TỲ VẾT TÂM LINH

 

*

 

B́nh-Nguyên Lộc

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

    TÁC GIẢ XUẤT BẢN

 


Ra khỏi trại bịnh hơn mười phút đồng hồ rồi mà Lưu c̣n nghe choáng váng bàng hoàng.

Chàng vừa trải qua những phút chấn động tâm thần mănh liệt, nó suưt d́m chàng vào cơi bất thức giác y như người em gái của chàng, con bịnh mà chàng vừa thăm.

Ba tháng trước, ngày Bích lên cơn điên, chàng ở trên Đà Lạt. Cha mẹ chàng đă đưa Bích vào nhà thương Chợ Quán rồi đánh điện cho chàng hay tin.

Chàng đă thăm Bích hai lần, khi về Sàig̣n, lúc ấy th́ Bích đập phá, la hét rầm trời nhưng chàng không hề bối rối hay hoảng sợ chút nào. Chàng đă nghe sách vở và bạn hữu của chàng, những người bạn nghiên cứu chuyên khoa về khoa tâm bịnh, nói rằng những con bịnh làm ồn và phá phách, coi vậy mà rất mau khỏi.

Vả lại, lúc ấy Bích c̣n tươi tốt hồng hào lắm, hồng hào quá, và rất hung hăng, trông Bích như một con ác thú, như một người say rượu, không gợi t́nh thương xót bao nhiêu.

Rồi th́ Bích được đưa lên đây, lên dưỡng trí viện nầy mà tục thường gọi là nhà thương điên Biên Ḥa.

Đường xa, chàng bận học, cha mẹ chàng, nhứt là mẹ chàng, cứ giành đi thăm Bích măi nên chàng không thấy mặt Bích đă hơn mười tuần lễ rồi.

Cứ theo lời mẹ chàng th́ Bích đă đỡ nhiều, không la, không cười vô cớ nữa, cũng không đánh đập, cào cấu cắn xé ai nữa. Nhưng chàng ngờ 1ắm. Người ta đưa Bích lên Biên Ḥa, sự kiện ấy chứng tỏ một t́nh trạng ngược lại mà bà cụ không dè.

Chàng th́ chàng biết, cũng cứ qua sách vở và lời của bạn hữu. Nhưng chàng chỉ biết vậy... vậy thôi, cho đến cái giây phút đầu mà chàng thấy mặt đứa em gái thân yêu của chàng ở lần thăm đầu, hôm tuần trước.

Lưu trông Bích không khác ngày thường bao nhiêu. Nàng giống một thiếu nữ vừa qua một cơn ốm nặng, cảm cúm, hay sốt rét rừng ǵ đó, nước da xanh mét, thân thể tiều tụy. Chỉ có thế thôi. Mà với sinh lực hai mươi, sự suy đồi của cơ thể của Bích không đáng ngại, hễ ăn ngon ngủ kỹ vài hôm, hoặc tiêm độ năm bảy mũi thuốc nước cốt gan là lại sức ngay. Nhưng mà …

Bích chỉ c̣n là một con h́nh nộm không hồn mà thôi. Đôi mắt lờ đờ, mất thần của nàng trước người anh ruột của nàng, nh́n chàng trân trân mà không thấy, đôi môi cứ mấp máy, lẩm bẩm những ǵ không nghe được, bốn ngón tay cứ xe măi một sợi chỉ vô h́nh rất dài, tất cả những thứ ấy làm cho chàng thấy em gái của chàng xa chàng vạn dặm.

Chàng đă mất Bích rồi, mất hẳn, không sao t́m lại được, v́ chàng lo rằng Bích đă bước qua cái giai đoạn khó khăn nhứt trong các chứng bịnh tâm trí, giai đoạn mà bản ngă của con người co rút lại để không bao giờ mở ra được nữa cả.

Lưu đă khóc, đó là những giọt lệ đầu tiên của người con trai nầy, kể từ khi hắn rời bỏ tuổi thơ ấu.

Thật ra th́ chàng đă khóc ngày chàng vừa được điện tín của cha mẹ chàng đánh lên Đà Lạt. Chàng biết em chàng đau khổ từ ngày vị hôn phu của nó bỏ rơi nó để cưới con gái một triệu phú.

Cái anh vị hôn phu ấy là bạn của chàng, hắn tới lui nhà chàng thường lắm nên hai đứa nó yêu nhau, và Bích mới yêu vỡ ḷng nên yêu nhiều lắm.

Chàng đă khóc hôm ấy, nhưng rồi chàng buồn cười cho chàng lắm, bật cười ra và hết buồn ngay. Chàng cứ ngỡ Bích nó trẻ con nên đau tương tư bậy bạ vậy thôi rồi vài ngày nó sẽ nguôi.

Lần thăm trước th́ chàng khóc nghẹn ngào. Và lần nầy nữa, v́ đây là lần thứ nh́ mà chàng đi thăm Bích. Không dám đứng lâu nơi cửa pḥng bịnh để nh́n măi cái cảnh đau ḷng mà chàng hoàn toàn bất lực cứu văn, Lưu bước ra ngoài, đi thơ thẩn trên con đường viền cỏ vú sữa, bần thần như là chính ḿnh đang đau ốm.

Khi chàng lần bước ra tới ngă ba mà con đường nhỏ nầy gặp con đường lớn, con đường chánh của nhà thương, th́ chàng thoáng thấy hai người đi thăm bịnh cũng vừa bước tới đó.

Hôm nay là một ngày thường, tức ngày làm việc, nên người thăm bịnh thưa thớt lắm.

T́nh trạng thưa thớt nầy lại do hai nguyên nhân khác gây ra. Người điên, điên lâu năm chầy tháng quá mà gia đ́nh họ th́ bận sống. Hơn thế từ mấy năm nay, dưới quyền cai quản của một vị bác sĩ chuyên môn đă từ ngoại quốc về, nhà thương được cải tổ lại ở nhiều mặt mà điểm cải thiện đáng kể hơn hết là giờ thăm bịnh. Với thời dụng biểu thăm bịnh mới, bất cứ vào giờ phút nào trong ngày, người nhà cũng vào thăm bịnh được cả, sự dễ dăi nầy làm khổ nhơn viên nhà thương lắm, nhưng rất lợi cho các con bịnh, họ rất cần liên lạc tinh thần với những người thân yêu của họ. Những người nầy không siêng thăm viếng, nhưng được khuyến khích như thế, họ lại đâm năng tới lui. V́ lẽ đó mà khách thăm viếng cùng một lúc, xem như là gần không có ai cả.

Nếu như đây là nhà thương khác, Lưu sẽ không ngước lên, v́ người thăm bịnh đă ùa vào một lượt với nhau, đông hàng trăm hàng ngàn người, không ai buồn nh́n ai cả, chớ có phải kẻ trước người sau, cách nhau hằng giờ như ở đây đâu.

Thế nên người anh đau khổ nầy mới ngẩng nh́n hai người thoáng thấy đó, mong rằng nh́n cây, nh́n cỏ không nguôi sầu th́ nh́n cái ǵ biết cử động có lẽ vui mắt hơn chăng ?

Th́nh ĺnh, chàng lặng người đi.

Không, người con gái ấy không đẹp tuyệt trần đâu. Nhưng mà ... thật là kỳ dị hết sức.

Lối cho phép vào thăm bịnh thả cửa ở đây, không giúp cho những người thăm bịnh gặp nhau được, bởi họ khỏi phải cùng nhau hầu cửa để đợi giờ, kẻ nầy vào xong, mười lăm hai mươi phút sau kẻ khác mới đến.

Gặp nhau là một chuyện ít xảy ra mà gặp nhau lần thứ nh́, như giờ đây, lại là một chuyện hi hữu.

Người con gái nầy, Lưu đă thấy mặt một lần rồi, hôm tuần trước, nhưng hôm ấy nàng chỉ đi một ḿnh thôi. Nàng không đẹp tuyệt trần nhưng vẫn đẹp, và chàng đă nh́n nàng hôm ấy cũng chỉ v́ người thăm viếng vào ra thưa thớt quá, và chàng đang buồn quá. Nh́n rồi sở dĩ chú ư đến nàng là v́ nàng cũng đă mặc đầm, y như hôm nay.

Dầu yêu nước, quí trọng dân tộc tính hay ǵ ǵ đi nữa, thanh niên trí thức của thế hệ nầy vẫn bị Âu hóa, mà trong đó có một số thấy là chiếc áo đầm “văn minh” hơn chiếc áo dài ta.

Người mặc áo đầm có thể chỉ là một “sến”, một kỹ nữ, họ vẫn cho ta ảo tưởng là họ có học.

Đă chú ư đến cô gái, lần nầy chàng lặng người đi, không phải v́ vừa đột thấy một nhan sắc có hạng mà v́ kinh ngạc cho một sự trùng phùng kỳ dị, làm thế nào mà hai người có thể ở cách xa nhau vạn dậm, thời dụng biểu khác nhau, công ăn việc làm khác nhau mà cùng đi thăm người nhà nơi cái nhà thương tự do giờ khắc nầy trùng ngày trùng giờ, trùng lúc với nhau đến hai lần? Thế nên, mặc dầu không bị sét ái t́nh đánh, chàng vẫn nghe cuộc tái ngộ hi hữu hôm nay 1à một cuộc hạnh ngộ.

Lần nầy, nàng đi với một ông cụ, nói cho đúng hơn là ông cụ đi với nàng, v́ ông cụ vịn vai nàng và nàng d́u ông cụ, cả hai bước thật chậm. Lưu đoán th́ ông cụ chỉ trạc bảy mươi thôi, nhưng ông yếu quá sức, nếu không có cô gái, chắc ông không chống gậy mà đi một ḿnh được.

Ông cụ không gầy ốm đâu. Ông khá phương phi, hồng hào, đối với cái tuổi của ông. Ông mặc Âu phục may theo lối tiền chiến, nghĩa là áo eo, quần ống chơn voi. Tuy nhiên, tuy ăn mặc lỗi thời trang vậy mà ông vẫn đẹp, nhờ người của ông đẹp và nâng đỡ lên lối cắt lỗi thời ấy.

Ông cụ, một tay chống gậy, loại gậy Ăng-Lê, một tay vịn vai thiếu nữ, bước những bước rất nặng nề khó nhọc, không nói năng ǵ, không nh́n ai, hoặc nh́n cái ǵ cả, không buồn không vui, và Lưu rùng ḿnh khi chợt thấy rằng ông cũng hơi giống Bích ở cái điểm mất thần nơi gương mặt.

Trong khi đó th́ thiếu nữ mở to đôi mắt tṛn xoe ra để nh́n cảnh vật chung quanh một cách rất yêu đời và rất ngây thơ.

Ngây thơ? Vâng. Cứ bằng vào Bích, hai mươi tuổi, th́ thiếu nữ nầy chắc mới xin thẻ kiểm tra năm nay đây thôi.

Hai người ấy rẽ tay trái để đi vào con đường nhỏ mà Lưu sắp ra khỏi đó. Chàng đụng đầu ngay với họ, và Lưu nghiêng ḿnh thi lễ, đoạn tránh sang một bên rồi nói thật to, đồ rằng ông cụ chắc phải nặng tai lắm.

     -     Kính chào cụ! Chào cô!

Chàng nói lớn lắm, lớn quá sức, nhưng ông cụ vẫn có thể không nghe. Tuy nhiên, hẳn ông phải thấy. Vậy mà ông cứ lờ đi, làm như là không có ai đang cử động, đang mấp máy đôi môi, đang nh́n cô gái mà mỉm cười.

Cô gái gật đầu lặng 1ẽ chào lại thanh niên. Đáng lư ǵ rồi sau đó ai đi đường nấy, nhưng cô ấy rất bối rối và ngượng ngùng v́ thái độ của ông cụ, cô thấy rằng ḿnh phải giải thích kẻo người thanh niên nầy ngộ nhận rằng ông cụ thị đời, khinh người chăng?

Cô gái do dự rất lâu v́ cô phải bày tỏ một t́nh trạng không hănh diện lắm cho gia đ́nh của cô. Nhưng chắc cô nghĩ rằng dầu sao phân trần vẫn c̣n đẹp hơn là cái bất lịch sự của ông cụ mà có lẽ người thanh niên nầy đă căm giận và khinh bỉ.

-     Xin lỗi anh, ông nội của em đă 1ẫn lụ rồi.

Lưu kinh ngạc hết sức. Quả mới có bảy mươi mà lẫn lụ th́ cũng hơi sớm thật đó, nhưng đă lẫn lụ th́ c̣n đi thăm viếng ai để làm ǵ ?

Thiếu nữ lại cúi đầu lặng lẽ giă từ Lưu rồi tiếp tục d́u ông của nàng đi.

Không hiểu sao, Lưu lại rảo bước theo họ, v́ ṭ ṃ về ông lăo đi thăm bịnh kỳ lạ, hay v́ do sư thu hút của một sắc đẹp tuy không lộng lẫy nhưng có lẽ hạp nhăn của chàng th́ không rơ.

Họ tiến tới, theo hàng ba, cô gái đi giữa người ông nội đă mất trí của cô và người thanh niên ṭ ṃ.

Lưu chưa biết nói ǵ. Cô gái cũng không tỏ vẻ khó chịu mà bị một anh con trai lạ cà rà theo sát bên cô ta. Cô ta c̣n ngây thơ nên không nghĩ quấy cho ai, hay là quen giao thiệp với bạn trai, rồi thấy cỡ anh chàng nầy mà có ư định theo tán tỉnh cô ta, th́ đó cũng là một việc quá thường?

Giây lát, Lưu hỏi một câu rất xoàng:

-     Cô từ đâu đến?

-     Gia đ́nh em ở Bà Chiểu.

-     Tôi cũng vậy... ơ... ơ... nghĩa là... tôi ở Sàig̣n, cụ và cô đi thăm ai?

Một lần nữa, cô gái lại bối rối lên trông thấy, chắc là cô ta ngây thơ, chớ như người khác, họ đă đánh trống lấp, hoặc đă chỉnh kẻ ṭ ṃ. Cô gái ấp úng đáp:

-     Đi thăm bà nội lớn của em.

Rồi chợt thấy rằng ḿnh đă hớ, bấy giờ cô ta mới hoảng hồn và mới nghĩ ra lối đánh trống lảng và hỏi rối rít người thanh niên mới quen, đến đỗi hắn đáp suưt không kịp thở:

-     C̣n anh, anh đi thăm ai?

-     Tôi thăm em gái tôi.

-     Em ruột của anh hở?

-     Ừ.

-     Chị ấy bao nhiêu tuổi, anh?

-     Hai mươi.

-     Trời! Mặc dầu chị ấy lớn hơn em hai tuổi, nhưng hai mươi vẫn c̣n trẻ lắm. Vậy mà đă... À, chị ấy đă có đôi bạn chưa anh?

-     Chưa.

Vô t́nh, Lưu đă bắt chợt được tới hai bí mật của gia đ́nh cô gái. Ông nội cô th́ lẫn lụ quá sớm, c̣n bà nội ruột của cô ta, chỉ là vợ bé thôi.

Bỗng dưng thiếu nữ khả ái nầy trông dễ ghét lạ kỳ đối với hai con mắt mới của Lưu. Em của chàng đă bị t́nh phụ nên mới ra thân tàn ma dại thế kia. Mà nó bị t́nh phụ v́ có kẻ đến sau. Chàng oán hận tất cả phụ nữ đến sau, v́ tin rằng kẻ đến sau nào cũng làm cho người đến trước hóa điên v́ ghen, không thể có ngoại lê.

Bà nội của cô gái nầy cũng 1à một kẻ đến sau. Và chàng oán tuốt luôn cháu nội của bà cụ ấy.

Chàng muốn trở gót đi ngay, nhưng vừa lúc ấy cô gái đáng ghét kia nói 1ên một câu c̣n dễ ghét hơn v́ chàng ngỡ nghe thấy sự giả dối trong đó.

-          Tội nghiệp! Em thương chị ấy lắm!

Lưu phá lên cười một chuỗi cười rất mỉa mai rồi hỏi:

-     Cô thương vay như vậy ắt hẳn phải dư t́nh cảm nhiều lắm?

Chàng muốn nói thêm: “V́ cô có máu trăng hoa của ông nội cô và máu đa t́nh của bà nội cô, hèn chi cô không dư t́nh cảm sao được”. Nhưng chàng không nỡ tàn nhẫn.

Thiếu nữ không hiểu sự chế giễu của chàng, ngây thơ đáp:

-     Em không biết em dư hay là thiếu thứ đó, hoặc chỉ có vừa đủ thôi. Nhưng em thương chị ấy như em đă thương bà nội lớn của em.

-     Ha… ha… ha...! Cô thương bà nội lớn của cô? Thật là đúng y theo luân lư Khổng Mạnh: con cháu của các bà thứ vẫn phải kính yêu bà lớn, và về sau cũng phải đại tang phục cho bà chánh, y như bà ấy là bà nội, bà cố ruột của họ. A... ha... ha... đúng theo Văn Công Thọ Mai Gia Lễ đó mà!

Người thiếu nữ ngây thơ và hiền 1ành như một con cừu non nầy th́nh ĺnh tím mặt, dừng bước lại rồi xẳng giọng nói thật to:

-     Bà nội ruột của tôi không phải 1à bà vợ thứ của ông nội tôi. Ông đừng có hiểu lầm rồi ức đoán và xuyên tạc hàm hồ.

Lưu đang hách dịch bỗng rụng rời kính sợ trước cơn thịnh nộ ấy, nó giúp chàng hiểu tức khắc rằng cô gái nầy hẳn phải vô cùng uất ức trước một ngộ nhận và một xét đoán bất công nên mới đang cừu lại hóa sói th́nh ĺnh như vậy.

Và chàng rất buồn trước sự thay đổi 1ối xưng hô. Giờ th́ tôi và ông, chớ không em và anh nữa.

Từ năy tới giờ, cả ba vẫn đi chớ không phải đứng lại mà nói chuyện với nhau. Nhưng ông cụ yếu quá, nên bước chậm không thể tưởng được, và họ chỉ mới đi được có nửa chừng đường, con đường nhỏ viền cỏ màu, đưa vào trại bịnh phụ nữ nhà giàu.

Nếu như bây giờ mà chàng chạy trốn luôn th́ êm chuyện. Thiếu nữ nầy ngây thơ và hiền lành lắm, không phải thuộc hạng người hay gây sự, nhứt định không nghe cho kẻ nào đă xúc phạm nàng đến tự ái, đến danh dự của cô.

Một ngàn năm nữa, chưa dễ họ có thể gặp lại nhau lần thứ ba, mà rủi ro có gặp nhau đi nữa, chưa chắc cô ấy sẽ dám hạch sách mắng nhiếc ǵ chàng.

Nhưng chàng không chạy trốn. Người con gái không có nhan sắc đổ nước nghiêng thành nầy, lại rất ưa nh́n đối với con mắt riêng của chàng. Và là kẻ có học, có giáo dục, Lưu quyết ở lại để tạ tội với người vừa bị mích ḷng nặng.

Hơn thế, cái điều mà nàng đă thố lộ ra để đính chánh sự hiểu lầm của chàng, cái điều ấy kỳ lạ quá, khiến chàng rất thèm khát biết ẩn t́nh bên trong, thế nên chàng nhứt định không buông tha cô gái nầy.

Cái ǵ mà bà nội nhỏ lại không phải là bà vợ thứ ? Bí mật nầy cộng với bí mật trước là việc một ông cụ đă lẫn lụ c̣n đi thăm vợ, mà lại là một người điên nữa, để rồi cả con bịnh lẫn người thăm, không ai nhận ra ai hết, hai bí mật ấy hợp lại làm cho trí tưởng tượng phong phú của tuổi trẻ thoáng thấy một tấn bi kịch gia đ́nh nào, thu hút hắn vào người mới quen c̣n mạnh gắp mười nhan sắc trung b́nh của thiếu nữ nữa.

Lẽo đẽo theo sau nàng, mà đi thụt ra đằng sau hai ông cháu, chớ không dám đi hàng ba như khi năy nữa, và bước được vài mươi bước, Lưu thỏ thẻ nói:

-     Cô ơi, xin cô tha tội cho tôi!

Thiếu nữ đă dịu được cơn giận dữ, v́ cảm t́nh với người con trai nầy cũng có, mà v́ thấy rằng sự hiểu lầm của hắn cũng không có ǵ là cố ư, bởi t́nh trạng gia đ́nh của nàng quá đặc biệt, ai mà hiểu rơ cho được, qua thố lộ kỳ lạ của nàng, thế nên nàng đáp:

-          Không hề ǵ, miễn ông bỏ ngộ nhận của ông.

Lưu chưa lấy lại được trọn vẹn cảm t́nh của người thiếu nữ nầy, v́ lối xưng hô nước lă vẫn c̣n được cô ta dùng.

Mặc dầu vậy, chàng cũng tiến lên để đi hàng ba như khi năy. Chàng thấy cô ta châu mày, nhưng không nói ǵ, không phản đối, và mặt cô ta buồn dàu dàu.

Chàng lại nói lên một câu mà nếu ai nghe được, chắc họ buồn cười lắm, v́ đó không phải là một lối xin lỗi khôn khéo, câu ấy không ăn nhằm ǵ với cuộc xung đột nhỏ vừa mới xảy ra giữa hai người. Câu đó là thế nầy:

-     Cô ơi, em gái tôi, tôi thương nó lắm.

Vậy mà đó là một thủ đoạn rất giảo quyệt của thanh niên nầy. Chàng đă tin chắc rằng thiếu nữ nầy thương xót em chàng một cách thành thật, nghĩa là nàng nhiều t́nh cảm lắm, nên chàng mới đánh vào nhược điểm ấy của nàng.

Chàng đánh trúng ngay bon, v́ quả nhiên thiếu nữ đổi giọng rồi nói, nói khẽ như nói một ḿnh:

-     Chị ấy chưa có chồng, mà ngày kia th́ anh sẽ lập gia đ́nh. Rồi c̣n ai mà lui tới để viếng thăm chị ấy! Bịnh tâm trí kéo dài lâu quá, có khi trọn cả đời người, như trường hợp của bà nội 1ớn của em, mà con người th́ ai cũng bận sống. Người điên giống như người chết, tệ hơn người chết nữa, bởi c̣n có lễ Thanh Minh cho người chết mà không hề có bắt buộc nào để ràng buộc ai với những cuộc viếng thăm người điên.

-     Nếu như vậy th́ bà nội lớn của cô rất có phước, chớ đâu có gặp cảnh huống như em gái tôi, nhưng sao cô bảo rằng cô thương, nghĩa là thương xót bà nội lớn của cô lắm?

Đáng 1ư ǵ không có tiếng vang đáp lại câu hỏi của thanh niên nầy. Hắn quá ṭ ṃ. Nhưng có lẽ cô gái đă bị tiếng sét rồi chăng, hay v́ muốn xóa cho thật sạch trơn ngộ nhận không hay của người con trai nầy, mà rồi cô ta lại kể lể chớ không nín đi về chuyện gia đạo không tốt lành ǵ của cô. Cô nói:

-     Bà nội lớn của em ở vào một trường hợp đặc biệt. Cứ theo 1ời bà nội ruột của em kể lại năm bà c̣n sanh tiền th́...

-     Té ra bà nội ruột của cô đă qua đời rồi?

-     Vâng.

Thật là kỳ lạ. Gia đ́nh nầy, không c̣n ai dính líu ǵ với người bịnh trong kia cả, trừ ông cụ đây, mà ông cụ 1ại 1ẫn lụ rồi. Nhưng vẫn c̣n có cuộc thăm viếng.

-     Ông nội của em, nàng tiếp, như anh thấy, cũng không c̣n bao lâu nữa sẽ về núi. Ba em, chú, cô em đều bận sống, mà rồi ngày kia chắc em cũng không c̣n rảnh rang. Như vậy bà nội lớn của em sẽ bị bỏ rơi. Em không thương sao được. Em đâu có thể nhờ người thứ nh́ nào khác lên đây thăm bà.

Thiếu nữ cũng nói ra ư nghĩ của Lưu trên đây, Lưu ngạc nhiên v́ không hiểu t́nh thương của gia đ́nh đối với con bịnh, c̣n thiếu nữ th́ cắt nghĩa t́nh thương ấy, tuy ổn nhưng không hữu lư cho lắm.

Ổn! Ổn v́ con bịnh bị bỏ rơi nên chàng thương. Nhưng tại sao kẻ không dính líu đến con bịnh lại thương con bịnh? Ổn mà không hữu lư là v́ thế.

-     Bà nội ruột của cô đă kể ǵ?

-     À, em nói không có đầu có đuôi. Ông nội của em chỉ mới lẫn lụ từ một năm nay thôi...

-     Cụ đă thọ được bao nhiêu rồi cô?

-     Dạ bảy mươi mốt. C̣n bà nội ruột của em với bà nội 1ớn của em đồng niên với nhau là sáu mươi sáu.

-     Tôi cứ ngắt lời cô măi, xin cô miễn phiền.

-     Không hề ǵ. Cho tới năm ngoái đây, mặc dầu chưa lẫn, ông nội em cũng đă quá yếu lắm rồi, nhưng tới kỳ th́ cứ đ̣i đi thăm bà nội lớn của em, và dĩ nhiên là bắt em đưa đi. Em c̣n một người anh nhưng anh ấy đă đi du học hơn bốn năm rồi.

      Lắm khi em bực ḿnh, hỏi sao em lại phải làm cái phận sự không phải là phận sự ấy.

      Bà nội ruột của em, c̣n sanh tiền năm kia, đă giải thích rằng bà nội với bà nội lớn của em là một đôi bạn gái rất thân, th́ đó là phận sự của bà, mà bà cũng đă yếu lắm th́ nhờ con, nhờ cháu vậy.

      Vả lại, bà lại giải thích thêm, em đi là để bảo vệ ông nội em, không dám giao phó cho người tài xế không đáng tin cậy lắm, chớ không phải để thăm viếng ai. Thăm viếng là công việc của ông nội em.

      Ban đầu th́ như vậy. Nhưng mà đi một lần rồi th́ em đâm ra thương bà nội lớn em quá, v́ vậy mà giờ ông nội em đă lẫn lụ rồi mà em vẫn đưa ông nội em đi, đây là một cuộc hành hương đó anh à.

-     Nhưng tôi mới gặp cô tuần trước đây, cô có nhớ ra hay không?

-     Vâng, em nhớ, và em đă nhận diện được anh ngay khi năy.

-     Cám ơn cô.

-     Vâng, tuần trước em đă đi... một ḿnh, định rằng từ đây em cứ đi một ḿnh thôi, nhưng rồi em lại đau xót quá nên tuần nầy em phải đưa ông nội em lên đây. Mấy năm trước lần nào bà nội ruột của em cũng cố ngăn ông nội em đi, v́ thấy ông đă yếu, sợ ông mệt, chớ không phải v́ ghen tương đâu, v́ ông nội em đi thăm bà nội lớn của em như vậy đă bốn mươi lăm năm rồi, hồi ba em chưa ra đời lận.

-     Bốn mươi lăm năm?

-     Ừ.

-     Trời ơi, ngót nửa thế kỷ! Thuở cả hai chúng ta c̣n ở trong cỏi u minh nào không rơ!

-     Ừ , thuở ba má em c̣n chưa sanh ra lận kia mà!

-     Trời ơi, tôi thật không dè trên đời nầy lại có được một t́nh thương dai dẳng đến như thế.

-     Cứ theo 1ời bà nội ruột của em th́ ông nội em cưới bà nội lớn của em được một năm rồi th́ bà mất trí. Ông nội em đợi hai năm, nghe nhà thương nói rằng không hy vọng ǵ, nên ông nội em mới cưới bà nội ruột của em đó anh à.

-     Vậy à? Hèn chi! Bây giờ tôi mới hiểu tại sao mà bà nội nhỏ lại không phải là vợ thứ của ông cụ. Vâng, bà nội ruột cô là vợ kế chớ không phải vợ thứ.

-     Đúng như vậy.

-     Một 1ần nữa tôi xin cô thứ lỗi cho tôi.

-     Chuyện đó đă qua rồi, c̣n trở lại làm ǵ! Bà nội lớn của em c̣n khỏe ghê lắm anh à, bà ắt c̣n sống nhiều năm nữa. Bác sĩ bảo rằng sức khỏe về thể chất đôi khi không đi đôi với sức khỏe tâm trí, và bà nội lớn của em mặc dầu đă hết hy vọng trở về thế giới tri giác, vẫn có thể rất trường thọ.

      Em nghĩ đến ngày em không c̣n rảnh rang nữa, chẳng hạn như em đi lấy chồng rồi đùm đề con dại, em thương xót bà nội lớn của em quá. Bà sẽ bơ vơ ở đây một ḿnh, như là xác chết dưới mồ hoang, mả lạnh, bị cả thế gian quên mất rằng trên đời có bà.

      Phía bên bà, bà c̣n có cháu kêu bằng bà d́, bằng bà cô, nhưng họ xa lạ với bà quá...

Cô gái nghẹn ngào ở câu cuối cùng nầy, có lẽ c̣n dài nữa. Lưu nói cho có chuyện để mà nói:

-          Họ hẳn không xa lạ bằng cô.

-          Anh lầm. Em mời anh đi theo em vào buồng của bà nội 1ớn của em. Anh sẽ thấy rằng chẳng những em gần bà mà thôi, mà cả anh cũng sẽ gần nữa. Ai mà chứng kiến một lần cuộc thăm viếng kỳ lạ của ông nội em th́ nghe ḿnh không thể quên con bịnh được nữa.

Lưu mừng không thể tả. Đó là mục đích của chàng, chàng 1ẽo đẽo theo thiếu nữ v́ mong mỏi được biết thêm cái ǵ, cái đó có thể là ở tại buồng của bịnh nhân cũng nên, nhưng chàng đă bươi trí từ năy giờ mà không t́m được cớ ǵ chánh đáng để xin cái ơn huệ nầy mà đến phút chót chàng lại nhận được một cách bất ngờ.

Vâng, đây là phút chót và thiếu nữ đang xoay trở để giúp ông nàng bước lên thềm của trại bịnh. Lưu giành lấy công việc ấy để giúp cô gái, và chàng rất lo rằng lần sau không có chàng, ông cụ có thể ngă lắm, bởi ông th́ như đứa trẻ mới biết đi lững chững mà lại nặng cân quá th́ cô gái yếu đuối nầy làm thế nào mà đỡ nổi ông nếu ông rủi ro vấp chân khi leo mấy bực tam cấp nầy.

Buồng của bà cụ là buồng nhà giàu nhưng gồm hai giường. Có 1ẽ đó là một trong nhiều trị liệu của nhà thương, để hai con bịnh nằm chung cho họ đỡ cô đơn chăng? Nhưng cái giường thứ nh́, hiện trống, không có người chiếm từ lâu, hay là người ấy vừa khỏi và đă ra nhà thương rồi th́ không biết.

Ba người lặng 1ẽ dừng bước tại ngưỡng cửa buồng bịnh nhơn chớ không vào.

-     Anh!

-     Em!

Hai ông bà cụ gọi nhau như thuở họ c̣n thanh xuân.

Thời gian đă ngừng trôi chảy trong tâm trí họ từ nửa thế kỷ rồi, đă ba thế hệ người qua rồi.

-     Ấy, ông bà vẫn c̣n nhận được nhau, thiếu nữ giải thích, nhưng thực giác của ông bà dừng lại tức th́ liền ngay sau cuộc nhận diện. Thế rồi thôi.

-     Bà gọi ông cụ bằng “anh” th́ hữu lư, v́ cứ tưởng rằng bà là một thiếu phụ hăm bốn, Cớ sao ông cụ lại gọi bà bằng “em”? - Lưu hỏi.

-     Ông nội em chỉ gọi như vậy từ ngày ông nội em lẫn lụ, c̣n trước đó th́ ông nội em kêu bằng “bà”.

-     Ừ, có thế chớ. Bây giờ th́ chính ông cụ cũng tưởng rằng ḿnh c̣n thanh xuân?

-     Chắc là như vậy.

Lưu nh́n hết ông cụ đến bà cụ và thấy được rơ rệt một sự nỗ 1ực vô biên của hai người già nầy, họ cố gắng đến độ tột cùng của ư thức mong manh hấp hối nơi họ để nhớ lại cái ǵ. Nhưng họ đă hoài công.

Lưu nghe như bị một tảng đá thật to đè lên ngực chàng khi chàng theo dơi nỗ lực của hai cái kư ức hao ṃn nầy theo dơi trên mắt của họ. Bốn con mắt khờ khạo nh́n nhau trân trối, mí mắt của họ không hề nhấp nháy lần nào hết, ánh sáng của thức giác chốc chốc lại lóe lên như một con đom đóm rồi lại tắt đi ngay. 

Thức giác của họ lặn hụp, bảy nổi ba ch́m, nhưng nếu nó có trồi lên mặt nước ư thức th́ cũng chỉ trong khoảnh khắc mà thôi, cái khoảnh khắc ấy chắc không dài hơn một giây đồng hồ.

Chắc chắn là như vậy v́ Lưu thấy rằng cả bốn mắt đều rơm rớm 1ệ. Nếu họ hoàn toàn không biết ǵ hết th́ không thể nào ngấn lệ mong manh ấy lại trào ra.

Đau xót là ở chỗ đó. Thà là họ không biết ǵ cả, hoàn toàn ch́m đắm trong đêm tối của sự điên loạn, chớ c̣n ư thức và nhớ lại trong nháy mắt như thế, họ chắc chắn là có biết đau khổ trong những 1úc ngắn ngủi và một dĩ văng đau thương nào bỗng sống dậy.

Bây giờ Lưu mới tin được cái câu của thiếu nữ khi năy: “Ai mà chứng kiến một lần cuộc viếng thăm kỳ lạ của ông nội em th́ nghe ḿnh không thể quên con bịnh được nữa”.

Chàng day lại nh́n thiếu nữ th́ thấy mắt mũi nàng đỏ cả. Một người thứ tư đang đứng sau lưng nàng mà sắc phục cho chàng biết ngay rằng đó là một nữ giám thị.

Bà nữ giám thị già nầy cũng mủi ḷng rơi lệ, mặc dầu làm việc thâm niên hẳn bà phài quá quen với những cảnh thuộc loại nầy.

Nh́n sự nỗ lực của hai thức giác tàn lụn ấy, Lưu tin chắc rằng phải có một tấn bi kịch cũ gần nửa thế kỷ mà có thể thế hệ thứ ba là người thiếu nữ ngây thơ đang đứng cạnh chàng, không hay biết ǵ cả.

Thế hệ thứ nh́ là cha của cô gái, có lẽ biết, bởi c̣n nhân chứng của tấn bi kịch ấy, họ bép xép, nếu tấn kịch công khai, họ xầm x́ nếu tấn kịch được giấu giếm.

Những nhân chứng nầy không hẳn đă chết hết rồi, nhưng chuyện đă hóa thành chuyện thời sự của thế kỷ trước mà họ lại già quá rồi, không thích ngồi 1ê đôi mách nữa nên bí mật gia đ́nh nào cũng đến thế hệ thứ ba là được chôn luôn.

-     Thôi đi về ông!

Hai ông bà lặng lẽ nh́n nhau ngót nửa tiếng đồng hồ nên cô cháu của họ thấy rằng bấy nhiêu đó đă đủ lắm rồi.

Thiếu nữ nói xong, cầm tay ông cụ đặt lên vai nàng, lặng lẽ nh́n bà cụ người dưng lần chót rồi trở gót, ông cụ máy móc xây lưng theo cháu.

Cả ba im lặng bước ra, bà nữ giám thị già hỉ mũi rồi cũng đi.

Không, không thể nào Lưu chịu bỏ cuộc sau trận chấn động tâm thần lần thứ nh́ nơi chàng, trong buổi sáng nầy cả. Chàng phải quen với gia đ́nh nầy mới được.

Ṭ ṃ t́m biết chuyện riêng tư của người ta th́ xấu xa lắm, nhưng có những chuyện riêng tư lại không phải là riêng tư nữa đối với hạng người nào đó, chẳng hạn đối với một thanh niên hơi hơi muốn vào làm rể ở gia đ́nh ấy!

Hắn có quyền kín đáo theo dơi và điều tra như một nhà trinh thám có cái quyền ấy, chỉ khác là quyền của hắn v́ lợi riêng cho hắn, c̣n quyền của nhà trinh thám th́ v́ công ích.

Lưu nhớ ra là khi năy, thiếu nữ cứ thẳng thắn mà nói chuyện chồng con của nàng về sau, không e lệ chút nào th́ làm quen với nàng lâu dài không khó lắm đâu.

Tuy nhiên măi cho tới khi họ để chơn lên chiếc cầu gỗ bắc ngang qua con suối chảy xuyên cái sân nhà thương,  con suối từ trong rừng sâu đổ ra, để trôi về đâu không rơ. Lưu mới t́m được cách ra khỏi cảnh ngậm câm của chàng. Chàng hỏi:

-          Không chắc ǵ ta sẽ được may mắn gặp nhau ở đây nữa, mà tôi th́ rất muốn gặp lại cô. Vậy làm thể nào để...

Cô gái quay lại nh́n người thanh niên nầy rồi cười rất gịn mà đáp:

-     Rất dễ, xin mời anh đến nhà em chơi, hôm nào đó, tùy anh.

-     Té ra cô được tự do có bạn trai?

-     Vâng. Anh đă thăm bà nội lớn của em, đáng lư ǵ em cũng thăm chị ấy mới phải cho. Nhưng coi bộ ông nội em đă mệt. Xin anh thông cảm, và em chúc chị ấy mau lành.

-     Cám ơn cô, và cô khỏi phải xă giao về cái vụ thăm viếng không cần thiết ấy. Xin cô  cho tôi biết địa chỉ và quí danh.

-     Em tên Liễu. C̣n nhà em th́... à, anh về bằng ǵ?

-     Tôi có x́-cút-tơ[1] ngoài kia.

-     Nếu không, mời anh cùng đi xe của em, và như vậy, anh sẽ biết nhà. Em ở tại đầu cẩu bên nầy, cây cầu nối liền đường Hàng Thị và đường Hàng Sanh, anh biết khu phổ đó chớ?

-     Biết.

-     Cầu không có tên, nhưng có người gọi là cầu Hội đồng Sầm.

-     Nhưng bên nầy là bên nào?

Liễu lại cười và nói:

-          Dĩ nhiên người thành phố phải đứng ở vị trí thành phố mà nói. Bên nầy tức là bên trung ương thành phố Gia Định.

-          Chắc cô ở đó đă lâu lắm rồi chớ không phải mới tới?

-          Đúng. Nhưng ǵ làm cho anh đoán như vậy?

-          Cô dùng toàn địa danh cũ. Chẳng hạn Gia Định, cô gọi bằng Bà Chiểu, đại lộ Bạch Đằng, cô kêu bằng đường Hàng Thị, c̣n cái Hàng Sanh ấy nữa.

Liễu cười gịn lên mà rằng:

-          Em đă quen miệng rồi. Thuở em c̣n bé, người trong vùng kêu như vậy. Anh thật có tài trinh thám.

Lưu cũng cười, và nói:

-          Tôi rất muốn có tài đó, chỉ lo rơi vào câu lạc bộ bảy người mà thôi.

-          Câu lạc bộ bảy người là ǵ?

-          Chuyện dài lắm, và buồn cười lắm, để hôm nào tôi kể cô nghe.

-          Em chỉ nhà chưa trọn. Hay là để em thử tài trinh thám của anh chơi. Anh cứ t́m, mà không giao hỏi thăm ai hết.

-          Tôi sẽ t́m ra cho cô coi.

-          À, anh có đến th́ đến ban đêm, sau 8 giờ rưỡi, v́ ban ngày em bận đi học.

-          Nhưng đường Hàng Sanh hay Hàng Xanh?

-          Hàng Xanh là danh từ của vài ông nhựt tŕnh, chớ thật ra là Hàng Sanh.

-          Nhưng Hàng Sanh là ǵ?

-          Anh có trồng cây si ở đâu chưa?

Lưu bật cười và hỏi:

-          Trồng cây si có dính líu ǵ đến Hàng Xanh?

-          Rất có. Cây Sanh cùng loại với cây Si và cả hai cây đều từa tựa như cây Đa. Hồi trước, qua cầu rồi th́ hai bên đường có trồng hai hàng cây Sanh. Đó là nơi mà ba em tả chớ em cũng chẳng thấy hai hàng cây Sanh ấy, nó bị đốn năm em chưa đẻ. Nhưng em có biết cây Sanh. Ngay ở trong sân nhà em cũng có một cây, nhưng nhỏ xíu trồng trên non bộ.

Họ đă ra tới cổng nhà thương. Bác tài xế già thấy bóng chủ vội mở cửa băng sau của một chiếc Simca 9 đă cũ và đỡ ông cụ lên đó trước.

Liễu lên sau rồi y đóng cửa lại. Cả hai người bạn mới nầy đều đưa tay lên một lượt để vẫy tạm biệt nhau, và khi xe chạy khỏi đó hơn 10 thước, Lưu nh́n theo, th́ thấy Liễu cũng nh́n lại chàng, qua tấm kính sau.

Họ lại vẫy tay một lần nữa.

*

*        *

Mười hôm đă qua, từ ngày gặp gỡ trên Biên Ḥa mà Lưu vẫn chưa quyết định được có nên đi thăm Liễu hay là không.

Nơi người con trai nầy rất nhiều mâu thuẫn xung đột ngấm ngầm với nhau. Hắn bị Âu hóa rất đậm ở vài điểm nhưng trái lại, nơi vài điểm khác, hắn rất là Việt Nam, rất là Á Đông.

Chẳng bạn như vấn đề trai gái đánh bạn với nhau. Chàng không quan niệm có t́nh bạn suông giữa trai gái được. Người ta đánh bạn với nhau luôn luôn có hậu ư.

Rồi sau một thời gian t́m biết nhau, không yêu nhau được, người ta bắt buộc phải tiếp tục t́nh bạn một cách chán phèo trong giả dối.

V́ quan niệm như vậy nên chàng chưa hề có bạn gái bởi cái lẽ rất giản dị là chàng không buồn t́m bạn gái.

Chàng định làm quen với Liễu chỉ v́ bí mật mà chàng thoáng thấy, với lại chàng ngỡ rằng chàng đă hơi yêu Liễu.

Nhưng rồi chàng không dám tin lắm là ḿnh yêu.

Nhứt định là trọn đời, chàng sẽ không qua đường với ai cả, từ ngày mà em gái chàng bắt đầu đau khổ v́ t́nh.

Đó là một kinh nghiệm gần như là bản thân. Chàng đă đau niềm đau của em gái chàng th́ không thể nào chàng bắt người khác đau như vậy.

“Ḿnh có thật yêu Liễu hay không?” Đó là câu hỏi hằng ngày hằng đêm của người con trai nầy, câu hỏi nó ám ảnh chàng cả khi chàng ngồi nghe giảng trong giảng đường Luật Khoa nữa.

“Đành rằng ḿnh phải biết rơ nó hơn, mới nói chuyện yêu đương một cách nghiêm trang, nhưng đó 1à giai đoạn của lư trí. Giai đoạn đầu, riêng biệt của t́nh cảm, ḿnh có yêu nó hay không từ lúc mới gặp gỡ lần đầu?”.

“Ḿnh tin rằng có tiếng sét ái t́nh và phải nghe yêu ngay ai th́ mới thật là yêu, c̣n t́m hiểu nhau để đi đến hôn nhơn hay không, th́ đó là chuyện khác nữa. Nếu không nghe yêu tức khắc th́ không nên t́m biết ai cho mất th́ giờ”.

Hằng đêm, người sinh viên nầy cứ cố thử “thấy lại” người thiếu nữ ấy xem sao.

Cả hai lần, nàng đều mặc camisole[2] màu mỡ gà, có lẽ may bằng một thứ vải ǵ như là tussor-shantung[3], nhưng lần đầu chiếc camisole của nàng là thứ camisole tối tân, có lằn xếp lớn nơi cái eo và dưới trôn không có bó lắm.

Lần sau, nàng mặc camisole xưa, chỉ mới xưa có một năm thôi, nhưng trong giới theo mốt, xưa một năm là xưa lắm rồi đó.

Tuy nhiên nhờ xưa nên rất hợp với cảnh. Lần sau là một đứa cháu bé gái d́u ông nó đi, mà chiếc camisole xưa rất là ngây thơ, cho người mặc áo ấy một phong cách học tṛ rất là dễ thương.

H́nh dung ra chiếc áo camisole của thiếu nữ, nghĩ đến tên của chiếc áo. Lưu bỗng bật cười.

Hồi Pháp thuộc, nhà thương điên Biên Ḥa, cấm các kư giả viết phóng sự về nhà thương v́ thuở ấy y học tâm bệnh chỉ biết có hai trị liệu dă man, xịt nước và bắt con bịnh mặc một thứ áo tên là camisole de force[4] mà ta dịch rất đúng là “áo bó”.

“A... ha... ha... mặc camisole để đến một nơi mà ngày xưa người ta chuyên mặc camiso1e de force!”

Liễu mặc camisole rất đẹp. Ấy, mỗi loại áo chỉ có một số người là mặc nó vào trông đẹp mà thôi, chớ không phải bất cứ ai cũng có thể mặc bất cứ kiểu áo nào hết đâu.

Nhiều cô gái thô kệch, đen đúa, mặc đầm th́ đỡ xấu xí hơn là mặc áo dài ta. Trái lại những cô gái quá ḿnh hạc xương mai, chỉ có thể coi được khi mặc ta mà thôi.

Muốn mặc camisole cho đẹp, không được gầy lắm, mà cũng không được béo lắm, bé nhỏ quá cũng không xong, mà cao lỏng khỏng lại càng dị kỳ hơn.

Đă gọi là áo bó th́ nó bó thật đấy. Mà hễ nó bó th́ không giấu được cái ǵ hết, và nếu thân thể của cô gái nào mà suông như chiếc gối th́ không làm sao mà độn nó có eo được.

Nhiều thiếu nữ người ḿnh, mặc camisole, lại mang dép. Cho dẫu là dép mắc tiền đến đâu, trông cũng cứ như là họ mặc bi-da-ma ở nhà. Có cô lại đi giày y ta-lông[5]. Đâu có được. Camisole là áo thiếu nữ, mà thiếu nữ th́ chỉ đi giày đơ-mi ta-lông thôi. Liễu đă ăn mặc đúng điệu nên phục sức của nàng không chỗ chê.

Nàng không có đánh phấn và chắc mộ thể thao nên hơi đen. Đó là nước da đen “duyên” mà trời cho nàng, nước da mà nhiều cô phải giả tạo bằng thuốc, v́ con trai bây giờ rất mê cái đen duyên ấy!

Chắc là Liễu sẽ c̣n lớn nữa, và chừng ấy, nàng sẽ thanh lịch kinh hồn. Chỉ có người phụ nữ nào cao lớn mới thanh lịch được.

Chàng đoán rằng Liễu sẽ c̣n lớn nữa v́ giờ nàng đă trung b́nh rồi, đối với tầm vóc một phụ nữ Việt Nam, mà nàng th́ mới có mười tám thôi. Vả lại ông nội của nàng lớn người lắm.

Bà nội lớn cũng cao lớn, và chắc bà nội ruột, cha mẹ nàng cũng thế, v́ thường thường người ta hay t́m vợ t́m chồng cho xứng với nhau về vóc dáng.

Liễu chỉ ngây thơ v́ c̣n quá trẻ thôi, chớ đó là một gương mặt láu lỉnh và thông minh, không cười cũng cứ thấy là nàng vui vẻ mà cả cho đến khi nàng xụ mặt giận dữ, cũng không thấy nét nào ác hiểm lẩn lút trên đó.

“Ḿnh có bị tiếng sét hay không? Nếu không, sao ḿnh lại nhận diện được nó khi gặp nhau lần thứ nh́? Nếu không sao một trăng rồi, ḿnh cứ nghĩ măi đến nó, không giờ phút nào mà cô bé ấy không lởn vởn trong tâm trí của ḿnh!”

Lưu quyết định đi thăm Liễu trưa mai nầy. Bỗng chợt nhớ ra lời dặn của nàng, chàng dời buổi thăm viếng lại tối mai. Tuy nhiên, sáng mai không có buổi học, chàng sẽ đi vào trong ấy.

Chàng phải trổ tài trinh thám th́ không thể trổ tài ban đêm được v́ chỗ ấy không được sáng đèn lắm. Phải t́m nhà ban ngày trước để có đi thăm bạn ban đêm th́ biết nơi mà đến cho đúng chỗ ngay.

Nhớ lại cuộc thử thách của cô bé, Lưu buồn cười và thích chí lắm. Nàng rắn mắc một cách rất dễ ưa, trẻ con một cách ngộ nghĩnh quá.

Người sinh viên Luật khoa nầy ra đi hồi chín giờ cho chắc ăn. Liễu có thể đi học trễ mà chàng th́ không thích bị nàng bắt gặp đang ngơ ngác t́m nhà.

Bà Chiểu với Sàig̣n, chỉ cách nhau một cuốc Taxi mười hai đồng thế mà ở đây có không khí tỉnh rơ rệt. Lưu nhớ ra rằng Liễu không cho chàng được phép hỏi thăm ai.

Hỏi thăm ai? Vâng đó là một điều chỉ có thể làm được ở tỉnh thôi, chớ ở đô thành th́ không mong hỏi thăm ai về nhà của người nào cả.

Người trinh thám hạng bét của một nước thái b́nh yên ổn nhứt cũng t́m được nhà Liễu, nếu người ấy thông minh. Nàng đă nói rằng nàng ở đây từ bé đến lớn th́ ngôi nhà hẳn phải cũ. Mà ở đây chỉ có một ngôi biệt thự cũ thôi.

Đó là một ngôi nhà cất bằng gạch, nhưng lối kiến trúc lại nhại lối châlet bằng gỗ của xứ Thụy Sĩ.

Nhưng châlet Thụy Sĩ luôn luôn cất trên núi mà ngôi biệt thự nầy lại xây trên một đám đất nê địa, nên trông hơi dị kỳ.

Phải, ở đây là nê địa v́ đó là đất bờ rạch. Và phải biết rằng rạch Sàig̣n giống rạch Hậu Giang, bờ rạch là đà mặt nước chớ không phải rất cao như các bờ rạch miền Đông.

Tuy nhiên, địa thế nầy giúp cho ngôi nhà rất nên thơ, khi nước lớn, bùn non ở mé rạch bị nước che lấp hết trông như nhà cất dựa bờ hồ nào. Một cây phượng vĩ tàng xanh đang nhuộm máu và soi bóng trên mặt rạch phẳng ĺ. Chỉ khi nào nước ṛng, chảy mau, th́ mặt rạch mới bị xao xuyến mà thôi.

Đó là cảnh bên hông trái của ngôi nhà, tức bên phải của khách đứng ngoài nh́n vào.

Bên phải của châlet giả nầy, Lưu thấy nhà xe và chiếc Simca 9 cũ nằm yên trong đó. Ấy, dấu vết ràng ràng như vậy th́ họa là có mù mới t́m không được.

Nhà vắng hoe. Ngoài vườn cũng không thấy bóng người bóng vật nào cả.

Đó là một ngôi nhà xa lạ, mà có lẽ chàng đă thấy hàng trăm lần rồi, một cách dửng dưng, nhưng hôm nay bỗng nhiên sao mà nó như là có hồn và chàng nghe ngôi nhà nầy thân yêu với chàng không biết bao nhiêu mà nói.

*

*       *

Tám giờ đêm. Dưới nhà, cửa đóng nhưng bên trong sáng đèn. Trên lầu, các cửa sổ đều mở có ánh đèn chong.

Chỉ bây giờ, Lưu mới chợt thấy là nhà nầy thật là nhà Tây: cửa sổ không có chấn song sắt, trái với nhà của ta, kể cả những ngôi biệt thự to lớn và tối tân.

Xứ ta ngay hồi không có chiến tranh, cũng trộm cướp như rươi[6] nên ta đành phải cất nhà tù mà ở chăng?

Cửa sổ không chấn song sắt làm nổi bật lên giá trị của bức màn, và trông sang trọng vô cùng, bức màn sang trọng, khung cửa sang trọng, ngôi nhà cũng hưởng lây vẻ sang trọng ấy.

Lưu đẩy xe lên lề cỏ, đạp bàn chống xuống, khóa xe lại rồi bước tới trụ cổng để bấm chuông.

Có tiếng chó sủa, nhưng bị bịt câm mồm ngay, rồi một chị người nhà chạy ra. Chị ta lặng lẽ chào khách, do dự giây lát rồi hỏi:

-          Thưa thầy, thầy t́m nhà ai?

Lưu có cảm giác rằng nhà nầy không bao giờ có khách hay sao mà chị người mà nầy hơi ngạc nhiên, hơi sợ hăi và đă do dự khá lâu:

-     Tôi là bạn của cô Liễu.

-     Dạ, nhưng tôi báo tên ai?

À, th́ ra nhà nầy vẫn có khách. Câu hỏi của chị người nhà rất là Tây, chứng tỏ rằng chị ta thạo tiếp khách lắm, mà toàn 1à khách phải được báo tên với chủ nhà hẳn ḥi.

-     Chị cứ nói người ở nhà thương Biên Ḥa.

-     À, ra vậy.

Chị ta mở cổng cho khách vào, và khôn ngoan, chị dông đi thật lẹ. Đó là lối bỏ khách khéo léo, hắn đứng chờ mà không tức ḿnh, v́ thấy rằng chị kia bận chạy ṿng để vào trong báo tin, chớ không phải bỏ bê khách.

Nếu chị ta đưa khách thẳng tới cửa, rủi trong nhà không chịu mở v́ không biết khách là ai, bởi cái tên lạ hoắc, th́ chị ta sẽ phải ngỡ ngàng với khách.

Nhưng chàng không phải đợi lâu. Chàng đứng trước cửa chánh chỉ đâu lối một phút thôi th́ cửa lớn mở ra và chính chị người nhà khi năy xuất hiện nơi khung cửa.

-          Dạ, mới cậu vô.

Chị ta đă thay đổi lối xưng hô.

Có lẽ v́ Liễu đă đoán biết đó là chàng và đă xác nhận với chị rằng chàng là bạn của nàng.

Chàng bước qua khỏi ngưỡng cửa th́ thấy chị người nhà mở đèn ngoài sân. Dầu sao, người ta vẫn phải đề pḥng. Liễu chưa thấy mặt chàng th́ chàng c̣n có thể là một tướng cướp.

Khu phố nầy vắng vẻ lắm, chắc nhà nào cũng phải cẩn thận đối với khách lạ như vậy cả.

Chị người nhà mở đèn ngoài sân, do cái công-tắc đặt ở tường, cạnh khung cửa chánh. Xong rồi chị mời khách ngồi rồi đi vô buồng. Khách chưa kịp ngồi và chị cũng chưa qua khỏi cửa buồng th́ chủ nhà xuất hiện.

Chủ nhà? Chỉ là một lối nói vậy thôi, chớ thật ra cô bé Liễu c̣n lâu lắm mới được làm chủ nhà thật sự.

Đă hay tin khách đến mà Liễu vẫn mặc bi-da-ma. Nhưng Lưu thích như vậy hơn. Liễu không khách sáo tức là cho phép chàng thân mật vậy.

-          A anh! Em cứ tưởng anh xạo rồi không tới.

Liễu từ trong buồng vừa đi vừa nhảy vừa reo lên câu trên đây. Vừa đi vừa nhảy là tác phong con gái hư hèn, đối với con mắt của các cụ. Nhưng nó hay vô cùng đối với Lưu.

Chàng thấy Liễu là một cô em gái rất dễ thương, tánh trẻ con nầy không gợi ngay t́nh yêu, nhưng thấy đà thương liền.

-          Ǵ làm cho “em” nghĩ vậy?

Tự nhiên, Lưu đổi lối xưng hô, đổi xong rồi mới hay là ḿnh đă bất giác mà bước ngay tới chỗ thân mật.

-          Tại mỏi ṃn trông đợi anh chớ ǵ.

Liễu nói câu nầy, nửa đùa, nửa thật, giọng là giọng tuồng. Nửa thật nghĩa là vẫn có sự thật trong đó phần nào, khiến Lưu sung sướng vô cùng.

Chàng không buồn cắt nghĩa tại sao măi cho tới bữa nay chàng mới đến, v́ chàng đâu có hẹn đúng ngày nào, với lại không thể giải thích một sự kiện mà lư do sẽ làm mích ḷng cô bé: chàng đă không tin rằng chàng yêu Liễu.

Chị người nhà lấp ló nơi cửa buồng, tức sau lưng Liễu, nàng ngồi ở chiếc ghế sa-lông[7] phía trong. Có lẽ nàng biết như vậy nên nàng hỏi khách:

-     Anh uống ǵ?

-     Nước lạnh.

-     Nước lạnh, chị Tư ơi.

Câu đó là tiếng vang của Liễu, tiếng vang ấy dội lên cho người sau lưng nàng nghe.

Rồi Liễu cười nói với bạn:

-     Em rất nóng nghe chuyện “câu lạc bộ bảy người”.

-     Té ra em chỉ mỏi ṃn trông đợi câu chuyện đó chớ không phải trông đợi anh?

-     Em trông đợi cả hai nhưng trông đợi anh hơn v́ có anh mới nghe được câu chuyện. Thế nào, nhà thám tử đại tài t́m nhà em có khó lắm không?

-     Khó như lấy trong túi ra một bao thuốc.

-     À, thuốc! Chị Tư ơi, cho gói thuốc nữa nha.

-     Không, anh không có hút thuốc.

-     Vậy à? Trong lớp học của em, các anh ấy hút thuốc như là un muỗi.

-     À, em học ở đâu?

-     Em học lớp dự bị Cao Đẳng Mỹ Thuật.

-     Vậy là nghệ sĩ rồi.

-     Đâu có. Người ta chỉ dạy kỹ thuật thôi, c̣n nghệ sĩ được hay không cũng do tâm hồn ḿnh chớ! Trường Mỹ thuật nước nào cũng vậy.

-     Nhưng mỗi anh mỗi chị nào học ở đó chắc cũng đều tin rằng ḿnh có tâm hồn nghệ sĩ?

-     Không biết. Nhưng nếu không tin, họ cũng đến phải tin v́ chịu ảnh hưởng của một số giáo sư nghệ sĩ.

-     Giáo sư nghệ sĩ là thế nào?

Chị người nhà đă bưng hai ly nước lạnh ra tới nơi, với lại một gói thuốc, một hộp diêm.  Không thấy nước đá trong ly, nhưng thành ly lại rịn mồ hôi, chắc là nước ướp trong tủ lạnh.

-          Giáo sư nghệ sĩ tác phong họ thế nào?

Lưu lặp lại câu hỏi, lần nầy chàng hỏi rơ hơn một chút.

-          À, có một ông giáo sư tên là ông Tú. Ông ấy ở bẩn không thể tưởng tượng được. Ông thường liếm những cây cọ dính đầy dầu sơn, thường bôi tay dơ lên áo quần và bảo  rằng dám làm như vậy mới thành nghệ sĩ được.

Thế rồi anh nào cũng liếm cọ sơn, cũng bôi tay bẩn lên áo quần hết thảy.

Lưu cười ngả nghiêng, ngả ngửa, lâu lắm mới nín được và hỏi:

-     Chắc Liễu cũng ở bẩn như vậy?

-     Không, học tṛ con gái không chịu bắt chước ổng, nên ổng thường nói: “Con gái trong lớp nầy sẽ không có đứa nào nghệ sĩ hết ráo”. Mời anh uống nước.

-     Nữ nghệ sĩ đừng có khách sáo. Anh đang mê nghe chuyện trường Cao Đẳng Mỹ thuật th́ em cứ kể tiếp cho anh nghe là hơn. C̣n cái vụ hút thuốc?

-     Em đă nói lớp dự bị là một cái ḷ Bát Quái khói đặc nghẹt. Ấy đó cũng là để làm nghệ sĩ theo lối ông Tú. Các anh ấy thích có được hai ngón tay vàng khói thuốc thơm như tay ông Tú. Mà muốn được thế, phải hút thuốc cho nhiều vào, và phải hút lâu ngày chầy tháng. À, anh học ở đâu, anh chưa hề cho em biết tên, biết trường ǵ cả.

Đây là câu hỏi chờ đợi. Lưu cứ buồn mà tưởng rằng Liễu không thích chàng nên không hề hỏi về chàng.

Sự thật th́ sự sơ sót ấy chỉ do Liễu thiếu kinh nghiệm sống và xă giao mà thôi. Ngay ở phút đầu, không hiểu sao, nàng cứ đinh ninh rằng Lưu là học tṛ. Không có dấu hiệu ǵ chỉ hoạt động của chàng cả, nhưng nàng lại ngỡ như vậy. Nàng lại đinh ninh rằng Lưu chưa có gia đ́nh nên mới nói rằng nàng nghĩ đến ngày Lưu lập gia đ́nh nên thương xót Bích lắm.

Nhận một thanh niên là bạn mà chưa biết ǵ hết về người ta, chỉ tưởng tượng không mà thôi, là khuyết điểm thông thường của những cô gái ngây thơ.

-          Anh là Lưu. Anh học năm thứ hai trường Luật.

-          Ông thầy căi tương lai! Hèn ǵ mà anh ṭ ṃ quá.

-          Ṭ ṃ hồi nào đâu?

-          Cứ muốn biết chuyện nhà em, không ṭ ṃ là ǵ?

Lưu cười x̣a, Liễu nói:

-          Nhưng anh khiêm tốn lắm th́ tha tội ṭ ṃ cho anh vậy.

-          Em thấy rằng anh khiêm tốn?

-          Anh nói “trường” Luật một cách giản dị, chớ không nói “Đại học” Luật khoa. Nhiều người cứ muốn trường của họ là Đại học, để nghe cho oai, cả đến trong trường của em mà nhiều anh, nhiều chị cứ ước ao nhà nước sửa tên trường lại là Đại học Mỹ thuật.

-          Đó cái bịnh ở xứ ta hiện nay. Họ cứ tưởng hễ trường nào mà sinh viên phải có bằng Tú tài mới vào được, là được quyền xưng là Đại học. Họ đâu có dè hai chế độ Cao Đẳng và Đại học rất khác nhau.

-          Mà trường của em không có buộc bằng Tú tài mới chết chớ.

-          Vậy à?

-          Ừ, trong lớp, mà dễ thường cả trường nữa, chỉ một ḿnh em là có Tú tài I mà thôi.

-          Nhưng sao em bỏ học văn hóa để...

-          Là tại em mê nghệ thuật hội họa. Ba má em ngăn thế nào cũng không nghe.

-          Em là nghệ sĩ đứt đuôi rồi đó.

-          Em chỉ mong được như thế thôi.

-          C̣n anh mê chuyện trường Cao Đẳng Mỹ thuật của em.

-          Cũng chẳng c̣n ǵ lạ để mà nói.

-          Sao lại không! Các anh, các chị ấy đi học ăn mặc thế nào? Anh nghe nói đến đám khói thuốc anh tưởng tượng đến những mái tóc Beatles, những đôi giày Santiago.

-          Tưởng tượng của anh không sai sự thật bao nhiêu.

-          C̣n em, em ăn mặc thế nào?

-          Em mặc bơ-lu-din..[8]. cho gọn.

Liễu đáp xong, cười gịn lên để tự chế diễu ḿnh, ngăn bạn nàng nhạo báng nàng, bởi v́ nàng đă tự chế rồi th́ chàng hẳn phải thôi.

Nhưng Lưu thôi chỉ v́ bận suy nghĩ về chỗ do dự mấy giây của Liễu trước mấy tiếng “cho gọn”. Có lẽ phải thú rằng ḿnh ăn mặc như nữ cao-bồi, nàng bị mặc cảm trước một anh con trai nghiêm trang chăng?

Bỗng Lưu cũng bị mặc cảm luôn. Chàng thấy ḿnh quá nghiêm trang, có vẻ khô khan quá, nhứt là trước một cô gái có thể có tâm hồn đẹp của một nghệ sĩ, nên chàng pha tṛ:

-          Em cũng là một cây xanh dờn.

Đôi bạn cười x̣a với nhau. Liễu lại kể thêm chuyện trường nàng, không phải v́ thích kể, mà v́ một liên tưởng kia:

-          Nếu anh nghe các anh ấy nói chuyện, làm ồn, và chạy nhảy trong lớp học th́ anh sẽ thấy rằng ở ngoài đời người ta điên nhiều hơn trong nhà thương điên Biên Ḥa.

Cả hai lại cười x̣a.

Liễu đă nghiêm trang trở lại và hỏi:

-     Tuần rồi anh có đi thăm chị ấy không, à chị ǵ đó anh?

-     Nó tên là Bích. Má anh đi thăm nó mỗi tuần, anh bận học nên ít đi lắm. Chúa nhật lại cần nghỉ ngơi.

-     Chị ấy mắc bịnh từ bao lâu rồi?

-     Hơn ba tháng nay.

-     Lạ quá, anh. Sao mà y học, cả Đông y lẫn Tây y đều chữa bịnh tâm trí dỡ quá, em ít nghe có người khỏi bịnh quá.

-     Sự thật th́ từ ba mươi năm nay Tây y tiến rất nhiều ở địa hạt đó. Nhưng số người lành bịnh vẫn ít hơn số người lành các bịnh thường, v́ bịnh tâm trí là bịnh của bản ngă chớ không phải của cơ thể, mà bản ngă là cái ǵ vô h́nh, trừu tượng, nên rất khó trị, cho dầu có tiến bao nhiêu đi nữa.

-     Té ra không phải do cơ thể mà...

-     Chỉ do cơ thể một cách xa xôi mà thôi. À, người bịnh bị chấn động tâm thần, mất thăng bằng nơi tâm trí, rồi bản ngă bị xáo trộn đi.

-     Nhưng ai cũng đă bị chấn động tâm thần, ít lắm là một lần trong đời họ, sao chỉ có một số người mới điên thôi?

-     Phải bị chấn động mạnh lắm mới điên.

-     Ừ, th́ em nói “ít lắm là một lần”, tức là lần bị chấn động thật mạnh ấy, chớ c̣n chấn động thường th́ dễ thường mỗi tuần ta đều bị một lần.

-     Anh không sành lắm về vấn đề đó và ta không nên đi xa hơn.

-     C̣n do cơ thể một cách xa xôi là làm sao?

-     Tỳ vết nơi tâm thần bắt nguồn ở những nơi khác hơn là cơ thể nhưng đôi khi cũng ở cơ thể, mà nếu như vậy, phải qua nhiều thế hệ người một cơ thể bịnh hoạn mới ảnh hưởng đến tâm thần. Thí dụ đời ông cố mắc một chứng bịnh nguy hiểm...

-     Bịnh gi?

-     Tốt hơn là em đừng hỏi. Người ông cố ấy chết v́ bịnh đó, nhưng con cháu ông không chết, nhưng cơ thể họ không trong trắng nữa. Nhược điểm của cơ thể của họ ảnh hưởng đến tâm thần họ.

-     Chấn động tâm thần! Chấn động tâm thần!

Liễu nói khe khẽ cho một ḿnh nàng nghe thôi, gần như là lẩm bẩm. Có lẽ nàng đang thắc mắc tự hỏi không biết bà nội lớn của nàng và Bích đă bị chấn động tâm thần vào dịp nào.

Lưu cũng đang tự hỏi thầm như vậy, nhưng chỉ hỏi về chấn động nơi bà cụ mà thôi. Chớ c̣n Bích th́ chàng đă biết quá rơ rồi.

Không, thế hệ thứ ba khó ḷng mà biết được bí mật trong gia đ́nh của thế hệ thứ nhứt, nếu không nhờ một sự t́nh cờ nào. Chắc Liễu không biết ǵ hết đâu.

Nhưng bí mật ấy hẳn phải xảy ra trong ngôi nhà nầy. Nhà nầy cũ lắm, chắc cũng cao niên bằng một người năm mươi, th́ cả thời thanh xuân của một ông cụ bảy mươi mốt, hiện đang lẫn lụ, rất có thể trải qua ở đây.

Bây giờ Lưu mới đưa mắt nh́n bên trong của nhà nầy. Ngôi biệt thự giả vờ làm châlet nầy không to lắm.

Dưới nhà chỉ có một buồng c̣n bao nhiêu diện tích c̣n lại dùng làm pḥng tiếp khách và pḥng ăn.

Lưu đoán rằng dưới căn buồng hẹp ở bên trong cùng chỉ mới xây về sau nầy thôi, khi ông cụ, bà cụ đă yếu chơn, ngại leo thang lầu, c̣n cha mẹ của Liễu với lại nàng th́ ở trên gác.

Cái cửa buồng mà sau đó chị người nhà lấp ló khi năy, thật ra là cửa sau, trổ ra một hành lang tối, mới trông cứ ngỡ đó là một cái buồng.

-          Anh đang nghĩ ǵ?

Thấy khách th́nh ĺnh làm thinh Liễu không thắc mắc lắm, v́ nàng tưởng hắn không t́m được đầu đề câu chuyện. Nàng cũng bí như thế và hỏi bậy như vậy, mong rồi câu chuyện sẽ tới.

-     À, không, anh không có nghĩ về ǵ hết. Anh làm quen với gian pḥng nầy.

-     Chắc anh chưa làm quen với cái sân?

-     Chưa.

-     Ngày mốt là chúa nhựt, anh tới chơi ban ngày, ta chỉ ở ngoài sân thôi, và anh sẽ biết sân.

-     Hay lắm. Anh rất muốn tới đây ban ngày lắm.

-     Đáng lư th́ sáng mốt nầy em đi vẽ trên Thủ Đức, nhưng em thích ở tiếp anh hơn.

-     Cám ơn ḷng tốt của em. Nhưng bỏ vẽ có hại lắm cho sự học của em hay không?

-     Có ǵ đâu. Đó là bài tập ấy mà. Nhưng sao lại ḷng tốt? Em tiếp anh đâu có phải do ḷng tốt. Tại em thích tiếp anh đó chớ.

Lưu đứng dậy để xin phép về mặc đầu chàng c̣n muốn ở lại lâu hơn nữa, nhứt là sau câu nói cuối cùng trên đây của Liễu.

Chàng biết phép lịch sự và thấy rằng không nên kéo dài lâu hơn, buổi sơ giao tốt đẹp nầy, nó có thể hết tốt đẹp khi chủ nhà bực ḿnh.

Chàng lại là một anh con trai rất trầm tĩnh trong chuyện yêu đương, thấy rằng cần xem lại khúc phim nầy ở nhà, cần lắng nghe lại ḷng ḿnh hơn là sống trực tiếp với đương sự thứ nh́ là Liễu.

Liễu cũng không cầm cọng chàng ở lại, v́ nàng chưa biết giả dối xă giao.

Nàng tiễn bạn ra tận lề cỏ, vịn ghi-đông[9] của chếc x́-cút-tơ rồi nói:

-     Anh về ngă Hàng Thị hay Hàng Sanh?

-     Hàng Thị, v́ anh ở đường Hiền Vương.

-     Lối nào?

-     Lối ngă ba Duy Tân.

-     Té ra cũng gần đây.

-     Cái đó c̣n tùy. Nếu đi bộ th́ không xa lắm. Em được phép đi ra ngoài với bạn trai hay không?

-     Em chưa xin phép ấy lần nào, nhưng chắc được, mà có lẽ khỏi phải xin nữa. Ba má em khoáng đạt lắm.

-     Như vậy hôm nào ta đi Biên Ḥa bằng xe nầy.

-     Hay lắm. Em ngồi xe hơi, nhứt là phải ngồi măi ở băng sau, em thấy em là bà cụ quá. Em định học lái xe để tự lái lấy, cho bác tài nghỉ việc, nhưng chưa kịp học.

Ngồi xe hơi, em thấy các chị khác ngồi sau x́-cút-tơ, em thèm ghê đi.

Liễu rất thành thật và thẳng thắn mà nói lên sở thích ao ước của một người con gái. Kinh nghiệm, thông minh và khôn ngoan, Lưu không phồng mũi lên khi nghe những lời ấy v́ chàng biết rằng nàng thích được đèo theo sau x́-cút-tơ là do tinh thần thể thao, v́ tâm trạng của tuổi trẻ thôi chớ không phải v́ mê chàng.

Chàng cũng không thất vọng, không thấy đó là lối tán tỉnh ngược đời của con gái lẳng quyết chim con trai như ở nhiều trường hợp khác. Không, Liễu chỉ ngây thơ, thẳng thắn mà tỏ mơ ước của nàng với một người bạn thôi.

-     Thôi, anh về em nhé, và xin hẹn sáng chúa nhựt.

Chàng vừa đẩy xe xuống khỏi lề cỏ vừa nói như vậy.

-          Rất mong anh.

Khi Lưu quày xe để ngược đại lộ Bạch Đằng th́ chàng nghe Liễu nói sau lưng chàng:

-          Ưng ai trái thị rớt bị bà già!

Chàng bật cười rồi cả hai cười x̣a với nhau. Trận cười nầy sao mà làm cho họ thân với nhau hơn trước nhiều quá. Lưu nghe thương cô em gái tinh nghịch nầy.

Đó là một lời cầu nguyện trong câu chuyện cổ tích kia mà chàng th́ sắp đi trên đường Hàng Thị. Hàng Thị ngày nay bị đốn chỉ c̣n lưa thưa có mấy cây thôi nhưng lời nguyện xưa không bao giờ chết trong bia miệng của dân tộc.

Sợ cái giây phút đẹp mong manh nầy tan vỡ như một chiếc bong bóng xà bông, Lưu vội lên xe và hô lớn:

- Chúa nhựt em nhé.

- Vâng, tám giờ sáng. Anh ăn điểm tâm với em.

*

*       *

Đây là lần thứ một trăm mà sinh viên lớp dự bị phải vẽ cây chuối.

Trước khi vào lớp, các nghệ sĩ tập sự x́ xào với nhau:

-          Bữa nay là giờ của ông “Cây Chuối”.

Rồi họ cười ồ lên, mặc dầu viễn ảnh phải vẽ cây chuối làm cho họ ngán ngầm, sợ hăi.

Ông Cây Chuối là một giáo sư chưa già nhưng rất lười mặc dầu đó là một gíáo sư lỗi lạc. Đáng lư ǵ ông đưa các sinh viên đi tập vẽ trong thành phố, ông lại chỉ bắt họ vẽ cây chuối trong trường để khỏi phải đi đâu cho nhọc xác.

Thật ra, cây chuối ấy không trồng trong sân trường mà thuộc vào một đám chuối của vườn nhà bên cạnh, ở hông trường, hướng Phú Nhuận.

Ông thầy vừa để chơn vào lớp là các sinh viên reo lên:

-          Vẽ cây chuối nữa phải không thầy?

-          Cố nhiên - Ông giáo sư đáp.

Và h́nh như nghe được mỉa mai trong câu hỏi của học tṛ, ông thầy giải thích:

-     Các anh chị có biết hay không? Nhà văn Thạch Lam đă nói rất đúng rằng không cần đi năm châu, bốn bể, phiêu bạt giang hồ khỉ khô ǵ hết ráo mà cũng thành đại văn hào được như thường, nếu ta biết rơ xó hè của ta, ở đó có rất nhiều chuyện đặc biệt đáng viết ra.

-     Nhưng tụi tui đă biết rơ cây chuối ấy.

-     Biết đâu mà biết, các anh chị vẽ cây chuối ấy chưa nên h́nh mà.

Không đợi lịnh thầy, sinh viên thu lượm cọ, lượm goách[10], lượm sơn, rần rần kéo nhau để qua vườn hầu vẽ cây chuối bất hủ của thành phố Gia Định.

Nếu ngày sau có anh chị nào trở nên nhà danh họa th́ hẳn cây chuối tối tăm nầy phải đi vào lịch sử.

Người học vẽ nào cũng sợ nhứt phải vẽ những thứ ǵ quá đơn giản như cây thước chẳng bạn, bởi không có ǵ để vẽ cả, trừ vài đường ngay, nét thẳng, không thể ăn gian được bằng những nét huê dạng nào hết.

Bởi vậy chỉ có những tay danh họa mới vẽ nổi cục nước đá cho ra hồn một cục nước đá v́ cục nước đá h́nh thể đơn giản nhứt thế gian.

Cây chuối, thật ra không quá đơn giản lắm, nhưng nó đâu có ngoạn mục được như cổng Lăng Ông Lê Văn Duyệt, đâu có hấp dẫn như ao sen trong thảo cầm viên, thế nên học sinh phấn khởi xuống... sân để nô đùa chớ không phải v́ mê cây chuối.

Các nghệ sĩ tương lai ở mọi môn đều phải qua cảnh khổ nầy, cũng như các anh học nhạc một cách căn bản, đánh đàn, chỉ được đánh có một nốt[11] Do suốt tháng trường chớ cấm chơi các bài bản, th́ anh nào nặng kiếp tu lắm mới đi trọn đường nghệ thuật được.

Họ ngồi khít sát nhau trên bệ thềm của ngôi nhà lân cận trường nh́n ra vườn, tức về hướng trường ḿnh. Mấy cây chuối đang tắm nắng, mấy cây chuối quá quen thuộc nầy mỗi ngày mỗi trưởng thành lên, có cây đă cho quả rồi, gần được đốn để nhường chỗ cho chuối non lớp khác kế tiếp lớp nầy cũng như lớp nầy kế tiếp lớp trước nhưng họ vẫn hồn nhiên thương yêu cuộc đời chớ không v́ h́nh ảnh mà bùi ngùi cho kiếp phù du của con người.

-          À, sao anh lại vẽ cây chuối tím?

Ông giáo sư Cây Chuối hỏi một anh sinh viên như vậy.

-          Chớ thầy đă chẳng dạy là nghệ sĩ phải tung hoành thoát sáo, phải tránh giẫm chơn lên các lối ṃn hay sao?

-          Nhưng anh đă là nghệ sĩ hay chưa nè mà muốn làm phăng-te-di[12]? Anh cứ vẽ cây chuối màu lục non cho tôi coi nào.

*

*       *

Liễu thừ người ra. Mấy câu đối thoại trên đây làm cho nàng chợt tỉnh và nàng bắt chợt nàng đang vẽ cây chuối màu xám tro.

 

Nàng kinh ngạc hết sức. Nàng không biết nàng có đủ tâm hồn nghệ sĩ hay không nhưng từ mấy tháng vào học tới nay nàng luôn luôn tuân 1ịnh thầy và tuân mọi kỷ luật nhà trường không hề huê dạng về khía cạnh nào để làm ǵ cả.

“Thế sao nay bỗng dưng ḿnh lại vẽ cây chuối màu xám tro? Kỳ lạ chưa?”

Liễu không sao đáp được câu hỏi đó. Và, nàng bật cười rồi bạn hữu của nàng cũng cười, rồi nàng quên thắc mắc đi, lấy giấy ra vẽ cây chuối xanh một cách ngoan ngoăn như một cô dâu hiền.

Cây chuối xám tro kỳ dị nầy sẽ đánh dấu vào đời nàng thật đậm và sau đó nó là đầu dây mối nhợ của tấn bi kịch thứ nh́ của thế hệ thứ ba của gia đ́nh nàng.

*

*       *

Hôm nay Lưu, ăn mặc mặc như đi làm rể. Chàng thắt cà-vạt[13] hẳn ḥi và mặc quần áo trắng cho nó sạch sẽ. Chàng bất cần làm dáng với Liễu mà chỉ chuẩn bị để Liễu tŕnh diện chàng với cha mẹ nàng. Mà như vậy chàng phải có vó đứng đắn, nghiêm trang mới được.

Chắc chắn là chàng phải qua cuộc tŕnh diện nầy v́ Liễu mời chàng ăn sáng th́ hẳn là phải ăn với cả nhà nàng chớ không lẽ lại ăn riêng hay sao.

Chàng đoán rằng sở dĩ Liễu mời chàng ăn điểm tâm là chỉ v́ mục đích chánh thức hóa một người bạn trai trước mắt cha mẹ nàng mà thôi chớ ai lại đăi khách như vậy. Người ta đăi ăn trưa hay ăn tối chớ.

Chàng không đáng được gia đ́nh nàng phải cực khổ đăi cơm, mà không đăi cái ǵ th́ không được ông cụ bà cụ thân sinh ra nàng chính thức biết tới.

Vậy, bữa ăn sáng có lẽ chỉ v́ thế.

Vừa thấy mặt bạn, Liễu cười hóm hỉnh rồi hỏi:

-     Rồi anh sẽ đi dự tiệc ở đâu?

-     Đâu có. Sao em hỏi vậy?

-     Anh thắt cà-vạt.

-     À, ra vậy... Nhưng anh...

Thấy Liễu th́nh ĺnh thừ người ra, Lưu bỏ dỡ lời giải thích của chàng.

Liễu chợt thấy bạn của nàng mặc trắng, khác hẳn ba lần mà hắn mặc cả áo sơ-mi lẫn quần tây đều một màu xám tro.

Nàng vụt nhớ đến cây chuối màu xám tro mà nàng đă vẽ hôm kia rồi tư lự rất lâu.

Lưu khó chịu quá, ngỡ chủ nhà đang có chuyện buồn nên chàng t́m cớ để rút lui cho phải lúc, th́ bỗng nghe Liễu nói:

-          Rất tiếc là anh mặc trắng. Em mặc bờ-lu-din màu để ta cùng ngồi trên sân cỏ. Nhưng thôi, ít ra anh cũng phải tháo cà-vạt ra, chớ em không dám tiếp quan to đâu.

Liễu vui tươi trở lại như thường, nên Lưu bỏ ư định rút lui. Chàng cười rồi vừa tháo cà-vạt vừa nói:

-     Anh sợ vô lễ với hai bác, nhưng em đă cấm th́ thôi vậy.

-     À, anh chưa biết t́nh trạng trong gia đ́nh em nên mới lo như vậy. Ba má em không có ở đây. Thôi, ta đi ra sau.

Liễu dẫn bạn đi ra sau nhà, như đă nói, mà đi qua cửa trước. Sân trước không có ǵ đặc biệt, ngoài mấy cây huỳnh liên và hai cây liễu, v́ sân nhỏ không trồng ǵ được nhiều.

Sân bên hữu của nhà nầy là một con đường trải đá đỏ để cho xe chạy vào ga-ra[14].

Sân sau, giữa nhà chính và những căn nhà phụ thuộc như ga-ra, nhà bếp, kho v.v..., rộng minh mông và trồng đủ thứ cây ăn trái chịu đất ẩm như vú sữa, măng cụt, sầu riêng, mận, lư. Lư là một loại trái rất hiếm có ở Sàig̣n, và mùa nầy là mùa của nó nên Lưu nh́n mấy cây lư rất lâu rồi nói:

-     Năm xưa bà nội anh bị đau nặng thèm một trái lư ghê lắm. Rất tiếc là hồi đó anh chưa quen với em.

-     Rồi bà nội …

-     … đă qua đời với nỗi thèm khát của bà.

Một chiếc bàn ăn nhỏ đă được đặt sẵn dưới cột một cây vú sữa già và chị người nhà đang dọn ăn.

Liễu không mời Lưu, cứ đi thẳng lại đó và Lưu nối gót theo bạn. Họ ngồi lại trên ghế, đối diện nhau, trước mặt mỗi người có một tách sô-cô-la[15] sữa rất lớn, lên hơi nghi ngút và một dĩa thịt nguội với lại một khúc bánh ḿ.

Họ ăn ngay, và Liễu giải thích tiếp:

-     Ba má em ra riêng từ hồi chưa có em lận. Ổng, bả ở Sàig̣n ấy. Em chỉ mới vào đây ở mấy tháng nay để đi học cho gần.

-     À, ra vậy. Nhưng sao em nói em ở đây từ thuở nhỏ?

-     Điều đó cũng đúng nữa. Hồi em c̣n nhỏ, ba má em c̣n nghèo chỉ ở một căn phố thôi, nên lại gởi em vô đây cho bà nội em. Ở đây có sân, có vườn mát mẻ, rất lợi cho trẻ con.

-     À, cái ǵ cũng hữu lư hết, mặc dầu mới nghe th́ hơi lạ.

Liễu không có nói ǵ thêm, nhưng Lưu đoán rằng chắc giờ cha mẹ nàng đă giàu rồi, mà có lẽ rất giàu nữa, v́ nhà cửa như thế nầy mà họ không ở mặc dầu mẹ nàng khỏi phải sợ cảnh làm dâu nữa, th́ hẳn họ đă có nhà lớn hơn và đẹp hơn. Chàng nói:

-          Bây giờ anh mới hiểu ư định của em muốn học lái xe lấy, để cho bác tài nghỉ việc. Chắc xe chỉ có một ḿnh em sử dụng?

-          Không, em chỉ đi bằng tắc-xi thôi. Chính ra là để đưa ông nội em đi Biên Ḥa mỗi tháng một, hai kỳ.

Đúng là gia đ́nh nầy rất giàu. Chiếc Simca 9 cũ gây tốn hao một cách vô ích mà họ cứ để vậy là đích thị họ rất dư tiền.

Ông nội Liễu có thể đi bằng xe của ba Liễu đánh vào đây, thỉnh thoảng một lần, có phải là ít tốn hơn không?

-     Nếu em không về đây th́ ai săn sóc ông nội?

-     Em về, em cũng không săn sóc được. Em có người cô họ, cô em góa chồng và không con, cô ở đây để săn sóc ông nội em.

Đó là t́nh trạng thường xảy ra trong các gia đ́nh giàu có ở miền Nam, thường thường một người con gái góa chồng, bị hy sinh chịu cực khổ trở về với gia đ́nh để nuôi cha mẹ, chớ không phải là người dâu mà các bậc cha mẹ đặt hết hy vọng vào.

Đôi bạn đă ăn xong. Liễu không nói ǵ, đứng lên rồi đi qua sân bên hữu, tức qua mé rạch.

Ở đây có một hàng rào mà hôm đi t́m nhà, Lưu không thấy. Hàng rào làm bằng những cây trụ sứ tráng men màu tím, chơn rào và đầu rào là hai dây bê-tông[16] nhưng dây trên được lót gạch sứ men xanh để t́ tay lên đó cho êm.

Hàng rào nầy chỉ có công dụng làm ranh giới cho người trên sân khỏi phải thấy băi bùn khi nước ṛng thôi và khi nước lớn như bây giờ, th́ mặt nước lé đé chơn rào.

Ở đây không có trồng cây ǵ hết trừ một cây phượng vĩ ở măi trong kia, và sau cây phượng vĩ là mấy cây bần có lẽ tự nhiên mà mọc. Đây là sân cỏ, một thảm cỏ màu rêu nơn trải ra, trông rất mát mắt. Người ḿnh ít chơi thảm cỏ lắm, và thảm cỏ nầy với lại những cửa sổ không chấn song sắt, cho ngôi nhà một vẻ Tây phương đặc biệt.

Liễu nhảy lên ngồi trên một tấm bố, nóc lều cắm trại cũ mà có lẽ nàng đă dặn người nhà trải sẵn ở đó từ lúc thấy Lưu mặc trắng.

-          Anh có thích phơi nắng hay không?

-          Thích lắm nhưng chỉ có đi biển mới phơi nắng được, ở nhà thiếu phương tiện.

Chàng nghe đau xót lắm khi thú nhận điều đó. Chàng ở với cha mẹ, một căn phố không có sân, dưới nhà lại buôn bán, đó là một hiệu ba-da[17], thành thử cả nhà chàng đều bị bỏ tù trên một căn lầu hẹp từ năm nầy đến năm khác.

Chàng tự hỏi, yêu Liễu, chàng có trèo đèo hay không? Nên biết cho chàng rằng chàng không hề dè Liễu giàu đến mức nầy.

Nhưng chàng không lùi được nữa rồi. Nếu như chỉ ṭ ṃ về tấn bi kịch xảy ra hồi nửa thế kỷ trước, chàng bỏ cuộc rất dễ dàng. Nhưng chàng phải tự thú với chàng rằng sự ṭ ṃ ấy chỉ là một cái cớ mà chàng đưa ra, tiềm thức của chàng bị một lư do khác chi phối, lư do t́nh cảm.

Yêu đương nào có tội ǵ đâu? Ấy, nhưng từ ngày em gái chàng mất trí, chàng tự thấy đó là một tội ác lớn nên ư thức của chàng phải giả dối với chàng như vậy trong khi tiềm thức chàng xui chàng hành động theo sở thích của chàng.

Đôi bạn nh́n mặt nhau, qua hai cặp kiếng mát và trong giây phút, Lưu tin chắc rằng cô gái ngây thơ nầy sẽ là người đàn bà của đời chàng.

“Ḿnh sẽ hóa điên hay không, nếu cha mẹ nó từ chối khi ḿnh cầu hôn?” Lưu tự hỏi như vậy rồi bật cười.

-          Anh cười ǵ?

-          Em là một cô Lolita già đang tắm nắng.

Chàng đáp láo, láo nhưng thật, v́ quả chàng cũng thấy như vậy. Cái dáng ngồi và cặp mắt kiếng của Liễu giống hệt dáng ngồi và cặp mắt kiếng của Lolita trong phim.

-          Em già lắm sao?

-          Đâu có. Em chỉ già đối với Lolita thôi chớ.

-          C̣n anh là lăo giáo sư ấy nhưng mà trẻ quá.

-          Đúng, nếu đối với lăo giáo sư trong phim. Nhưng đối với em th́ già quá.

-          Anh đứng người thôi chớ không già. Anh có vẻ người lớn chớ không có tướng học tṛ.

-          Tại anh nghĩ nhiều quá nên anh khằn.

-          Không khằn. Đứng người là người lớn, chỉ vậy thôi.

Liễu bỏ dáng ngồi Lolita. Nàng khoanh tay lại trên hai đầu gối, cẳng nửa co, nửa duỗi ra trước mặt nàng, thành thử mũi giày của nàng chỉ c̣n cách gối chàng có một tấc thôi.

Nàng nhịp một bàn chơn theo nhịp 3-4 khiến Lưu có một liên tưởng về nhịp valse nầy, nên hỏi:

-     “Ḍng sông xanh” bên ngoài hàng song sứ tím nầy tên thật của nó là ǵ?

Quả nước của con rạch nhỏ này xanh thật.

-          Nó tối tăm lắm chớ không vang danh như “Danube xanh đẹp” mà anh vừa nghĩ tới đâu.

Gót giày của Liễu nện một cái, rồi mũi giày nàng nện hai cái. Lưu thấy đó là một con vật chớ không phải là một bộ phận của thân thể người. Một con vật biết nói, biết hát, và nó đang hát lên điệu nhạc quay cuồng ca ngợi cái ḍng sông lạnh Đông Âu danh tiếng:

Một ḍng sông xanh xanh

Môt ḍng tràn mênh mông

Một ḍng nồng ư biếc

Một ḍng sầu mấy kiếp

Một ḍng trời xao xuyến.

………….

-     Trong các bức dư đồ th́ em thấy ghi là rạch Cầu Bông - Liễu tiếp - Nhưng có người lại kêu là rạch Sư Muôn.

-     Vậy à?

Cả hai đều bật cười.

Sư Muôn là một x́-căn-đan[18] của thế hệ trước, tại khu phố nầy mà báo chí đă làm rùm, họ có nghe kể lại.

Một áng mây trắng lững lờ trôi qua che mặt trời sớm mai một cách đột ngột khiến họ như th́nh ĺnh bị ai ném vào nhà.

-     Yêu cầu em 1ấy kiếng ra.

-     Chi vậy?

-     V́ đă hết nắng rồi. Với lại anh muốn ngắm mặt em trọn vẹn.

-     Chi vậy?

-     Em không hiểu đâu. Em chưa hiểu đâu. Nhưng năm tới em sẽ hiểu.

Không, không chắc ǵ Liễu chưa hiểu mặc dầu vẻ ngây thơ của nàng nó cho nàng cái vó trẻ con. Nàng làm theo lời bạn xin và Lưu thấy đôi mi nàng chớp lia lịa mấy cái, nàng bối rối trong mấy giây rồi thừ người ra.

Liễu đă hiểu. Nàng hiểu cả điều khác nữa. Nàng hiểu tại sao nàng lại vẽ cây chuối màu xám tro một cách bất giác. Tiềm thức nàng bị màu xám tro của y phục Lưu mà được thấy ba lần liên tiếp, bị màu ấy ám ảnh, và nó giao lại cho tri thức một cách ngấm ngầm, ư thức không hay biết ǵ cả.

“Ḿnh bị ảm ảnh và ḿnh vừa xúc động. Trời, ḿnh đă yêu rồi à?”

Liễu tḥ tay xuống bứt cỏ, rất nhột nhạt mà bị bạn nh́n nàng. Nàng không c̣n tự nhiên như đêm ấy và như từ lúc Lưu mới tới đây đến giờ nữa.

“Nhưng cũng chưa có ǵ, nàng tự nói thầm như vậy. Mầy đă yêu, mà t́nh cảm của mầy chưa đáng kể đâu nhé. Người ta có yêu mầy hay không, c̣n điều đó nữa chớ, bởi cái đó mới là quan trọng. Vậy th́ tốp lại đi, kẻo phải mắc cỡ với ḿnh”.

Tự nhủ thầm là rất hợp lư, Liễu vẫn không tự nhiên trở lại được.

Nàng mừng quá mà bỗng thấy vài hột sương hiếm hoi trên đầu cỏ chưa kịp khô, lóng lánh lên. Mây đă qua rồi th́ nàng có lư do để đeo kiếng trở lại. Nàng vừa đeo kiếng vừa rất muốn nói thật to lên:

-          Không, anh đừng tưởng là em c̣n trẻ con lắm

Con gái dậy th́ rất thích làm cô tiểu thơ và rất mích ḷng khi bị xem là trẻ con, nhứt là khi kẻ nghĩ như vậy là kẻ mà...

Nhưng nàng vẫn không dám cải chính như ư muốn. Không hiểu sao kể từ lúc chợt hiểu ḷng ḿnh, nàng bỗng đâm ra bị mặc cảm nhỏ nhoi, nhỏ nhoi chớ không phải trẻ con đâu.

Nàng hết nghe ḿnh ngang hàng với Lưu nữa, hết dám hách nữa mặc dầu kể từ giây phút vỡ ḷng yêu, nàng chợt nghe rằng nàng đă trưởng thành.

Nàng mất cả tự tin, cứ lo rằng bỗng dưng Lưu khám phá được một khuyết điểm nào nơi nhan sắc của nàng, rất muốn che giấu chỗ khuyết điểm ấy và rất khổ mà không biết nó ở nơi đâu.

Bất giác, nàng co chơn lại, ngồi xếp tè he theo lối cổ truyền của dân tộc v́ đó là lối ngồi kín đáo nhứt của phụ nữ, đă không biết che giấu cái ǵ th́ cứ kín đáo rồi hẵng hay.

Cho đến đỗi nói, nàng cũng không dám nói ǵ nữa, v́ bỗng dưng cụt hứng cũng có mà v́ lo bị Lưu chê nàng nói không hay.

-          Em vào ở trong nầy, có nhớ má hay không?

Liễu đang hồi hộp, lo sợ v́ hối hận trễ muộn đă đánh nhịp bằng bàn chơn khi năy, không biết Lưu có chê như vậy là không nên nết hay chăng, th́ th́nh ĺnh nghe bạn hỏi câu đó.

Nàng cười gịn lên rồi hỏi lại:

-     Tại sao anh cứ thấy em là trẻ con?

-     Tôi biết cô đă xin thẻ kiểm tra rồi hôm đầu năm nầy. Nhưng người lớn ơi, người lớn lại không biết nhớ mẹ hay sao?

-     À, như vậy th́ em trả lời. Vâng, em nhớ má chớ sao không. Nhưng thỉnh thoảng em về ngoài ấy và thỉnh thoảng ba má vô đây.

-     Bây giờ đă mười giờ rồi, nắng không c̣n lợi cho da nữa, người lớn ơi. Ta vào nhà kẻo hai đứa đều thành khô mực ráo.

-     Người lớn xin vâng lời... ông già.

-     Anh già lắm hả?

-     Em đang là trẻ con được lên chức người lớn th́nh ĺnh, vậy anh đang là người lớn phải lên ông già chớ.

-     Nhưng đêm nọ em lại bảo rằng anh là bà già! Ưng ai trái thị rớt bị bà già.

Đôi bạn cười x̣a rồi đi song song với nhau ra sân trước.

Nhà day mặt về hướng Tây. Bóng nhà nơi sân trước đậm đen v́ nắng sớm đă to.

Họ đứng trong bóng mát cạnh nhau, dưới gốc một cây huỳnh liên và Lưu nh́n trân trối sợi ruy-băng[19] cột tóc của Liễu.

-          Em đẹp lắm, Liễu à.

Liễu mọc óc cùng khắp thân thể và cúi mặt xuống nh́n mũi giày của ḿnh.

-          Nhưng không phải đẹp ẻo lả như cây liễu trước mặt ta đâu. Em đẹp rất thể thao, em đẹp rất tân thời.

-          Thôi đi vô nhà, anh.

Lưu theo bạn để mà xin phép về. Chàng biết rất đúng lúc nào là lúc phải rút lui. Màn phải hạ sau một lời tỏ t́nh kín đáo là hay, bởi đào đă bối rối trông thấy, không thể nói được ǵ nữa cho hay th́ khán giả, thính giả không c̣n ǵ nữa mà xem.

Màn hạ ở trong rạp hát th́ khán giả xao xuyến hoặc ngậm ngùi. Ở đây chính đào sẽ xao xuyến! Nên để cho đào xao xuyến một ḿnh, có lợi hơn.

-          Anh đă đ̣i về rồi à!

Người lớn bây giờ lại có giọng nũng nịu, trái hẳn với giọng kẻ cả của trẻ con hổm nay.

“Đào ngậm ngùi rồi đây, Lưu nói thầm. Nhưng đào chỉ ngậm ngùi trong mấy giây rồi thôi ḿnh đi rồi th́ đào chắc sẽ ca hát, và yêu đời hơn lên. Ḿnh chủ quan lắm, nhưng mong rằng sự thật sẽ như vậy”.

Liễu lại tiễn bạn tận lề cỏ, cũng vịn ghi-đông chiếc x́-cút-tơ như đêm nọ và hỏi:

-     Chừng nào anh vô nữa?

-     Không dám hẹn đích xác. Anh vô thường lắm, em có bực ḿnh hay không?

-     C̣n hỏi!

-     Nhưng anh sẽ vô ban đêm. Ngày chúa nhựt có thể anh bận việc nầy việc khác. Em thấy như vậy có hại hay không?

-     Không. Nhưng cứ ban đêm măi hay sao?

-     Th́ cũng thỉnh thoảng ban ngày nữa chớ.

-     Em rất mong anh.

-     Anh cũng rất thích vô thăm em. Thôi, em trở vô nhà kẻo nắng. Bữa nay anh đi ṿng đường Hàng Sanh, v́ sợ hóa thành bà già nếu rủi ro bị trái thị rơi xuống trúng đầu.

Cả hai cười x̣a rồi Lưu cho xe phóng lên dốc cầu.

*

*       *

Dẹp vấn đề t́nh cảm lại một bên, Lưu thấy rằng hôm nay chàng khám phá ra được một việc. Không biết khám phá ấy có lợi ǵ cho sự t́m ṭi để đi đến khám phá lớn hay không, nhưng cũng khá ngộ nghĩnh.

Chàng vừa được biết rằng gia đ́nh nầy giàu lắm. Nhưng sự khám phá của chàng là họ bị Âu hóa rất đậm.

Người Âu Châu, hễ lối trên bốn mươi lăm là họ mới bắt đầu sống cho họ. Vào tuổi ấy, con cái của họ đă lớn khôn, hoặc đă lấy vợ lấy chồng rồi, hoặc vào nội trú, mà dầu c̣n ở chung với họ, họ cũng khỏi phải cực khổ lắm để săn sóc chúng tỉ mỉ như khi chúng c̣n bé.

Ông bố của Liễu có xe nhà, có lẽ có tới hai ba chiếc nữa không chừng, th́ nàng đi học đâu có mệt. Vậy mà họ gởi con họ vào đây để... đi học cho gần.

Đó chỉ là cái cớ thôi. Họ muốn hoàn toàn rảnh rang sống cho họ. Có lẽ ông bà đang vui chơi vớt vát, trong đời sống “mông-đen[20], nay tiệc, mai tùng, mốt tiếp tân, ngày kia dạ hội.

Chàng cũng bị Âu hóa, nên không thấy đó là một điểm xấu. Chàng nghĩ rằng thuở con người lập gia đ́nh, th́ người ta vui chơi chưa thỏa! Rồi bận bịu con dại, người ta đành để mất nhiều năm xuân trẻ, th́ về sau, thành công trên đường đời rồi người ta vớt vát, cũng là chánh đáng chớ sao.

Tuy nhiên, xuất thân từ một gia đ́nh tiểu tư sản, chàng hơi không thích nếp sống giàu sang ấy. Không hiểu sao có người lại lên án giai cấp tiểu tư sản là giai cấp tập sự làm nhà giàu, giai

cấp mơ ước làm nhà giàu. Chàng rất biết giai cấp của ḿnh. Phần đông người trong giai cấp ấy thủ phận lắm và họ không ưa nhà giàu chút nào.

Giai cấp vô sản vẫn không ưa nhà giàu, nhưng c̣n thán phục nhà giàu, chớ giai cấp của chàng th́ coi nhà giàu không đáng giá. Đó là giai cấp đă cho mọi dân tộc các nhà trí thức, các nhà bác học, các văn nghệ sĩ, nói tóm lại đó là giai cấp ư thức nhứt.

Những người đầu tiên đă biết thương xót kiếp nhà nghèo, không phải ở trong giai cấp tiểu tư sản đó hay sao?

Không, giai cấp tiểu tư sản không ưa nhà giàu đâu như có người đă tố cáo.

V́ vậy mà t́nh cảm của Lưu trên đường về, thật là hỗn độn. Chàng không vui trọn vẹn, như đáng lư chàng phải được vui, sau khi làm cho một thiếu nữ rung động v́ chàng.

Chàng cứ không quên được rằng Liễu là con nhà giàu và tuy không bị mặc cảm v́ nghèo hơn họ, chàng vẫn không cảm t́nh trọn vẹn được với gia đ́nh ấy.

Khám phá thứ nh́ của Lưu thuộc loại ăn trợt, tức là loại vắng bóng cái ǵ mới mẻ mà chính sự vắng bóng ấy lại chứng tỏ được rằng một giả thuyết của chàng là không đúng.

Nói một cách khác, chàng đă loại bớt được một nghi ngờ nhờ t́m không ra bằng chứng, tức là khám phá ra rằng sự nghi ngờ ấy là sai.

Chàng đă về tới nhà, và rất buồn cười khi đẩy xe vào trong. Chàng thấy ḿnh giàu tưởng tượng quá v́ bị ảnh hưởng của loại truyện nghẹt thở.

Câu chuyện toát mồ hôi lạnh do Hít-cốc[21] chọn lựa ấy tả một gia đ́nh bà mẹ hóa điên, c̣n cậu con mười bốn sợ cha như sợ cọp.

Cậu bé cố phân tích ḷng ḿnh v́ cậu ngạc nhiên cho t́nh cảm sai lầm của cậu. Cha cậu rất hiền lành và rất thương yêu cậu, cớ sao cậu lại sợ ổng đến thế? Cậu cố nhớ, cố nhớ thật mănh liệt những ǵ đă qua trong đời cậu, ngược ḍng thời gian măi rồi trí nhớ của cậu dừng lại nơi một h́nh ảnh ghê rợn kia, thuở cậu c̣n bé tí tẹo.

Mẹ cậu dắt tay cậu, hồi chạng vạng tối, đứng núp sau một bụi bông bụp để ŕnh cha cậu đập chết ai đó không rơ, dưới một cây lê, rồi chôn kẻ bị giết ngay tại gốc lê ấy.

Mẹ cậu hóa điên trong đêm đó, c̣n cậu th́ không điên nhưng cứ sợ hăi con người mà cậu thấy là một kẻ hung tợn, tàn ác vô cùng.

Nhớ ra cái dĩ văng xa vời ấy, cậu bé vội chạy đi t́m xẻng, t́m cuốc để đào bới.

Và cậu t́m thấy những mảnh xương. Vừa lúc đó th́ cha cậu cũng về với một người làm y sĩ.

Ông bố hỏi:

-          Mầy làm ǵ đó?

Cậu bé nh́n cha bằng đôi mắt thù hằn và khinh bỉ, rồi tiếp tục vừa đào vừa nói:

-          Tôi đă hiểu tại sao mà mẹ tôi hóa điên đêm đó và tôi bắt đầu ghê sợ ông kể từ đêm đó.

Hai người lớn lặng người đi rồi vị y sĩ bạn của gia đ́nh nói:

-     Trời! Mầy có nhớ cái đêm mà tao biểu mầy đập chết con chó ở nhà v́ nó có dấu hiệu mắc chứng dại, mầy chôn nó ở đâu không?

-     Ở chỗ thằng nầy đang đào bới đây.

-     Tao cũng nghĩ là thế. Nó có thấy ǵ không? Với lại chị ấy nữa?

-     Tao không biết.

-     Mà thuở ấy nó mấy tuổi?

-     Ba tuổi.

-     Thôi chết rồi. Vào tuổi đó, nó có thể hiểu biết được. Chắc chị ấy và nó đă ŕnh xem và đă ngộ nhận. Hèn chi mà tao t́m măi không ra nguyên nhơn của bịnh chị ấy và của t́nh cảm kỳ dị của nó đối với mầy từ thuở giờ.

Vừa lúc ấy, cậu bé đă t́m đủ bộ xương với cả cái đầu… chó.

Cậu ta vụt hiểu, vội quăng cuốc xẻng để chạy lại ôm cha mà khóc ṛng.

Tác giả đă tả sự sợ hăi, sự nghi ngờ của đứa bé khéo quá, khiến ta ngỡ đó là một án mạng thật, cho tới câu chót mới biết đâu là đâu.

Câu chuyện, đoạn đầu, gợi cho Lưu một giả thuyết. Biết đâu ông nội của Liễu giết ai rồi chôn ngoài vườn và bà nội nàng bắt chợt được rồi hóa điên.

V́ thế mà suốt buổi sáng trải qua với Liễu ngoài sân chàng đă cho mắt lục lạo mọi xó vườn, mọi gốc cây. Chàng không thấy nơi nào mà mặt đất có chửa cả, hoặc sụp xuống cả, v́ bộ xương người bị giết, mục nát đi, tạo một chỗ rỗng nên đất hụt chơn.

Lưu vụt cười khan lên, khiến mẹ chàng đang ngồi bán hàng hỏi:

-     Ǵ mà vui dữ vậy?

-     À, chuyện về anh em hồi năy ấy mà má.

Chàng tự chế giễu ḿnh là một tay trinh thám sách vở. Khó ḷng mà một người vợ hóa điên khi thấy chồng giết người.

Dầu sao, sự vắng bóng dấu vết và vẻ vô lư của giả thuyết của chàng cũng giúp chàng vui ḷng được mà đă loại bớt một ẩn số trong bài toán bể đầu.

Vả lại, chàng định bỏ cuộc luôn, yêu đương thú vị hơn nhiều, tội ǵ phải thắc mắc những chuyện không đâu bởi có thể bà cụ điên chỉ v́ điên vậy thôi, chớ không hề có tấn bi kịch nào  cả.

Vậy, chàng yêu.

Đă hăm ba tuổi rồi mà Lưu chưa yêu thật sự lần nào cả. Có những người chàng gặp gỡ t́nh cờ rồi v́ không t́m lại được họ, v́ bận việc nầy, việc nọ, chàng bỏ trôi luôn. Có những cô gái quen mà không vừa mắt. Có những cô gái vừa mắt và cũng quen, nhưng lại không được nết na.

Người đẹp sao quá nhiều, ở đất Sàig̣n nầy và vào thời buổi đua đ̣i ăn diện nầy, nhưng t́m một người để mà yêu cũng khó lắm thay!

Giờ đă t́m được th́ yêu vậy.

Nhưng yêu là sao nhỉ? Là nhớ, là thương chăng? Nếu chỉ giản dị có thế th́ chàng đang yêu. Chàng thương Liễu ghê lắm, cứ muốn ẵm Liễu lên, mà Liễu phải nhơng nhẽo như một đứa em bé kia, để cho chàng vỗ về, năn nỉ. Chàng nhớ Liễu ghê lắm. Mới gặp nhau khi sáng đây, mà giờ ngồi lại bàn để ăn cơm trưa, chàng đă nghe thèm trở vào ngôi nhà ở đầu đường Hàng Thị rồi. “Tối nay, tối nay ḿnh sẽ đi thăm Liễu”.

Nhưng không lẽ chỉ giản dị có thế.

Đành rằng rồi đôi bạn sẽ đi đến chỗ gần gũi xác thịt, bằng hôn nhơn hay ngoài ṿng lễ giáo, nhưng đó là chuyện sau. Trong giai đoạn nầy phải c̣n cái ǵ. Nhưng cái ǵ kia?

Lưu không biết cái ấy nhưng cứ nghe rằng như thế nầy chưa đủ, chưa trọn vẹn là một mối t́nh, và cứ mang máng cảm thấy rằng c̣n cái ǵ.

Mẹ của chàng th́ ngược lại, vui tươi ghê lắm, chớ không phải tư lự như chàng bây giờ.

Lưu nh́n mẹ, hơi ngạc nhiên. Bà cầm đũa lên rồi nói với ông:

-     Tôi vừa bước vô pḥng là nghe nó kêu “Má!” liền. Tôi mừng suưt bay bổng lên khỏi mặt đất. Cứ ngỡ ḿnh mất luôn một đứa con, không dè mà...

Th́ ra, khi sáng mẹ chàng đă đi thăm em gái chàng.

-     Nó khỏi rồi hả má? Nhưng nó ăn uống có nhiều hay không?

-     Cũng chưa thật khỏi đâu. Nó chỉ nhận diện được tao thôi, chỉ nhớ ra ba mầy với lại mầy, hỏi thăm hai cha con mầy rồi th́ nó nói xàm trở lại, không trúng chỗ nào hết.

-     Nhưng bà có hỏi nhà thương...

-     Có chớ. Họ nói có nhiều hy vọng lắm. Dẫu sao nó cũng bớt tiều tụy v́ nó đă chịu ăn uống như thường.

-     Nghe bà nói, tôi mới dám bàn về nó chớ thật ra mấy tháng nay, tôi trốn câu chuyện, khiến bà cứ ngỡ tôi không thương con, không hỏi thăm hỏi lom ǵ nó hết.

Tôi đi thăm nó trên ấy có một lần mà đă mất hết tinh thần, không phải tại thấy nó, mà tại thấy một việc khác.

-     Ba đă thấy ǵ?  Lưu hỏi cha.

-     Tao thấy một người đầm già.

-     Ba thương đầm lắm bả? Như chị sáu Nhiệm?

Lưu hỏi rồi cười ngất. Cả nhà cũng cười với chàng sau lời nhắc nhở nầy.

Chị sáu Nhiệm là chị họ của chàng, nhưng cao niên gần bằng mẹ chàng lận. Năm ấy, hồi c̣n Tây ở đây, chị từ dưới tỉnh lên chơi.

Nhơn dịp có một chiếc tàu buôn lớn và mới đóng xong, hạ thủy đi chuyến đầu qua Viễn Đông ba chàng đưa cả nhà đi xem tàu.

Năm ấy chàng mới có mười ba, nhưng biết tiếng Pháp nên làm cái công việc d́u dắt được.

Thấy thủy thủ người Pháp rửa hông tàu bằng bàn chải và sà-bông[22], chị Nhiệm thương xót đến rơi lệ. Chị kêu than lên:

-          Trời ơi, sao họ bắt “ông” Tây phải làm công việc của “cu-ly[23]?

Chị đă quen thấy Tây làm chúa ở đây, như một số người ḿnh, và thương xót người Tây khổ hơn là người ḿnh khổ.

Cha chàng không cười nói:

-          Tao đâu có óc nô lệ như con Nhiệm. Chẳng, tao không dè có đầm nằm dưỡng bịnh trên ấy, nên tao ngạc nhiên, hỏi thăm người nhà thương, nhờ vậy mà biết một điều rất đáng thương.

Người đầm ấy vào nằm ở đó năm 1950. Vợ của một công chức cao cấp. Tới năm 1954 Tây phải về Tây hết - nghĩa là quân đội và công chức của họ - th́ bà vợ ấy bị bỏ rơi lại.

Dĩ nhiên là ông chồng không bạc bẽo lắm, nhưng làm sao mà đưa người điên đi như đi du lịch cho được; điên tại xứ nào, ở luôn xứ đó thôi chớ.

Nhưng ḿnh không làm sao mà khỏi đau ḷng khi biết một kẻ bị gia đ́nh bỏ rơi.

-     Nhưng nhà ḿnh có bỏ rơi con Bích đâu - Mẹ chàng căi.

-     Đành vậy. Hiện giờ th́ ḿnh không bỏ rơi nó. Nhưng tôi với bà đâu có sống hoài. Nếu nó không lành bịnh th́ ngày kia...

-     C̣n thằng Lưu đây chi.

-     Thằng Lưu nó sẽ có vợ, có con rồi bận sống, nó quên em nó đi chớ. T́nh anh em đâu có được như t́nh mẹ con.

Lưu không đính chánh lời của cha chàng, v́ ư thức về ḷng người, chàng không dám tin chắc rằng chàng sẽ “thương hoài ngàn năm” như ông nội của Liễu, mà nhứt là v́ chàng bận nhớ Liễu.

Câu chuyện điên nào cũng nhắc đến bà nội của Liễu, rồi tới Liễu. Có lẽ ngày kia, nội cái địa danh Biên Ḥa hoặc Bà Chiểu, cũng đủ làm cho chàng thẫn thờ và về sau nầy, nếu chẳng may, việc không thành th́ có lẽ chàng sẽ giựt nẩy ḿnh khi nghe ai thốt lên địa danh Hàng Thị chẳng hạn, giựt nẩy ḿnh rồi bồi hồi thương tiếc một mối t́nh tan vở.

Chàng nghe chàng đă yêu đậm đà rồi, mặc dầu cứ khó chịu v́ cảm giác rằng c̣n thiếu thiếu cái ǵ.

*

*       *

Liễu đă hóa thành nghệ sĩ thật rồi, nhưng không phải nghệ sĩ trong ngành họa đâu. Nàng thành thi sĩ.

Ừ, tại sao người con trai y phục màu xám tro biệt dạng luôn, không trở lại nữa?

Nửa tháng qua rồi, kể từ buổi sáng mà đôi bạn tắm nắng và nàng chợt hiểu rằng hắn yêu nàng, chợt nghe rằng ḷng nàng đang đi thơ thẩn trong giấc mơ yêu nhẹ nhàng của thiếu nữ, đă dừng bước lại nơi một người.

Sự rung động đầu mùa đă biến đổi cả tánh t́nh nàng trong mấy ngày đầu, sau buổi sáng “lịch sử” ấy.

Lạ quá, tinh thần và xác thịt liên hệ mật thiết với nhau, chi phối lẫn nhau chớ không phải cái nầy làm chúa cái kia, hoặc cái kia làm chủ tể cái nầy như có hai quan niệm lớn đă tin tưởng như vậy.

Thố lộ kín đáo của Lưu đă làm cho nàng vui rộn lên. Đó chỉ là chuyện ḷng thôi. Vậy mà bạn hữu nàng lại quả quyết rằng nàng đẹp hơn trước nhiều lắm và như là lớn lên th́nh ĺnh, và bề ngang nở ra thêm th́nh ĺnh.

Đó là chuyện trong mấy ngày đầu.

Rồi mỏi ṃn trông đợi bạn, nàng tuyệt vọng lắm. Mà đó cũng là chuyện ḷng thôi. Vậy mà bạn hữu của nàng cũng lại quả quyết rằng trông nàng sao mà già hẳn đi một cách đột ngột.

Liễu như kẻ mất hồn. Nàng không vẽ cây chuối sai màu sắc nữa, mà vẽ cây chuối ra h́nh người, h́nh hai người ngồi tắm nắng bên hàng trụ sứ tráng men tím.

Nàng không cười giỡn trong lớp nữa và co rút lại sống trong thế giới riêng biệt của nàng.

Không thế nào mà nàng hiểu được những mặc cảm và tâm trạng thật của Lưu trong hai tuần lễ khổ sở ấy, khổ sở cho cả hai, chớ không riêng ǵ cho hắn và cho nàng.

Đă bảo hắn không ưa nhà giàu. Hắn cứ lo rằng cô gái ngây thơ kia, giờ c̣n là gái thơ th́ khiêm tốn, dễ thương như vậy, nhưng ngày sau, thành người lớn rồi nàng sẽ có tác phong kiêu hănh, hách dịch và thị đời của nhà giàu.

Không, chàng mơ một người vợ nội trợ, chớ không phải một người vợ mông-đen. Chàng hơi lạc hậu, thích cái nếp phu xướng phụ tùy của Á Đông hơn là sự đồng đẳng của Âu Châu, và sở dĩ chưa yêu lần nào là v́ chàng mâu thuẫn với chính chàng, một mặt th́ mê các cô gái tân thời ở bên ngoài, trong cách trang phục, một mặt th́ sợ họ quá văn minh về cảm nghĩ, về quan niệm 1uyến ái, quan niệm vợ chồng.

Nếu chàng thiếu đạo đức, hễ yêu th́ cứ nhào vô mà yêu, bất kể ngày sau ra sao, không hạp nhau th́ đoạn tuyệt như là vứt đi một chiếc áo cũ, nếu như thế th́ không thành vấn đề.

Nhưng chàng lại ghét các cuộc yêu đương ngoài ṿng lễ giáo lắm rồi, v́ cái họa trong gia đ́nh chàng c̣n mới ràng ràng. Như vậy chàng chỉ có thể yêu Liễu trong hôn nhơn mà thôi.

Mà khi Liễu thành vợ chàng rồi, thành người lớn rồi, Liễu sẽ khó chịu như một số các bà nhà giàu khác hay không?

C̣n cha mẹ Liễu nữa. Ông bà ấy liệu sẵn ḷng gả con họ cho một thanh niên không có tương lai như chàng hay không? Các ông cử nhơn luật ngày nay thất nghiệp nhiều quá, có ông phải đi dạy sử địa ở các trường tư th́ liệu họ chịu để cho con họ sống đời tối tăm, làm vợ một kẻ chỉ xê dịch bằng loại xe hai bánh?

Lưu bị t́nh yêu và dè dặt chèo kéo nhau đến muốn rách ḷng chàng. Chàng đă vô Bà Chiểu nhiều đêm, nhưng lần nào, xe chạy qua khỏi rạp hát Cao Đồng Hưng rồi th́ chàng cũng đâm ra hoang mang, sợ hăi, và rốt cuộc cho xe chạy luôn lên dốc cầu, mượn đường Hàng Sanh để về nhà qua ngă Thị Nghè.

Với lại chàng bị bịnh điên ám ảnh nữa.

Gia đ́nh nào mắc tai họa nào th́ họ chỉ thấy tai họa ấy trong bất cứ do dự nào của đời họ.

Một nhà có con em lỡ bước phong trần th́ họ cứ bị cái họa buôn hương bán phấn đe dọa họ mỗi khi họ nghĩ đến tương lai con em họ. Một nhà có con em tự tử v́ t́nh duyên trắc trở, luôn luôn thấy ống thuốc ngủ, hay cái ṿng thắt cổ hiện lên, mỗi bận có xung đột trong gia đ́nh, giữa người lớn và lớp tuổi trẻ.

Lưu cứ lo lắng rằng Liễu thành một cô Bích thứ nh́ nếu như chàng đi xa quá và rốt cuộc gặp một găy đổ nào.

Nhưng trong địa hạt yêu đương, thường th́ lư trí phải chịu lép vế trước t́nh cảm. Trong một ngàn kẻ đă yêu có đến 999 kẻ liều mà yêu, nhắm mắt đưa chơn mà yêu.

Và kẻ ấy t́m cớ để tự gạt gẫm ḿnh trong cái bước liều ấy.

Lưu tự nhủ thầm: “Nếu cha mẹ nó không khứng gả nó cho ḿnh th́ ḿnh mới hóa điên, chớ đâu phải nó. Phàm những kẻ làm áp lực, họ rất biết cái mức độ tối đa mà áp lực không gây nổ bùng. Họ ép duyên con họ, họ ngăn duyên con họ, tới mức nào đó thôi, liệu khi nào cô bé nổi loạn hoặc khủng hoảng tinh thần th́ họ nhượng bộ. Bằng như mà họ không nhượng bộ tức là cô bé cũng xuôi chèo mát mái với họ, và như thế, cô bé đâu có phải hóa điên mà lo.

“Chính ḿnh sẽ đi nhà thương Biên Ḥa nếu việc không thành, mà như vậy, ḿnh chỉ gây hại cho ḿnh thôi, th́ khỏi phải thắc mắc nữa”.

Thế nên người nữ nghệ sĩ tập sự suưt biến thành nữ sĩ thơ thẩn, chưa kịp hóa đá vọng phu th́ anh chàng thám tử tập sự đă lù lù dẫn xác đến, vào một đêm kia.

Chàng bấm chuông điện và chuông mới reo lên tiếng đầu là đèn ngoài sân được thắp lên liền. Người mở đèn có lẽ đang ngồi sẵn nơi pḥng khách, cạnh cái cửa chánh hay sao mà đèn đă được bật lên tức khắc và liền đó, cửa cũng mở banh ra liền.

Liễu chạy bay ra sân, trước khi cả con chó sau nhà sủa nữa và chị người nhà vừa thấp thoáng ở bên hông th́ thụt vào ngay v́ chị thấy nữ tiểu chủ của chị đă ra cổng trước chị mất rồi.

-     Dữ hôn, Liễu nói, giọng hờn dỗi,  tưởng anh không bao giờ để chơn tới xóm nầy nữa chớ.

-     Hổm nay anh cúm em à.

-     Ủa, người lớn mà cũng cúm nữa sao? Em ngỡ chỉ có trẻ con như em mới cúm thôi chớ.

Giọng của Liễu bây giờ ranh mănh và hóm hỉnh rất tức cười.

-          Thôi mà người lớn, người lớn oán làm chi mà dai lắm vậy. Vả hiện giờ “em” rất giận người lớn mở đèn sân.

-          Phải tiếp anh long trọng chớ, kẻo anh lại trách là thiếu lễ độ, rồi anh không đến nữa.

-          Đèn sân sáng quá sức. Anh không ưa làm cái đích cho người qua đường nh́n rơ quá như vậy. Hơn nữa, anh muốn thấy em một lần dưới ánh trăng.

-          Anh cứ đứng đây, để em vô tắt đèn. Nhưng nếu anh sợ sáng th́ từ rày phải có ám hiệu ǵ chớ ở đây vắng lắm, phải đề pḥng mới được.

-          À, anh quên mất điều đó. Thôi, em tắt đèn sân đi rồi hẵng hay.

Liễu chạy bay vào thềm, vói tay vào trong mà tắt đèn, rồi khép cửa chính lại từ bên ngoài.

Đôi bạn sánh vai nhau mà đi qua thảm cỏ rồi cả hai không rủ nhau, mà đều thót lên ngồi ở đầu rào, chân tḥng ra ngoài phía rạch.

Trăng mọc ở hướng đông, tức sau nhà. Nhưng chị Hằng chưa lên cao mà ở hướng ấy cây bần mọc nhiều quá nên mặc dầu đêm nay cũng nước lớn đầy “mà”[24], nhưng họ chỉ thấy “cây lồng bóng[25] mà không được thưởng thức cảnh “vàng gieo ngấn nước”.

-          Sao hổm nay hổng vô?

Liễu hỏi trống không, không có tiếng xưng hô, khiến Lưu nghe chàng thân với bạn hơn hôm trước nhiều lắm.

-          Hăy khoan. Nói về ám hiệu cái đă. Em muốn ám hiệu ǵ?

-          Em đâu có biết.

-          Vậy anh sẽ bấm chuông hai tiếng ngắn, tiếng thứ ba rất dài.

-          Đồng ư. Con chó nó đă quen hơi anh rồi, hôm anh ăn sáng ở đây. Rồi nó sẽ quen với giọng chuông của anh.

-          Nó quen được với giọng chuông sao?

-          Được chớ. Mỗi người có mỗi lối bấm chuông khác nhau, ḿnh không phân biệt được mà nó nghe th́ biết ngay. Chẳng hạn nó nghe tiếng chuông của ba, nó ngoắc đuôi lia lịa chớ không hề sủa.

Một lần nữa Lưu nghe sung sướng vô cũng. Liễu nói “ba” chớ không nói “ba của em”. Có lẽ nàng ăn nói sai mẹo luật, theo con trẻ, chớ không có ư ǵ khác, nhưng cái “ba” ngắn ngủn ấy lại có nghĩa là “ba của chúng ta” theo mẹo văn phạm, ít lắm là của riêng miền Nam.

-     Thế nào, Lưu hỏi đùa, người lớn hổm nay có lớn thêm phân nào hay không? À, em đo bao nhiêu?

-     Một thước năm mươi lăm.

-     Năm tới, em sẽ cao một thước sáu. Em mang giày cao gót nguyên ta-lông th́ sẽ cao một thước bảy mươi hai, em cao hơn cả đàn ông nữa.

-     Ừ, nhưng chỉ cao hơn đờn ông lùn thôi, chớ không thể cao hơn anh.

-     Cao hơn anh chắc ăn, anh chỉ có thước sáu mươi lăm thôi.

-     Như vậy th́ một là anh cũng nên đi giày cao gót, hai là em hy sinh phân nửa ta-lông.

Đôi bạn cười x̣a với nhau, Liễu trách:

-     Em tức ḿnh lắm đó nghe hông.

-     Tức ḿnh cái ǵ?

 

-     Hổm nay trăng mùng mười, trăng mười hai, anh không vô chơi để ta ngồi ở đây được vài lần. Nay đă mười sáu rồi, mai mốt anh có vô nữa, tới lúc anh về trăng cũng chưa mọc.

-     Em khéo lo, trăng khuyết rồi trăng lại tṛn, tháng nầy ta không được hưởng th́ tháng sau.

-     Nhưng cũng mất hết một mùa trăng.

-     Em nè, h́nh như em gầy hơn hôm trước, có đúng hay không?

-     Em không có cân, nhưng chắc là gầy hơn.

-     Sao vậy?

-     V́ em thức khuya.

-     Thức để làm ǵ?

-     Tại mất ngủ.

-     Nguyên nhơn?

Liễu đă khỏi được chứng mất ngủ của tuổi dậy th́ rồi. Cơ thể nàng trưởng thành sớm hơn các thiếu nữ khác chớ nhiều cô cậu cho đến mười chín vẫn c̣n mất ngủ.

Nàng mất ngủ v́ cứ tưởng nhớ tới Lưu, trên giường, sau khi mong ngóng chàng suốt mỗi đầu hôm. Nhưng nàng chỉ có thể giải thích láo thôi, láo nhưng thật phần nào.

-     Em cứ băn khoăn về hội họa, thao thức hoài.

-     Sao lại băn khoăn về cái mà em đă làm mỗi ngày bảy tiếng đồng hồ?

-     Anh không biết đâu. Hay anh biết mà làm bộ hỏi cho vui. Không băn khoăn sao được khi mà hai bức tranh, một bức vẽ giống hịt như ảnh thật, một bức bôi lọ lem lên bố, mà các ông thầy nói cả hai bức đều có giá trị.

Cái đó đă điên đầu sơ sơ rồi, điều nầy mới là muốn đi Biên Ḥa luôn. Họ chia ra làm ba phe, một phe th́ nói như trên, phe thứ nh́ nhứt quyết rằng chỉ có bức tranh bôi lọ lem mới có giá trị, phe thứ ba binh vực tới cùng bức tranh vẽ giống cảnh thật như chụp h́nh. Lộn xộn trí óc em quá.

-     Th́ em thích thứ nào, cứ theo phe ấy là xong chớ ǵ.

-     Ác lắm là cả ba phe đều biện luận hữu lư.

Lưu cười ngất mà rằng:

-     Anh không dốt lắm về chuyện ấy đâu. Bây giờ em chỉ mới băn khoăn sơ sơ vậy thôi, vài năm nữa em sẽ phải uống cà-phê đen để thức mà t́m ṭi, mà sáng tạo.

-     Th́ em đă uống cà-phê đen rồi.

-     Sớm dữ vậy? Em mà đă sáng tạo ǵ đâu.

-     Sáng tạo chớ. Em biết rằng chưa ra tṛ trống ǵ nhưng cứ thích sáng tạo.

-     Mệt lắm, các anh, các chị nghệ sĩ!

-     Làm thầy căi như anh mà khỏe ru hớ? À, trường anh chắc các chị đẹp lắm hả?

-     Đẹp thua em.

-     Thôi đi. Em có quen với mấy chị văn khoa, đẹp số dách.

-     Cũng thua em tuốt.

-     Nịnh!

-     Không tin th́ thôi.

-     Anh c̣n thiếu nợ em tới hai câu hỏi.

-     Ǵ với lại ǵ?

-     Cái chuyện “Câu lạc bộ bảy người” với lại tại sao hai tuần nay anh không vô chơi.

-     Anh không vô chơi v́ nằm nhà, anh nhớ em. Mà nhớ thú vị lắm, thú vị hơn cả gặp nhau nữa.

-     Mồm mép thầy căi nói xuôi cũng được mà nói ngược cũng trôi. C̣n chuyện “Câu lạc bộ”...

-     À, đó là một chuyện trinh thám Ăng-lê trào lộng.

-     Trinh thám mà lại trào lộng?

-     Ừ. Câu chuyện như thế nầy.

“Có bảy người bạn kia, nam có, nữ có, cả bảy đều có học một khóa trinh thám hàm thụ tốc hành”.

Liễu cười rất gịn mà rằng:

-     Trinh thám mà cũng hàm thụ được?

-     Cái ǵ cũng được tuốt. Anh thấy họ quảng cáo dạy đờn, dạy nhảy đầm hàm thụ th́ c̣n cái ǵ lại không thể hàm thụ? À, họ học trinh thám rồi họ lập một nhóm trinh thám tài tử, lấy tên là “Câu lạc bộ bảy người”.

Nhóm vừa lập xong th́ một án mạng xảy ra trong thành phố của họ.

Đó là một án mạng bí mật cổ điển, nghĩa là thủ phạm để lại những dấu vết rất là mong manh nên các tay thám tử nhà nước không làm sao mà truy ra căn cước của hắn cho được.

Bảy người trong bọn đều lăn xả vào vụ đó để thử tài họ.

Nghề trinh thám khoa học bây giờ, người ta dùng rất thường hai khoa diễn dịch và qui nạp để t́m ra thủ phạm.

Một nhơn viên lỗi lạc nhứt trong nhóm, một người nữ sau nhiều ngày diễn dịch và qui nạp, nàng đi tới nàng, nghĩa là nàng t́m thấy rằng thủ phạm chỉ có thể là nàng mà thôi, bởi hễ diễn dịch th́ phải đi tới kết luận đó.

-     Mà có quả thật như vậy hay không?

-     Không, truyện đùa mà.

-     Buồn cười ở chỗ nào?

-     Truyện nầy hơi khá trí thức, nên hơi khó hiểu. Nguyên diễn dịch và qui nạp là hai khoa suy luận rất khó sử dụng, lơ mơ một tí là sai bét. Tác giả muốn đùa các tay biện luận mà căn cứ trên những yếu tố không vững để rồi đi tới kết luận sai.

-     Nhưng hôm trên nhà thương th́ anh suy luận đúng v́ bắt đầu từ những yếu tố đúng.

-     Chuyện lặt vặt th́ như vậy nhưng không biết chuyện lớn ra thế nào.

-     Nhưng h́nh như anh có khuynh hướng nói đùa, nói bóng nói gió về những vấn đề trinh thám.

-     Ừ. Cái ngành của anh phải biết chút ít về các truyện trinh thám, truyện giải trí của người thường, nhưng đôi khi là tài liệu tham khảo của các ông ṭa, các vị luật sư.

-     Em đâu có dè mà ngộ quá như vậy. Em cứ đinh ninh rằng truyện trinh thám là loại tiểu thuyết của chị bếp, con sen.

-     Cũng đúng phần nào. Nhưng có truyện trinh thám ba xu mà cũng có truyện trinh thám giá trị. Cũng như hội họa của em vậy mà! Có những bức “Sơn thủy” hoa ḥe rất khéo tay, bán năm mươi đồng trên vỉa hè, mà cũng có những bức tranh giá bạc triệu.

Bây giờ trăng đă lên khỏi ngọn bần, và rời khỏi ngọn cây phượng vĩ mọc gần họ nhứt và vàng đă “gieo ngấn nước” rồi.

Không ai bảo ai mà cả hai người bạn trẻ nầy đều im lặng bởi v́ ai cũng thích làm thinh và ai cũng thấy rằng sự im lặng là cần.

Họ thích v́ cảnh thơ mộng nầy hùng biện hơn bất kỳ lời hoa gấm, lời thêu phụng vẽ rồng nào, chớ đừng nói là lời đùa cợt. Nếu đang nói chuyện văn nghệ, chắc họ cũng nín đi, huống chi câu chuyện vừa qua lại chỉ có một một câu chuyện trào lộng.

Cả hai đều muốn ḷng của bạn ḿnh ḥa điệu với cảnh v́ họ chợt nhớ ra rằng họ đă yêu, nhưng chưa ai nói điều ǵ, mà đây là cái cảnh giúp họ dễ nói hơn hết.

Có nhiều người, cả nam lẫn nữ, sống tự do một ḿnh, vậy mà không làm sao họ tỏ t́nh được với nhau trong nhà, giữa một pḥng khách, mặc dầu họ không ngại nhơn chứng nào nghe thấy cả.

T́nh cảm nơi con người luôn luôn có, nhưng loài người đă sống với thiên nhiên hàng triệu năm rồi, nên có gần thiên nhiên, t́nh cảm của họ mới nhạy được, có lẽ nhờ thiên nhiên có tiết ra hơi khí bí mật nào kích thích t́nh cảm chăng, chớ ván, gỗ, gạch, xi-măng bê-tông không thuận lợi cho sự biểu lộ tâm hồn chút nào.

Đây, cái mà Lưu nghe c̣n thiêu thiếu trong cuộc yêu đương là cái nầy, là sự tỏ t́nh của chàng với bạn của chàng. Yêu đơn phương không c̣n là yêu nữa. Mạch nước t́nh cảm ấy phải chảy, và nhứt là phải gặp mạch nước t́nh cảm của người thứ nh́ để rồi hai mạch giao lưu với nhau chớ mạch yêu hễ đọng lại th́ khô cạn đi.

Cho đến đỗi những mối t́nh suông, tức là những mối t́nh mà trong đó người ta yêu trong sạch, yêu trong tinh thần mà thôi, chớ không gần gũi về xác thịt, mà cũng phải song phương chớ không thể đơn phương được.

Yêu mà không nói, yêu trong câm lặng, t́nh yêu hóa ra một niềm tiếc nhớ không nguôi thôi chớ không thể là t́nh yêu.

Vâng, chàng phải nói với Liễu nỗi ḷng của chàng mà không lúc nào nói mà hợp cho bằng lúc nầy.

Riêng Liễu th́ nàng cũng chợt nghe rằng c̣n thiêu thiếu cái ǵ, và chợt thấy ngay rằng món thiếu ấy là một lời nói của Lưu, không cần nói thẳng ra một cách trắng trợn nhưng vẫn phải rơ nghĩa hơn những ǵ mà chàng nói với nàng hổm nay, tuy nàng hiểu, nhưng không dám tin lắm là ḿnh không hiểu lầm, nhứt là nàng không nghe sung sướng bằng được nghe một lời nói không thể ngộ nhận được.

Không phải đây là lần đầu tiên mà Liễu ngồi trên đầu rào nầy vào một đêm trăng. Nàng đă chờ trăng lên từ hai năm nay rồi, không biết chờ để làm ǵ, nhưng lần nào nàng cũng bâng khuâng buồn một nỗi buồn vô căn cứ như là nhớ ai, rất xa, quen thân nhau lắm mà chưa biết mặt.

Người quen mà chưa biết ấy, ngày nay nàng đă biết rồi, đă mong đợi hắn, đă nghĩ tới hắn hằng ngày, hằng đêm.

Y như Lưu, nàng đă thương, đă nhớ, nhưng cũng đă nghe c̣n thiêu thiếu cái ǵ. Và y như Lưu, nàng vụt thấy cái thiêu thiếu ấy là một lời, một câu nói rất ngắn của Lưu.

Đă mấy lần Lưu toan nói, nhưng lại thôi. Chàng không nhát gái, vả nếu có nhát bao nhiêu, chàng cũng dám nói, v́ chàng cũng tin chắc rằng Liễu đă yêu chàng, chàng không phải nói ǵ cho nhiều, cho hay mà ngại lời. Nhưng chàng vẫn cứ làm thinh.

Không làm sao mà h́nh ảnh hai người già nh́n nhau câm lặng trong một căn pḥng bịnh ở nhà thương điên Biên Ḥa bị xóa nḥa trong trí chàng được, và không làm sao mà nỗi hồ nghi về một tấn bi kịch trong gia đ́nh nầy được rứt bỏ khỏi hẳn trí chàng. Nỗi hồ nghi ấy đă trở thành một nốt ruồi, đốt, phá, cắt xong, nó lại mọc trở lại. Nó là một cái đeo, mà cái đeo ấy cắt rồi th́ để thẹo, mà thẹo cũng là một dấu vết không phai như cái đeo.

Mặt khác, chàng cũng không sao quên được rằng em gái chàng đă điên v́ t́nh.

Nếu rủi ro cho đời chàng mà chàng khám phá ra điều ǵ không hay, chắc chàng phải xa Liễu, mà hễ chàng xa Liễu sau cuộc tỏ t́nh th́ Liễu sẽ nối gót Bích.

Đôi bạn ngồi gần nhau, suưt chạm nhau. Chàng nghe được hơi thở của Liễu v́ sự im lặng quá hoàn toàn, hơi thở nầy mạnh ra và dồn dập mỗi lần chàng cử động.

Có lẽ Liễu vừa sợ hăi mà cũng vừa mong đợi một cử chỉ nào của chàng. Ừ, đôi khi người ta tỏ t́nh không bằng lời nói, mà bằng cử chỉ, chẳng hạn như một cái cầm tay.

Cầm tay? Rất nhiều lần chàng muốn cầm lấy bàn tay Liễu. Liễu mặc áo ngắn tay, bàn tay nàng đặt lên mặt gạch sứ giữa chàng và nàng, bàn tay ấy chỉ cách bàn tay chàng có một phân tây mà thôi.

Có lẽ chàng muốn cầm tay Liễu nhiều hơn là muốn nói nữa, bởi v́ muốn tỏ t́nh yêu của ḿnh bằng lời, chỉ là một ư muốn thôi, ư muốn ấy không bị cái ǵ thúc đẩy quá mạnh như sự thèm muốn cầm tay bạn.

Có ǵ đâu, bàn tay chàng chỉ phải đi phiêu lưu trong một khoảng cách thật là ngắn ngủi, rồi th́ khoảng cách ấy không c̣n là khoảng cách nữa. Hai bàn tay sẽ nói với nhau, nói nhiều lắm, nói rơ và nói mạnh miệng hơn 1à nếu lời được thốt ra.

Hai bàn tay ấy sẽ quyện lấy nhau như cây ṭng và dây cát đằng, như hai con sam, như một thoi sắt với lại một cục đá nam châm.

Lưu rất khổ sở với hai bàn tay của chàng, chớ không yên thân như với cái miệng đâu. Không nói ǵ, chàng vẫn không nghe sao cả, nhưng không làm ǵ, chàng đă phải chiến đấu kinh hồn với chính chàng, với một sức mạnh vô h́nh, mà mạnh mẽ vô biên.

Thèm muốn của chính chàng bị những yếu tố khách quan phụ lực vào, chúng nó xô đẩy chàng một cách tàn nhẫn: chàng nghe được hương của Liễu, nàng không xức nước hoa mà vẫn tiết ra mùi hương, đó là mùi hương người, mùi hương của sự trong sạch thu hút gấp mười hương của các loại nước hoa mắc tiền nhứt. Chàng thấy đôi vế no tṛn trong hai ống quần bi-da-ma [26]tân thời, ngắn và hẹp của Liễu.

Không ai có thể ngờ rằng một cuộc xô xát kinh thiên động địa lại đang diễn ra trong cảnh thơ mộng và im ĺm nầy.

Lưu đă thắng, chỉ tạm thắng mà thôi. Chàng lo rằng đến một khi kia chàng sẽ ngă, nên chàng thấy chỉ trốn mới thoát được.

-     Em!

-     Dạ!

Giọng của Liễu run run, mặc đầu nàng cố ư đáp rất khẽ để cho nhỏ nhoi ra, để tỏ rằng nàng phục tùng người bạn trai của nàng ở mọi mặt, hắn cứ ra lịnh là nàng vâng lời ngay. Mặc dầu vậy, Lưu cũng nghe được sự run rẩy ấy: Liễu đă hồi hộp đến cực độ v́ nàng cũng đinh ninh rằng bạn trai nàng bắt đầu nói.

Cái tiếng “Em” mà hắn kêu lên, êm dịu quá, thương mến quá, thân thật là thân, khác hẳn với những tiếng “Em” vô hồn của mọi lần gặp nhau khác, th́ c̣n ngờ ǵ nữa, nếu đó không phải là lời giáo đầu cho một câu c̣n êm dịu hơn, c̣n thân mật hơn nhiều.

-     Em!

-     Dạ!

-     Đă khuya lắm rồi. Thôi anh về nhé.

Không tiếng vang. Liễu chết lặng v́ quá thất vọng. Và nghẹn ngào v́ tức giận.

Trong giây phút, Lưu hối hận và nghe thương yêu bạn hơn trước bội phần. Từ năy giờ họ ngồi cạnh nhau, cả hai đều nh́n tới trước. Th́nh ĺnh chàng quay lại nh́n ngây ngất gương mặt của Liễu ở chiều nghiêng và cứ muốn đặt tay lên vai nàng, kéo nàng vào người chàng.

Chắc Liễu sẽ ngă đầu vào ngực chàng rồi oà lên mà khóc.

“Trời ơi nguy mất rồi”, Lưu tự nói thầm như vậy, rồi lẹ như chớp, chàng rút chơn lên, ngồi chồm hổm trên đầu rào trong nữa giây, đoạn nhảy xuống sân cỏ.

Thế là thoát, tuy chàng c̣n đứng đó, hai bàn tay c̣n vịn đầu rào và bàn tay gần gũi tay của Liễu vẫn nằm y chỗ cũ, nhưng chàng biết rằng ḿnh đă thoát.

Chàng thoát được bởi đă trót dứt khoát rồi, ít lắm là trong đêm nay. Nhảy xuống sân là quyết đi về, quyết đi về mà c̣n nói cái ǵ, c̣n làm cái ǵ, mười phần chắc thất bại hết chín. Liễu nó đang tức giận, và tánh con gái rắc rối lắm, nó hờn dỗi và sẽ trở mặt mắng cho chàng một trận chàng sẽ vuốt mặt không kịp.

Nhưng chàng c̣n chưa biết tính sao để trở gót, bởi chủ nhà cứ ngồi trơ ra đó, không lẽ chàng cứ bỏ đi, th́ may quá, Liễu cũng rút chơn lên, cũng ngồi chồm hổm đoạn nhảy lui xuống sân.

Nàng có tự ái của nàng và không muốn để anh con trai nầy đoán biết t́nh cảm của nàng trong giây phút nầy, nó là sự thất vọng.

-     Anh về à? Thế là đă qua một mùa trăng!

-     Ồ, em khéo tiếc th́ thôi. C̣n biết bao nhiêu mùa trăng nữa.

Liễu không nói, lặng lẽ tiễn bạn ra tới cổng rồi thôi. Nàng c̣n tức giận, lại cố ư làm cho Lưu hiểu rằng: “Ừ, nhà ngươi không cần th́ ta đây há cần lắm sao?”

Và Lưu đă hiểu, nhứt là khi chàng đạp máy th́ cổng từ từ đóng lại.

Trên đường về, đến hai lần, người sinh viên luật khoa nầy suưt gặp tai nạn: Hắn thẫn thờ v́ ngẩn ngơ tiếc.

“Ḿnh đạo đức một cách ngốc quá! Chưa chắc ǵ ḿnh sẽ khám phá ra cái ǵ đă cũ đến nửa thế kỷ, và chưa chắc điều khám phát ấy lại là một điều xấu xa của gia đ́nh người ta mà nhứt là chưa chắc ǵ Liễu lại hóa điên nếu ḿnh không tiếp tục yêu nó v́ khám phá ấy.

“Chán vạn cô gái bị t́nh phụ mà chỉ có vài cô mới điên thôi và vài cô mới tự tử thôi. Con gái đời bây giờ lại càng khó điên và càng không dám tự tử hơn con gái thời trước nữa.

“Bề ngoài tuy họ bồng bột, có vẻ đa t́nh đa cảm hơn con gái thời trước, như người chị họ của ḿnh chẳng hạn, nhưng t́nh cảm của họ hời hợt nông cạn lắm. Với lại họ dám kêu than khóc lóc chớ không ngậm câm mà chịu nhịn như con gái thời trước, thành thử uất hận, đau khổ của họ được tháo trút, họ rất khó điên, khó chết.

“Mà cuộc đời bây giờ cũng vui hơn, thú hơn, làm cho họ mến tiếc hơn, và con người bây giờ cũng hiểu biết rộng răi hơn, con gái bị t́nh phụ không phải là người “hết xài” nên họ c̣n hy vọng làm lại cuộc đời th́ điên và chết làm ǵ.

“Nhưng thôi, đă trót bỏ qua dịp tốt th́ chờ đợi dịp tốt khác. Cây cầu chưa bị chặt đứt kia mà! Có lẽ đêm nay nó khóc, nó rủa ḿnh tan nát ông bà hết, nhưng rồi nó lại tha thứ và cũng chưa có ǵ đổ vỡ đâu”.

Về nhà, vào giường ngủ. Lưu lại nghĩ đến điều khác là bí mật gia đ́nh của Liễu, bí mật ấy nếu có th́ dấu vết của nó ở trong nhà, mà chàng với Liễu th́ cứ gặp nhau ngoài sân.

Lần tắm nắng th́ không nói ǵ bởi đó là sáng kiến của Liễu, chàng không từ chối được, chớ lần tắm trăng nầy, thật là một sai lầm của chàng v́ chính chàng đ̣i tắt đèn sân để hưởng trăng.

“Không, từ rày sắp lên, có tới thăm nó, ḿnh sẽ đ̣i vào nhà, cho dẫu đến mùa trăng tới, ḿnh cũng không bao giờ thèm “chờ trăng lên nữa”.

Đêm nay t́nh của Lưu đối với Liễu không tinh khiết như từ bao lâu nay nữa. Thật là mâu thuẫn một cách kỳ dị. Khi đôi bạn yêu nhau mà không giữ ḿnh được, th́ có xa nhau, họ nghĩ đến nhau một cách trong sạch.

Nhưng nếu họ đứng đắn một cách miễn cưỡng th́ bề ngoài được cứu văn, coi như họ yêu không tội lỗi, vậy mà tâm trí họ lại vẩn đục những ư nghĩ không hay chút nào.

Xác thịt rất là khốn nạn. Đừng tưởng thắng được nó rồi nó ngoan ngoăn đầu hàng đâu. Không, trái lại nữa, nó trả thù bằng cách hành hạ ta tới cùng, cho bỏ ghét, làm cho tâm hồn ta nhơ bợn, nhầy nhụa, nó mới nghe cho.

Chàng thao thức, trằn trọc mà hối tiếc đă không làm xằng để bây giờ cứ phải nghĩ xằng.

Cái việc làm xằng của chúng, nếu nó xảy ra cũng không là một tội lỗi lớn lắm. Bất quá là hai đứa siết tay nhau, bất quá là chàng đă hôn lên tóc, lên trán bạn chàng vài cái chớ không có ǵ. Nhưng chàng đă không can đảm làm thế th́ bây giờ chàng cứ nghe dư hương của Liễu. Cứ thấy là dư ảnh khêu gợi và cứ tưởng mạnh và nhiều về những điều không tốt chút nào.

Để xua đuổi đạo binh tà, chàng lập chương tŕnh sắp tới, chương tŕnh mà chàng phải thực hiện ngay hôm sau, đêm sau, hay ít lắm cũng vài ngày tới đây, để tạ tội với Liễu. Không, không phải tạ tội, chàng có làm tội ǵ đâu, mà để xí xóa nỗi hờn dỗi mà chàng đă gây ra với Liễu.

Và chàng ngủ quên được khi chương tŕnh nầy được nghiên cứu gần xong.

*

*       *

Lưu bấm chuông điện theo ước lệ đă giao kết với Liễu tối hôm qua, hai tiếng đầu thật ngắn rồi tiếng sau dài.

Chàng ŕnh cửa chánh và cứ chờ nó mở banh ra. Nhưng con chó đă sủa lên mấy tiếng rồi mà chưa thấy ǵ cả, rồi th́ chị người nhà xuất hiện ở sân bên hông.

Chị ta thấy dạng chàng, nhận diện được ngay, cúi đầu chào chàng rồi trở bước liền.

Năm phút sau, cửa mới mở và chị ấy mới ra sân để mở cổng.

Chàng có cảm giác rằng ḿnh tới một nhà xa lạ, hay chỉ mới lần đầu, chỉ khác lần đầu là chị người nhà không hỏi chàng là ai.

Chàng theo chị ấy vào nhà và thấy pḥng khách trống trơn.

Năm phút sau nữa, cô bé hờn dỗi mới xuất hiện, trong chiếc áo dài ta trắng mà chàng thấy nàng mặc lần đầu.

Lưu buồn cười quá. Cô bé thay áo mà quên thay quần và chiếc quần bi-da-ma ngắn may bằng vải bông đang chửi nhau với hai cái vạt áo quá dài của cô ta.

Không chắc ǵ mà cô gái nhà giàu nầy lại không có kimono. Nếu muốn lịch sự với một người khác không thân mà khỏi bắt người ta đợi lâu, th́ người tiếp khách cứ tṛng chiếc kimono vào là tiện lợi nhứt, đă kín đáo lại không tốn th́ giờ.

Có lẽ Liễu đă cố ư làm thế cho chàng thấy rơ ràng nàng khách sáo tức không thèm thân mật nữa.

Lưu không lo sợ lắm v́ chàng lớn tuổi hơn Liễu nhiều, có kinh nghiệm về ḷng người rồi, các em bé dễ giận hờn dai, nhưng trái lại cũng mau nguôi và rất dễ dỗ, em nhỏ mà!

Không có reo mừng, không có tiếng “Anh!” thương mến nữa, và tất cả chào hỏi được tóm tắt lại trong một cái gật đầu lặng lẽ.

Lưu lầm ĺ, không thèm đợi chủ nhà mời, cứ ngồi xuống và đặt cái gói lên bàn. Cái gói nầy làm cho chủ nhà ngạc nhiên 1ắm. Nàng cũng làm thinh, ngồi lại trước mặt Lưu, rồi chị người nhà bưng ra hai ly nước lạnh.

Lưu lên tiếng trước:

-          Anh tới măi, em có bực ḿnh hay không?

-          Cũng tùy, Liễu đáp.

Không ḥa mà cũng không chiến. Nàng thấu cấy, hễ địch sợ mà bỏ cuộc th́ thôi cũng xong, bằng hắn không sợ th́ nàng thua vậy. Ḥa ngay th́ tự ái của nàng bị tổn thương1ắm, c̣n khai chiến, liệu đổ vỡ rồi phải tiếc chăng?

-          Ừ, cũng tùy anh làm bực ḿnh Liễu hay không. Nhưng anh sẽ về ngay, Liễu khỏi phải tiếp anh lâu.

Liễu c̣n hờn, nhưng lại sợ hắn về ngay. Nàng chỉ muốn hắn gỡ tội thôi để cho nàng tha thứ. Thế nên nàng mỉm cười nói:

-          Đừng tưởng về ngay là em khỏi bực ḿnh.

Hăm he đó! Nhưng dầu sao, nàng đă chịu nói cái ǵ, và sự chịu tiếp sứ giả vẫn hơn là một cuộc cắt đứt ngoại giao.

-          Vâng, về ngay không đủ, c̣n phải tránh làm ǵ, nói ǵ không đẹp nữa chớ! Điều anh nói ra đây, không công mà cũng không phạt. Số là đêm qua anh có mua quà cho em mà quên mang đến, đêm nay anh đem vô cho em chớ không có ǵ. Chỉ có bấy nhiêu đó mà thôi.

-          Và anh sẽ về, sau câu ấy?

-          Ơ... hơ... ừ.

-          Nếu vậy, anh không có mục đích thăm em?

-          Anh không đám thăm thường.

-          Như vậy anh trao gói quà nầy cho chị Năm không được hay sao?

Giọng Liễu không mỉa mai mà hóm hỉnh lắm. Nhứt là đôi mắt nàng nó ranh mănh một cách rất dễ mê.

-          Ơ... hơ... đáng lư ǵ th́ như vậy, nhưng anh cũng hy vọng được em tiếp. Nếu em không tỏ ra bực ḿnh lắm th́ anh ở lại hơi lâu một tí để uống miếng nước.

Chàng đă đầu hàng rồi.

Cái lư do mà chàng đưa ra để cắt nghĩa chuyến đi Bà Chiểu đêm nay là lư do láo, v́ món quà chàng chỉ mới mua hồi chiều nầy thôi. Nhưng lời thú nhận sau là thành thật. Nếu Liễu không tống cổ chàng ra ngay th́ chàng rất sung sướng mà ở lại.

Chàng đầu hàng bằng lời thú nhận thành thật đó.

Liễu bật cười rồi th́ không khí tức th́ hết căng thẳng liền.

Nàng đưa tay ra vịn lấy gói quà mà Lưu đă đổi giấy gói, giấy trên ấy có in nhăn hiệu của tiệm bán quà, rồi hỏi:

-     Ǵ đây anh?

-     Em đă sờ tới nó rồi, chắc em đă đoán được.

-     Sách hử?

-     Ừ, sách dễ biết lắm. Nhưng sách ǵ mới được chớ? Đố em biết.

-     Tiểu thuyết trinh thám?

-     Tới phiên em bị trinh thám ám ảnh rồi đó hả?

-     Sách dạy nấu ăn?

-     Không phải, nhưng vẫn có lư hơn là lời đoán trước, tiểu thuyết đâu có lớn khổ dữ vậy, mà cũng đâu có b́a cứng như vậy.

Liễu không chịu đựng nổi lâu hơn, khúc phim treo hơi thở nầy, nên nàng mở gói ra liền.

Sách khổ lớn bằng hai khổ tập học tṛ, b́a cứng bọc vải màu xám, chữ lơm mạ vàng. Nàng đọc tên sách:

Les Non-figuratifs

-     À, sách hội họa. Hay quá!

-     Anh không rơ em thạo ngoại ngữ hay không, nhưng đây là sách h́nh, chữ rất ít. Đây là sưu tập những bản ấn bản sao lại các bức họa danh tiếng của các phái.

-     … Trừu tượng.

-     Đúng. Em, cũng không dốt ngoại ngữ lắm đấy. Chắc các vị giáo sư của em sẽ cho là em đọc quyển nầy quá sớm. Nhưng không sao. Cứ xem chơi vậy thôi. Khó ḷng mà bị ảnh hưởng v́ những cái mà ta không thích, bằng như mà ta thích th́ không có ǵ quá sớm cả.

-     Em thích tranh trừu tượng lắm!

Lưu không hiểu ǵ về hội họa cho nhiều. Chàng thấy những học sĩ phái trừu tượng là những anh chàng loạn trí, và rất hơi hơi lo rằng Liễu không thăng bằng lắm ở tâm trí.

“Nó thừa tự cái “tốc-tốc[27] ấy của bà nội nó chăng?” Chàng tự hỏi như vậy rồi bật cười, khi nhớ ra bà nội ruột của Liễu không có điên, bà cụ trên Biên Ḥa th́ không liên hệ  ǵ với nàng cả.

Em nhỏ đă hết hờn rồi, không phải nhờ quà, mà tại hễ em nhỏ th́ mau nguôi giận vậy thôi.

-     Đêm rồi anh an giấc chớ? - Liễu hỏi.

-     An giấc làm sao cho được mà an. Nếu không có giới nghiêm anh đă ngồi đó tới sáng. Mà hễ thích ngồi đó th́ không thích nằm trong buồng bịt bùng.

-     Không tin. Coi bộ anh không hoan nghinh chị Hằng lắm.

-     Em lầm. Để mùa trăng tới rồi em xem.

-     Ừ, em đợi xem.

Chỉ có đêm nay, Lưu mới biết rơ hết pḥng khách nầy.

Bên phải, có một khu, bàn ghế tủ ǵ cũng đều là gỗ xưa. Bàn tṛn cẩn ốc xa cừ, ghế ngồi cao. Một tủ sách bằng cây mun cũng cẩn ốc xa-cừ, tuy xưa mà đẹp lắm, trong ấy nhiều quyển sách lớn đóng b́a da màu, dựng đứng, quyển nầy cạnh quyển khác trong ba ngăn.

Trên vách treo hai nhạc khí ta mà một có vẻ cổ kính lắm. Đó là một cây tỳ bà, c̣n cây đờn tranh th́ chắc chỉ đồng tuổi với bàn ghế thôi, và cũng cẩn ốc xa-cừ.

-     Ai chơi cổ nhạc trong nhà nầy? - Lưu hỏi.

-     Ấy, đó là những kỷ niệm của bà nội em. Bà nội em chơi đờn tranh và tỳ bà giỏi lắm.

-     Vậy à?

-     Bà nội em rất tài tử, danh từ tài tử phải hiểu là nghệ sĩ đó nghen anh...

-     Ừ, anh hiểu như vậy.

-     Anh hiểu ngay như vậy à? Tại sao...

-     Danh từ tài tử có ba nghĩa, tùy theo câu chuyện mà hiểu, và anh theo dơi câu chuyện em nên anh hiểu.

-     Ừ, bà nội rất nghệ sĩ, bà làm thơ, bà biết vẽ nữa.

-     Bà nội làm thơ chữ nôm phải không em?

Liễu cười rũ rượi một hơi rồi hỏi:

-          Bộ anh tưởng bà nội sống vào thời cụ Đồ Chiểu sao chớ! Em đă nói nếu bà nội c̣n sống th́ năm nay bà nội sáu mươi sáu. Không đời xưa lắm như anh tưởng đâu. Tuy nhiên cũng đặc biệt v́ bà nội có bằng sơ học Pháp-Việt mà thuở đó, phụ nữ mà có cái

bằng ấy là trí thức rồi, hiếm hoi lắm đó. Bà nội làm giáo viên.

À, mà bà nội lớn cũng vậy, hai người là bạn đồng lớp, nhưng bà nội lớn giàu có lắm nên không đi làm việc.

-     À…

Tiếng “À” của Lưu mang một nghĩa mà chỉ có một ḿnh chàng hiểu mà thôi. Nếu Liễu có đoán ǵ, th́ nàng sẽ tưởng bạn nàng muốn nói: “À, té ra là bà nội là người phụ nữ theo Tây học đầu tiên” hay cái ǵ na ná như vậy.

Nhưng không. “À” của Lưu nghĩa là: “À, th́ ra ḿnh biết thêm được nhiều chi tiết có thể rất là quan trọng, có dính líu với những ǵ ḿnh định khám phá”.

Bên cạnh tủ sắt là một cái tủ Bahut[28] kiểu Tàu cổ thời, cũng đóng bằng cây mun, chạm trổ tỉ mỉ, trông như là một bức màn ren với những “rua[29] lẳn mẳn.

Liễu nói:

-     Tất cả đều là dấu tích của một thời, trong Bahut có nhiều lọ sứ cổ lắm. Tuy tẩt cả những thứ ấy không dùng được việc ǵ hết, đến chiếc ghế ngồi cũng làm mỏi chơn, dựa lại rất đau lưng, vậy mà ông nội quư lắm, để dành cho  các món ấy một chỗ sang trọng trong nhà.

-     C̣n sách? Sách của ba hả?

-     Không phải sách đâu. Ông nội làm Đốc Phủ sứ và đó là công báo mà ông nội đóng lại kỹ lưỡng bằng b́a da. Chỉ có bà nội là đọc sách thôi, c̣n ông nội th́ chỉ mê công văn.

Lưu toan đứng lên bước lại xem nhăn sách chơi, nghe vậy th́ không buồn nhúc nhích nữa.

Lưu hỏi:

-     Tối mốt anh đến thăm em, để xem sáng hôm sau đó em có thể đi Biên Ḥa với anh được hay không nhé?

-     Hay! Liễu reo lên. Sao lại không được?

-     Biết đâu em lại sẽ chẳng bận chuyện ǵ.

-     Bận ǵ em cũng bỏ hết, vậy nhứt định chúa nhựt đi Biên Ḥa để thăm chị Bích. Mà đi với anh hả?

-     Cố nhiên.

-     Vậy anh khỏi phải hỏi lại lần chót.

-     Nhưng cấm anh vào thăm em tối mốt à?

-     Đâu có, vu khống đi! Vào th́ vào, mà không cần hỏi ǵ hết em sẽ bỏ hết được để đi với anh. Có chương tŕnh ǵ đặc biệt không?

-     Thăm bà nội, thăm con Bích rồi th́ về. Ta ghé dọc đường ăn trưa, ăn đỡ bánh ḿ thịt quay, cũng như đi cắm trại vậy mà.

-     Hay vô cùng.

-     Đi thật sớm để tránh được một chuyến nắng. Bận về th́ chạy trời không khỏi nắng đó, nhưng biết sao.

-     Ô-kê. Vậy anh vào đây ăn sáng hồi bảy giờ nhá!

-     Đồng ư! Và bây giờ anh xin về đây.

-     Con trai ngoan dữ! Đi lâu sợ má đánh đ̣n hả.

-     Không, ở lâu sợ người lớn bực ḿnh chớ.

Lưu đă nghĩ nhiều đêm rồi về mối giao thiệp giữa chàng và Liễu. Nếu lần thăm ḥa giải nầy mà chàng không bị Liễu hất hủi th́ từ đây chàng sẽ đến thường nhưng không ở lâu.

Ở vừa đủ cạn đầu đề, câu chuyện, chàng sẽ được xem là quí báu và Liễu sẽ lưu lại nuối tiếc mỗi bận chàng ra về. Cho đến nhân t́nh với nhau mà gần nhau lâu quá người ta c̣n đâm ra chán thay, huống chi họ chỉ c̣n trong ṿng bạn hữu thôi. Vợ chồng bị ràng buộc nhau trong bổn phận, phải ở chung th́ không nói ǵ, không biết làm sao khác hơn được chớ ngoài ra bạn bè, nhân ngăi ǵ cũng không nên làm cho nhau bực ḿnh cả.

Hơn thế, ở lại có thể rồi họ sẽ chán cảnh tù túng trong nhà, sẽ đưa nhau ra vườn th́ có ngày chàng sẽ ngă.

*

*       *

Lưu được biết tên và nghề nghiệp của thân phụ Liễu rồi. Đó là một nhà kinh doanh tên tuổi. Và ông Trịnh Đức Long ấy vừa là một nhà thầu khoán to, vừa xuất nhập cảng, vừa làm một kỹ nghệ nho nhỏ là xà-bông đánh răng.

Nhỏ là nhỏ đối với quốc tế ấy, chớ trong xă hội ta, giai cấp tư bản c̣n non lắm th́ một kỹ nghệ cỡ đó là đại qui mô lắm rồi, và nội cái kỹ nghệ ấy không mà thôi, số vốn không dưới mười triệu bạc.

Liễu không có cho biết chi tiết, chỉ nói tên của cha nàng ra thôi và những điều ấy, chàng tự nhiên mà biết, bởi các đại phú thương của ta không có mấy người, nên người nào cũng bị thiên hạ biết rơ cả, ít lắm là về bề ngoài.

Bên trong th́ h́nh như gia đ́nh riêng của ông Long không được êm thắm và hạnh phúc lắm.

Ông có tới bốn cô vợ, và Liễu chỉ là con của bà thứ nh́. Mặc dầu hiện ông đang ở chung với bà thứ nh́ nầy coi như bà chánh, nhưng dầu sao bà ấy cũng chỉ là thứ nh́ thôi.

Bà thứ nhứt, bà vợ tào khang, quê mùa, mà ông ta th́ cần giao thiệp. Bà mẹ của Liễu rất mô-đen[30], biết hai ba thứ ngoại ngữ, và biết khiêu vũ, thạo nghi lễ với xă giao quốc tế, nên bà ấy được làm bà Long thật sự, không có ǵ lạ cả.

Bà chánh vẫn được trọng nể, v́ bà có con trai, người anh cả mà Liễu đă nói đến, cậu nầy được cha mẹ cho đi Pháp để trốn lính, ngay hồi cậu ta mới mười bốn tuổi.

Nghe đâu cậu ta đă điên hết hai năm. Các y sĩ cho rằng đó là một trường hợp rất thường xảy ra. Khi mà một thiếu niên đi du học xa gia đ́nh quá sớm, hắn bị lạc hướng, và sự thiếu t́nh thương làm cho hắn mất thăng bằng về tâm trí.

Nhưng rồi hắn khỏi, học hành như thường trong mấy năm, cho đến lúc hắn trưởng thành mới đậu cái bằng Tú tài I th́ hắn đổ đốn ra, ăn chơi không can được.

Những điều ấy, Lưu cũng đă tự nhiên mà biết chớ chàng chưa hề điều tra về gia đ́nh Liễu, trừ vụ bà nội lớn của nàng.

Những người danh tiếng không c̣n đời tư nữa. Bất kỳ chuyện ǵ thuộc về họ cũng là quốc gia đại sự cả, mà người ta ṭ ṃ để biết, và để phổ biến ra cho đỡ ngứa miệng. Nhứt là chuyện xấu.

Đó cũng là một lối trả thù của quần chúng, ṭ ṃ không ác ư, nhưng một khi biết được rồi, mà nếu có chuyện không hay là họ không tha cho đâu.

Chẳng hạn như vụ cậu bé đi du học. Có thể gia đ́nh cậu cho cậu đi du học v́ chỉ tin rằng nước ngoài dạy giỏi hơn ta thôi. Ấy thế mà họ nhứt định là gia đ́nh ấy cho con đi trốn lính.

 

Đành rằng nhiều gia đ́nh nhà giàu người ḿnh đă cố vận động cho con cái họ xuất ngoại để trốn lính thật đó, nhưng không phải luôn là như vậy.

Và, quần chúng không dung thứ ông Long cũng như họ đă không dung thứ một cặp đào kép danh tiếng kia trong một vụ yêu đương và đánh ghen, chỉ v́ đó là người danh tiếng mà thôi, chớ nếu người thường mà bê bối như vậy, họ chỉ chê cười một ngày rồi quên đi.

Lưu biết rằng họ bịa và thêm thắt ít nhiều, tuy nhiên ông Long hẳn không phải là người hoàn toàn không tỳ vết.

Chàng không thành kiến, không đạo đức triệt để, nên những ǵ chàng biết không làm cho chàng mất cảm t́nh với Liễu, trừ ra trường hợp của bà vợ ba và bà vợ bốn của ông Long.

Đó là hai cô gái, ừ, cả hai người đều chỉ hơn Liễu có ba bốn tuổi thôi, đó là hai cô con gái mà một cô là con nhà lành nhưng không đứng đắn, c̣n một cô là vũ nữ.

Ông Long cần bà hai để giao thiệp th́ cũng cho là được đi, chí như bà ba và bà tư th́ ông ta chỉ bao họ v́ tà dục thôi.

Cái ông Long ấy, Lưu được biết mặt lần đầu tiên vào đêm thứ bảy mà chàng đến thăm Liễu, theo lời hẹn, để nghe nàng xác nhận lại câu chuyện đi Biên Ḥa với chàng ngày hôm sau.

Lưu tới trước, cũng chưa nói ǵ với bạn cho nhiều th́ một người khách đàn ông bước vào.

Y không có nhận chuông và cổng chỉ khép lại thôi chớ không có đóng, nên y vào nhà mà không ai hay.

Có lẽ v́ chiều đường, nên xe đậu ở bên kia đại lộ và chắc là xe tốt lắm, êm lắm, nên nó tới mà cả Liễu và chàng đều không nghe ǵ cả.

-          Ba!

Th́nh ĺnh Lưu nghe bạn reo lên như vậy, nên chàng giựt ḿnh quay lại th́ thấy người đàn ông ấy đang bước qua cửa. Ông mặc đồ lớn, vải rất tốt mà may khéo vô cùng. Đó là một người đàn ông đẹp ít khi thấy, và mặc dầu là một anh con trai không xấu xí, Lưu cũng bỗng đâm ra mặc cảm trước con người thanh lịch đó.

Liễu đứng dậy, chạy ra cầm lấy hai cánh tay của cha, vừa nhảy cà tưng như trẻ con năm tuổi, vừa hỏi:

-     Có má vô hôn ba?

-     Không, má con mệt.

Nàng quay lại chỉ Lưu rồi nói:

-     Anh Lưu, bạn của con.

Ông già tóc nhuốm sương ấy tươi cười rồi bước tới đưa tay bắt lấy tay Lưu, chàng đứng dậy từ lúc vừa thấy ông Long.

-     Có ǵ lạ con?

Ông siết tay khách, nhưng hỏi con như vậy.

-     Dạ không ba à.

Rồi nàng làm thinh đi vào trong, bấm chuông gần nơi cửa của cái buồng nhỏ dưới nhà. Lưu nghe tiếng chuông reo trên lầu.

Ông Long mở cái buồng ấy rồi vào trong đó.

Có tiếng dép xuống thang lầu và một người đàn bà trạc bốn lăm, từ trên ấy mau bước xuống đây.

Bà ta khá đẫy đà, và cao lớn không kém ông Long.

-          Cô em đó.

Lưu lại đứng lên nghiêng ḿnh thi lễ khi bà ta nh́n chàng. Rồi xuống tới nơi, bà ta cũng vào buồng.

Mặc dầu Liễu không có giải thích ǵ cả, Lưu cũng đoán biết được rằng ông Long vào đó để thăm cha, và trước khi thấy mặt ông cụ, ông cần bấm chuông gọi người em gái của ông, để bà nầy 1àm báo cáo sức khỏe của ông cụ cho ông nghe và Liễu đă làm công việc bấm chuông thay cho ông.

Ông cụ bị nhốt riêng ở cái buồng nhỏ mà chính ông đă xây để ở, khi chân mỏi gối dùn, không leo thang lên lầu được nữa, v́ khi năy Lưu thấy ông Long mở cửa từ bên ngoài, bằng cái ch́a khóa nằm sẵn trong ổ khóa.

Chắc là ông cụ nói xàm hay làm cái ǵ không đẹp nên mới bị cô lập như vậy.

Năm phút sau cả ông Long và người cô của Liễu đều ra khỏi buồng ông cụ, và kéo nhau ra hàng hiên sau.

Và năm phút sau nữa, họ trở vào pḥng khách, người cô lên lầu, c̣n ông Long th́ trở ra nơi con ông tiếp khách.

Trước sau, cuộc thăm viếng của ông Long chỉ kéo dài có mười phút, mà trong đó có năm phút ông ấy hỏi chuyện em gái ông.

Ông đi thăm cha như đi thăm bẫy. Lưu không bất b́nh, không thấy là ông Long không có hiếu lắm, chàng chỉ nghĩ ngợi nhiều về số phận của những người già, nhứt là những ông già chỉ sống có phân nửa con người như ông nội của Liễu.

Con cháu họ có hiếu thảo bao nhiêu cũng hóa ra xa lạ với họ, v́ c̣n biết nói ǵ với nhau nữa bây giờ.

Ông Long hỏi con:

-     Con học hành như thường chớ?

-     Dạ, như thường ba à.

-     Tối mai, má con định rước con về ngoài ấy ăn cơm rồi đi xi-nê. Nhưng nhà ông Nhâm lại có tiếp tân. Má con bỏ chương tŕnh trước, nhưng vẫn rước con đi. Ba với má thấy rằng con phải bắt đầu giao thiệp nên cuộc tiếp tân ấy sẽ có con.

-     Dạ.

Đoạn quay qua Lưu, ông hỏi, mà vẫn hỏi con ông:

-     C̣n cậu em đây là bạn học của con hả?

-     Dạ không, anh Lưu là sinh viên Luật-khoa Đại-học. Con mới quen anh Lưu trên Biên-Ḥa, hôm con thăm bà nội lớn kỳ rồi.

Ông Long đang tươi cười với khách bỗng sa sầm nét mặt lại rồi châu mày. Ông nh́n gạch vài giây, đoạn đưa tay ra bắt tay Lưu:

-     Cậu ở chơi.

Rồi ông nói với Liễu:

-     Con nhớ, tối mai phải sẵn sàng hồi tám giờ kém mười.

-     Dạ.

Ông Long đi ra khỏi pḥng khách và Lưu nghe nhẹ cả người. Suốt thời gian ngắn ngủi mà ông ấy cau mặt, chàng nghe khó thở vô cùng.

Chàng nói với Liễu:

-     Em thấy không? Có chuyện bất ngờ là mai em bận.

-     Đâu có. Đi với má là tối mai lận kia chớ. Sáng mai em vẫn đi với anh như thường.

-     Không để dành sức khỏe để đi đến cái đám tiếp tân ấy à?

-     Em đâu có phải là bà già.

-     Sợ có khiêu vũ rồi em ở khuya.

-     Không, em không biết nhảy.

-     Nhưng thôi anh cũng về, để em nghỉ sớm.

-     Sáng mai, bảy giờ, ăn sáng ở đây nhé.

-     Ô-kê.

Đôi bạn ra sân th́ không thấy xe ông Long c̣n đậu nơi đó nữa.

Lần nầy Liễu cũng tiễn bạn ra tới lề cỏ, cũng vịn ghi-đông như trước, nhưng Lưu không vui.

Không, chàng không buồn v́ sự lạt lẽo của thân phụ của Liễu. Chàng biết rằng một ông cha gần năm mươi xem bạn của con gái thứ của ông chỉ là một trẻ con thôi, mặc dầu chàng đă hăm ba rồi. Họ quen xem con họ trẻ con th́ bạn của con họ cũng bị bỏ chung vào một bị với con họ.

Nhiều người, nhứt là những bà mẹ, đến khi con họ có chồng có vợ rồi mà họ vẫn cứ xem chúng là trẻ con măi, huống hồ ǵ cô bé Liễu nầy chỉ vừa mới thôi khóc ṿi tiền chừng một năm nay thôi.

Nhưng chàng không thể không nghĩ ngợi nhiều quá về sự sa sầm nét mặt của ông Long, khi con ông cho ông biết trong trường hợp nào mà nàng quen với chàng.

Rơ ràng là ông ấy không hài ḷng bị người khác biết chuyện nhà ông. Đó là điều dĩ nhiên, ai cũng thế cả. Nhưng người ta không đến nỗi bất măn ra mặt như vậy đâu.

Có lẽ con người lịch thiệp nầy sợ hăi quá đến đỗi quên mất việc giấu giếm t́nh cảm ông, để lộ nó ra ngoài, đó là một sơ hở mà những kẻ thạo đời ít khi phạm và họ chỉ phạm khi nào họ quá bối rối mà thôi.

Nhưng tại sao ông ấy lại quá bối rối?

Cái bà cụ điên trên Biên Ḥa không dính líu ǵ tới gia đ́nh bên ông cả, mà mẹ của ông cũng không phải là vợ bé của ông cụ trong buồng kia nữa.

Nếu nói không đẹp bao nhiêu th́ hẳn là không đẹp. Nhưng cũng không phải là chuyện xấu xa. Hẳn ông phải biết rằng đời tư của ông hiện giờ không c̣n là bí mật đối với ai cả, mà cái đời tư nầy, sánh với bịnh tâm trí của bà cụ xa lạ kia, sánh với gia đạo của cha ông, cũ gần nửa thế kỷ, cái đời tư nầy c̣n bẩn thỉu gấp mười lần hơn.

Nếu ông biết xấu hổ th́ ông đă ĺ rồi, không thể cuống cuồng lên v́ một chuyện không đâu như vậy.

Một lẫn nữa, Lưu1ại nghĩ đến cái giả thuyết của chàng mà ban đầu chàng buồn cười cho chàng, thấy rằng chẳng qua là óc tưởng tượng quá phong phú của tuổi trẻ đă dựng đứng lên mà thôi. Đó là một tấn bi kịch trong gia đ́nh Liễu, thế hệ người thứ ba không biết ǵ cả, nhưng thế hệ thứ nh́ đă biết về bí mật của thế hệ thứ nhứt là thế hệ ông cụ lẫn lụ và bà cụ mất trí.

Liễu ngộ nhân, ngỡ bạn nàng buồn v́ không được cha nàng đón tiếp niềm nở lắm, nên nàng cố giải thích một cách kín đáo và gián tiếp:

-          Ba em bận lo nghĩ về công việc làm ăn quá, không có th́ giờ nhiều cho con cái, mọi lần ổng không ra về sớm như vậy. Chắc ổng muốn cho tụi ḿnh tự do và anh được thoải mái.

Vô t́nh, Liễu làm cho Lưu phải nghĩ ngợi nhiều hơn nữa: “Mọi lần ổng không có ra về sớm như vậy”.

Thế nghĩa là lần nầy ổng chạy trốn đó. Ổng trốn một cái ǵ ổng sợ, ổng trốn người mà ổng sợ.

-          Thôi mai anh nhé!

-          Mai.

-          Chúc anh an giấc.

-          Chúc lại em như vậy.

*

*       *

Hôm nay không khí Dưỡng trí viện Biên Ḥa khác lạ hơn những lần trước mà đôi bạn trẻ đến đây.

Đây là một buổi sáng chúa nhựt, mà chúa nhựt người ta rảnh rang nên đi thăm người nhà, bà con, bạn hữu, rất đông, và gần như là cùng lúc với nhau, mặc dầu ở đây không có giới hạn thăm bịnh như ở các nhà thương khác. Cùng lúc với nhau v́ ai cũng tới sớm để rồi c̣n đi đâu đó nữa, nên họ dồn trước cửa nhà thương lúc chưa tới giờ làm việc, mỗi lúc mỗi đông thêm, và tới giờ mở cửa các công sở th́ họ tràn vào.

Lưu lắng nghe xem bây giờ ḷng chàng thế nào, nh́n người bạn đi bên cạnh chàng.

Thật là khác trước nhiều lắm. Bây giờ chàng đă quen thân với nàng, đă thầm yêu nàng và cảm nghe chắc chắn rằng nàng cũng thầm yêu chàng. Vậy mà sao không được êm dịu như trước nữa.

Trước th́ ban đầu, nàng là một bí mật dễ thương gợi ṭ ṃ. Chàng bị xúc động ngày gặp nàng lần đầu, rồi về nhà, buồn một nỗi bùi ngùi rất là dễ chịu.

Lần thứ nh́, chàng nghĩ đến “duyên trời định” v́ cuộc tái ngộ hi hữu đó. Rồi chàng ṭ ṃ hơn khi biết lơm bơm về nàng.

Chứng kiến buổi giáp mặt câm lặng của hai người già mất trí, chàng ṭ ṃ hơn nữa. Đồng thời chàng cũng đă nghe yêu người thiếu nữ mà chàng vừa được biết tên mặc dầu chàng nói láo với ḿnh rằng nàng thu hút chàng chỉ v́ bí mật gia đ́nh của nàng mà thôi.

T́nh yêu chớm nở ấy không sâu đậm như bây giờ, nhưng sao mà nghe nó thơ mộng quá, nhứt là bây giờ đây, khi mà buổi ban đầu không c̣n nữa.

Khi đôi bạn bước qua cầu gỗ, và nh́n nước suối chảy dưới cầu, Lưu ngậm ngùi lắm mà nghĩ đến cái triết lư vặt nầy là kiếp phù du của con người.

Con người phù du lắm, và dĩ nhiên t́nh cảm của họ cũng phù du c̣n hơn là kiếp sống của họ nữa.

Chàng đă chợt thấy cái chết của hiện tại, của cái hiện tại của mấy tuần lễ trước, ḷng chàng như không c̣n như hôm ấy nữa, ḷng chàng giống hệt ḍng suối chảy dưới cầu nầy, nước của giây phút nầy đi luôn, không bao giờ trở lại nữa cả.

Cái chết của hiện tại? Vâng, hiện tại chỉ sống được có một giây thôi, và mỗi ngày, những kẻ thích suy tư hẳn đă chứng kiến không biết bao nhiêu là đám ma của bao nhiêu hiện tại.

Những hiện tại của buổi sáng nầy, năy giờ chúng đă lăn đùng ra mà chết không biết bao nhiêu là đứa rồi, th́ hiện tại của nửa thế kỷ trước có dính líu ǵ đến đời ta?

Nếu có tấn bi kịch nào trong gia đ́nh Liễu th́ mồ của bi kịch ấy đă xanh cỏ năm mươi mùa rồi, đào lên chưa chắc đă t́m được tro tàn! Th́ nó c̣n dính líu ǵ với đời Liễu, với mối t́nh của chàng? Th́ thắc mắc về chuyện cũ làm ǵ?

Hiện tại nối tiếp nhau mà chết, chính ta, khi năy cảm nghĩ khác, ư t́nh của ta luôn luôn trôi chảy, bất tận, th́ ư t́nh của thế hệ thứ nhứt ăn thua ǵ tới ư t́nh của thế hệ thứ ba.

Và Liễu vẫn đáng yêu như thường mặc dầu cha mẹ, tổ tiên nàng có làm ǵ không hay đi nữa.

-     Đứng đây một lát nghen em?

-     Ừ, em rất thèm đứng trên cầu nầy, nhưng lần nào cũng bận d́u ông nội nên em không có dịp.

Đôi bạn tỳ tay lên lan can cầu, nh́n ḍng nước rồi Liễu nói:

-     Một con suối chảy trong sân nhà, thật là thơ. Nhưng trong nước chắc chỉ có nhà thương nầy là được cái ưu thế nầy thôi.

-     Không, anh đă thấy có nhà người khác, người tư nhơn, được một con suối chảy trong sân. Nhưng điều kiện là đất cất nhà phải thật lớn.

-     Cái ông nào cất nhà thương nầy ngày xưa hẳn là có tâm hồn thi sĩ lắm.

-     Chưa chắc đâu. Mà anh tin là trái lại nữa là khác.

-     Bằng cớ?

-     Nơi nầy, ngày xưa hẳn là hoang địa, bằng cớ 1à con suối nầy.

-     Ừ.

-     Mà hoang địa hẳn phải có cây cối.

-     Ừ.

-     Nhưng trong mà thương, em nh́n khắp nơi xem có cây cổ thụ nào hay không?

-     Em đă nh́n rồi, chỉ có cây mới trồng thôi, vài mươi năm là cao niên lắm.

-     Thế nghĩa là ông ấy đă đốn tất cả cây ở đây.

-     Anh nói có lư.

-     Mà cây rừng hoặc cây chồi ở miền Đông, lắm thứ đẹp lắm.

-     Ừ.

-     Thế là ông ta không thi sĩ chút nào hết. Sở dĩ con suối nầy mà c̣n, th́ chỉ v́ lấp con suối tốn tiền lắm, và nhà nước cũng cấm nữa.

-     Nhà nước cấm lấp suối?

-     Chớ sao, bất kỳ sông ng̣i, mạch nước nào dầu nhỏ dầu lớn cũng không ai được lấp, trừ nhà nước thôi, các ḍng nước lớn nhỏ ấy có liên hệ tới đời sống kinh tế trong nước, tới công nghiệp, tới an ninh của vùng khác có thể bị ngập nếu có một đ̣ng nước nào đó ứ dọng lại.

Em không thấy hay sao là có những cái cầu đáng giá mấy chục muôn bạc mà chỉ để dùng đi qua một con suối nhỏ bằng bàn tay?

-     Ừ, em quên mất điều đó.

Th́nh ĺnh Liễu vụt cười khan lên:

-     Ǵ mà vui dữ vậy người lớn?

Hôm nay Liễu quả có vẻ người lớn. Nàng mặc duưp[31] xám rộng, sơ-mi đỏ, hết trẻ con như là mặc camisole, hay din[32].

-     Anh có thấy xưởng vẽ của mẩy người bịnh ở đây hay không?

-     Ở đây có xưởng vẽ nữa sao?

-     Có.

-     Chắc để cho mấy ông họa sĩ bịnh họ giải trí?

-     Đâu phải. Nghe các ông ấy nói th́ môn vẽ là một lối thám hiểm mới và trị liệu mới và y khoa dùng những bức họa của người điên để thăm ḍ tiềm thức của họ, để biết uất khí, biết sự nén tâm của con bịnh. Đồng thời sự nén tâm ấy cũng có thể do ng̣i bút mà x́ ra và tiềm thức bị đè nén của con bịnh được tháo cũi sổ lồng.

Thành ra con bịnh nào cũng phải biết vẽ hết.

Em cười v́ em nhớ đă xem một bức họa. Ông họa sĩ ấy vẽ cái cầu nầy mà ra một cánh cửa ngục.

-     Ngộ lắm. Có họa sĩ thứ chánh hiệu hay không?

-     Có chớ!

-     Họ vẽ thế nào?

-     Họ vẽ điên loạn lên, c̣n bí hiểm hơn Braque[33] nữa.

 

Lưu nh́n trừng trừng vào mắt bạn. Chàng đă ngỡ các họa sĩ trừu tượng, anh nào cũng rối loạn tâm trí cả mà cái điều Liễu vừa nói, làm cho chàng càng tin như vậy hơn. Và chàng bất giác muốn t́m biết tâm trí của Liễu coi có vững hay không, qua đôi mắt nàng.

-          Ǵ mà anh nh́n em trân trối vậy?

Cái miệng cười của Liễu, Lưu thấy rất muốn cắn vào đó một cái. Thành thử chàng trở về với thực tại ngay và đáp trớ đi:

-     Anh thấy em đẹp lắm.

-     Em cũng như bao giờ, nếu có đẹp th́ đă đẹp, chớ nào phải chỉ mới đẹp sáng nay.

-     Nhưng sáng nay em đẹp nhứt. Có lẽ nhờ chiếc sơ-mi đỏ.

Liễu bẽn lẽn rồi nói:

-          Thôi ta đi vô thăm chị Bích đi anh.

Từ nay giờ không ai náo nức thăm người bịnh cả. Trên xe, Liễu đă cho biết nàng không thăm bà nội lớn của nàng. Nàng chỉ thương xót bà khi nào có ông cụ cùng đi thôi, chớ nàng không nghe nhớ bà.

C̣n Lưu th́ mẹ chàng cho hay hôm kia rằng Bích đă khỏi hẳn, chỉ c̣n đợi bác sĩ xem lại cho chắc ư thôi, nên chàng cũng không vội lắm.

Bích lành bệnh thật. Bước vào buồng nàng, Liễu thấy một cô gái khá đẹp, nhứt là rất sạch sẽ vén khéo, tóc tai chải gỡ kỹ càng.

-     Anh! Bích reo lên rồi đang ngồi trên giường tuột xuống ngay, chạy u ra cửa giựt lấy cái giỏ mà Lưu đang xách nơi tay.

-     Má gởi ǵ lên đây? - Nàng hỏi v́ nghe giỏ nặng lắm.

-     Cô bé ham ăn, Lưu cười, mắng thương em. Không lo chào khách mà lại xét bánh trái trước.

Bấy giờ Bích mới chú ư tới Liễu. Nàng gật đầu chào cô gái lạ rồi nói:

-     Tôi xin lỗi chị, tôi cứ ngỡ chị đi thăm cô gái chung buồng với tôi.

Lưu giới thiệu:

-          Liễu, bạn của anh.

Liễu bước tới cầm cánh tay ở không của Bích, Bích hạ giỏ xuống gạch rồi vịn lấy vai Liễu mà nói:

-     Tôi không tin rằng tôi nhớ hết chuyện cũ. H́nh như chị mới quen với anh tôi đây?

-     Đúng như vậy, và chị đă khỏi hẳn rồi đó. Trông chị y như là tôi.

-     Đây chị ngồi đây.

Bích kéo chiếc ghế độc nhứt của giường nàng mà mời khách, nhưng Liễu kéo bạn lại ngồi ở mép giường rồi nói:

-     Để ghế cho anh ấy, hai chị em ḿnh ngồi đây. Sao, nhớ má hôn? Chắc vài bữa chị về?

-     Nhớ lắm! Ừ, chắc vài bữa tôi về. Chị tới chơi thường nhá!

-     Cố nhiên.

Liễu rất muốn tới nhà Lưu, nhưng chàng cứ ngăn măi v́ chàng lo rằng t́nh yêu chưa sâu của Liễu có thể bị cảnh lụm thụm của gia đ́nh chàng làm cho lợt đi.

Con của một tỷ phú chắc không hoan nghinh lắm một hiệu ba-da ngoại ô.

Trong khi đó th́ Liễu hồ nghi đủ thứ. Nàng hồ nghi Lưu đă có bồ mà bồ của Lưu lui tới nhà chàng nên chàng sợ hai người đụng đầu với nhau. Nàng lại lo cha mẹ của Lưu cấm Lưu có bạn gái, v.v...

Từ đây th́ sướng nhé, nàng tự bảo thầm, ḿnh sẽ tới với tư cách là bạn của Bích để xem anh ấy c̣n ngăn được nữa hay không cho biết.

Thế nên vừa trả lời “cố nhiên” với Bích, Liễu vừa nh́n Lưu bằng đôi mắt tinh ranh và hơi khiêu khích. Đôi mắt ấy thầm nói: “Ê, lêu lêu mắc cỡ, rồi trước sau ǵ người ta cũng tới nhà anh được. Để coi anh có bí mật ǵ cho biết, mà kỳ đà em dữ vậy”.

Lưu cũng cười, nhẫn nại chịu số phận, đoạn lấy quà bánh trong giỏ ra.

Một ve nước mắm tương ớt, một gói rau sống, rồi bánh hỏi, thịt quay. Chàng giải thích phần c̣n lại trong giỏ và cả cái b́nh thủy nữa:

-          Anh với lại Liễu cũng ăn như vầy, nhưng ăn dọc đường, ngoài đồng.

Bất giác Bích đưa tay choàng lấy Liễu sau lưng, trong một dáng điệu che chở thấy rơ, khiến Liễu hiểu ngay.

Liễu hiểu rằng Bích cũng đi bíc-níc[34] với người bạn trai của nàng y như Liễu hôm nay mà v́ thế nàng mới ra nông nỗi nầy.

Phụ nữ nạn nhơn họ về phe với nhau, cho t́nh cốt nhục lùi về hàng ghế hạng nh́, rất là chí lư, ai có đau niềm đau của họ mới rơ thấu t́nh thương của họ đối với một nạn nhơn tương lai, nó to đến thế nào.

Liễu nghẻo đầu gác lên vai của Bích rồi hai người bạn mới nầy lặng thinh trong một niềm cảm thông mà chỉ có họ là hiểu nhau thôi.

Để đánh tan cuộc đồng minh ấy, Lưu hỏi:

-     Bác sĩ nói đích xác thế nào?

-     Ổng nói em về được, nếu muốn về lắm. Nhưng ổng khuyên em nên ở lại vài ngày xem sao. Dầu sao cũng phải có má hay ba rước, em mới về được. Anh nhắc má lên thường, một tuần hai lần.

-     Ừ, thứ tư má sẽ lên. Rồi có lẽ chúa nhựt tới, ba lên, nếu em không về được ngày thứ tư với má.

Cô gái láng giềng của Bích chỉ nằm đó mà nh́n trần rồi cười một ḿnh rất hiền lành.

Thấy cô ta không ai thăm viếng thật tội nghiệp, vả lại cũng v́ phép lịch sự, Lưu quay ra sau nh́n cô ấy rồi hỏi em, mà hỏi to lên, như để nói với người đồng buồng của em chàng.

-     C̣n cô đây, h́nh như là mới vào hả em?

-     Dạ.

-     Cô có đỡ hay không?

-     Cô ấy cứ dở tỉnh dở say như vậy, nhưng không có làm ǵ lộn xộn, không có nói xàm, nên mới được để nằm chung với em là người đă lành rổi.

-     Chắc...

Mới thốt ra được có một tiếng, Liễu giựt ḿnh sợ hăi rồi nín lặng.

Lưu đă cho nàng biết rơ về nguyên nhơn của bịnh trạng của Bích, nên khi nàng muốn hỏi: “Chắc cũng chuyện t́nh duyên?” Th́ chợt nhớ ra là ḿnh không nên gợi nhớ Bích điều ǵ không hay, nàng cố cầm giữ cái câu hỏi dại dột ấy.

-     Chắc ǵ hả chị? Bích hỏi.

-     Ờ ... ơ... hơ... Chắc cũng sắp khỏi. Coi bộ cô ấy vui lắm, Liễu đáp trớ như vậy.

-     Mong rằng thế.

-     Chị nè, anh Lưu sẽ cho chị biết địa chỉ của... tôi, rồi ta qua lại với nhau nhé!

Liễu do dự ở tiếng “của...” v́ nàng quen miệng, rất muốn xưng “em” với bất kỳ chị bạn nào có vẻ cao niên hơn nàng. Nhưng nàng lại có tham vọng làm chị dâu cả của Bích nên giữ luôn tiếng Tôi của phút đầu.

-     Đồng ư.

-     Nhưng tôi sẽ tới thăm chị thường lắm.

Liễu quyết dọ thám Lưu, với lại thật t́nh nàng cũng thương xót người bạn gái mới nầy, muốn đến để an ủi nàng ta bằng một sự có mặt. Chắc là Bích rất cần quên và rất cần bạn.

-          Càng hay.

Lưu thấy là t́nh bạn giữa hai cô gái nầy sẽ gây rối cho chàng, nên chàng tỏ vẻ không hài ḷng. Liễu rất lanh lợi và thông minh, đoán biết ngay ư của bạn, nên nàng ôm chầm lấy Bích, nhưng mắt lại nh́n Lưu mà nói:

-     Ta sẽ là bạn nhau đời đời, mặc dầu sóng gió nào đi nữa nghen chị?

-     Ừ, tôi sung sướng lắm.

Bích thật thà nên xúc động mạnh quá, nàng nghẹn ngào mà nói như vậy, mắt rưng rưng lệ hạnh phúc, ṿ đầu Liễu như Liễu là một đứa em nhỏ của nàng.

Lưu không thích để hai cô bé nầy làm thân thêm với nhau nên nói:

-     Thôi, anh về kẻo lát nữa nắng lắm. Em có nhắn ǵ ba má, có cần ǵ hay không?

-     Không. Má nhớ lên ngày thứ tư là đủ rồi.

Liễu giẫy nẩy:

-     Chưa ǵ hết đă đ̣i về. Ở lại với chị Bích tới trưa không được hay sao?

Lưu cười ha hả mà rằng:

-     Ai dám cấm người lớn, nhưng tôi chỉ e người lớn về xe đ̣ th́ khổ, tôi th́ tôi sợ nắng ăn da, nên phải về bây giờ.

-     Bỏ rơi em thật à?

-     Nếu không sợ tai nạn xảy ra cho cô, tôi dám để cho cô về xe đ̣ lắm, v́ xem ra cô mê con Bích quá. Nhưng tôi đă rước cô đi, tôi chịu trách nhiệm, thành thử tôi năn nỉ cô nên về với tôi.

-     Thôi, chị nên về là hơn.

Bích cũng thông minh, biết rằng đôi bạn mới nầy đă có chương tŕnh ăn dọc đường th́ không nên đồng lơa với cô bé áo đỏ nầy cho chương tŕnh ấy hỏng đi. Biết đâu chẳng nhờ bữa ăn trưa nầy mà rồi họ sẽ nên vợ nên chồng và sẽ hạnh phúc với nhau đời đời.

-          Thiểu số phục tùng đa số.

Liễu nói và thâm tâm cũng xui nàng về, bởi thật ra nàng mê Bích đâu có bằng mê buổi nói chuyện tay đôi với Lưu.

Bích đưa họ ra tận cổng nhà thương, đôi bạn gái có chiều lưu luyến với nhau lắm.

Xe chạy rồi, Liễu vẫn quay lại và đôi bạn vẫy tay, nh́n nhau rất lâu.

Có lẽ khó chịu v́ nắng. Lưu chạy mau hơn khi sáng và sang tốc độ xong chàng bóp hết ga, khiến không muốn, Liễu vẫn phải ôm eo ếch của chàng và gác cái đầu day nghiêng trên lưng chàng.

Hai người không nói ǵ với nhau cả, có lẽ để tận hưởng cái sung sướng đầu mùa của họ và chắc chắn về phía Lưu là chàng đang t́m nơi để ăn trưa.

Cái nơi ấy, chàng đă định rồi, là một sở cao su ở vệ xa lộ. Nhưng giờ chàng nghĩ lại th́ không nên, nhứt là khi chàng nghe một mơn trớn dịu đàng nó chạy khắp thân thể chàng từ lúc Liễu ôm eo ếch của chàng.

Cái đêm sáng trăng mà hai người ngồi trên đầu rào, chàng đă chiến đấu và đă toàn thắng th́ không nên dại ǵ mà ngă hôm nay. Mà điều kiện tránh ngă hữu hiệu hơn hết là không vào một chỗ kín đáo. Chàng sợ Liễu mà cũng sợ chính chàng nữa, có lẽ sợ chính chàng nhiều hơn.

Thế nên khi tới ngă tư Thủ Đức, thấy xe giảm tốc độ và quẹo tay phải, Liễu hơi ngạc nhiên, ngồi thẳng dậy và hỏi:

-     Ra chợ Thủ Đức à?

-     Ừ.

-     Ḿnh đă mang đồ theo, c̣n ghé chợ làm ǵ?

-     Đâu có ghé chợ.

-     Nhưng đường thiên lư, từ Thủ Đức xuống Sàig̣n, đâu có chỗ nào ta ngồi ăn trưa được?

Ư Liễu muốn nói. “Đâu có chỗ nào kín đáo”.

-     Có chớ, Lưu căi lại.

Thật ra th́ Liễu cũng chẳng có ư ǵ. Nhưng kẻ nào mới yêu cũng nhiều tưởng tượng và vẽ vời ra trong trí một cảnh thơ mộng giữa rừng mà nơi đó, họ ăn cơm cách biệt hẳn thế gian.

Khi thấy Lưu đẩy xe vào một đám đất g̣ cạnh quán “Con gà quay”, Liễu hơi ngạc nhiên nhưng không thất vọng bao nhiêu.

V́ cuộc đất cao, đất lại là đất cát, nên đem xe qua khỏi lề cỏ là Lưu để chiếc x́-cút-tơ của chàng lại nơi đó rồi cùng bạn leo dốc.

Đất ở đây không trống hẳn, có cây mọc lúp xúp, ngồi xuống đất th́ khuất đầu. Có lẽ đất được khai hoang để xây cất, nhưng rồi chưa dùng liền, nên cây mọc lại.

Lưu trải lên trên mặt cát trắng một tấm vải nhựa xếp mỏng cất trong thùng xe mà măi tới bây giờ Liễu mới thấy. Chàng đặt giỏ lên tấm vải rồi đôi bạn ngồi xuống.

Liễu xem lại đồng hồ tay rồi nói:

-     Chỉ mới mười một giờ thôi.

-     Em ăn cơm theo đồng hồ sao?

-     Không, nhưng em chưa nghe đói.

-     Ừ, một tiếng đồng hồ nữa sẽ ăn, anh cũng chỉ nghe hơi hơi muốn ăn thôi, chớ cũng chưa đói lắm. Đây, ông chủ đất nầy mới là thi sĩ, nếu không, ḿnh đâu có bóng mát của cái cây lớn nầy để mà đụt nắng.

Liễu lại nói chuyện khác, không phụ họa với bạn.

-     Chị Bích cũng đẹp chớ.

-     Chớ hổm nay, em tưởng tượng nó ra sao?

-     Cũng đẹp và rất dễ thương. Em tưởng tượng à? Thật khó mà nói ra.

-     Nhưng chắc là tưởng nó xấu lắm?

-     Không.

-     Sao vậy?

-     Nếu chị ấy xấu lắm th́ đă không có người yêu rồi bị bỏ rơi.

-     Nhưng đó là bằng cớ chứng tỏ rằng nó không đẹp lắm.

-     Thật sự th́ chị ấy chỉ đẹp vừa chừng thôi chớ không thể làm hoa hậu Sàig̣n được. Nhưng chị ấy bị bỏ rơi không phải v́ vậy.

-     Chớ v́ sao?

-     Chán vạn cô gái xấu hơn chị ấy nhiều lắm, và Sàig̣n chỉ có một hoa hậu thôi. Nhưng số người bị bỏ rơi th́ có giới bạn. Tại chị ấy không may gặp phải một người bạn t́nh không tốt. Chỉ có thế thôi.

-     À, người lớn ơi, tối nay người lớn mới hẳn là người lớn đó nghen.

-     Sao vậy?

-     Chớ em quên rằng tối nay em theo ba mà dự buổi tiếp tân ấy à?

-     Không quên. Nhưng điều ấy sao lại...

-     Ba đă nói rằng em “phải bắt đầu giao thiệp”. Theo tục lệ Âu châu, hễ ai có con gái trưởng thành rồi th́ họ cho ra đời, tiếng trong giới là cho “ra ngoài xă hội”, người Âu Mỹ nói là “vào xă hội”. Nhưng thành ngữ thật đúng là “vào xă hội mông-đen”, họ nuốt mất hai tiếng sau cùng. Họ cho con họ vào một buổi dạ hội có khiêu vũ, một là để đánh dấu ngày đáng ghi nhớ ấy, hai là để quảng cáo đứa con họ lấy chồng...

Liễu cười ngất mà rằng:

-     Quảng cáo có lùng tùng phèng như dầu cù là vậy hả?

-     Gần như thế.

-     Phong tục dễ ghét lạ!

-     Bộ em tưởng trong xă hội ta không có quảng cáo? Các cụ quảng cáo dữ dội đấy chớ, nhưng bằng lối khác, âm thầm kín đáo hơn, mà không kém phần ráo riết chút nào.

Nhưng hồi năy anh nói chưa hết câu. Chính đêm nay ba với má mới xem là em đă trưởng thành.

-     C̣n anh?

-     Mười năm nữa, em cũng vẫn cứ là em nhỏ của anh.

Lần nầy Liễu không bị mặc cảm trẻ con, không bị mích ḷng nữa, v́ câu nói của Lưu có ư nghĩa khác rơ rệt, ư nghĩa ấy làm cho nàng sung sướng vô cùng.

Hai người cùng đeo kiếng mát như hôm tắm nắng và đôi bạn nh́n nhau say đắm. Cái nh́n của họ trốn dưới kiếng màu nên họ không c̣n ngượng với nhau.

V́ mặc duưp ngắn, Liễu không thể co chân lên để khoanh tay lên gối như hôm nọ, nàng ngồi xếp tè he nhưng một bàn chân vẫn đánh cái nhịp 3/4 bất di bất dịch ấy, Lưu nói:

-     Lạ quá! Em nói ba má cấm em học nhảy hả?

-     Dạ.

-     Ba má theo Tây, nhưng chỉ theo có nửa chừng thôi. Đáng lư v́ đêm nay là đêm khiêu vũ đầu tiên trong đời em.

-     Anh nhảy giỏi hay không?

-     Chỉ lai rai vậy thôi. Anh nhảy rừng.

-     Nhảy rừng là làm sao.

-     Là anh không bao giờ học nhảy cả, có dịp, anh cứ nhảy bừa, thét rồi biết.

-     Sao anh không học?

-     Dễ quá, học làm ǵ cho mất công.

-     Nhưng anh không thể nhảy giỏi được.

-     Anh đâu có tham vọng vô địch nhảy.

Họ nói chuyện nhảy nhót v́ Liễu hỏi lôi thôi về vụ đó chớ Lưu bận lấy làm kỳ cho cái ông tỷ phú Long lắm. Nếu ông ta bắt con ông khuê môn bất xuất th́ không nói ǵ. Đằng nầy...

-          H́nh như là anh không muốn cho em thân với chị Bích lắm?

Liễu hóm hỉnh hỏi bạn như vậy. Lưu khôn ngoan giải thích giả dối nhưng rất ổn:

-          Ừ, anh sợ em trẻ tuổi, lỡ lời th́ hại cho nó.

Liễu tin bạn bằng lời nên hứa:

-          Em sẽ dè dặt, thận trọng lời ăn tiếng nói, cố tránh gợi nhớ xa hay gần chuyện cũ.

-          Thiện chí em th́ như vậy, nhưng đôi khi người ta sai lầm, ngoài ư muốn.

-          Em sẽ cố gắng và em tự tin lắm.

Lưu lo ra, và Liễu ngỡ chàng bận nghĩ về Bích, về mối giao thiệp giữa nàng và Bích.

Thật ra th́ Lưu đang h́nh dung buổi tiếp tân đêm nay. Chàng tưởng tượng đến một cuộc gặp gỡ, mà người con trai ấy không như chàng.

Hắn không bị nghi ngờ tầm ruồng nào xui hắn dè dặt, mà trái lại hắn có thể bị gia sản của ông Long làm hắn tối mắt. Hắn sẽ tấn công Liễu tới tấp và hắn sẽ được Liễu.

Nghĩ tới đây chàng đâm hoảng muốn trước bạ tên ḿnh tức khắc vào tâm trí Liễu để xí chỗ.

Không phải chàng lo sợ hảo đâu. Lắm cô gái, không đủ điều kiện như Liễu mà nhờ cái “doan[35] của họ, họ vừa bước ra đời là gặp dịp tốt ngay.

Nơi chàng, nhiều mâu thuẫn quá. Nếu Liễu đáng yêu th́ cứ bước tới, bằng như ngờ rằng nàng có tỳ vết trong ḍng họ th́ thôi.

Chàng cứ linh đinh giữa chừng măi, không muốn tiến mà cũng chẳng chịu lùi.

-     Tiếp tân là làm sao anh?

Liễu vừa soạn thức ăn ra vừa hỏi như vậy.

-     Tiếp tân không phải để cho tuổi trẻ đâu, v́ nó không vui như dạ hội.

-     Nhưng họ tiếp thế nào?

-     Họ mời tưới hột sen, tuy vẫn có chọn lựa, nghĩa là hễ biết ai tăm tiếng ở ngành nào th́ họ cứ mời, không quen cũng mời, mà có lẽ chính v́ không quen mới mời.

Chủ nhà nhiều khi không biết mặt khách, khách có những người chưa biết nhau. Mục đích của họ là mở rộng ṿng quen biết.

-     Nhưng mời đông như vậy, chỗ đâu mà ngồi?

-     Thường th́ họ đứng, cả ngoài sân nữa, rượu bánh có người lưu động mang đến từng nhóm người.

-     Chỉ có thế thôi à? Vậy th́ vô lư lắm?

-     Không vô lư đâu, đối với người lớn, họ nói chuyện với nhau chớ.

-     Nói chuyện ǵ?

-     Tùy ngành hoạt động, tùy cá tánh, tùy cái khôn khéo của từng người chớ!

-     Như vậy em sẽ chuồn trước.

-     Đâu có được với ba má. Ổng bả sẽ bị người ta níu kéo rồi v.v...

Má của Lưu đă quên cho chàng một món đồ ǵ như là một cái chén để rót nước mắm tương ớt từ ve ra. Bích th́ đă có chén từ nhà thương, chớ chàng, giữa đồng, làm thế nào bây giờ?

Liễu lật ngửa cái nắp h́nh thủy đựng nước trà, nắp nầy bằng nhựa, rồi rót đại nước mắm vào đó.

Lưu rất buốn cười v́ thấy Liễu ngông bướng y như chàng, y như Bích, y như lớp tuổi trẻ bây giờ. Các cụ mà thấy làm như vậy th́ các cụ sẽ mắng cho một trận. Nếu mẹ chàng mà thấy cách “mần ăn bê bối” ấy của Liễu th́ nhứt định không thể bà chịu cho chàng cưới Liễu làm vợ đâu.

Cái nắp ấy, có túng thế lắm th́ người ta rót nước trà vào đó là cùng, chớ bắt nó hoen ố v́ mùi nước mắm th́ rửa mấy thùng nước cho sạch được?

-     Anh cười ǵ?

-     Cười cô dâu hư. Cô làm dâu mà “mần ăn” lối đó th́ bị cho ra riêng tức khắc.

Liễu cũng bật cười, nàng cười ngặt nghẹo rồi nói:

-     Em chưa được chuẩn bị để làm dâu. Nhưng chắc không ai thèm cưới cô thợ vẽ gàn đâu.

-     Ai biết đâu được cái ǵ. Tôi chỉ lo có người bị tiếng sét của cô đêm nay thôi.

-     Anh lo giùm họ à?

Đây là một câu hỏi rất khéo và rất khó trả lời. Liễu hiểu rằng Lưu lo cho chàng, nhưng nàng lại cứ hỏi thử xem chàng dám xác nhận hay chăng, nếu chàng xác nhận th́ đó là một lối tỏ t́nh, không chạy chối đi đâu cả.

-     Không biết.

Lưu đă tránh được cái bẫy, nhưng rất dở.

-          Anh lo giùm họ cũng phải. Em thiếu điều kiện lắm.

Liễu nói lẩy rồi mắc nghẹn miếng bánh hỏi. Bánh làm bằng bột nếp, dẻo lắm, nhưng lại rất dễ mau khô. Ăn bánh hỏi trưa mà không hấp lại th́ nghẹn là thường.

Nhưng Liễu nghẹn v́ nguyên nhân khác.

Nàng lắng nghe cục bánh xuống từ từ, dài theo cuống bao tử của nàng, làm cho nàng đau đớn vô cũng về mặt thể xác, nhưng đồng thời tim nàng cũng đau, nó quặn đau một cách vật chất thật đó, nhưng nguyên nhơn lại là tinh thần.

-          Cô nói sai một tiếng. Tại cô dư điều kiện quá. Rất lắm kẻ ham giàu, nhưng cũng rất lắm người sợ giàu.

-          Giàu là một cái tội hay sao?

-          Không. Theo quan niệm của xă hội không cộng sản th́ giàu không phải luôn luôn là một cái tội. Nhưng người ta bị mặc cảm, với lại người ta ngán cái hách có thể có của nhà giàu. Tôi chỉ nói “có thể có” thôi. Cô không có, nhưng ai biết được rằng cô không có.

-          Hừ, con người bất công quá.

-          Con sâu làm sầu nồi canh. Chỉ tại một hạng giàu xấu kia.

Lưu không nói thật ra nguyên nhơn chánh của do dự của chàng mà chỉ thổ lộ nguyên nhơn phụ thôi, nhưng Liễu ngỡ vừa được biết v́ sao mà người con trai nầy đang tiến, lại dừng chơn một cách đột ngột và khó hiểu như thế.

Nàng bỗng đâm ra nghĩ ngợi nhiều về ưu thế của nàng, ưu thế nầy lại có thể biển thành một chướng ngại tai hại cho nàng.

Lưu cũng th́nh ĺnh bắt đầu nghiền ngẫm vấn đề mà trước đây chàng cho là phụ thuộc.

Một ông tỷ phú không thích gả con cho một gia đ́nh tối tăm. Mà tai hại hơn nữa là ông tỷ phú ấy đă sa sầm nét mặt xuống khi lo ngại chàng biết cái ǵ về gia đạo của ông.

Chàng có thể là kẻ biết quá nhiều trong con mắt của ông.

-     Em nè!

-     Ǵ hả anh?

Liễu đă nuốt trôi từ lâu miếng bánh hỏi và đôi bạn lẳng lặng ăn như thường.

-     Ba có bao giờ hỏi em về anh không?

-     Anh lo sợ cái ǵ?

-     Không biết.

-     Ba tốt lắm. Ba cũng không có thói quí phái. Ba xem người giàu với người nghèo cũng như nhau.

-     Không, anh không hỏi điều đó. Ba có hỏi ǵ khác về anh không?

-     Có.

-     Ba hỏi ǵ?

-     Ba hỏi em quen với anh trong trường hợp nào?

-     Em trả lời làm sao?

-     Th́ em nói sự thật chớ sao.

-     Với tất cả chi tiết?

-     Không, em chỉ nói rằng anh có cô em gái dưỡng bịnh trên ấy, anh đi thăm cô đó, c̣n em th́ đi thăm bà nội lớn, và v́ vậy mà hai đứa quen nhau.

H́nh như là anh sợ em nói chi tiết ra. Sao vậy? Giữa anh với em, ta có làm ǵ tội lỗi đâu.

-     Không, không phải chi tiết về t́nh bạn giữa đôi ta. Chi tiết về... a... ơ... về cuộc quen biết nhau giữa ta.

-     Em chỉ nói thế thôi, không biết như vậy có phải là chi tiết hay không.

-     Em có nói rằng anh đă vào thăm bà nội lớn chăng?

-     Không.

-     Và kể lại câu chuyện với ba, em có dùng danh từ “bà nội lớn” hay không?

-     Có, v́ em quen miệng, nên nói ra một cách bất giác. Nhưng có ǵ đâu!

-     Ừ, không có ǵ hết. Anh chỉ hỏi vậy thôi.

-     Anh không thành thật với em. Em thấy rơ là anh lo lắng về vụ ấy lắm.

-     Không mà!

Lưu rửa nắp b́nh thủy bằng nước trà đến năm bảy lượt rồi mới rót nước cho bạn. Liễu rót lấy chén nước ứng dụng ấy và cười nói:

-     Ăn cay rồi uống nước nóng th́ xé miệng.

-     Người Ấn Độ họ ăn uống như vậy từ ngàn đời rồi mà miệng họ vẫn tốt, bằng cớ là họ nói lia lịa, nghe không muốn kịp.

Đôi bạn cười x̣a với nhau rồi quên được lo nghĩ, băn khoăn của họ.

Lưu đề nghị:

-     Anh có tật ăn trưa rồi th́ buồn ngủ liền. Nhưng nếu ngủ ở đây, lát nữa bóng mát xê đi xa chỗ khác th́ ta sẽ bịnh chắc chắn. Vậy ta về ngay em nhé.

-     Nhưng buồn ngủ th́ có lái xe vững hay không nè?

-     Bận lái xe, dễ chống lại với cơn buồn ngủ hơn là ngồi không. Về nhà lại được ngủ liền.

-     Tùy anh vậy.

Đôi bạn thu xếp để ra về.

*

*       *

Rơ ràng là trong xă hội Việt Nam các bực cha mẹ vẫn có làm quảng cáo cho con họ, đúng y như Lưu đă nói.

Đây là lần đầu tiên mà Liễu được biết điều đó.

Nàng lại có dịp nghiên cứu nghệ thuật quảng cáo của của các cụ nữa. Cuộc quảng cáo nầy chia ra làm hai lối quảng cáo trực tiếp và quảng cáo gián tiếp.

Bà tham sự Kiều, ông chồng làm chánh sự vụ ở một Nha lớn kia, tŕnh diện ái nữ của bà với ông bà chủ nhà thế nầy:

-        Đây cháu của anh chị đây. Mặc dầu nó học Dược khoa nhưng anh chị muốn ăn bánh ngon th́ cứ điện thoại cho nó. Nó nghiên cứu bánh như là nghiên cứu thuốc, nghĩa là cẩn thận lắm. À anh chị nè, nó chế được một thứ thuốc ho thần hiệu, năm tới ra trường, tôi không mở nhà thuốc mà chỉ mở viện bào chế thôi, và nội cái thứ thuốc ho đó, đủ ăn tiền rồi, tuy nhiên nó sẽ làm đại lư độc quyền và mua bằng bào chế của một viện bào chế danh tiếng của Tây Đức.

Con út của bà Đốc Phủ Tấn không có bằng cấp ǵ hết ráo thành thử bà khoe hàng như một hiệu may áo kia: “Đây, các cô ca sĩ X, cô ca sĩ Y, đều may áo tại hiệu tôi”.

Đó là quảng cáo gián tiếp, cáo mượn oai hùm. Bà nói:

-     Rất tiếc là con Thu của tôi nó phải đi lấy chồng nên không thi thố ǵ được.

-     À, té ra cháu đă có nơi rồi? Chừng nào chúng tôi được uống rượu đó chị?

-     Cũng chưa biết. Vợ chồng tôi đang điên cái đầu không biết chọn cậu nào. Tới ba ông bác sĩ, hai ông dược sư, một ông kiến trúc sư, tất cả đều học bên Tây về, thử hỏi vợ chồng tôi c̣n biết đâu mà ừ với lại không?

Bà Long, mẹ của Liễu cũng không kém quỷ quyệt. Bà thở dài rồi than:

-     Chỉ có con Liễu của tôi là ế chồng! Ai mà thèm cưới nữ họa sĩ.

-     Chị nói chớ...

-     Nó chỉ nổi danh bên Tây thôi. Báo ǵ ấy có chụp h́nh của nó nữa, chụp chân dung nó và tranh của nó. Nhưng ở nước nhà coi bộ hổng ai hoan nghinh nghệ sĩ hết. Người ta cho học bổng để nó đi La Mă, nhưng tôi nhớ nó, không đành để cho nó nhận. Với lại thôi, học bổng th́ ḿnh nên nhường cho con nhà nghèo.

Bà kỹ nghệ gia Quan, ở đại lộ Trần Hưng Đạo, treo giải thưởng hẳn ḥi:

-     Mại dô! Con gái tôi, hễ bác sĩ cưới nó th́ sẽ được một biệt thự và một chiếc Mercedès, c̣n dược sư th́ tôi mở dược pḥng cho, ở một chỗ rất tốt, có thể sang ngay một cái tại đại lộ Lê Lợi nữa, phố ba từng, dưới bán trên ở, và lẽ dĩ nhiên cũng có xe hơi, luật sư sẽ có văn pḥng gần kề ṭa án, xe hơi chọn kiểu nào tùy thích, c̣n kỹ sư th́ tôi mở kỹ nghệ cho mà khai thác, khỏi phải làm việc, ăn không bao nhiêu lương.

Các cô hổ thẹn rút lui lần lần, có cô thẹn thật sự như Liễu, có cô rất hănh diện trông thấy nhưng vẫn làm bộ thẹn, để coi cho đươc.

Liễu tần ngần khi nhớ đến thành kiến của Lưu về con gái nhà giàu. Quả thật nhà giàu khó ngửi, mà cả con họ, thuộc thế hệ nầy, đáng lư ǵ phải tiến bộ hơn cha mẹ, nhưng Liễu thấy rằng rất nhiều chị cũng nặng mùi trưởng giả ghê lắm.

Nàng nhập bọn ngay với một đám thanh niên v́ nàng vừa nghe được một câu rất ngộ nghĩnh của một cậu trong đám ấy:

-     Có tủi thân giáo sư hay không tụi bây? Các cụ chỉ nhắm bác sĩ, kỹ sư, luật sự, dược sư, c̣n mấy thằng godautre [36] đừng hy vọng ǵ nghen cậu Nghĩa!

Nghĩa cười ha hả mà rằng:

-     Nhưng mầy là Quốc gia hành chánh sư, sẽ làm ông Quận trưởng, ông Tỉnh trưởng mà vẫn bị họ bỏ quên như thường.

-     Chỉ tội cho tôi, không sư mà cũng không sĩ. Thú y gọi là ǵ tụi bây?

-     Là thú y chúa. Chúa oai hơn sư và sĩ nhiều lắm.

Thấy Liễu bước tới, tất cả đều nghiêng ḿnh thi lễ rồi nhường cho nàng một chỗ đứng v́ họ đứng sát nhau thành một ṿng tṛn.

-     Các cụ quảng cáo không thua ǵ hăng kem đánh răng Perlon, phải không các anh? -  Liễu nói.

-     À, chị nầy chơi được. Chị chống sĩ và sư?

-     Tôi không chống ai cả, chỉ chống quảng cáo thôi.

-     Th́ đồng chí vậy. Nè, chị có thấy con gái nhà giàu của ta học Dược nhiều quá hay không? Năy giờ tụi tôi đếm có tới tám cô Dược tất cả.

-     H́nh như thế. Nhưng các anh lại không học Dược à?

-     Đâu có, đêm nay chỉ có một anh Dược thôi, đằng kia. Và chị vào Dược khoa đếm thử xem có phải con gái đi Mercedès đông hơn con trai đi vết-pa[37] hay không.

Sự nhập bọn bất ngờ của Liễu khiến cho mấy thanh niên nầy đoán rằng nàng là nữ sinh viên nên họ mới thân mật với nhau mau lẹ như vậy, và năy giờ tuy Liễu chưa hề khoe “chức tước” của nàng ra, họ cũng thấy rằng quả nàng là “đồng chí” của họ.

-     Nhưng nào có hại ǵ, cái việc đó?

-     Chị cũng Dược nữa sao?

-     Không. Nhưng tôi binh vực cho công lư.

-     Cong lư th́ có. Cong chữ O không có đội mũ.

-     Sao vậy? Sao lại CONG?

-     V́ lư của chị không ngay.

-     Thế nào mới ngay?

-     Thôi chị nầy không phải tụi ḿnh rồi tụi bây ơi. Chị trường nào cái đă nè?

-     Cao đẳng Mỹ thuật.

-     À ra vậy. Hèn chi...

-     Hèn chi làm sao?

-     Hèn chi mà chị không là “đồng chí” của tụi nầy. Nhưng hoan hô Cao đẳng Mỹ thuật cái đă. Xin cho biết quí danh.

-     Liễu.

-     Hân hạnh, toàn thể hân hạnh đón chào chị. Và xin báo trước cho chị rơ rằng chúng tôi không có tên trong cái danh sách của bà cụ kia thảo ra, danh sách bác sĩ, dược sĩ, kỹ sư. Chị th́ có lẽ cóc cần nên mới nhập bọn, nhưng coi chừng bà cụ của chị.

-     Má tôi không là “đồng chí” của các bà kia.

-     Càng hay.

-     Sao chúng tôi chỉ mới gặp chị lần đầu?

-     Là v́ đây là lần đầu tôi “ra ngoài xă hội”.

-     Chúng tôi đoán rằng chị sẽ đi xa lắm.

-     Ǵ làm cho các anh nghĩ như vậy?

-     Trong một buổi tiếp tân, kẻ nào lạ mặt mà t́m bạn được ngay là kẻ đó sẽ oanh liệt.

-     Và rất mong gặp chị. Một người con trai khác nói như vậy.

-     Tôi cũng mong được gặp lại các anh. Nhưng các anh nhiều thành kiến lắm.

-     Về vấn đề ǵ?

-     Về vụ con gái học Dược.

-     À, chị nầy muốn gây sự đây. Sao chị binh họ vậy?

Một mâm bánh, rượu mạnh và nước ngọt được bưng đến. Một thanh niên lấy một chiếc bánh caviar trao cho Liễu rồi hai tay hắn cầm lên hai ly coca-cola, mà một, hắn để dành cho người bạn gái mới của họ.

Tất cả đều cắn miếng bánh đầu, bận nhai, nên chỉ có một cậu kêu lên:

-     Trời, caviar c̣n mặn hơn mắm nêm của ta nữa!

Liễu đă nuốt miếng bánh của nàng. Nàng đáp:

-     Tôi không thấy học Dược là bậy ở chỗ nào hết.

-     Chúng tôi cũng vậy.

-     Nhưng các anh đă kín đáo chế giễu mấy chị học Dược.

-     Nè chị biết không, con gái nhà giàu mà học Dược th́ rất hạp với sở thích của... cha mẹ họ.

-     Ừ, th́ đă sao chớ?

-     Mà không lẽ bao nhiêu cô ấy đều là con hiếu thảo cả.

-     Ừ, rồi sao nữa?

-     Mà cũng không lẽ bao nhiêu cô đều thích Dược cả.

-     Ừ, rồi sao hả chớ?

-     Thế nghĩa là... ơ... hơ... hơ các cô đều ham làm nhà buôn cả.

-     Làm nhà buôn có tội t́nh ǵ?

-     Đâu có. Nhà nước của nước nào cũng cho phép hoặc khuyến khích làm nhà buôn cả, trừ thế giới cộng sản ra. Nhưng nếu đi học cho nhiều vào để rồi làm nhà buôn th́ tưởng nên học Cao Đẳng Thương Mại Ba Lê th́ hơn.

-     Nhưng nếu không có ngành Dược th́ làm thế nào?

-     Th́ chạp phô bán thuốc như bên Huê Kỳ. Dược chỉ bào chế thôi.

-     Tại ta bắt chước Pháp th́ biết sao giờ.

-     Tôi th́ tôi biết làm sao.

-     Anh làm sao?

-     Tôi không học Dược để rồi làm nhà buôn.

-     Thôi dẹp lại, tao băn khoăn về ấn tượng trọng đại nầy lắm, một thanh niên nói.

-     Cái ǵ đó?

-     Tại sao ai cũng Sư hết mà bác sĩ lại là Sĩ.

-     Vậy từ đây tao phong đại cho bác sĩ chức bác sư là mầy hết mất ngủ.

Th́nh ĺnh Liễu nói:

-          Xin lỗi các anh, tôi vừa thấy một người bạn gái. Các anh cho phép?

-          Chị cứ tự tiện.

Tất cả đều nh́n theo người con gái mà cậu nào cũng thích cái phong cách đặt biệt cả.

-          Khá lắm!

-          Tụi bây biết thuộc gia đ́nh nào không?

-          Bồ biết hả?

-          Ừ, con của ông Đức Long đó.

-          Nhà tỷ phú Đức Long?

-          Ừ.

-          Nhưng sao lại khiêm tốn và dễ thương đến thế?

-          Tại c̣n học tṛ th́ người ta em nhỏ như vậy, chớ ra đời rồi, hay lên mạng phụ phu nhân rồi, biết đâu người ta lại không hách một cây.

-          Mấy cô đằng kia cũng học tṛ, nhưng cái bộ khinh khỉnh thấy mà bắt ngán. Không, hễ ai khiêm tốn th́ khiêm tốn từ trong bụng mẹ khiêm tốn ra, c̣n ai kiêu hănh lên ba đă kiêu hănh.

*

*       *

Mười hôm liền Lưu không tới thăm Liễu, không phải v́ Bích đă về nhà hôm thứ tư ấy. Quả chàng bận mừng em, và cả nhà không muốn ai đi vắng lâu cả. Nhưng cũng v́ chàng để xem sao. Chàng tin rằng rất có thể một cuộc gặp gỡ rất là hay ho đă xảy ra trong đêm tiếp tân mà cả nhà Liễu đều đi dự.

Để xem Liễu c̣n nhớ đến chàng hay không. Mặc dầu rất sợ Liễu tới nhà, chàng cũng mong Liễu tự ư tới. Nếu nàng tới là không có ǵ thay đổi cả. Bằng không? Có lẽ chàng sẽ đau ghê lắm, nhưng rồi cũng lết đầu vào đại lộ Hàng Thị, cũng chỉ để... xem sao.

Ừ, con người ṭ ṃ như vậy, nhứt là Lưu. Họ biết rằng họ sẽ chứng kiến những điều làm cho họ đau, nhưng họ vẫn ưa thấy tận mắt điều ấy, thà là đau c̣n hơn là cứ mơ hồ về điểm mà họ hồ nghi.

Lần lánh mặt trước của Lưu đă kéo dài đến hai tuần lễ, vậy mà biết địa chỉ của chàng, Liễu không ham t́m bạn như lần nầy. Lúc đó, nàng không có lư do để mà đến, đối với Lưu, nàng lại sợ mẹ của Lưu thủ cựu rồi khinh rẻ nàng chăng?

Lần nầy lư do đă có, tuy hơi bấp bênh bởi có thể Bích đă về rồi, mà cũng có thể chưa. Nếu Bích chưa về th́ khi bà cụ hỏi t́m ai, thật là không biết nói sao. Phải có người cho nàng t́m th́ mới ổn, mà cái người ấy phải có mặt để nh́n nhận nàng mới xong.

V́ vậy mà nàng cũng để mười ngày trôi qua, nhưng trong khi Lưu không muốn tới nhà nàng th́ nàng lại nóng ḷng tới nhà Lưu.

Đến hôm thứ mười, nàng suy luận: “Xem nào! Nếu chị ấy không về bữa thứ tư, th́ cũng về ngày chúa nhựt, mà nay là thứ tư của tuần sau đó rồi th́ hẳn chị ấy phải về rồi, nếu chị ấy không điên trở lại. Mà xem ra chị ấy không điên trở lại đâu”.

Thế rồi nàng sửa soạn sáng hôm sau thứ tư để đi Hiền Vương.

Liễu mặc ta không được đẹp bằng mặc đầm, nhưng nàng thấy rằng không nên “mới” trong một gia đ́nh có lẽ thủ cựu. Và nàng đi bằng Taxi chớ không dùng xe nhà.

“Lạ quá!” Liễu nghĩ bụng, khi xe đừng lại trước một căn nhà cách hiệu ba-da của má Lưu hai căn, v́ xe qua khỏi hiệu rồi, nàng thấy bảng hiệu, mới bảo tài xế ngừng lại. Lạ quá! H́nh như đô thành cấm cất nhà hẹp dưới bốn thước. Ở trong xóm, người ta làm đại, chớ ở đây mặt tiền đường, nhà lại mới cất, th́ sao mà nhà nào cũng hẹp quá, chỉ độ ba thước bề ngang thôi.

Nàng nghĩ tới đây th́ đă bước tới của hiệu rồi.

Tủ kiếng cao, kê sát hai bên vách. Tủ kiếng năm mặt, thấp, giữa nhà. Đường đi vào, ở hai bên cái tủ thấp năm mặt kiếng ấy, cỡ một người quá mập, vào không lọt.

Cuộc buôn bán rất là bơ thờ v́ hàng ba-da không chạy như hàng chạp phô, mặc dầu Lưu đă cho nàng biết rằng cha chàng là một tiểu công chức về hưu, có hưu bổng, chỉ buôn bán thêm cho vui, Liễu cũng thấy rằng họ khá bẩn chật.

Một người đàn bà tóc hoa râm ngồi sau cái tủ kiếng thấp năm mặt giữa nhà, mắt đeo kiếng già xệ xuống, đang đọc một quyển sách ǵ thật mỏng để trên mặt kiếng.

Nàng bước vào, bà ấy ngẩng lên. Nàng nghiêng ḿnh thi lễ, bà chủ hiệu đáp lễ lại rỗi hỏi:

-     Cô mua ǵ hả cô?

-     Dạ con t́m chị Bích.

Bà già này hơi ngạc nhiên rồi hỏi:

-     Xin lỗi, cô là ai?

-     Dạ con là bạn của chị Bích.

-     Vậy à! Có thân lắm không?

-     Dạ rất thân.

-     Nếu vậy cháu cứ đi thẳng lên lầu. Chỉ có một ḿnh nó trên ấy thôi.

Liễu mừng quá, mừng v́ không bị việt-vị[38], nên vội chạy vào trong, quên nói ǵ nữa, vả nàng cũng chẳng biết phải nói ǵ.

Trong khi đó th́ bà cụ réo vói lên:

-          Bích ơi, có bạn sắp lên thăm con đó!

Liễu chỉ nghe Bích “dạ” một tiếng chớ không có hỏi thêm ǵ, nhưng nàng nghe tiếng chơn không guốc dép, chạy mau ra thang lầu.

-          Chị Liễu!

Liễu mới leo lên được có ba nấc thang là Bích đă ra tới nơi, nhận diện được nàng và kêu lên thế.

-          Chị Bích! Trời, nhớ chị lắm.

-          Tôi cũng trông đợi chị ghê đi.

-          Chị về hồi nào?

-          Hôm thứ tư ấy.

Họ đă gặp nhau tại cầu thang lầu và Liễu ôm chầm lấy Bích mà nói:

-          Nhớ lắm.

Nàng nhớ lắm thật, nhưng nhớ người con trai ruột rà với cô nầy, chớ nhớ cô ta không bao nhiêu đâu.

Bà già má bỏ tiệm, chạy lên lầu để chứng kiến cảnh ấy. Bà cười, rất bằng ḷng mà thấy con bà vui, quên mất ngạc nhiên trước người bạn thân và cử chỉ rất thân của nàng, thân mà từ thuở giờ bà chưa hề thấy tới đây lần nào cả.

Bà hỏi:

-     Té ra cháu Liễu có đi thăm Bích trên nhà thương và biết ngày về của Bích?

-     Thưa bác có, cháu có lên trên ấy.

-     Thôi chị em vui với nhau đi.

Nói rồi bà vội chạy xuống nhà kẻo có khách không ai tiếp.

Liễu nói:

-     Tôi muốn ra đây lâu lắm rồi, nhưng không chắc chị đă về.

-     Chớ anh Lưu không có cho chị hay sao?

-     Từ chúa nhựt đó tới giờ ảnh biệt dạng luôn.

-     Được, để chúa nhựt, tôi bắt ảnh chở đi thăm chị.

Căn lầu giống y như dưới nhà, chỉ có khác là phía trước có hành lang lộ thiên. Phía sau, nhà bếp được cơi[39] lầu thành một buồng nhỏ, Liễu đoán rằng đó là buồng của Lưu, v́ ở đây có hai giường, mà một đang bề bộn, bừa băi đồ thêu may, đồ đan len, th́ chắc là Bích ở ngoài với cha mẹ.

Buồng nhỏ dính với trong nhà bằng một hành lang có nóc nhưng không vách. Cửa sổ buồng mở lớn nhưng cửa chánh th́ được khóa lại bên ngoài, ch́a khóa c̣n nằm trong ổ khóa. Như vậy là Lưu không có ở nhà.

Liễu nghe buồn và thất vọng, mà không được biết ḷng dạ Lưu có thay đổi chăng, bằng được vào lối chàng tiếp đón nàng hôm nay, nếu chàng có ở nhà.

-     Chị c̣n đi học hay không, Liễu hỏi.

-     Tôi nghỉ học lâu rồi, từ ngày đậu Trung học, tức từ ba năm nay. Ở nhà để học nấu ăn với lại may vá ấy mà!

Bích vừa nói vừa cười, chế giễu thầm lặng sự chuẩn bị làm dâu của nàng, chuẩn bị khổ công như thế mà cũng chẳng được làm dâu. Các cụ không hay rằng đời đă thay đổi nhiều lắm rồi, và con trai chúng nó t́m cái khác hơn là tài nấu ăn, tài may vá.

-     Để rồi tôi cũng phải học, nhưng tôi học với chị.

Liễu nói.

-     Tôi lại nghĩ rằng không biết có lợi hay không, những tṛ nầy. Đời nay thợ may, thợ làm bánh, thợ nấu ăn nhiều quá, coi bộ không ai cần nội trợ nữa.

-     Nhưng đâu có thợ làm mẹ.

Bích kinh ngạc trước sự thật lớn ấy mà nàng không dè lại được thốt ra từ miệng một thiếu nữ nhỏ hơn nàng đến hai tuổi.

Nàng lại nh́n Liễu, cười thương mến và thấy rằng anh nàng chọn khéo lắm. Liễu đẹp không chỗ chê, c̣n ít tuổi như vậy lại có được một quan niệm mà rất hiếm người con gái thời nay có.

-     Chị biết hôn, Liễu lại thêm, nấu ăn và may vá, riêng nó, không cần lắm. Nhưng đó là một kỷ luật để luyện con người như bao nhiêu là kỷ luật khác.

-     Ừ, chị nói đúng lắm.

-     Anh Lưu đâu rồi?

-     Ảnh đi “cua[40].

-     À, tôi quên mất, tôi cúp cua và ngỡ ai cũng cúp cua hết.

-     Chị học Cao đẳng Mỹ thuật có thích không?

-     Ai nói cho chị biết trường tôi?

-     Anh Lưu chớ ai.

Liễu mừng quá. Té ra Lưu có nói đến nàng, không biết chỉ nói riêng với Bích hay là cho cả nhà nghe.

-     Chúa nhựt chị vô tôi hén? Nàng hỏi mà như đ̣i.

-     Hứa chắc, Bích đáp giọng quả quyết.

-     Nên vô vào buổi sáng. Xế lại, tôi ra đây rồi ta cùng đi xi-nê nhá.

 

-     Được.

-     Nếu anh Lưu cũng đi càng hay, bằng không, chị em ta đi riêng vậy.

-     Để tôi rủ ảnh đi.

-     Ừ, thử rủ coi. Nhưng tôi chắc chị thất bại.

-     Sao vậy?

-     Ảnh không hề mời tôi đi xi nê lần nào cả. Tôi chắc ảnh muốn tránh việc ấy.

Bích hơi ngạc nhiên. Nàng cứ ngỡ Liễu là nhơn t́nh của anh nàng. Té ra họ chỉ là bạn thật sự với nhau thôi mà chưa thân nữa.

-     Nè, Liễu lại nói. Chưa chắc ảnh sẽ chở chị đi. Vậy chị nên biết địa chỉ là hơn. Tôi ở nhà số 45, tại đầu cầu phía bên Gia Định, chỗ gặp nhau của hai đầu đường Hàng Thị và Hàng Sanh.

-     Xanh hay Sanh?

-     Sanh. Tôi thấy nhật tŕnh họ viết là Hàng Xanh nhưng thật ra là Hàng Sanh. Thuở tôi c̣n bé, cây Sanh trồng ở hai bên đường chưa bị đốn, tôi có thấy cây ấy.

-     Nó ra thế nào hả chị?

-     Đó là một loại cây to nhưng lùn, tàng lớn lắm, rất mát đường.

-     Nghe đâu là đường Hàng Sanh nên thơ lắm hả chị?

-     Có lẽ, nhưng giờ họ đốn mất cả rồi. H́nh ảnh của đường Hàng Sanh thật, của thời thơ ấu của tôi, giờ lờ mờ quá, tôi không h́nh dung rơ được. Ở chơi lâu, có bị rầy hôn chị?

-     Đâu có.

-     Má không khó tánh hả?

-     Không.

-     C̣n ba. À, ba đâu rồi?

-     Ba đi chơi. Bạ cũng dễ tánh như má, nhứt là đối với bạn hữu của tụi nầy.

-     Anh Lưu nhiều bạn không chị?

-     Ít. Hay có, mà bạn thân th́ ít lắm.

-     C̣n bạn gái?

-     Tôi không thấy ảnh có bạn gái nào khác hơn chị. Có lẽ cũng có, mà là bạn học, không thân, không có chị nào tới đây hết.

Liễu muốn gợi chuyện để biết thêm về Lưu, mặc dầu nàng ư thức rằng rất nguy hiểm cho Bích mà nhắc tới bạn hữu của Lưu v́ Bích là nạn nhân của một người trong đám bạn ấy.

Nàng hối hận quá, khi thấy Bích chau mày trước câu hỏi: “Anh Lưu nhiều bạn không chị?”

Nàng thấy ḿnh khốn nạn quá mà đă thất hứa với với Lưu, đă phản bội cam kết của nàng. Nhưng biết sao giờ, nếu không đi bằng lối ấy th́ không thể nào đến đích được cả. Không lẽ đột ngột hỏi ngay về bạn gái của Lưu.

-     Chị ăn mứt nhá? - Bích mời.

-     Hoan nghinh, nếu là mứt của chị làm.

-     Mứt chùm ruột, chính tay tôi làm. Vậy chị ngồi đây, để tôi xuống...

-     Không, tôi xuống nhà với chị, rồi ta ở dưới luôn.

Đôi bạn gái cùng xuống thang lầu.

Má của Bích bỏ sách quay lại nh́n con và bạn của nó. Con bà ít bạn, nên bà quí những đứa bạn hiếm hoi tới chơi ở đây. Bà hỏi:

-     Sao hai đứa không ở trển cho tự do, xuống đây làm ǵ?

-     Chị Liễu đ̣i ăn mứt má à!

-     Cái con nầy! Lại nói thêm nói bớt cho bạn. Nó làm ǵ biết mầy có mứt mà đ̣i. Họa may là mầy khoe tài th́ có.

Hai chị em cười rúc rích với nhau rồi đi luôn xuống bếp.

Bây giờ đă mười giờ rồi và bà bếp đang nấu ăn.

Cái hành lang trên lầu, đưa ra buồng nhỏ là nóc của hành lang dưới nhà. Nơi hành lang nầy có đặt bàn ăn mà Liễu đoán rằng đây là buồng ăn của gia đ́nh nầy.

Đôi bạn ngồi lại bàn và Bích nói:

-          Cho hũ mứt của tôi đi bà Tám, với lại hai cái muỗng cà phê.

Liễu bỗng dưng đâm ra thèm nghèo, hay nói cho đúng ra, đâm ra thèm chỉ đủ ăn như nhà nầy.

Cái giàu của nàng là một trở ngại, c̣n sự không giàu ở đây, lại không có ǵ khổ hết th́ thà là chỉ khá giả như họ mà hơn. Nếu nàng không giàu, có lẽ Lưu đă tiến xa rồi.

Nàng nhớ có đọc một thiên hồi kư của một bác thợ may kiêm văn sĩ, bác thợ ấy kể chuyện được gọi tới may y phục cho hoàng thái tử Bảo Long tại Sàig̣n năm xưa.

Ông hoàng thái tử ấy hỏi bác ta khi nghe bác ta nói đến tĩnh từ “nghèo”:

-          Nghèo là làm sao anh thợ?

Không là hoàng thái tử trong cấm cung, Liễu vẫn chưa biết nghèo là thế nào cả, mà cho đến cuộc sống trung lưu như ở nhà nầy nàng cũng chưa hề biết.

Quả nàng có đi ngang qua những xóm nghèo, đă thấy những căn nhà tôn, những căn nhà lá tồi tàn, nhưng nàng không chú ư tới và không thấy bên trong họ sống thế nào.

Đây là lần đầu mà...

Bà Tám nấu bếp đă đem các thứ lại. Bích mở nắp cái hũ bằng sứ trắng ra rồi đôi bạn thọc muỗng vào trong đó mà múc mứt.

-     Ngon chớ, Liễu ăn trái đầu rồi khen, chị làm đâu có thua ǵ thợ. Mứt họ bán cũng y hệt như vầy chớ không hơn chút nào hết.

-     Tại món nầy dễ làm lắm!

Đây là lần đầu mà nàng vào sâu trong cảnh thân mật của một gia đ́nh không giàu.

Nghèo chắc khổ lắm, nhưng sống trung lưu th́ nàng chịu được và sẵn sàng ḥa ḿnh với gia đ́nh bạn nầy.

Trong giây phút, Liễu có cái ư ngông nầy, không phải là ư riêng của nàng mà là ư trong các tiểu thuyết lăng mạn rẻ tiền mà nàng đă đọc được và đă chịu ảnh hưởng phần nào, cái ư bỏ cả giàu sang của nàng để “đi theo tiếng gọi của t́nh yêu”.

Lần đầu tiên nàng đọc loại tiểu thuyết ấy, nàng thấy như vậy là đẹp lắm, không có mối t́nh nào cảm động hơn được. Cô bé chăn cừu mơ vị hoàng tử đẹp trai, giấc mơ ấy pha trộn với giấc mơ của nàng công chúa mơ anh chăn cừu. Đó là kết quả của mặc cảm giai cấp, mặc cảm của con cháu nhà giàu mà sinh tư tưởng xă hội.

Nhưng mặc cảm ấy càng giảm theo thời gian th́ theo thời gian giấc mộng lăng mạn đó cũng bớt nên thơ đi.

Nhưng hôm nay, những dấu vết in đậm vào tiềm thức buổi thiếu thời của Liễu lại lộ rơ lên như là một thứ mực bí mật kia lộ ra dưới một hóa chất gây phản ửng.

Liễu đă thừa tự thực chất thực tế bên ông nội của nàng nhưng đồng thời cũng thừa tự ḍng máu nghệ sĩ của phía bà nội của nàng, nên nàng chỉ mơ yêu vừa chừng, theo lư trí, mà khi t́nh yêu có đối tượng rồi th́ nàng lại có khuynh hướng si mê.

Thế nên giấc mơ của nàng công chúa bỏ cả giàu sang, lầu son gác tía, để đi theo anh đốn củi có tấm ḷng vàng, giấc mơ trẻ con của nàng hồi bốn năm trước sống dậy th́nh ĺnh với tất cả màu sắc tốt tươi rực rỡ của nó.

Thời nay con gái nhà giàu cũng vẫn cứ c̣n lăng mạn nhưng họ lăng mạn cách khác, sự lăng mạn tiến theo nhịp bước của thời gian, theo nhịp nhạc Rốc[41], nhưng thỉnh thoảng, trong vài trường hợp, một cô gái mặc đầm có lối tóc kiểu Sylvie Vartan lại lăng mạn y theo thời Tuyết Hồng lệ sữ của những cô má phấn răng đen.

Đó là trường hợp của Liễu trong giây phút nầy.

Chỉ có khác là thời xưa họ dám bỏ cả, c̣n thời nay th́ họ chừa lại một món, không thích hy sinh bao nhiêu. Món đó là tiện nghi sống. Mà ch́a khóa của tiện nghi sống là tiền bạc. Và tiền bạc th́ cha mẹ họ c̣n nắm trong tay, thế nên vấn đề thoát ly gia đ́nh lại không thành vấn đề nghiêm trọng được.

Nhà giàu thời xưa lắm của nhiều tiền mà không hưởng thụ được cái ǵ cả. Họ chưa biết dùng máy lạnh, tủ lạnh xe Huê Kỳ, chưa thèm du lịch Nhựt Bổn, Ư Đại Lợi, con gái của họ chưa xức nước hoa Chanel số năm, chưa biết may chiếc áo đầm hai ngàn bạc, chưa nghiện bồn tắm tráng men hường hai trăm ngàn đồng một cái. Họ có của mà đời sống vật chất của họ chỉ hơn nhà nghèo ở các bữa ăn cá thịt ê hề mà thôi, ngoài ra th́ không hưởng ǵ hơn nhà nghèo cả.

Như vậy th́ con gái nhà giàu thuở đó ĺa lầu son gác tía, đâu có khổ bằng các cô bây giờ phải ĺa cái buồng lạnh.

Thế nên cuộc hồi dương của cái mộng chết nơi Liễu, chỉ xảy ra trong khoảnh khắc mà thôi, rồi nó hấp hối trở lại để rồi chết luôn.

Liễu tự an ủi ḿnh rằng chưa chắc Lưu đă v́ ngại giàu sang của cha mẹ nàng mà không bước tới. Vả, nàng có bắt Lưu cưới hỏi ǵ đâu. Ấy đó cũng là một điểm khác nhau giữa con gái thời xưa và con gái thời nay. Con gái thời xưa, hễ yêu là nghĩ tới hôn nhơn trước hết. Nay th́ yêu, đối với họ là yêu, chỉ giản dị có thế, hoặc rắc rối th́ rắc rối v́ những lư lẽ tế nhị nào, những khúc mắc nào trên con đường tiến triển yêu đương của họ, chớ không hề cho hôn nhơn một địa vị tối quan trọng như ngày trước.

Họ cho, sẵn ḷng cho tất cả, không đắn đo, không giữ thế, cho người mà họ yêu tất cả những ǵ quư báu của họ, mà không đ̣i hỏi sự đền bù nào, hay ít lắm sự bảo đảm nào.

Liễu cũng không khác bạn đồng lứa của nàng bao nhiêu. Nếu cái đêm ngồi trên đầu bức tường song sứ thưa mà Lưu tỏ t́nh, chắc nàng đă nhận ngay. Không, sau đó nàng không có giựt ḿnh sợ hăi những phút chờ đợi mà nàng suưt làm xằng. Nàng có hối hận thật đó, nhưng hối hận đă không đủ can đảm khuyến khích Lưu mà thôi chớ không phải hối hận v́ mong đợi chuyện xằng.

Chưa chắc v́ Lưu sợ giàu sang. Nàng chỉ đoán vậy thôi, không có căn cứ, mà trái lại, c̣n có nhiều bằng cớ chứng tỏ rằng đời nay, con trai cũng ham của y như đời xưa, mà c̣n trắng trợn hơn xưa nhiều, họ chạy chọt một đám vợ, như ngày xưa thanh niên chạy chọt làm quan, họ ra giá, họ đặt điều kiện không úp mở, không che đậy bằng bức khăn nhiễu điều nào đó cho nó ra vẻ một chút.

Nàng chỉ đoán như vậy thôi và hơi sợ hăi khi nghĩ về phía cha mẹ nàng. Không, Lưu không hy vọng ǵ đâu, chắc một trăm phần trăm như vậy, nếu chàng đă đỗ đạt đi nữa. Thiếu ǵ ông cử nhà giàu, hay tệ lắm cũng ông cử con cháu của gia đ́nh tăm tiếng nào đó.

Không! Nghĩ tới đây Liễu càng không dám để cho ư nghĩ hôn nhơn lởn vởn nơi trí nàng. Nàng chỉ yêu và đợi được yêu. Nàng đâu có dè Lưu ở trong một trường hợp “đặc biệt của chim phải ná” nó ngăn chàng dám yêu ngoài ṿng lễ giáo như bao nhiêu con trai khác.

Liễu bật cười và hột chùm ruột mà nàng lùa tới bên trong môi, toan nhả nó xuống một bàn tay x̣e của nàng, bị bắn ra xa.

-          Chị cười ǵ?

Bích hỏi và cũng cười, mặc dầu nàng chưa thấy ǵ làm cho Liễu vui.

-          Tôi cười loài người kỳ dị.

-          Ở chỗ nào?

-          Tại sao ta không ăn đường lại biến trái chùm ruột thành đường rồi mới ăn.

-          Ừ, tôi cũng nghĩ như chị, nên có lần tôi định làm mứt chùm ruột không ngọt lắm, để chừa một chút ít cái vị chua của nó. Nhưng ai cũng nói như vậy là bậy, nên tôi đành phải làm y theo mọi người.

-          Sợ họ hiểu lẩm, ngỡ rằng ḿnh không biết làm?

-          Ừ.

Đôi bạn cười x̣a.

Liễu vui cười với bạn mà vẫn không quên buồn cười cho ư nghĩ ngông cuồng của nàng khi năy: “cuốn gói” theo về với Lưu.

“Có bằng cớ ǵ chắc chắn là người ta đă yêu ḿnh đâu! Lại không có ǵ trở ngại, nếu người ta yêu ḿnh. Thật là ḿnh điên!”

Liễu không tự nói ra với nàng, chớ nàng c̣n thấy rằng nàng điên ở nhiều điểm khác nữa. Lưu học luật, hẳn chàng dè dặt về khoản “dụ dỗ” gái thơ lắm, chàng đâu có để cho nàng “cuốn gói” theo chàng, nếu t́nh thế bắt buộc phải như thế.

Và chưa chắc nàng sẽ sống được trong gia đ́nh nầy. Lưu chưa có công ăn việc làm, mà cở có, sự ra riêng chắc chưa thực hiện được với đồng lương tập sự của chàng. Nếu không phải làm dâu như thời xưa, nàng vẫn ké né, vào ra e sợ, mà nàng th́ đă quen được nhiều tự do.

Đôi bạn gái nầy, tuy thích nhau lắm, mừng, vui thật sự khi gặp lại nhau, nhưng cả hai đều ŕnh nhau, cố ḍ biết sự thật qua một lời hớ nào của người kia. Bích th́ tự hỏi không rơ anh nàng đă tỏ t́nh với Liễu chưa, c̣n Liễu th́ muốn biết xem Lưu có nói ǵ về nàng với Bích hay không, có hỏi ư kiến Bích để biết cô em gái chàng chấm “đậu” hay chấm “rớt”.

Nàng bất cần ư kiến của Bích, nhưng nếu Lưu có hỏi th́ tức là Lưu đă yêu nàng. Thiếu kinh nghiệm, lời nói và cử chỉ của Lưu hổm nay không đủ hùng biện đối với nàng. Một cô gái vừa vỡ ḷng yêu, phải nghe được cái ǵ đích xác hơn kia.

Liễu liếc nh́n lên gác xép mà nàng đoán là của Lưu, rất muốn trần nhà bếp biến thành pha lê trong suốt để nàng được thấy những ǵ ở bên trong buồng của bạn.

Khám phá về đời sống riêng tư thân mật của người yêu là sở thích của cả trai lẫn gái, họ t́m thấy rất nhiều thú vị trong sự ṭ ṃ của họ, nhứt là trong sự phát kiến lần hồi những chỉ tiết nhỏ nhặt nó giúp họ biết rơ người bạn của họ hơn. Lưu cũng đă ṭ ṃ về nàng y như vậy, hắn lại c̣n ṭ ṃ hơn, ṭ ṃ cả về cuộc đời của thế hệ ông bà của nàng nữa là khác.

-     Anh Lưu ở trên nầy hả chị? Liễu hỏi.

-     Ừ, gác nầy mới làm sau đây, hồi anh Lưu học thi tú tài 2, cần ở riêng biệt để được vắng vẻ mà học.

Nhà bếp được phá nóc, làm trần bằng bê tông, trần nầy là nền của căn gác ấy. Nhưng v́ gác nhỏ, không làm cho đủ cao được, nên trần của gác có lẽ thấp lắm. Liễu chỉ đoán thế thôi, và tin chắc là ḿnh đoán đúng. Nói cho đúng ra th́ không phải là trần thấp, v́ trần thấp quá, chắc Lưu không chịu nổi đâu, mà chính cái khối không khí giữa nóc gác và trần, khối ấy nhỏ quá. Nó phải nhỏ v́ gác không cao, nóc thấp! Nóc lại thấp mà trần lại cao, th́ khối không khí ấy phải bị thu hẹp.

Nhà có trần, mát hay nóng ǵ đều do cả sự lớn hay nhỏ của khối không khí nói trên. Đó là một thứ nệm vô h́nh, nó ngăn sức nóng từ nóc nhà truyền xuống trần.

Liễu tưởng tượng rằng nếu nàng về làm dâu ở đây, hẳn phải ở trong căn gác đó, và không biết nàng sẽ chịu đựng nổi hay không cái ḷ bát quái ấy, v́ đă quen sống rộng răi, mát mẻ từ thuở c̣n bé.

Không, nàng không mơ hôn nhơn nữa, và trước đây nàng cũng chỉ nghĩ sơ qua về hôn nhơn mà thôi. Nhưng t́nh yêu vẫn c̣n nguyên vẹn trong ḷng nàng, đời sống tương đối lụm thụm của gia đ́nh nầy hoàn toàn không ảnh hưởng đến t́nh cảm của nàng.

-     Anh Lưu có thức khuya không chị?

-     Cái đó cũng tùy. Thường th́ ảnh thức khuya, không phải để học, mà để đọc sách, hoặc để đi chơi.

-     Ảnh ưa đi chơi đêm lắm hả?

Bích giựt ḿnh, lo 1ắng nhưng suy bụng ta ra bụng người, nàng an tâm trở lại. Người vị hôn phu của nàng cũng là kẻ đi chơi đêm, cặp bài trùng của Lưu, vậy mà nàng không thấy là hại lắm, và tin là Liễu cũng đồng quan niệm với nàng, nên thành thật đáp:

-          Th́ cũng thỉnh thoảng thôi, nhưng khi nào có bạn hữu rủ ḱa, chớ ảnh không hề đi một ḿnh.

Liễu yên dạ được. Như vậy là Lưu có thể đi trác táng với bạn, chớ chàng không có nhơn t́nh đâu.

Liễu không muốn Lưu bắt gặp nàng ở đây, nên ăn vài trái mứt chùm ruột xong, nàng uống nước rồi xin phép về. Nàng sẽ bối rối lắm nếu gặp Lưu ở đây. Lạnh lạt th́ không lạnh lạt được, mà nồng ấm quá, không biết bà cụ sẽ nghĩ sao.

Lạ quá! Nàng có định làm dâu nhà nầy đâu, nhưng cứ sợ bà cụ. Mâu thuẫn nầy chứng tỏ rằng tuy nàng chỉ nghĩ đến yêu đương, nhưng tiềm thức của một cô gái nhà lành vẫn không quên nhắm tới cái lối ra của cuộc yêu đương.

Yêu rồi sẽ đi tới đâu?  Một thiếu nữ con nhà, c̣n trong trắng, chắc chắn là không quan niệm rằng yêu th́ cứ yêu cho vui, hết yêu rồi th́ t́m anh con trai khác mà thế cho anh trước.

Tánh lăng mạn, ngây thơ của các cô chỉ cho phép các cô nghĩ đến hai tương lai: bị phu răy rồi đau khổ, đi tu, hoặc lên xe hoa.

Về sau, trường trải rồi mà vẫn chưa lấy được chồng, có thể các cô sẽ “thả giàn”, nhưng giờ th́ chưa đâu.

Liễu ra về độ nửa tiếng đồng hổ th́ tiếng Lưu vang lên dưới nhà:

-          Má ơi, thằng Bộ có ghé trả cuốn sách cho con không má?

-          Không, tao không thấy đứa nào tới đây từ sáng đến giờ hết.

Lưu để xe ra ngoài vỉa hè, sợ chật nhà, xe nầy gần đi ngủ chàng mới cho vào trước cái tủ thấp giữa nhà. Đoạn chàng đi tuốt lên lầu.

Chàng bị phục kích ngay tại đầu trên của thang gác và Bích vừa điểm mặt anh, vừa nói:

-     Chết anh rồi!

-     Ǵ đó?

-     Anh bị điều tra.

Lưu hơi lo, chau mày làm thinh một hồi rồi nói:

-     Anh không có làm ǵ hết, cũng không có xin xuất ngoại. Chắc thằng nào nó khai bậy. Nhưng không sao đâu.

-     Nguy lắm, đừng có tưởng là không sao.

-     Em sợ hăo. Đă bảo anh không có làm chánh trị mà!

Bích cười ngất khiến Lưu đoán hiểu đó là câu chuyện ngộ nghĩnh ǵ chớ không phải là chàng bị công an theo dơi như thoạt tiên chàng đă ngỡ.

Chàng cũng cười mà rằng:

-     Cái con nầy! Ǵ mà coi bộ bí mật vậy?

-     Anh bị liễu yếu đào tơ điều tra.

Lưu chợt hiểu, bật cười rồi hỏi:

-     Nó có tới đây hả?

-     Vừa mới ra khỏi nhà th́ anh về.

Lưu mừng quá, và vui sướng vô cùng. Th́ ra không có biến cố nào xảy ra cả, trong đêm Liễu dự tiếp tân. Chàng tin chắc như vậy. Nếu nàng bị tiếng sét do cậu nào đó đánh lần đầu, hay chưa bị, mà đă được một cậu săn đuổi mà cậu ấy hơn chàng, chắc Liễu không ṃ tới đây làm ǵ. Nàng tiếp tục rước chàng như một người bạn trai là đẹp lắm rồi đó, chớ không có cho ân huệ lớn như thề nầy đâu.

“Th́ ra, chiến lược nằm nhà của ḿnh, coi vậy mà hay”. Lưu tự khen ḿnh và đắc chí hết sức.

Thấy anh nàng vui, Bích cũng vui. Nàng nói thật ra ư nghĩ của nàng:

-     Vậy mà em cứ ngỡ chị ấy là nhơn t́nh của anh.

-     Đâu có. Nhưng ǵ làm cho em biết sự thật?

-     Th́ nói qua nói lại một hơi, ḷi ra hết.

-     Bậy, em bậy. Ai lại hỏi những điều ấy.

-     Anh tưởng em ngu sao! Em đâu có hỏi ǵ. Thấy chị ấy không biết nhiều chi tiết về anh, th́ em hỏi, đâu cần phải hỏi mới biết.

-     Nhưng nó điều tra hạnh kiểm hay tài sản?

-     Chỉ hỏi anh có đi chơi đêm hay không?

-     Em trả lời ra sao?

-     Em nói anh lai rai, tức là nói sự thật.

-     Có nhiều sự thật không nên nói ra.

-     Đành vậy. Nhưng trường hợp nầy, em đứng về phe bạn gái.

-     Ḍi trong xương ḍi ra. Em là nội tuyến nguy hiểm đó.

Hai anh em cười x̣a:

-     Em thẩy Liễu thế nào?

-     Lư tưởng lắm.

-     Khỉ khô.

Bích thỏ thẻ:

-          Bề ngoài th́ như vậy, chớ bên trong ta biết sao được. Nhưng trực giác của phụ nữ không lầm đâu, anh cứ tin em đi.

Lưu buồn cười quá. Phụ nữ họ cả tin nơi t́nh cảm, nơi trực giác của họ, và đứa em gái chàng vừa ra nhà thương điên, cũng v́ trực giác của nó đă phản bội mà nó vẫn chưa tởn.

-     Anh th́ anh c̣n thấy nó dễ thương hơn là em thấy nữa, nhưng anh dè đặt.

-     Anh sợ cái ǵ?

-     Nó giàu lắm.

-     Vậy hả? Em đâu có biết. Chị ấy đến đây bằng tắc-xi, ăn mặc như em, mà có lẽ c̣n thua em nữa.

-     Ừ, nó rất ít áo dài ta, vả lại nó c̣n trẻ quá, thân thể chưa đều, mặc áo ta coi xấu, nên nó không buồn may. Nó thường mặc đầm.

-     Anh dè dặt là hữu lư. Nhưng em thấy chỉ cũng không có phách ra mặt hay ngấm ngầm ǵ hết.

-     Ừ. Nhưng chưa, không có nghĩa là không.

-     Dầu sao, em cũng thích có một người bạn như vậy, một người chị dâu hiền hiền như thế đó.

Con gái nhiều t́nh cảm, thích thương yêu lắm, và thương yêu mau lẹ lắm. Bích thương mến Liễu thật t́nh và xin anh:

-     Chúa nhựt anh đưa em đi thăm chị ấy nhé.

-     Có cần lắm không?

-     Sao không, xe khó kiếm th́ đi xe anh là tiện nhứt.

-     Không, anh hỏi em có cần thăm nó lắm không?

-     Sao lại không, phải thăm đáp lễ chớ. Chị ấy ra đây thăm em th́...

-     Sao em nói nó đi điều tra anh.

-     Có lẽ sự thật là như vậy. Nhưng chị ấy đă nói rằng ra đây để thăm em, th́ em phải nhận là thế chớ biết sao.

-     Nếu em thấy cần, em nên đi một ḿnh.

-     Cũng được. Nhưng sao anh lại muốn tránh? Chị ấy rủ em đi xi-nê và ao ước có anh cùng đi. Em thấy anh nên thân hơn với chị ấy. Mà đây là dịp hai người đi chung với nhau.

Lưu bật cười, Bích không biết rằng Liễu nó ao ước thế với Bích, chỉ để có dịp khai rằng giữa nó với chàng chưa có ǵ hết. Đó là sự khôn quỷ của một đứa con gái không phải thật thà như em gái của chàng.

Bích có biết đâu là hai người đă “bíc-nic” ở Thủ Đức th́ c̣n thân với nhau hơn là cùng đi xi- nê nữa.

-     Anh muốn tránh là để cho em khỏi trách nhiệm đó.

-     Trách nhiệm ǵ?

-     Nếu ngày sau, nó với anh tuyệt giao với nhau, em sẽ khỏi nghe nó trách móc, khỏi bị nó đổ thừa v́ có em nên nó mới thân với anh.

-     Đổ thừa sao được. Hai người quen với nhau trước kia mà.

-     Biết vậy nhưng người ngoài ai biết đâu. Có ǵ làm chứng. C̣n em mà đứng trung gian cho hai người đi xi-nê với nhau, ngày sau em không thể chối.

-     Bộ anh tính rồi sẽ bỏ rơi người ta sao?

Bích nói rồi ngoe nguẩy bỏ đi lại giường và tiếp lục đan len, sau khi x́ một tiếng, tỏ vẻ thù hận lũ con trai lắm.

Lưu cười hiền lành, dựa lưng vào lan can đầu thang lầu mà nói:

-          Chưa chi mà t́nh cảm em đă sôi nổi như là chuyện xảy ra rồi. Anh chỉ nói thí dụ vậy thôi chớ.

Bích c̣n căm giận, nên cứ làm thinh. Chàng dỗ em:

-          Bích nè! Em nên giúp anh, mà đi một ḿnh thử xem sao.

Bích ngẩng lên:

-          Giúp anh chuyện ǵ?

Nàng vẫn chưa hết tức giận nhưng nghe nói đến một sự giúp đỡ, nàng phải nghe Lưu, v́ đó là mục đích của nàng.

-          Em đi một ḿnh để dọ ư nó xem sao.

-          Dọ về điểm nào?

-          Xem nó có cảm t́nh với anh không.

Lưu gạt em chàng, để nó khỏỉ đ̣i hỏi lôi thôi chàng đưa nó đi, chớ chàng đă dư biết cả ruột gan của Liễu rổi.

-          Th́ em đă nói là chị ấy cảm t́nh với anh kia mà!

-          Chưa chắc, hỏi anh có đi chơi đêm hay không, không có nghĩa là cảm t́nh.

-          Không, chỉ c̣n hỏi đon hỏi ren nhiều chi tiết vụn vặt nữa, nào là anh ngủ ở buồng nào, nào là anh ưa ăn quà ǵ.

-          Ừ, như vậy là có cảm t́nh. Nhưng cảm t́nh ấy tới mức nào ta chưa biết. Cảm t́nh với lại yêu, khác nhau xa lắm.

Vả lại nó với anh quen nhau mà nó chưa biết gia đ́nh anh. Hôm nay là lần đầu nó thấy cái tiệm tạp hóa nghèo nàn của ta. Biết đâu t́nh cảm của nó lại không thay đổi.

-     Ừ, anh nói có lư. Em quên mất rằng chị ấy giàu lắm.

-     Ngoài đường, anh giống bất kỳ sinh viên nào và con một nhà xuất nhập cảng vẫn không hơn anh. Nhưng vào tiệm tạp hóa của ta, tự nhiên nó phải thấy anh khác đi.

-     Rất có thể.

Lưu chỉ biện luận để thuyết phục em gái chàng đừng có bắt chàng làm khổ dịch đưa nó đi thăm bạn. Nhưng biện luận tới đây, chàng bỗng thấy lóe lên một sự thật mới. Vâng, t́nh cảm của Liễu có thể khác đi, sau khi nàng từ giả tiệm tạp hóa xép nầy.

Thành thử chiến lược nằm nhà của chàng, tuy có kết quả, mà vẫn c̣n phải áp dụng thêm một thời gian nữa, chớ chưa xong đâu. Nàng không gặp bồ đêm đó, đành vậy, nhưng có thể nàng đă hết thích bồ cũ rồi cũng nên.

V́ chỉ nhằm một cái đích duy nhứt là hôn nhơn, nên người con trai nầy mới bận tâm nhiều về t́nh cảm sâu xa của cô gái đường Hàng Thị, chớ nếu chỉ tính chuyện qua đường th́ chàng đă cóc cần, cố gắng chinh phục bền dai th́ thế nào cũng được, cho dẫu nàng có chê chàng nghèo đi nữa.

Chàng rất biết quan niệm luyến ái của phần đông con gái của thế hệ chàng. Lắm khi chúng nó không yêu lắm, không hài ḷng lắm về anh chàng chinh phục chúng nó nhưng chúng nó cũng ưng thuận. Cho vui cuộc đời vậy mà.

Ừ, nếu chàng nỗ lực, th́ chắc được, Liễu không phục chàng nhiều, không yêu chàng lắm th́ rồi hai đứa sẽ xa nhau chớ có ǵ mà phải đắn đo.

*

*       *

Bích ăn diện như để lên xe hoa. Nàng bị mặc cảm nghèo, từ lúc nghe anh nàng cho biết là Liễu giàu lắm. Để xóa bớt mặc cảm đó, nàng phải tự tin, mà muốn tự tin, phải nhờ bề ngoài phần nào.

Vả mang chài mang lưới mà đến với nhà giàu, có thể họ xấu mặt với làng nước rồi họ lạnh với ḿnh th́ tủi lắm.

Bích không cần nhà giàu, không chạy theo nịnh nhà giàu, nàng cũng có liêm sĩ tiểu tư sản như anh nàng, và nếu Liễu cách biệt với nàng th́ nàng không chơi với Liễu nữa, chớ khỏi phải lo ǵ. Tuy nhiên, dầu sao cũng không để bị khinh rẻ ra mặt. Xem ư người ta rồi rút lui êm thắm là tốt hơn cả.

Vậy là sự làm đỏm của nàng, sự chưng diện của nàng trưa hôm nay chỉ có mục đích tránh bị bạc đăi ngay tại trận thôi, chớ không hề để mua chuộc cảm t́nh vĩnh viễn của Liễu, nếu Liễu là kẽ đánh giá con người bằng tiền của.

-          Trời! Dữ hôn, trông chị từ sáng tới giờ.

Chính Liễu chạy ra mở cổng khi nghe nói có người bấm chuông và nàng nói lớn lên như vậy, từ lúc c̣n chạy trong sân.

Bích cười và giải thích, khi Liễu mở của ngơ:

-          Th́ chị đă rủ đi xi-nê mà xi-nê hồi sáng đâu có.

Liễu bật cười:

-          Ừ, đúng như vậy. Tôi lú lẫn như bà già, cứ mong chị, ngay từ sau bữa điểm tâm.

Thật ra là nàng trông đợi Lưu. Lẽ dĩ nhiên là nếu Lưu đến cũng có Bích đi theo, nhưng nàng chỉ trông có anh của cô khách nầy thôi, mà trông Lưu tới chơi vậy chớ cũng quên mất cái vụ đi coi chiếu bóng ấy nữa.

Bích thấy rơ là mặc dầu tươi cười, Liễu vẫn không giấu được một sự thất vọng, thất vọng về ǵ, nàng đă đoán được và biết chắc chắn khi nghe chủ nhà hỏi:

-     Chị đi có một ḿnh sao? C̣n anh Lưu đâu?

-     Anh ấy lười đi buổi trưa lắm. Ảnh sợ nắng ăn da, đen mặt rồi con gái nó chê đi.

Bích nói rồi cười gịn lên, nhưng không được tiếng vang nơi bạn nàng. Liễu buồn ra mặt, sánh vai với Bích mà vào nhà.

-          Lâu lắm, anh Lưu không có tới đây chơi.

H́nh như là Liễu gần như mếu khi thốt lên câu nầy. Bích nghe thương xót người bạn gái mới nầy quá và tức giận sao anh nàng lại ḷng dạ sắt đá như vậy được.

Để an ủi bạn, nàng bịa chuyện:

-          Nói chơi với chị chớ anh Lưu của tôi cảm cúm.

-          Vậy hả? Liễu mừng rỡ hỏi.

Thật là mỉa mai. Nghe người yêu đau ốm mà lại mừng rỡ. Nhưng cũng thật là hữu lư: Lưu không đến chỉ v́ hắn bịnh mà thôi, chớ không phải hắn quên nàng như nàng tưởng đâu.

-          Ừ, ảnh bỏ học hai bữa nay.

-          Trời, như vậy th́ nặng lắm?

-          Đâu có.  Ảnh sổ mũi, chảy nước mắt sống, ảnh sợ truyền lây vi trùng ra cho cả lớp học nên nằm nhà vậy thôi chớ.

-          Hú vía!

Vô tới nhà Liễu gọi người nhà đem nước ra đăi khách liền và nàng nói:

-     Nếu vậy ta nên đi ngay kẻo về tối. Bây giờ là hai giờ bốn lăm rồi, ra tới ngoài ấy là ba giờ mười lăm. Xem tới sáu giờ rưỡi là vừa. Thôi xin lỗi chị, để tôi đi thay áo nhé.

-     Chị cứ tự tiện.

V́ không biết rằng cha mẹ Liễu ở riêng ngoài Sàig̣n, trong một ngôi biệt thự đồ sộ, Bích hơi ngạc nhiên mà nhớ lại câu khoe Liễu giàu của anh nàng.

Kể ra th́ ngôi biệt thự cũ như vầy cũng là một tài sản đáng kể và chủ của nó hẳn phải giàu hơn gia đ́nh nàng. Nhưng nói “giàu lắm” th́ thật khó tin.

Bàn ghế của pḥng khách nầy rất xưa, đóng bằng gơ xen với gỗ mun, nhái kiểu Louis thập tứ một cách rất là ngây ngô vụng dại. Đó là loại bàn ghế rất “ăng-vô-gơ[42]của thế hệ trước, thuở Tây Tàu lộn xộn nơi tâm trí người ḿnh, bỏ Tàu, nhưng chưa biết theo Tây cho đúng cách.

Bàn ghế nầy thường được nằm trong loại nhà mà người ta gọi là nhà lai, tức nhà kiến trúc theo Việt Nam muôn thuở, với cột kèo lu bù, nhưng mặt tiền lại xây bằng gạch, có cửa cuốn, trên nóc nhà gắn đủ thứ bông hoa bằng xi-măng, hoa ḥe một cách dốt nát.

Nhà nầy chỉ hơn nhà lai ở chỗ nó là nhà Tây chánh hiệu thôi, c̣n bên trong th́ vẫn lai như thường.

Liễu thay áo rất mau, có lẽ v́ nàng vội cho khách khỏi sốt một, với lại v́ nàng không có son phấn ǵ cả.

Quả đúng như anh nàng cho biết: Liễu mặc đầm, cũng cứ loại áo camisole mà Lưu thường thấy và Bích chỉ mới thấy đây thôi.

Liễu chưa nở nang đều, mặc đầm đẹp hơn mặc ta thật, và loại áo camiso1e cho nàng một tướng học tṛ trường đầm chánh hiệu.

Người tài xế đă đánh xe ra đường, mà Liễu nài nỉ Bích uống với nàng mỗi người một ly nước lọc. Liễu không có ư le[43] với bạn mà sử dụng xe nhà hôm nay. Nàng sợ đi trễ, về trễ, không biết có bất tiện cho Bích hay không, mà đón tắc-xi th́ lâu quá, nên mới dùng chiếc Sima 9 của nàng.

Ra đường, thấy chiếc xe, Bích càng không tin là Liễu “giàu lắm”. Nhưng nhờ vậy mà nàng hết mặc cảm, nghe cảm t́nh với Liễu hơn.

Trên xe, Liễu hỏi người bạn mới:

-     Anh Lưu thật không có sao hả chị?

-     Không. Anh ấy mà, trời đánh cũng không chết. Có lẽ ảnh sợ nghẹt mũi, nói chuyện với chị coi kỳ, nên ảnh không đi vậy thôi.

Đôi bạn cười x̣a, rồi Liễu nói:

-     Anh ấy Tây lắm! Tây họ như vậy đó chị. Họ ho, hoặc nghẹt mũi, họ cố tránh ra giữa công chúng nhứt là tŕnh diện với phụ nữ.

-     Ta cũng vậy chớ.

-     Đâu có.

-     Có. Tôi có biết một người đàn bà đứng tuổi, bà ấy ăn ṣ biển nổi phong trên da mặt, trốn khách tới ba tháng trường.

-     À, chị có biết chuyện Roméo và Juliette chớ?

-     Biết.

-     Ta xem phim đó.

-     Nhưng rạp nào?

-     Vĩnh Lợi. Tôi đă xem rồi hôm mấy tháng trước, chiếu ở Rex, nhưng cứ muốn xem lại hoài.

-     Câu chuyện cảm động lắm, nhưng không biết phim có hay hay không?

-     Dầu sao, có màu mè, coi cũng đỡ buồn được trong mấy tiếng đồng hồ. Thật ra là coi cho buồn ấy chớ. Họ nói “mua vui” nhưng ḿnh lại đi “mua buồn” đây. Chị Bích nè, cái ǵ muôn thuở cũng hay cả. Nhưng sao những cái muôn thuở về đời người toàn là buồn không mà thôi vậy chị?

-     Những cuộc đời vui vẻ, ai viết thành sách làm ǵ.

-     Sao lạ vậy?

-     Những cái muôn thuở về đời người, thật ra gồm đủ vui lẫn buồn. Nhưng vui là sự tự nhiên. Hai đứa yêu nhau, lấy nhau, sanh con đẻ cháu đầy nhà, th́ c̣n lạ ǵ để phải viết ra.

-     Chị nói đó là chuyện tự nhiên. Có chắc là hay không?

-     Sao lại không, v́ loài người cứ đông thêm măi th́ chắc chắn phần lớn các cuộc yêu đương đều thành công cả, chớ nếu không, họ đă tự tử hết ráo từ bao đời rồi như cô Juliette th́ lấy ai mà đẻ con ra cho đông quá sức đông như bây giờ.

Đôi bạn lại cười x̣a. Liễu rất mừng mà thấy Bích được b́nh thường, hơn thế, triết lư về cuộc đời một cách thản nhiên, với khuynh hướng lạc quan.

Có lẽ mấy tháng điên loạn đă giúp nàng quên được chăng? Hoặc đau quá rồi chai ḷng? “À, mà không. Liễu nghĩ không phải vậy. Hôm ḿnh đi thăm chị ấy, chị ấy vẫn c̣n như buồn ngủ. Chị ấy kêu rằng hậu quả của loại thuốc an thần mới mà nhà thương Biên Ḥa dùng cho bịnh nhơn, hậu quả ấy kéo dây dưa cả tháng sau khi con bịnh đă lành.

“Có lẽ thuốc đă giúp chị ấy quên. À, đúng như vậy rổi. Nhớ chú Bảy ḿnh chú kể chuyện chạm điện, một trị liệu cho bịnh điên, trước khi có thuốc mà bây giờ đây trong vài trường hợp vẫn c̣n dùng sự chạm điện, chỉ có một mục đích là làm cho con bịnh quên tất cả mọi chuyện cũ. Vâng, đúng là như thế. Chị ấy đă quên được, nhờ thuốc cũng như hồi tiền chiến họ quên được, nhờ chạm điện”.

-          Chị nói nghe hữu lư lắm, Liễu tâm sự, nhưng không hiểu sao, đă đồng ư với chị rồi, mà tôi vẫn cứ c̣n thấy cuộc đời có lối ra buồn, cuộc đời của những kẻ yêu thương ấy. V́ vậy mà tôi thích mua buồn bằng phim nầy.

Tôi đă khóc chị à, xấu hổ quá, nhứt là xem ở các rạp lớn, vào giấc chín giờ đêm, ḿnh phải ra lúc văn hát, sáng đèn, thiên hạ thấy mặt mũi ḿnh đỏ cả, thật mắc cỡ hết sức.

Bích vừa đọc xong một quyển sách nghiên cứu nhân vật Thúy Kiều đứng trên địa hạt phân tâm học của bác sĩ Đàm Quang Thiện, và bất giác nàng liên tưởng đến mặc cảm cô Kiều, rồi thấy rằng Liễu cũng bị mặc cảm y như thế.

Cô Kiều bị ám ảnh bởi thuyết tài mạng tương đố, thuyết “trời xanh quen thói má hồng đánh ghen” rồi hành động theo cái tiềm thức bị tự kỷ ám thị của nàng nên mới phải bảy nổi ba ch́m như vậy.

Coi bộ Liễu cũng bị ám ảnh bởi phim Roméo và Juliette không kém cô Kiều bị những thuyết lăng nhăng nói trên ám ảnh, và nàng rất lo cho tương lai của cô bạn gái dễ mến nầy.

Nàng biết nàng điên vừa khỏi nhưng nghĩ rằng nếu chỉ điên vài tháng rồi quên được, cũng chẳng sao. Sợ là sợ tai họa lớn lao hơn kia. Bích khỏi được bịnh, ngỡ y học giỏi lắm, chứng điên nào họ trị cũng được cả, nên cho rằng bịnh điên là một bịnh xoàng hơn là cúm nữa, bởi người cúm c̣n sốt rét, c̣n đau đầu, chớ người điên th́ khỏi phải chịu đựng khó chịu nào hết.

-     Chị khéo dư nước mắt khóc người đời xưa. Chuyện đó cũng chẳng qua là chuyện bịa thôi. À, chị có biết tác phẩm Kiều hay không?

-     Biết.

-     H́nh như chị học Marie Curie mà?

-     Ừ, nhưng tôi không vong bổn, những tác phẩm căn bản của Việt Nam, tôi đều biết rơ.

-     Chị có biết hay không là cái vụ Đạm Tiên hiện hồn, họa thơ với Kiều, chỉ là mộng mị giữa ban ngày của cô Kiều?

-     Ai nói như vậy?

-     Một bác sĩ chuyên về phân tâm học, đă viết lên giấy trắng mực đen như vậy.

-     Khó tin. Đạm Tiên hiện hồn về, có cả ba người thấy: Kiều, Vân, Quan.

-     Nhưng ảo ảnh tập thể là một chuyện có thật. Đó là mộng mị chung của cả ba người trẻ tuổi, hai người kia bị Kiều truyền lây ảnh hưởng bằng thần giao cách cảm.

-     Nhưng chị muốn nói ǵ?

-     Chị bị xúc động mạnh quá v́ một câu chuyện chưa chắc có thật xảy ra hay không. Không tốt đâu nhé.

Liễu cười gịn mà rằng:

-     Vài gờ-ram nước mắt, chắc không làm tôi giảm thọ được.

-     Nếu chỉ giảm thọ th́ may lắm đó. Tôi sợ không hay ở chỗ khác kia.

-     Chỗ nào?

-     Chị cứ bị ám ảnh măi, cứ tin rằng sẽ không may trên đường t́nh, sẽ khổ, th́ có thể chị hành động bất giác để ngă về hướng không may. Tôi đọc sách thuốc thấy họ nói đến một bịnh lạ lắm. Thật ra đó không phải hẳn là một bịnh, mà chỉ là khuynh hướng thôi. Có những người đứng trên cao, chẳng hạn đứng dựa bao lơn của từng lầu thứ sáu, họ nh́n xuống phố, và cứ nghe muốn nhảy xuống dưới ấy.

Xe đă tới nơi, Liễu đi mau để lấy vé và đôi bạn vô rạp.

Bữa nay họ hên quá, v́ phim mới vô xuất nh́, quảng cáo chiếu chưa xong.

Ở đời có những cái “hạnh phúc” nho nhỏ mà được hưởng, cả người nhà giàu cũng lại mừng như trúng số. Chẳng hạn như đi xi-nê ở các rạp thường trực, hoặc ở các rạp lớn, vào buổi xế, mà khỏi phải đụng đầu với nửa chừng câu chuyện th́ nó sung sướng y như là vừa đến trạm xe buưt là xe cũng vừa tới nơi.

Thưởng thức cái “hạnh phúc” nhiều nhứt là cô bé Liễu, cô dễ sầu cảm mà cũng dễ phấn khởi quá, chuyện rắc rối nho nhỏ cũng làm cho cô hoảng lên được mà thành công cỏn con cũng giúp cô hứng chí ghê lắm.

Nhờ vậy mà cô xem phim thời sự với một tấm ḷng ăn nhịp với thời cuộc, quên mất thương vay người đời xưa.

Bích rất lấy làm kỳ cho người bạn gái của nàng, cô ta có những phản ứng thật khó hiểu, suốt buổi xem phim nầy. Bích có nghe Liễu hỉ mũi mấy lần, nhưng cái đó là cô bé mủi ḷng rơi lệ chớ chẳng có cái ǵ lạ, lạ là mấy lần cô bé ṃ kiếm tay nàng và siết chặt lại trong khi trên kia không có ǵ cảm động, đau thương, được chiếu ra trên màn bạc cả.

Hai thanh niên thuộc hai họ thù địch, đánh nhau bằng đoản kiếm, đó là chuyện làm cho lũ con trai chúng nó nhao nhao lên bởi rất giựt gân đối với lũ nó, một thanh niên đâm vào bụng thanh niên khác, thanh niên nầy ôm bụng rồi ngă khuỵu xuống. Nếu Liễu không kêu rú lên trước mấy h́nh ảnh kinh khiếp đó th́ thôi, chớ sao lại ṃ kiếm tay nàng mà siết chặt lại?

Bích không làm sao mà biết được ảo tưởng của Liễu trong buổi xem phim nầy. Liễu tưởng tượng là ḿnh đi coi chiếu bóng với người yêu của nàng, và chính những lúc không có ǵ cảm động, nàng không buồn xem là những lúc mà ảo tưởng dấy lên, mạnh mẽ nhứt. Thảng có lúc nàng ư thức được rằng kẻ ngồi bên cạnh nàng chỉ là Bích thôi, nàng vẫn không hết thương mến, bởi nàng thương mến Bích qua cái bản sao thứ nh́ của Lưu: anh em họ có những nét giống nhau kỳ lạ trên gương mặt.

Chị dâu với em chồng, có xung đột, có hiềm khích nhau hay không là về sau kia, khi mà cuộc sống chung làm nẩy nở ra nhiều đụng chạm nho nhỏ, chớ trong giai đoạn nầy th́ họ thương yêu nhau vô cùng, nhứt là người chị hờ, chị ta thương hại người em nầy, thay cho t́nh thương mà chị ta chưa có được đối với vai chánh.

Những cái siết tay trong ảo tưởng c̣n có ư nghĩa khác hơn là biểu lộ thương mến nữa. Đó là cử chỉ trên bộc trong dâu biến thể, thương mến lẫn lộn với cái thương yêu và thương yêu lẫn lộn với sự t́m thỏa măn xác thịt tưởng tượng.

*

*       *

Xem phim đúng lúc như vậy th́ ra khỏi rạp cũng đúng lúc, nghĩa là lúc đèn sáng lên để xả hơi, chớ không phải ra trong bóng tối.

Bích liếc ngang, nh́n trộm bạn th́ thấy Liễu như thường, mắt mũi không có đỏ.

Có lẽ v́ Liễu xem phim nầy hôm nay là lần thứ ba, niềm đau tầm ruồng đă vơi đi nhiều quá rồi. Nhưng cũng v́ Liễu đă được sung sướng trong những lúc mến thương cụ thể Bích, sung sướng ấy nó giúp nàng yêu đời. Lẽ thứ nh́ ấy, Bích không biết mà cũng không thể đoán được, bởi nàng không có kinh nghiệm bản thân, nàng yêu vị hôn phu của nàng và đi xi-nê với anh ấy, không hề thèm anh ấy quá, qua em gái của anh ta.

-     Bây giờ đi đâu chị Bích? - Liễu hỏi.

-     Ai biết đi đâu, Bích cười mà đáp như vậy.

Nàng là gái khuê môn bất xuất, chỉ có dịp đi ra ngoài kể từ ngày chồng đi hỏi và luôn luôn vị hôn phu của nàng cho sáng kiến.

-     Không lẽ lại về, c̣n sớm lắm.

-     Ừ.

-     Tôi c̣n ghiền chị lắm.

Bích lớn hơn Liễu đến ba tuổi, gương mặt già dặn hơn, nhưng nàng chỉ ngây thơ cười ngất khi Liễu nói câu ấy, mà không nghĩ ǵ sâu hơn, tế nhị hơn.

-          Để xem nào? Không lẽ lại đi dạo phố! Hay ta đi ăn kem chị Bích nhá!

Bích châu mày. Các hiệu kem là nơi mà nàng đă ngồi hàng giờ với người vị hôn phu phản bội của nàng, nó sẽ gợi lên cho nàng nhiều kỷ niệm đau thương lắm.

Tuy nhiên nàng không từ chổi. Họ lên xe, giây lát sau, xe đậu lại ở cửa sau rạp Eden và đôi bạn đi bộ một ṿng măi cho đến khi Liễu đẩy cánh cửa kiếng thật nặng của hiệu Givral, Bích mới nghe nhẹ cả người.

Năng với vị hôn phu của nàng chỉ hưởng cuộc đời theo điệu cá kèo mà thôi, chớ nàng chưa ngồi Givral lần nào như cô bé con nhà giàu nầy. Và nhờ vậy, nơi chốn nầy không phải là nơi chốn quen thuộc gợi nhớ chuyện buồn.

Đôi bạn ngồi đối diện với nhau ở một chiếc bàn con, kiểu bàn “Đôi ta” cạnh máy nhạc và Liễu hỏi:

-     Có bao giờ anh Lưu đưa chị đi xi-nê không?

-     Không.

-     Anh mà xấu quá! Chắc ảnh để dành xe đặng chở bạn gái chớ ǵ?

-     Ai biết đâu. H́nh như là ảnh không có bạn gái.

Điều nầy Liễu đă gợi cho Bích cung khai rồi, giờ nàng muốn đi xa hơn, nhưng câu trả lời vẫn y như trước, khiến cô nữ họa sĩ thất vọng quá.

Giọng Bích rất thành thật, nhưng nàng cứ nói “h́nh như” măi chớ không quả quyết điều ǵ, khiến Liễu cứ nghi ngờ.

Nàng thọc muỗng nhỏ vào cốc kem và than:

-          Rất tiếc là bữa nay không có anh Lưu!

Bích vẫn không hiểu, và đôi bạn làm thinh mà thưởng thức món kem của hiệu Tây, cốc không tanh mùi kim khí như ở một vài hiệu ta.

Nếu con gái năm 1920 nghe ca Lưu Thủy Hành Vân hoặc Tứ Đại Oán th́ mơ mộng viển vông, con gái năm 1940 nghe Vọng cổ là muốn sa nước mắt th́ con gái năm 1965 nhớ thương bâng quơ khi nghe văng vẳng bản “Oh! Mon Prince Chéri!”

Máy nhạc sau lưng Liễu câm lặng năy giờ, được ai bỏ dơ-tông[44] vào và bắt đầu rỉ một điệu nhạc buồn, không buồn chết người như nhạc thời 1ăng mạn, mà buồn cái nỗi buồn nhè nhẹ miêu tả cô đơn của con người thế kỷ hai mươi.

Chịu không thấu nữa, Liễu ngẩng lên:

-          Tôi cô đơn lắm chị Bích ơi!

Bích bối rối, hiểu bạn, nhưng không biết phải nói ǵ. Nàng không dám làm thầy đời v́ chính nàng cũng nghe cô đơn, mà biểu đồng t́nh, sao mà nàng mắc cỡ quá. Nàng không đủ can đảm thành thật một cách trắng trợn như Liễu.

-          Tôi cần một tâm hồn bạn!

Liễu lại cứ nói, vẫn một ḿnh, không có tiếng vang nào cả.

Rối nàng lại cúi trở xuống mà ăn, trong khi Bích ngồi đó, ngẩn ngơ tự hỏi không biết cô bé nầy khuyết điểm ǵ mà anh nàng không bước tới. Nàng th́ nàng thấy Liễu đẹp và dễ thương lắm. Nếu nàng là con trai, nàng nghĩ, nàng đă yêu Liễu rồi, không c̣n phải đắn đo ǵ nữa.

Sự thú nhận ḷng ḿnh của Liễu, nếu như do miệng một cô gái nào khác, hoặc nếu như Liễu không thầm yêu Lưu, mà Bích đoán được, sự thú nhận ấy, Bích đă cho là của một đứa con gái lẳng lơ, trắc nết, v́ nàng được giáo dục theo xưa, xem sự cởi mở là hư hèn.

Nhưng mặt khác, nàng lại biết rằng Liễu chỉ mơ yêu anh nàng thôi, nên nàng quên mất rằng đó là tác phong trăng hoa. Hễ t́nh yêu của anh mà hướng về người thân của ta th́ có khuynh hướng công nhận nó ngay, bất kỳ nó trong hay đục.

Nếu kể đến cái khuyết điểm mà Bích cố tự t́m biết, th́ Liễu vẫn có một khuyết điểm chưa bổ túc được. Không, không phải là sự dè dặt về dĩ văng gia đ́nh của nàng, nơi Lưu đâu.

Liễu c̣n bé quá!

Thanh niên ta mà có học, bị Âu hóa về đủ mặt, nhứt là về bề ngoài. Ngày xưa, họ ca ngợi gái thơ bao nhiêu th́ ngày nay họ mê đàn bà bấy nhiêu.

Khiếu thẩm mỹ của họ đă thay đổi v́ chịu ảnh hưởng giáo dục nghệ thuật Âu châu, chịu ảnh hưởng sách vở Âu châu. Con gái vừa mới xin được thẻ kiểm tra như Liễu, con người c̣n lép quá, thảng hoặc đôi khi có cô dậy th́ sớm, trưởng thành sớm, cũng không sao địch nổi với đàn bà.

Mùi hoa dại cỏ đồng rất thanh tao thật đó, nhưng không 1àm ngây ngất người ta như mùi Chanel số 5 được.

Tất cả nơi người con gái thơ ngây đều kém đàn bà, dướí con mắt của bọn thanh niên có học, tức không c̣n thuần túy Việt Nam nữa. Thân thể của họ có đẹp chăng nữa, cũng chưa đến độ tột cùng của sự đẹp. Câu chuyện ngộ nghĩnh, trẻ trung, vui vẻ, của họ có hay thật, cũng không nghe say sưa bằng những lời kinh nghiệm của đàn bà khôn ngoan. Cho đến những thủ đoạn quyến rũ, tự nhiên mà phái nữ biết, khỏi đợi ai dạy cho, con gái 18 cũng không làm sao mà thạo cho bằng đàn bà hăm lăm, chính v́ không có trường nào dạy cả, phải có sống mới sành được.

Trong t́nh yêu, có một yếu tố mà ai cũng không đủ can đảm nói ra: đó là sự thèm muốn. Mà đàn bà gợi thèm nhiều hơn con gái mấy bực, đối với con trai.

Khi con trai trở thành ông già rồi họ mới thèm con gái, nhưng v́ lư do khác hơn là trường hợp con trai thèm đàn bà v́ sự khiêu gợi của đàn bà.

Sở dĩ anh con trai hăm ba là Lưu mà dè dặt được giỏi như một người đàn ông đứng tuổi, là v́ sự vắng mặt của cái gợi thèm nói trên nhiều lắm, chớ con trai th́ thường yêu điên dại, có đâu mà chín chắn quá mức như Lưu vậy.

T́nh yêu không phải chỉ là thèm muốn xác thịt, nhưng chắc cũng không phải hoàn toàn là một t́nh cảm thanh cao. Nó gồm lẫn hai thứ, mà thứ trên chính là thứ châm ng̣i cho lửa ái t́nh, chớ thứ dưới chỉ dùng để giữ lửa cho nó cháy bền lâu mà thôi.

Khắp nhân loại, không ai thú nhận như vậy cả mà sự thật nó là như vậy.

Ai có xem phim đầu của B.B. chưa? Cô ta đóng chung với tài tử thượng thặng Jean Marais, thủ một vai gái thơ, học viên kịch nghệ, si ông thầy, nhưng ông thầy không buồn ngó đến, mà chỉ mê đàn bà lớn tuổi thôi.

Ngựi làm phim thật khéo chọn người, cô BB, thần tượng của hàng triệu con trai ngày nay, thuở ấy lép xẹp không ai buồn nh́n hết, mặc dầu đó là một cô gái “he hé đào tơ”.

Văn hào Maugham có viết một truyện ngắn kể chuyện một anh điêu khắc gia 25, si một bà già 55, chỉ v́ cái “co” của bà ấy rất là lư tưởng. Đừng tưởng Maugham bịa dóc đâu. Lịch sử đă cho ta biết người t́nh của Ninon de Lenglos, năm mụ ấy 70 tuổi, là một con trai 28 tuổi, mà chính anh ta đă chinh phục mụ suốt mấy tháng trời mới được.

Bởi vậy trong xă hội Âu châu, người ta ít quan tâm đến chữ trinh của phụ nữ, bởi phụ nữ hóa đàn bà thật mới là điều họ thích kia mà!

Y học cho rằng phụ nữ chỉ thật trưởng thành, chỉ trổ hết khả năng thẩm mỹ của ḿnh khi nào đă qua hai thời kỳ nầy: thời kỳ làm đàn bà và thời kỳ làm mẹ.

Và nghiệm ra, người ḿnh cũng có một quan niệm y như Tây, ngay từ ngày xửa ngày xưa nào, cả ngàn năm nay, qua mấy câu tục ngữ: “Nhứt gái một con”, “Gái một con trông ṃn con mắt”.

Ly nước ướp lạnh giúp Liễu nghe dễ chịu ra. Nàng cười hỏi Bích:

-          Chị ưa phim vui hay phim buồn?

Nàng suưt gọi Bích bằng “cô” v́ ảo tưởng ḿnh là vợ của Lưu, vẫn c̣n mạnh.

-          Em thích phim buồn.

Lạ quá, Bích cũng bị ảo tưởng ấy nên bất giác xưng “em” với Liễu. Mắt Liễu sáng lên. Mặc dầu ảo tưởng của Bích chỉ phù du, không giúp nàng bước thêm được bước nào nhưng ít ra nó cũng chứng tỏ sự ưng thuận ngấm ngầm của cô em gái của Lưu và Lưu có thể bị ảnh hưởng của em chàng.

Không có ǵ vui cả, nhưng Liễu lại cười gịn lên rồi hỏi:

-     Sao lại thích phim buồn?

-     Tôi cũng không biết sao.

Bích đă trở về lối xưng hô cũ và tiếp:

-          Tôi thấy rằng buồn cũng thú lắm.

Lần nầy th́ Liễu cười đă có lư! Cái lư đó là quan niệm của Bích mà nàng cho là bí hiểm, dị kỳ.

Bích tuy chỉ hơn Liễu có hai tuổi, nhưng nàng cảm nghĩ y như cô Tố Tâm năm 1930. V́ khuê môn bất xuất, nàng lăng mạn ngầm, lăng mạn theo sách vở. Hạng gái như vậy, điên v́ t́nh, hoặc nhảy xuống hồ Hoàn Kiếm, xuống sông Bến Nghé từ trên cầu B́nh Lợi, không có ǵ lạ cả.

Con gái ca-líp[45] của Liễu cũng lăng mạn ghê lắm, mà đây là một thứ “tân lăng mạn” chỉ sầu t́nh một tuần lễ thôi là đủ lắm rồi, không cần kéo dài mối sầu như nhân vật tiểu thuyết làm ǵ cho mệt.

Nếu Liễu mà vào nhà thương Biên Ḥa, hoặc uống thuốc ngủ là v́ lư do khác chớ không thể v́ sầu t́nh, mặc dầu hiện giờ nàng tưởng tượng rằng nàng sẽ đau khổ suốt đời nếu không được Lưu yêu.

Đôi bạn trở lại chỗ đậu xe để về nhà.

Liễu tuy c̣n quá trẻ, vẫn khá khôn ngoan và tế nhị. Nàng đă làm một việc không đẹp mà rất hay, nàng xin lỗi bạn rồi bỏ bạn xuống trước cây xăng tại ngă tư Bát-Tơ [46]và Hùng Vương, cách nhà Lưu lối hai trăm thước chớ không đưa Bích về tận nhà, nói láo rằng ḿnh bận một việc cấp bách lắm.

Liễu không muốn để gia đ́nh Lưu bị mặc cảm thua sút nàng. Chiếc Simca 9 của nàng theo thời giá chỉ đáng sáu mươi ngàn thôi nhưng nó vẫn cứ là một chiếc ô-tô hạng xa xí, cái gia đ́nh chuyên xê dịch bằng chơn và bằng xe hai bánh ấy hẳn phải khó chịu chớ không hănh diện mà có khách ngồi ô-tô. Nếu là khách thường, có lẽ họ cũng hănh diện đó chớ, nhưng đây là... một cô dâu “có thể” của họ, th́ vấn đề đă khác xa rồi.

Liễu siết tay bạn thật chặt trước khi đôi bạn chia tay nhau, không phải siết theo lối “rua[47] của đàn ông đâu, nàng siết theo điệu tuồng, thấy trên sân khấu cải lương, không giống Tây mà cũng chẳng phải ta, không thể tả được,  nhưng quả có t́nh thương yêu rất nhiều trong đó.

Xong, nàng cho xe chạy thẳng lên đường Nguyễn Đ́nh Chiểu để về nhà, qua ngă chợ Tân Định, phải đánh một ṿng lớn như vậy để tránh chạy trước nhà Lưu.

*

*       *

-     Con Liễu là con nhà ai mà từ thuở giờ, tao không thấy nó tới chơi lần nào, rồi bỗng dưng nó thành thân dữ vậy?

Bà Phán hỏi con gái, khi gia đ́nh ngồi lại bàn ăn.

Bích vừa mỉm cười hóm hỉnh, vừa ngước nh́n anh nàng, vừa đáp câu hỏi của mẹ:

-     Bạn của anh Lưu đó má.

Bà Phán không ngạc nhiên, nhưng bà chợt hiểu cái ǵ, qua lối cười của con gái bà. Bà cũng mỉm cười rồi hỏi:

-     Từ bao lâu rồi?

-     Cũng chỉ mới quen đây thôi. Nó thân là thân với con Bích, mà nó mến từ khi quen biết với Bích.

-     Con nhà ai vậy?

-     Con cũng không biết nữa.

-     Sao lại không biết?

Câu hỏi của bà Phán, người ngoài nghe th́ cho là vô lư hết sức, bởi Lưu đâu có bắt buộc phải biết rơ tam đại của một người bạn quen sơ.

 

Nhưng thật ra th́ không vô lư đâu. Bà Phán quan niệm theo ta, một lớp “ta” hơi kịp thời, cho phép trai gái đánh bạn với nhau, nhưng vẫn lạc hậu phần nào, là hiểu rằng lũ nó chỉ nên đánh bạn để t́m hiểu nhau hầu đi đến hôn nhơn. Mà như thế th́ phải biết ““nàng” là con của ai trước hết mọi cái biết khác. Đó là điều kiện tiên quyết cho phép tiếp tục điều tra thêm, v́ cha mẹ ““nàng” mà hỏng th́ phải x́-tốp[48] lại lập tức.

Lưu cũng quan niệm hơi hơi giống mẹ, nhưng không giống một trăm phần trăm, nên chàng bật cười và nói:

-          Con đâu có cần biết rơ hết gia đạo của mọi người quen.

Bà Phán hơi thất vọng. Người của thế hệ bà, rất ham lên chức bà nội, bà ngoại. Bà vừa thoáng thấy cái may mắn ấy th́ lời của người trưởng nam của bà cho bà biết rằng Liễu chỉ là một người bạn thật sự.

Bà càng thất vọng v́ không hiểu sao, mà nghe bà có cảm t́nh với cô bé Liễu ấy ghê lắm.

Con gái không xấu xí, không xấu nết, th́ mới quen biết, ai cũng thương mến họ cả, bởi họ dịu hiền v́ bản chất mà cũng cố dịu hiền để ra vẻ, phương chi Liễu càng cố dịu hiền hơn bất kỳ cô gái nào khác mà bước vào nhà nầy, v́ nàng có mục đích. Cảm t́nh của bà Phán là do lẽ đó.

-     Coi bộ con nhỏ dễ thương chớ, Bích? Bà hỏi ư con.

-     Dạ, dễ thương lắm.

-     Nó mấy tuổi?

-     Dạ mười tám.

-     Tuổi Tây chớ?

-     Dạ.

-     Vậy tuổi ta là 19, tuổi Hợi. Thằng Lưu tuổi Ngọ, Ngọ với Hợi có xung khắc hay không?

Ông Phán, từ năy giờ làm thnh, vụt cười ha hả lên rồi nói đùa:

-          Con ngựa với con heo, cả hai con đều là thứ ở chuồng th́ đồng chí lắm đó.

Cả nhà cười rộ lên:

-          Chưa chi đă lo coi tuổi! Ông Phán phê b́nh nhẹ bà.

-          Phải coi chớ! Nếu không được th́ ta nên ngăn thằng Lưu đừng cho nó tiếp tục giao thiệp.

À, tiên quyết là điều kiện nầy, c̣n tam đại chỉ là hậu quyết thôi. Cha mẹ “nàng” tốt, mà tuổi cô cậu không hạp nhau, cũng chẳng xong.

Cả Lưu lẫn Bích đều cảm động trước thiện chí của bà mẹ thương yêu gia đ́nh của họ. Bà Phán chỉ lo cô cậu xung khắc về tuổi tác mà thôi, chớ các cụ khác, họ c̣n cần cho hai tuổi thật hạp với nhau, để làm giàu làm có về sau. Bà rất muốn có dâu, và rất khoáng đạt về khoa lư dịch, mặc dầu c̣n tin nhảm, theo khoa ấy.

-     Má đừng lo, Lưu trấn an mẹ, nó đă thân với con Bích hơn là thân với con rồi, th́ nó là bạn của con Bích.

-     Th́ tao cũng hỏi cho biết vậy mà.

Lưu bỗng nghe thương mẹ quá. Nếu vạn nhứt chàng cầu hôn, bên ấy người ta từ chối th́ kẻ đau tủi nhiều hơn hết chắc là mẹ chàng chớ không phải chàng đâu. Chàng không mặc cảm nghèo, và kẻ nào khinh chàng nghèo mà không khinh ra mặt để sỉ nhục chàng, chàng sẽ phớt đi được v́ chàng khinh lại họ được. Mẹ chàng biết có đồng nhơn sinh quan với chàng hay không?

Bà có một đứa con gái vừa lỡ duyên, bây giờ mà số mạng đánh bồi thêm vào gia đ́nh một vố nữa chắc bà không chịu đựng được.

“Không, không nên trèo đèo với Liễu”, Lưu tự nhủ thầm như vậy và nhứt định lát nữa, sau bữa ăn, không dọ ư Liễu qua lời kể của Bích như chàng đă định.

*

*       *