăn nói lễ phép, lịch sự, cũng chẳng hề thất hứa hay vay mượn của ai, thường giao thiệp với nhà giàu, và luôn luôn mặc sang.

Nhưng cô phải cái tật tiêu xài lớn, thành thử cô ăn hết sản nghiệp của chồng cô để lại. C̣n một căn nhà để ở, mà đó là nhà thuê của chú Hỏa, cô cũng sang luôn cho người khác, lấy tám trăm ngàn mà cô chỉ tiêu có một năm là sạch túi. Tuy nhiên, trên bước xuống thang xă hội của cô, từ là kẻ có nhà, đến làm thân kẻ ngủ ngoài trời, cô vẫn cố giữ phong độ cũ, nhứt là cô o bế nhan sắc để mà kiếm chồng hầu nương thân.

Ô hô ! Nhưng nay th́ cô đă xuống đến nấc thang chót một cách bất ngờ đến kinh dị. Miền Nam có câu tục ngữ : “Anh bảy đen, đồng bạc trắng” để đùa những cô gái đẹp lấy chồng Ấn Độ. Nhưng chắc câu tục ngữ đó phải đổi là : “Anh hủi lở lói đỏ ḷm, mà giấy năm trăm th́ xanh”.

Th́ ra, ai ngủ với ai, thiên hạ đều biết cả. V́ đây không phải là giữa mùa mưa, đêm luôn luôn sáng sao, mà vách của họ chỉ là vải mùng thưa. Có lẽ họ nghe được cả những cặp ấy rù ŕ với nhau những ǵ nữa kia.

Con Phèn chỉ săm đèn pin để lấy le, chớ ngoài ngơ đâu cần ánh sáng.

Nhưng bây giờ th́ đă cần rồi đây. V́ nó bị nghi oan, nên nó tức ḿnh, bật đèn lên chạy lại giường của cô Tư để lôi cô ta dậy hầu đôi chối. Bỗng thiên hạ nghe nó la lên :

-     Rồi, đă trốn mất rồi. Cô ấy bỏ mùng, bỏ gối lại, nhưng cái mền len mắc tiền th́ cũng đă biến mất theo cô ta.

Người biết cô Tư đă biến mất, có lẽ là anh hủi. Chắc sự việc đă xảy như thế nầy. Anh ta thức dậy hồi hừng đông, sờ túi th́ mới hay tiền đă mọc cánh. Dĩ nhiên là kẻ t́nh nghi số một phải là cô Tư, và anh ta đă đi t́m cô để đ̣i tiền và đă hay cô cao bay xa chạy rồi. Tức ḿnh, nhưng không biết làm sao, anh ta bắt tội người khác để trút sự ấm ách của anh ta. C̣n cái pha trước đó th́ cũng dễ h́nh dung lắm ! Cho đến đỗi các đấng yên hùng Texas mà c̣n bị người đẹp Giao Chỉ móc bóp phơi lấy hết đô la xanh đỏ, thế anh hủi làm sao tránh khỏi những phút mê ly đối với một kẻ mà dưới mắt anh ta là một nàng tiên hẳn ḥi. Anh ta đă tơ mơ mơ trong những phút được cô Tư vuốt ve, thế là bạc hóa ra bạc bẽo.

Hổ đă gặp anh hủi đổi tiền tại một quán ăn, anh ta mang đến toàn tiền lẻ, và đổi giấy năm trăm. Để cất cho nhẹ túi ấy mà. Quán họ cũng cần tiền lẻ để thối cho khách hàng, mà chủ quán nào không nhờm anh th́ thỏa măn anh ngay.

Hổ tưởng tượng ra bước đường bôn tẩu của cô Tư. Hẳn cô không cần đi xa lắm, chỉ đổi quận là xong, v́ anh hủi chẳng thưa kiện ǵ đâu. Bắt thang lên hỏi ông Trời, đem tiền cho gái có đ̣i được không. Trong trường hợp nầy, anh không có cho, nhưng mà lấy ǵ làm bằng. Cảnh sát đâu có tin ăn mày mà dư tiền đến mười vạn bạc. Cô Tư nhận có ngủ với anh, có lấy mười ngàn cũng không sao, v́ đó là cái giá phải chăng khi người ta so sánh phong độ của cô với sự ghê tởm của anh hủi. Thế là ḥa cả làng.

Sở dĩ cô trốn đi là trốn những người trong nhà mà cô giao thiệp, chớ cô có sợ ǵ anh hủi đâu.

Con Phèn bỗng nghe nhẹ nhơm, v́ nó ngủ với ông già, nó bị người ta cười chê. Nhưng bây giờ th́ người ta bận chê cười cô Tư ngủ với anh hủi, thế là vụ cấm dùi giựt gân bị một trận băo lụt miền Trung lấn át, nhựt tŕnh miệng không thèm loan tin cắm dùi nữa, v́ họ bận thổi phồng về những câu chuyện sập nhà, nước cuốn hàng vạn người, ngoạn mục hơn nhiều.

Hổ nghe nhẹ nhơm. Đây là mùa xuân vui nhứt trong đời chàng. Té ra ai cũng nhiều tiền cả. Riêng cô Tư th́ cô ta ăn xài đế vương năm ba tháng mới hết, rồi cô lại sẽ t́m anh hủi khác để móc túi, c̣n về sau cô sẽ mắc bịnh hủi hay không th́ đó là chuyện xa vời.

Hổ vui nhứt mà được biết bao nhiêu tấn bi hài kịch chỉ xảy ra trong một đêm độc nhứt và trong một ngơ hẻm độc nhứt. Thành phố Sàig̣n, mười ngàn lần to hơn, th́ mỗi đêm hẳn phải xảy ra hàng vạn tấn bi hài kịch c̣n ly kỳ hơn nhiều.

Nếu có được một con mắt thần, trông suốt cả thành phố th́ chỉ trong một đêm, sẽ chợp được đủ đề tài để viết lối một vạn vở kịch, diễn tới già đời của tác giả, vẫn chưa hết tuồng tích.

Th́nh ĺnh, Hổ bỗng nghe nhờm nhờm. Những phụ nữ đă qua đường với chàng, có cô nào hiến thân cho các anh hủi hay không ? Ghê quá, chắc anh phải cưới vợ mới xong, v́ kể từ giây phút nầy th́ bất kỳ người phụ nữ nào cũng khả nghi cả, dưới mắt anh. Cô Tư quả là người có phong độ. Thế mà ai ngờ ? Nào ai ngờ !

 

Di Cảo,

Thủ đô thời báo

13.02.1988