Những đứa con thương của đất mẹ

B́nh-nguyên Lộc

Họ gặp nhau trong mùa nghỉ mát năm ngoái, và hôm trước tết, họ bàn tính với nhau là hết mùa nghỉ mát năm nay, họ sẽ làm lễ thành hôn với nhau. Đời bây giờ mà để ra tới những mười hai tháng để t́m hiểu nhau th́ quả cặp Tuấn - Lucie Minh dè dặt có một không hai. Chỉ hơi phiền là hôm lễ Phục sinh hai người đi hai ngả: Lucie Minh lên Đà lạt, c̣n Tuấn th́ đi Vũng tàu. Tại mỗi người, ai đều có hứng riêng của nấy, mà không ai có bổn phận phải chiều ư ai trong một việc không đáng kể như vậy. Vả lại, cả hai, không ai trẻ con cả th́ không thể v́ thế mà họ giận nhau. Nói “chỉ phiền” là v́ đó là nguồn gốc của sự đoạn tuyệt của họ về sau nầy.

Hôm ấy Tuấn ra tới Vũng tàu th́ đă bốn giờ chiều. Tắm cái đă rồi hẵng hay. Chàng tắm cho đến năm giờ rưỡi, lên giải khát, xong đâu đó mới đi thuê buồng khách sạn. Không c̣n buồng nào cả. Nhưng anh con trai nầy không lo, cứ ăn cơm tối cái đă “rồi hẵng hay”. “Rồi hẵng hay” là câu châm ngôn cửa miệng của Tuấn, mỗi lần có ǵ giải quyết không được, chàng dẹp nó lại, làm việc khác hoặc đi chơi, sau khi nói mấy tiếng ấy, nói to lên, hay nói thầm với ḿnh.

Chàng không lo, không phải chàng có thể ngủ trên băi cát như bao nhiêu người khác. Đó là những người ra đây bằng xe nhà, có thể mang theo những tấm bố lớn để trải ra mà nằm lên đó, chớ chàng th́ chàng chỉ có một chiếc va-ly con đựng mu-xoa, một chiếc sà-roong, bàn chải đánh răng, hai chiếc áo tắm, và cái khăn bông. Y phục, chàng chỉ có một bộ trên người may bằng vải không nhầu, như vậy cho nhẹ bưng xách dọc đường. Tuấn không lo v́ trong thành phố, ngoài mấy mươi khách sạn mang bảng hiệu và có đóng thuế môn bài, c̣n mấy mươi biệt thự của tư nhơn, của những ông nhà giàu suy sụp, họ biến thành pḥng ngủ lậu ngôi biệt thự của họ, và thế nào chàng cũng sẽ t́m được một buồng, một cách dễ dàng, nhờ bọn trung gian chuyên môn là mấy anh phu xích-lô.

Quả thật thế, ăn cơm rồi, Tuấn thuê ghế dài mà nằm hóng mát cho tới lúc việc tiêu hóa gần xong mới thót lên một chiếc xích-lô đạp, nói lên ư muốn của chàng là anh phu xe “ô-kê” ngay. Mấy anh nầy nhận tiền thưởng pḥng ngủ lậu ở đây, nên họ rất thạo tin tức, biết số buồng trống từng giờ, từng phút. Tuy nhiên đó là những kẻ nguy hiểm mà mười lăm phút sau Tuấn mới biết. Anh phu xe nầy đưa chàng tới một nơi rất là bê bối. Đă khuya rồi chàng đành nhận vậy, vả t́m anh phu xe khác, sợ anh ta c̣n lưu manh hơn anh nầy th́ hóa ra chạy ô mồ mắc ô mả.

Cái nhà ngủ lậu nầy ắt hẳn cho hoa hồng nhiều lắm và chắc chắn đă có nhiều người đi nghỉ mát rơi vào cạm bẫy rồi. Đó là một ngôi biệt thự xưa, một trụ cổng xi-măng đổ nát, rất có vẻ hoang tàn, trụ c̣n đứng vững mang một tấm bảng nhỏ đề chữ “Biệt thự Mỹ Phúc”. Tuấn chợt nhớ đến cái nhà mát của hội “bảo vệ luân lư” mà năm xưa chàng leo thang lầu th́ cái thang rung rinh mà cả ngôi nhà cũng rung rinh tuốt. Được cái là “biệt thự Mỹ Phúc” không có lầu nên chàng an dạ rằng cho tới ngày về Sài g̣n, gị và tay, cổ chàng sẽ c̣n nguyên vẹn v́ khỏi lo nhà sập như cái nhà mát say rượu đằng kia. Ở đây, buồng người ta lấy trăm rưởi mỗi ngày, kể ra th́ rất mắc đối với buồng khách sạn có đủ mọi tiện nghi mà chỉ phải trả có hai trăm rưởi thôi. Nhưng thôi cũng được. Sự im lặng hoàn toàn ở đây an ủi Tuấn dữ lắm. Sân rộng có trồng nhăn, các buồng th́ đóng cửa kín mít và không nghe tiếng động, nhà lại chỉ cách băi biển có hơn trăm thước thôi. Bồi pḥng là một phụ nữ lai căng, cha Phi châu, mẹ Việt nam, ăn nói văn hoa như tiểu thuyết ba xu, nhưng Tuấn lại nghe hay hay. Không có ǵ buồn cười bằng  một người nước da đen huyền, tóc quăn quíu một cách tự nhiên, đôi môi dày như hai chiếc bánh trôi nước, đôi hàm răng lại trắng như bột, mà nói “Trong trường hợp có ǵ làm thầy không được thỏa măn, xin thầy cứ khiển trách em để em sửa sai”.

Sáng ra, Tuấn dậy rất trưa, sắp sửa đi tắm và ra khỏi buồng chàng th́ chàng thấy rất đông quân nhân Huê kỳ từ nhà nầy đi ra. Sự kiện nầy cắt nghĩa ngay vẻ im ĺm đêm rồi. Tuấn rất biết phong tục của người da trắng, họ rất lịch sự ở những nhà chung cư, đóng cửa kín mít và nhất là đi đứng, nói năng thật nhẹ, sợ mích ḷng láng giềng.

Th́nh ĺnh Tuấn nghe xây xẩm mặt mày, rồi chàng choáng váng, lảo đảo muốn ngă. Chàng vội vă trở vào pḥng ḿnh nằm. Tuấn bị chứng áp huyết thấp từ mấy tháng nay, nên cơn khó nầy không làm chàng hoảng. Chàng sẽ uống thuốc, uống cà phê đen là khỏi ngay. Tuy nhiên, dầu sao cũng phải nằm cái đă, “rồi hẵng hay”.

Lạ quá, ngôi biệt thự lặng lẽ như chùa Bà Đanh từ hồi đầu hôm tới giờ, bỗng nhiên hóa thành một cái chợ, và tiếng phụ nữ nói líu lo ngoài hành lang, gọi nhau, đáp nhau từ buồng này qua buồng khác, khiến Tuấn bực ḿnh quá: đến lúc cần yên tĩnh để nghỉ ngơi th́ thiên hạ họp chợ. Chị bồi pḥng da đen bưng vào cho chàng một b́nh trà nóng rồi hỏi:

- Thầy uống cà-phê không, em đi mua cho?

- Đáng lư th́ không, tôi sắp sửa đi uống ở ngoài, rồi tắm luôn thể, nhưng giờ, v́ một lẽ riêng, tôi lại cần cà-phê đen. Vậy chị mua giùm tôi năm đồng. Đây, lấy mười đồng đây rồi cất luôn tiền lẻ mà ăn bánh.

Tuấn uống thuốc với nước trà nóng, và nằm nghỉ nên năm phút sau th́ nghe đỡ. Chị bồi pḥng cũng vừa về tới nơi, và ly cà phê đậm nầy sẽ làm cho áp huyết của chàng lên tới mực thường. Chàng khoan khoái ngồi dậy rồi hỏi:

- Ai mà làm ồn như vỡ chợ vậy chị?

- À, mấy cô!

-  Mấy cô nào?

- Mấy cô vợ Huê kỳ ấy.

- Có tất cả tới bao nhiêu cô lận?

- Nhà nầy ngăn ra làm mười bốn buồng, mà có tới chín ông Huê kỳ có vợ, mướn tháng.

- Hèn chi! Họ mướn tháng có cao giá lắm không?

-  Hai ngàn rưởi.

- Thôi, cám ơn chị, tôi không c̣n cần ǵ nữa cả.

Uống hết ly cà-phê, Tuấn ngồi một hơi th́ nghe trong người trở lại b́nh thường. Nhưng chàng lại bực ḿnh hơn. Khi năy, đi qua các pḥng đóng cửa, chàng nghe từ pḥng nào cũng vẳng ra tiếng dạy bài học Anh ngữ đọc chậm, của máy thu thanh. Nhưng giờ th́ cả chín cái máy thu thanh ấy đều thi đua hét to lên bài ca Vọng cổ trào lộng do nghệ sĩ Văn Hường ca. Tuấn vốn không ưa Vọng cổ v́ điệu nhạc ấy buồn thảm quá, mà nhạc buồn lại ca bằng lời giễu cợt th́ nó chói tai chàng không biết bao nhiêu. Nhứt là v́ các chủ máy thu thanh lại mở hết cường độ, và có lẽ đă mở hết cửa buồng ra, nên nó ồn như chợ Cầu ông lănh.

Để trốn không khí điên loạn nầy,chàng quyết định đi tắm. Khi Tuấn ra tới đầu hành lang th́ một cảnh tượng bắt chàng dừng chơn lại: Chín cô me Huê kỳ đang xúm xít ăn chả gị với lại ăn bánh xèo điểm tâm mà hai chị hàng rong gánh vào nhà lúc nào chàng không hay. Các cô ăn chả gị, cô nào cũng ngốn rau xọp và rau chiết, độn no hai má, y như là loài khỉ, c̣n các cô ăn bánh xèo th́ chảy nước mắt sống với lại le lưỡi v́ nước mắm chanh làm riêng để ăn bánh xèo rất cay, cay như cà-ry Ấn độ chứ không phải vừa. Tuấn bật cười, đứng nh́n các me ăn rồi hỏi:

- Có ngon không quí cô?

Không có me nào đẹp cả. Nhưng tất cả đều thạo ma-ky-dê, thạo ăn mặc, nên trông cũng dễ coi. Họ cười đáp:

- Ngon ghê đi. Mời thầy ăn thử.

-  Cám ơn quí cô. Nhưng sao quí cô không ăn với các ổng?

- Úy mẹ ơi, ai mà ăn với tụi “nó” cho được. Nó ăn sáng tợn lắm, ăn nhiều nhứt trong các bữa ăn trong ngày, mà chỉ ăn toàn đồ hộp thôi, tụi tui nuốt hổng vô.

- Té ra vợ chồng ăn riêng với nhau?

-  Chỉ riêng có bữa sáng nầy và bữa trưa thôi.

-  Trưa cũng ăn riêng?

- Ừ, trưa tụi “nó” không về, tụi tôi ăn cơm tháng của chị bồi đen.

Từ năy giờ, nhiều cô thay phiên nhau mà đáp các câu hỏi của Tuấn, nhưng cô nào cũng gọi chồng bằng “nó” cả.

-  C̣n buổi tối? Tuấn hỏi.

-  Buổi tối th́ tụi nầy buộc ḷng phải ăn chung với tụi nó, nhưng cũng nuốt không vô, nên tụi nầy nhơng nhẽo đ̣i đi ăn tiệm ở ngoài. Đồ tây ở các hiệu ăn th́ tạm nuốt được.

Tuấn mặc áo tắm. V́ nhà gần băi nên chàng ăn mặc như vậy để khỏi mất công thay, không đoán trước được rằng phải ghé lại để nói chuyện với phụ nữ. Nếu như ở ngoài băi th́ không có ǵ đáng nói, nhưng ở đây, ăn mặc như vậy trước những người đàn bà áo quần kín đáo th́ vô lễ lắm. Thoạt tiên, chàng rất ngượng, nhưng v́ chàng khinh rẻ me Huê kỳ cũng như đă khinh rẻ me Tây trước đây, nên rồi chàng dễ chịu được như thường. Cả chín cô đều vui vẻ và đều thích nói chuyện với chàng, nên chàng lại hỏi:

-  Cả ngày quí cô làm ǵ? Có buồn lắm không?

- Buồn bỏ mẹ! Đánh tứ sắc để giết th́ giờ, nhưng đánh hoài cũng phát ngấy lên.

- Như vậy, chắc quí cô mong đợi các ổng từng giây, từng phút?

- Đâu có, bồ! Cái cô tương đối đẹp hơn hết trong bọn đáp như vậy. Lũ nó về, tụi nầy c̣n khổ hơn.

-  Chàng về th́ chàng cưng mà lại khổ, bồ nói khó tin quá! Không yêu chàng à?

-  Bồ không biết, chớ khổ bỏ mẹ đi. Có lũ nó th́ sáng với lại tối phải học Ăng-lê đọc chậm...

-  Th́ phải học mới tâm t́nh với nhau được chớ!

-  Đâu có cần. Tụi nầy chỉ biết bốn tiếng là đủ sức làm ăn.

- Bốn tiếng nào?

-  Tiếng Yết, tiếng , và hai tiếng Đô-la, Ô-kê.

-  Đô-la Ô-kê là ǵ?

-  Là lu bù thứ. Chẳng hạn: anh có tiền không? Và chẳng hạn: anh cho em tiền được chớ? Bồ dư biết rằng muốn theo các bài đọc Anh ngữ đọc chậm, phải có căn bản tới mức nào đó, chớ tụi nầy mít đặc, làm sao theo được.

- H́nh như là bồ chưa kể hết mọi nỗi khổ?

Họ xưng hô với chàng bằng “bồ”, Tuấn không buồn thay đổi, và ăn nói theo họ để gây tín nhiệm hầu được họ tâm sự nhiều.

- Ừ, chưa hề. C̣n cái nạn đóng cửa nữa. Ḿnh quen ở nhà tranh, nhà lá vách vỉ tre đan, trống trơn rất dễ thở, chúng nó giữ ḿnh trong buồng kín mít, ḿnh sẽ chín như trái cây mất. Mà bồ đừng tưởng là lũ chúng nó ghen, sợ bồ thấy dung nhan cá đắm nhạn sa của tụi tui. Không, tại phong tục của lũ nó như vậy. Lũ nó bảo rằng để cho người ta thấy cảnh sống thân mật của ḿnh là vô lễ mà rủi ro thấy cảnh sống thân mật của ai cũng vô lễ nữa. Bồ có nhớ hay không rằng hồi hôm, bồ tới, quên đóng cửa buồng lại, thằng chồng của con Cúc nó phải đi ngang qua buồng của bồ, nhưng không dám đi, phải đánh một ṿng thật lớn để tránh cái cửa mở của bồ.

Quả Tuấn nhớ có nghe tiếng giầy đi tới gần cửa buồng chàng rồi dừng lại, do dự vài giây, đoạn thối lui.

- Ừ, tục đó th́ tôi biết. Mà đó là nếp tốt của họ, bồ rán mà theo.

- Ai thèm rán mà theo. Cứ mở banh cửa ra có phải dễ chiu hơn không.

- C̣n nỗi khổ nào?

- Lu bù, nói sao cho hết. Khổ nhất là nhạc, phải nghe nhạc của lũ đó. Tụi nầy chỉ mê Vọng cổ của đài Sài g̣n thôi, c̣n lũ nó th́ vặn bắt nhạc trời đánh của đài nào không rơ, điếc tai, nhức óc quá trời. Lũ nó ngu ngốc lắm. Sắm ra-dô th́ sắm thứ lớn, nhưng mở nghe nhạc th́ mở thật nhỏ, làm như là sợ láng giềng nghe trộm hết nhạc của lũ nó.

Tuấn bật cười, rồi cười ha hả rất dài. Th́ ra bọn nầy trả thù đây: ăn bánh xèo với nước mắm chanh ớt để trả thù thịt đóng hộp, mở bét cửa ra để trả thù tục bế môn,và cho ra-dô hét to bản Vọng cổ để trả thù sự thầm th́ của nhạc đài. Một cô, năy giờ rất ít nói, không đẹp, nhưng có cái ǵ đặc biệt vô cùng, rất khó tả ra, bây giờ mới mở lời:

- Thầy có xem cái phim ǵ mà câu chuyện xảy ra ở Ấn độ trong có động đất dữ dội, có nước lụt, có săn cọp hay không?

-  Có, đó là phim “Gió Mùa”.

- Trong đó, một kép Huê kỳ hỏi một kép Huê kỳ khác, khi họ nghe một giàn nhạc Ấn độ đại tấu:

-  Nhạc ǵ mà kỳ lạ như vậy?

-  Ừ, anh phải nghe suốt năm trăm năm mới thưởng thức được nhạc của họ. Ấy, tụi em cũng vậy, chắc phải nghe suốt năm trăm năm mới thưởng thức được nhạc Huê kỳ.

Cơn cười của Tuấn, vốn tiếp tục với một độ thấp hơn, trong câu chuyện của cô nầy, vụt tắt hẳn. Chàng chợt nhớ tới Lucie Minh rồi giật ḿnh, sợ hăi. Những cô me Huê kỳ mà chàng khinh rẻ, nghĩ ra, gần gũi với chàng không biết bao nhiêu. Chàng t́m một tâm hồn bậu bạn, và dĩ nhiên tâm hồn ấy phải là tâm hồn Việt nam. Những cô me Huê kỳ nầy nguyên trước kia là những cô gái cắt cỏ, những cô thợ cấy, thợ gặt, những cô gánh nước thuê, nên trí và ḷng họ hoàn toàn bưng bít với những ǵ ở ngoài vào, và có ăn ở với những ông Huê kỳ hai mươi năm nữa, chắc họ cũng không chịu được nhạc Jazz. Họ là người Việt nam một trăm phần trăm, trước kia, bây giờ, và mười năm nữa. Lucie th́ khác hẳn. Lucie đă bị Âu hóa đậm quá đi rồi. Nàng không ngửi được Vọng cổ mà chỉ mê những điệu Blues, điệu Rock mà thôi.

Ngày xưa, ở Hà nội có một nhà trí thức đi tây học từ thuở lên mười. Ông ấy đỗ đạt rất cao, và thấm nhuần văn hóa Tây phương cho đến đỗi khi nghe ai đọc lên tên chàng Ulysse, ông ta rung động sâu xa và cả một quá khứ Hy lạp, La mă, vụt sống dậy trước mắt ông ta, trong khi đó th́ ông ta hoàn toàn dửng dưng khi nghe ai ngâm:

Bến Tầm dương canh khuya đưa khách

Quạnh hơi thu lau lách đ́u hiu...

Văn hóa ảnh hưởng đến con người nhiều quá, nhiều hơn là cuộc sống chung lâu năm chầy tháng nữa. Lucie quả là một con người “Cốt-mô-pô-líc”, không ngạc nhiên trước món ăn ngoại quốc nào, trước loại nhạc Âu Tây nào, trước phép lịch sự quốc tế nào cả, chỉ nhờ nàng đă học nhiều quá. Học nhiều quá rất lợi cho người học, mà có thể cho nước nhà của người học nữa, nhưng y khó ḷng mà c̣n nguyên vẹn là y.

Trước đây Tuấn thích Lucie ghê lấm v́ Lucie biết thưởng thức bản “Nhạc buồn” của Chopin y như chàng, chàng quên mất rằng chính v́ chàng bị Âu hóa nên chàng rất cần một người bạn đời có tâm hồn Việt nam để bù qua, cấn lại, giữ thế quân b́nh cho con cái chàng đỡ mất gốc phần nào.

Tuấn nh́n lại cô me Huê kỳ vừa nhắc đến phim “Mousson” với điệu nhạc Ấn độ phải nghe năm trăm năm mới hiểu. Chắc chắn nàng là một cô thợ gặt ở Cần thơ hay Sa đéc ǵ đó; cách đây mười năm, trôi giạt lên Sài g̣n, làm sến năm năm rồi th́ giờ làm me Huê kỳ. Mười năm chung đụng với văn minh, nàng chỉ thu nhận được có hai món: tóc phi-dê và đôi giày cao gót. Chỉ v́, chỉ nhờ nàng thiếu học chăng? Làm thế nào mà cô me Huê kỳ nầy cảm được văn minh Đia trung hải, cũng như làm thế nào mà Lucie cảm được tứ đức, tam ṭng?

“Một cô giáo làng ở một thôn hẻo lánh tỉnh Vĩnh b́nh có lẽ hợp với ḿnh hơn là Lucie. Cô giáo ấy không dốt như cô thợ gặt me Huê kỳ nầy, nhưng, y như cô nầy, cô ấy là đứa con thương của đất mẹ, giống hệt mẹ cô, mà đó là người bạn mà ḿnh t́m kiếm”. Kể từ cái giây phút nầy đây, Tuấn hết khinh rẻ các cô me Tây, các cô me Huê kỳ, họ tuy lăng nhăng thế mà họ vẫn cứ c̣n là người Việt nam một trăm phần trăm, khác hẳn với các cô nữ sinh thơm phức mà lại thấm nhuần văn minh Địa trung hải, mà lại rung động sâu xa khi đọc Illyade và Odyssée.

Chàng mỉm cười hỏi:

-  Nếu có ông Huê kỳ nào cưới cô nào trong quí cô để đưa về bên ấy, các cô làm thế nào mà quen được với...

-  À không, tụi em chỉ làm vợ tháng các ổng mà thôi rồi về sau thế nào cũng lấy chồng Việt nam chớ, nếu c̣n có người Việt nam chịu lấy tụi em làm vợ.

Rồi các cô cười x̣a, tỏ vẻ không tin rằng có người Việt nam nào chịu lấy họ, nhưng họ vẫn hy vọng và phát lộ ḷng hy vọng của họ ra bằng trận cười yêu đời ấy. Trong giây phút Tuấn nghe ḿnh rất muốn hôn một cô, bất kỳ cô nào trong đám me đó. Cái hôn ấy, nhứt định không do t́nh yêu, cũng không do nhục dục, mà là cái hôn thương mến của một người mẹ hôn con, những đứa con tuy dốt nát mà không vong gia, vong bổn.

Sau mùa nghỉ hè, Tuấn lại đến với Lucie. Lucie ngỡ Tuấn trẻ con, giận nàng v́ cái việc anh đi đường anh, tôi đi đường tôi. Nhưng nàng rất ngạc nhiên mà thấy Tuấn vui vẻ với nàng như trước, mỗi lần hai người gặp nhau. Và nàng càng ngạc nhiên hơn nữa, là thế mà Tuấn lại cứ lờ đi, mỗi lần nàng đá động đến hôn lễ. Thật là mâu thuẫn. Tuấn vẫn nể nàng, nịnh nàng, chiều chuộng nàng không kém trước chút nào. Nàng có biết đâu rằng Tuấn xem nàng là một người bạn tâm đầu ư hiệp, một nhơn t́nh lư tưởng, nhưng không thể là một người vợ đủ khả năng thực hiện ư chí kư thác truyền thống dân tộc lại cho con cái của chàng.

 

 

           

© Binhnguyenloc.com