Nửa đêm Trảng Sụp

B́nh-nguyên Lộc

 

Làm xong bài toán h́nh học không gian, Nhan ngáp dài. Nàng xem lại đồng hồ tay th́ thấy đă mười giờ bốn mươi rồi.

Cô nữ sinh đệ tứ ấy xếp giấy má sách vở lại, đứng lên toan tắt ngọn đèn tọa đăng rồi đi ngủ, nhưng c̣n chần chờ đứng lại trước bàn để lắng nghe tiếng mưa đêm xào xạc ngoài vườn, và tiếng gió hú đằng xa, nơi cánh đồng vắng sau nhà. Sanh hứng, cô ngâm lên bài ca dao hay bài thơ của ai, cô không c̣n nhớ nữa:

Tục truyền tháng bảy mưa Ngâu

Con trời lấy chú chăn trâu cũng kỳ

Một là duyên,

Hai là nợ …

Bỗng tiếng mở cửa buồng bên trái làm Nhan giựt ḿnh. Nàng day lại th́ thấy ông Tám Huỳnh, cha của nàng, hiện ra nơi khung cửa buồng ấy, trong ánh mờ của cây đèn dầu bàn học của nàng.

Tám Huỳnh mặc áo mưa, đi giày ống bằng cao su và tay cầm một chiếc nón lá cũ.

Hai cha con lặng lẽ nh́n nhau rồi Tám Huỳnh như sợ con, trốn mắt nó và ngó xuống gạch.

-     Ba ! Trời mưa mà ba đi đâu vậy ba ?

Tám Huỳnh ú ớ không nói được, lâu lắm ông mới thốt ra vài tiếng, nhẹ như hơi gió thoảng, Nhan cố lắng tai mới nghe:

-     Ba đi, con ở nhà vài bữa với bà Tư.

Nhan châu mày rồi hỏi:

-     Có phải ba đi việc đó không ba ?

Tám Huỳnh đưa ngón tay trỏ lên trước miệng ra hiệu bảo con chớ có to tiếng rồi đáp:

-     Ừ …

-     Con sợ quá ba à ! Nhan nói mà giọng nàng run run.

-     Không sao, con cứ an ḷng.

-     Con không muốn ba đi nữa …

-     Ba đă hứa nghe lời khuyên can của con, nhưng c̣n phải chờ dịp như ba đă cắt nghĩa, mà dịp ấy chưa đến.

Nhan nghẹn ngào, cố nuốt nước mắt, nàng cắn môi dưới lại để khỏi khóc ra tiếng. Ông Tám Huỳnh bước tới và đứng gần con. Ông xẳng giọng, nghiêm mặt lại mà rằng:

-     Con biết tánh ba hay tin dị đoan. Người trong nghề, ai cũng thế. Con đừng làm cho ba sợ, con nghe chưa ?

Nhan sợ hăi, lấm lét, liếc lên nh́n trộm cha. Ông Tám Huỳnh ngày thường trông cũng hiền từ, nhưng hễ ông nổi giận th́ gương mặt ông hung tợn lạ kỳ, khiến cho người con gái độc nhứt và được thương mến hết sức của ông cũng phải kinh hoảng, không dám hó hé.

Thương con quá, ông Tám dịu mặt và dịu gọng lại rồi nhỏ nhẹ nói:

-     Con ở nhà đừng thức khuya, hôm nào mưa th́ đừng đi học, kẻo mắc mưa sanh bịnh. Đây, ba cho con tiền chợ và tiền bánh hàng.

Ông Tám vừa nói vừa móc trong túi ra một ghim giấy bạc một trăm, đặt lên bàn học của con và dặn thêm:

-     Ai có hỏi, nói ba đi Sài G̣n uống thuốc.

Nhan nh́n xấp giấy bạc rồi nức nở thêm:

-     Nín, kẻo bà Tư hay ! Ông Tám lại xẳng giọng.

Nhưng Nhan không c̣n sợ nữa, nàng nói:

-     Con... thương …ba !

-     Cố nhiên, ba lại không biết hay sao. Nhưng chính v́ ba cũng thương con nên...

-     Con đi buôn gánh bán bưng nuôi ba được.

-     Đă lỡ rồi con à, đặt lại vấn đề làm ǵ. Ba có muốn theo nghề nầy đâu, nhưng hoàn cảnh đă đưa đẩy ba tới đó, rồi ba không thoát được nữa. Nhưng ba sẽ cố gắng làm vừa ḷng con. Con nên nén ḷng đợi một thời gian. Thôi, ba đi con nhé ! Nhớ đóng cửa cẩn thận.

Tám Huỳnh lặng lẽ bước tới mở hé cửa rồi lách ḿnh ra ngoài. Nhan cũng vội bước theo cha, rồi nh́n vào bóng tối. Chớp nhoáng lên và nàng trông thấy bóng dáng d́nh dàng của cha nàng dưới chiếc nón lá và chiếc áo tơi, bước mau trong mưa gió: ông Tám quẹo ra sau nhà để tiến vào rừng sâu.

Bóng đêm lại tràn ngập không gian, khiến Nhan kinh sợ, vội đóng cửa lại và cài then cẩn thận. Đoạn nàng tắt đèn và đánh diêm lên soi đường để đi vào buồng nàng ở phía hữu.

Ông Tám Huỳnh góa vợ từ lâu, nhưng ông ở vậy để nuôi con. Nhà chỉ có ba người: ông Nhan và bà Tư, một người d́ họ của ông. Bà nầy ngủ ớ nhà sau, v́ thế mà ông ra đi bằng cửa trước cho khỏi bị một người như bà bắt chợt bí mật của ông.

Bí mật ấy, cách đây một tháng, do một sự t́nh cờ; Nhan đă khám phá được, sau nhiều năm nghi hoặc. Nàng đă khóc thầm nhiều ngày, rồi rốt cuộc quyết định cật vấn cha.

Thấy không thể chối căi được, ông Tám đành thú nhận với con rằng ông buôn lậu, hơn thế ông chỉ huy một toán tải hàng lậu từ biên giới Việt-Miên đến một khu rừng gần chợ Trà Vơ để giao lại cho đoàn khác đưa về Sài G̣n bằng xe hơi.

Nhan đă khuyên dứt cha, nhưng ông Tám bảo không khá lắm, phải đợi t́m dịp để xoay nghề mới, mới buông nghề cũ được, và nhứt là phải t́m chỗ ở mới cho thật xa, v́ hễ cải tà qui chánh th́ phải trốn bọn đồng đảng cũ, chúng sợ bị tố cáo, dám thủ tiêu ông lắm.

Chỉ có một đứa con, mà là con mất mẹ, ông Tám cưng Nhan vô cùng, v́ thế nên nàng tríu mến cha y như là tríu mến mẹ. Nên chi nàng đă âm thầm đau khổ nhiều sau cuộc khám phá đó, phần lo sợ cho an ninh của cha, phần ngại cho danh dự của gia đ́nh v́ ông Tám Huỳnh đă được thiên hạ kính nể bởi nếp sống ra mặt của ông, không có vết nhơ và không ai biết đời sống thứ nh́ bí ẩn của ông hết.

Nhan đi nằm nhưng trằn trọc măi không sao nhắm mắt được. Nàng lắng tai nghe mưa gió và h́nh dung ra người cha già đang lướt đi dưới phong vũ, trong bóng đêm, có thể lâm nguy bất cứ vào lúc nào.

Nàng xấu hổ mà nghĩ rằng tiền nàng ăn xài từ thuở giờ do một nguồn lợi bất chính mà ra, và thầm trách cha đă làm xằng. Tuy nhiên đêm nay, như bao đêm rồi, rốt cuộc Nhan vẫn tha thứ cho cha v́ có bằng cớ hiển nhiên là ông Tám đă không muốn thế và chỉ bị hoàn cảnh đẩy đưa vào đó thôi.

*

*       *

Sáu giờ chiều, giờ tan học. Đường phố tỉnh lỵ Tây Ninh, nhứt là những đường đưa ra ngoại ô, tấp nập học sinh các trường trung học công và tư trong tỉnh.

Nhan đi hàng hai với người bạn học gái, cả hai đều đạp xe chầm chậm để tṛ chuyện với nhau, thói xấu mà nhiều học sinh không bỏ được. Nàng đi phía ngoài, bạn nàng đi phía trong và họ qua mặt rất nhiều bạn học khác đi bộ cùng chiều với họ.

Nhan và cô gái thong thả đạp xe, vừa gặp một chiếc thổ mộ đi ngược chiều th́ bỗng một chiếc xe Jeep nhận c̣i để qua mặt chiếc thổ mộ và cô bạn gái của Nhan thụt lại đàng sau cho nàng lấy chỗ để nép vào lề hầu tránh xe hơi.

Nhưng Nhan chưa kịp nép th́ đă bị chiếc Jeep quẹt xe nàng ngă vào lề cỏ và nàng văng ra, lọt tuốt xuống mương ở ven đường. Xe Jeep c̣n trớn nên phải qua mặt thổ mộ xong mới ngưng lai được. Người lái xe nhảy xuống liền.

Đó là một thanh niên đẹp trai, sơ mi ngắn tay, quần kaki Thụy Sĩ, mà nhiều học sinh nhận ra là Trung úy Công, viên sĩ quan Quan Thuế, vị trưởng ty Quan Thuế rất trẻ tuổi trong tỉnh.

Công hốt hoảng chạy băng qua đường, leo lề cỏ toan nhảy xuống mương th́ Nhan đă lóp ngóp leo lên được rồi. Bộ y phục trắng của nàng hoen ố cả nước bùn và mặt mày nàng tái xanh cỡ cắt không có lấy một chút máu.

-     Cô có sao không ? Công hỏi người thọ nạn, giọng run run.

Nhan đă bứt hơi thở hoặc v́ thở nhiều quá nên không đáp được. Nàng đứng lặng một hồi mới nói:

-     Không việc ǵ, thưa ông.

-     Hú vía, không việc ǵ thật hả cô ?

Nghe câu hỏi ngớ ngổn ấy, học tṛ bu quanh đó từ năy giờ, rộ lên cười. Công cũng cười theo họ, và cô gái thọ nạn cũng cười.

Bấy giờ Nhan đă lấy máu lại. Hơn thế mặt nàng ửng đỏ lên v́ thẹn cho quần áo ướt mem và lôi thôi trước một thanh niên lạ.

Cũng vừa b́nh tĩnh lại được, Công bỗng thừ người ra khi nh́n kỹ lại thiếu nữ lâm nạn. Chàng bị xúc động mạnh trước gương mặt đẹp thùy mị của thiếu nữ và thân thể tuyệt mỹ cúa nàng mà bộ y phục ướt đă phát lộ ra.

Tuy nhiên chàng là người tai mắt trong tỉnh, phải có tác phong đứng đắn. Nh́n thấy chiếc xe đạp bị cong vẹo, chàng xách lên một tay và nói:

-     Tôi sẽ đền cho cô một chiếc xe khác, y hệt như thế nầy. C̣n chiếc nầy tôi mang về sửa lại tôi dùng.

-     Khỏi, ông cứ sửa rồi trả lại tôi cũng được.

-     Cô ở xa lắm không, tôi xin đưa cô về nhà.

-     Cũng gần đây, thưa ông, để em đi bộ về cũng được.

-     Ngày mai cô cứ đi học bằng xe lôi, tôi chịu tiền xe cho cô những ngày cô chưa có lại xe đạp.

-     Dạ không sao.

-     Tôi xin lỗi cô đă bất cẩn, gây thiệt hại cho cô. Rồi tôi cũng sẽ đền bộ y phục của cô.

-     Cũng khỏi, thưa ông.

-     Mà thật cô không việc ǵ chớ ?

Đám học tṛ lại rộ lên cười.

-     Chỉ phải sợ nhiều thôi, Nhan đáp.

-     Thưa cô, cô bảo nhà cô ở gần đây là ở đâu ?

-     Đằng kia. Cây gơ bên đường đó ông thấy chớ ?

Nhà em ở bên trong, giữa đồng trống, cạnh một con rạch nhỏ, một cái nhà lai cũ.

-     Tôi thấy rồi. Xin sẽ mang xe đến tận nhà trả cô. Cô cứ xem số xe của tôi. Tôi ở trong thành phố.

Nhan muốn nói “Em biết ông”. Nhưng không hiểu sao, nàng chỉ làm thinh. Công chào nàng và cả bọn, rồi xách chiếc xe đạp chạy lại ném vào xe Jeep của chàng.

Chàng ngoái lại nh́n đám học tṛ cất bước rất lâu mới rồ máy cho xe chạy vào tỉnh lỵ.

Hôm sau là ngày chúa nhựt. Cô học tṛ thiếu xe chắc chắn không khó chịu lắm v́ hôm ấy cô không đi học. Trung úy Công dư biết thế nhưng không hiểu sao chàng cứ nôn nao mang xe mới đến cho thiếu nữ gặp rủi ro.

Chàng ăn sáng qua loa rồi thay y phục để ra đi. Hôm nay chưng diện dữ lắm, quần Tergal, sơ-mi ni-lông lụa sọc, cà vạt ḷe loẹt, giày đánh thật bóng.

Đứng trước gương để xem lại mái tóc, Công hơi ngượng, nói thầm: “Nàng sẽ nghĩ sao về ḿnh khi thấy ḿnh ăn vận kẻng như vầy ? Nàng sẽ cười ḿnh chăng ? Nhưng mặc kệ. Nào có xấu hổ ǵ đâu”.

Công vừa lái xe vừa ḍm chừng bên đường. Chàng nhận ra được chỗ chàng gây tai nạn chiều hôm qua, rồi sau đó vài phút, lại nhận được cây gơ thoáng thấy hôm trước. Chàng ngừng xe tại nơi đó, đoạn nh́n vào trong.

Một con đường đất đưa thẳng vào nhà ở trong xa kia. Chung quanh nhà có vườn cây trái. Ngôi nhà lai ba căn ấy đă khá cũ v́ ngói móc đă ngă màu đen.

Công bỏ xe đạp xuống đường rồi thót lên đó, đạp vào nhà. Cổng không đóng, nhà không có chó th́ phải, nên chàng vào tới sân mà không ai hay.

Nhan đang phơi y phục vừa giặt trên sợi đây kẽm giăng ngoài sân. Gió sớm thổi bay phấp phới mấy tà áo dài, và người phơi vừa làm việc vừa hát, giọng rất yêu đời như bất kỳ thiếu nữ nào:

Trời hồng hồng

Sáng trong trong …

Ngàn phượng rung nắng ngoài song.

Cành mềm mềm

Gió ru êm

Lọc màu mây bích ngọc qua màu duyên

Đàn nhịp nhàng

Hát vang vang…

Thiếu nữ mặc đồ ngắn, trông c̣n đẹp hơn mặc đồ dài nữa. Chiếc áo lỡ và chiếc quần sa teng đen sậm đối chọi một cách nhiệm mầu với nước da trắng hồng của nàng, khiến Công lặng người như chiều hôm qua, đứng nơi sân mà nh́n trân trối cô nữ sinh mới quen sơ có một ngày.

Thấy Nhan sắp phơi xong chiếc áo cuối cùng, Công sợ bị bắt chợt nh́n trộm, vội bóp chuông xe đạp để tránh tiếng. Chàng làm thế th́ chính thiếu nữ là kẻ bị bắt chợt chớ không phải chàng, bị bắt chợt đang ca hát, Nhan thẹn quá v́ vậy, và v́ khách lạ đến quá đột ngột, nên nàng đứng chết sửng mấy giây. Nhưng trấn tỉnh kịp, nàng cúi đầu chào khách và hỏi:

-     Thưa ông, có phải…

-     Chính là tôi. Đêm rồi cô không nghe ǵ lạ trong người chớ ?

-     Thưa cám ơn ông, em không có sao hết.

-     Tôi mang xe lại cho cô, chiếc xe nầy. Nhưng không tới th́ thôi mà hễ trót tới đây, tôi cần xin vào nhà chào ông cụ bà cụ của cô để cắt nghĩa sự có mặt của tôi ở đây, nếu không th́ không đúng lễ. Vả tôi cũng cần xin lỗi ông cụ bà cụ đă gây thiệt hại cho cô.

-     Ông khỏi ngại. Ba em không có nhà.

-     Thế c̣n bà cụ ?

-     Má em đă măn phần từ lâu rồi. Nhưng h́nh như là ông mua xe mới để …

-     Phải. Tôi không làm sao khác hơn được. Người thợ sửa xe cho biết rằng sườn cũ phải yếu đi, và có thể gây tai nạn th́nh ĺnh cho người cỡi xe. Lương tâm tôi không cho phép …

-     Tốn hao của ông quá.

-     Không hề ǵ, lỗi do tôi. Vả tôi vẫn dùng chiếc xe cũ được.

Công đẩy xe tới dựng dựa nền nhà rất cao, đúc bằng đá xanh Biên-Ḥa, kẽ da qui. Nhà nầy chắc cất hồi tiền chiến, vật liệu c̣n rẻ nên chủ nhơn mới dám dùng toàn vật liệu mắc tiền.

Công thấy ḿnh không c̣n ǵ để nói nữa, và theo phép th́ chàng phải rút lui. Nhưng chàng lại cứ muốn ở lại. Thiếu nữ thật thà cũng không biết nói ǵ để cầm khách, mặc dầu nàng cũng cảm giác rơ rệt là thanh niên nầy hy vọng được lưu lại một lúc.

Nàng bối rối và ấp úng muốn nói mà nói không được, nên lại thẹn và trông c̣n ưa nh́n hơn. Công thấy rằng chính chàng phải thủ vai chủ động mới mong được làm quen với cô gái nầy, bằng không, th́ phải đoạn giao sau buổi gặp mặt lần đầu và lần cuối nầy. Thế nên, nh́n vào dây áo quần phơi, chàng hỏi:

-     C̣n bộ đồ trắng lấm bùn hôm qua, cô đă thử giặt chưa ?

-     Dạ, em giặt ngay hồi hôm, nhưng không tẩy hết dấu vết, nên hồi năy em đă nhuộm đen và phơi đây.

Nàng vừa nói vừa chỉ vào một chiếc áo dài.

-     Bậy quá, tôi làm cho cô chịu thiệt hại nhiều.

-     Không có ǵ thưa ông, áo trắng em mặc đi học, áo đen em mặc đi chợ cũng chẳng bỏ đi đâu.

-     À, cô học năm nào ?

-     Thưa đệ tứ, thuở bé em đi học trễ.

Nhan thấy cần phải cắt nghĩa như vậy, kẻo chàng ta chê cô bọc dở, đă mười chín tuổi đầu rồi mà chỉ mới học tới năm đệ tứ thôi.

-     Thưa cô, ông cụ bao giờ mới về, tôi đợi có tiện hay không cô ?

Nhan mỉm cười rồi đáp:

-     Ba em đi Sài-G̣n nằm nhà thương, có lẽ vài tuần nữa mới về.

Công không t́m được lư do để ở lại, nên tức lắm. Chàng nh́n quanh quẩn và thấy con rạch con chảy cạnh ranh vườn bên hữu, chàng hỏi:

-     Chắc cô giặt-giụa dưới rạch nầy ?

Người nữ tiểu chủ biết khách cố kiếm chuyện nói cà kê để ở lại cho lâu, nên cô đâm lo. Quan thuế với buôn lậu là hai điều tối kỵ nhau như Cảnh sát với trộm cướp, không nên để anh chàng nầy la cà ở đây mà sanh chuyện chẳng lành. V́ thế nàng đánh trống lấp và nói:

-     Em cám ơn ông về chiếc xe đạp mới, mặc dầu em không có đ̣i hỏi ǵ cả.

-     Cô đừng ngại, Tôi bị trừng pbạt như vậy là nhẹ lắm đó và tôi gặp may mà khỏi tốn hao nhiều hơn là đă sung sướng lắm rồi.

Công chờ đợi một câu hỏi tất nhiên của thiếu nữ, nhưng nàng không hỏi ǵ cả, v́ rất nóng ḷng tống khách, nên chàng đành cụt hứng. Nếu cô gái hỏi câu hỏi phải có nầy: “May ǵ ạ thưa ông ?” th́ chàng sẽ đáp: “May mắn được quen biết với cô” !

Nếu đứng trước người nào khác, Nhan đă hỏi như vậy. Nhưng con gái một tay buôn lậu th́ chỉ mong tống cổ ông Quan thuế đi cho rồi, th́ c̣n bụng dạ nào mà hỏi han điều ǵ, cho dẫu điều đó là điều khiến nàng thèm biết.

Là người có giáo dục và biết điều, Công lại cố ĺ, lần đầu trong đời chàng. Tác phong không hay của chàng chỉ do chàng đă phải ḷng cô gái nầy quá. Chàng đă bị tiếng sét ái t́nh và thoáng nghĩ đến việc lập gia đ́nh mà chàng trốn tránh từ lâu. Thế nên chàng hỏi một câu rất kỳ cục:

-     Sao cô không hỏi tôi may mắn chuyện ǵ ?

Nhan bật cười, không cầm giữ được nữa v́ thấy sự cố ĺ của anh chàng nầy hay hay, khiến nàng không thể thờ ơ với thanh niên đẹp trai ấy nữa. Tuy nhiên nàng vẫn không dám bỏ thái độ dè dặt của nàng, trước khi cha nàng giải nghệ cải tà quy chánh.

V́ thế mà cười xong, nàng lại bối rối, không biết phải xử sự ra sao.

May quá cho cả hai: một bà lăo trạc sáu mươi lăm bước vào sân, tay bưng một rổ đồ ăn mua ở chợ.

-     Bà d́ em !

Đoạn nàng to giọng, v́ bà d́ của nàng nặng tai:

-     Thưa bà Tư, đây là ông Tào cáo đă đụng xe con chiều hôm qua đó.

Bà lăo cung kính chào ông quan to mà chức tước cháu bà vừa nêu ra, đă làm cho bà khiếp vía như vào ngày xưa. Rồi bà nói:

-     Xin mời ngài vào trong uống chén nước.

Công nh́n Nhan, cười rất mỉa mai bằng mắt như ngầm nói: “Cô thấy không, cô không mời, tôi cũng vào được” hoặc thầm nói: “Trời định, cô ơi, cô không muốn cũng chẳng khỏi !”

Nhan cũng đương đầu lại với ông khách bướng bỉnh bằng một cái nh́n hùng biện như muốn nói.: “Được, nhưng ông sẽ là khách của bà d́ tôi c̣n tôi th́ bận việc ở ngoài sau”.

Tuy nói thầm thế để thách đố chơi với kẻ cố ĺ, chớ Nhan vẫn vào nhà cùng với ông khách. Cái ông khách mới ham làm khách chớ ! Ông ta vừa nghe mời là mừng quưnh lên rồi hâm hở vào trong ngay.

Bà d́ th́ bưng rổ đi thẳng ra sau. Bà là một người bà con nghèo, không con cháu, theo ông Tám để dựa mà sống, nên bà biết thân tránh trèo đèo.

Ngôi nhà lai trang trí cũng lai căng, ngoài và trong ăn hợp với nhau một kiểu, cái kiểu khá giả của thời 1920-1940 ở thôn quê miền Nam, bên ngoài mặt tiền xây gạch, nhưng bên trong cột và vách lại toàn bằng gỗ, sa lông Lu Y thập tứ, ván gơ chơn quỳ chạm trổ tỉ mỉ kê cạnh bàn viết tân thời.

Nhan mời khách ngồi tại bộ sa lông, mặt ghế bằng gỗ nu, rồi xin phép đi rót nước. Khi nàng trở lên Công hỏi:

-     Sao cô lại gọi tôi là Tào Cáo ? Tào Cáo là ǵ ?

-     Dạ, bà d́ của em không biết danh từ mới “Trưởng Ty Quan Thuế” nên em phải dùng danh tư xưa.

-     Té ra cô đă biết tôi, hân hạnh ! Tôi xin tự giới thiệu thêm. Tô Ngọc-Công. À, sao cô lại biết danh từ xưa c̣n tôi th́ không biết ?

-     Em nghe bà d́ em dùng danh tư ấy nhiều lần, em hỏi nên biết.

-     Nhưng tiếng Tào Cáo do đâu mà có, nghe lạ như là không phải tiếng V́ệt ?

-     Em đọc một quyển khảo cứu, thấy cắt nghĩa như thế nầy: Tào Cáo là do tiếng Toa Cáo, là thổ ngữ Triều Châu mà ra. Toa Cáo nghĩa là con chó lớn…

Công cười ha hả và nói:

-     Té ra tôi bị gọi là con chó lớn ?

-     Em xin lỗi ông, em không hề muốn ám chỉ như thế. Vả tiếng ấy chỉ gọi Quan Thuế thời Tây thôi.

-     Tôi nói cà rỡn chớ không có mích ḷng đâu, cô cứ tiếp tục giải thích.

-     Dạ ngày xưa trong thôn quê miền Nam, nhứt là ở Hậu Giang, người Triều Châu ở rất đông và họ ưa nấu rượu lậu và rất ghét Tây Quan Thuế, nên mới gọi bọn Tây ấy bằng cái tiếng không hay đó, v́ Tây Quan Thuế hay lục lọi, hay đánh hơi.

-     Nhưng mà hay, lời cắt nghĩa của cô rất hay.

-     Dạ em chỉ nói theo sách thôi.

-     À, xin cô cho tôi biết quư danh.

-     Dạ em là Nhan, Lư thị Nhan.

Nữ tiểu chủ không thích làm quen với ông khách nguy hiểm, nên không buồn xưng tên họ khi ông ta tự xưng tên ông. Giờ nghe hỏi, nàng chợt thấy ḿnh thật kém lịch sự nên gỡ tội bằng câu nói êm ái đầu tiên mà nàng thấy cần ban cho khách:

-     Họ của ông nghe hay quá !

-     Cô nghe hay, có lẽ chỉ v́ lạ tai thôi, bởi họ Tô rất ít có.

Nói xong, người khách bướng bỉnh nầy xin phép uống miếng nước, rối đứng lên xin về ngay.

Nhan bỗng hối hận hết sức, đă cư xử kém đẹp với con người nầy. Hắn không bao giờ vô lễ trong cử chỉ hay lời ăn tiếng nói. Sở dĩ hắn muốn vào có lẽ v́ tự ái bị thương, bởi hắn là khách tử tế lại không được mời vào nên quyết tranh đấu ngấm ngầm cho khỏi bị chạm thể thống. Tranh đấu thắng lợi, hắn về ngay, thật là lịch sự.

Và bỗng nhiên nàng nghe ḷng ḿnh có cảm t́nh nhiều với thanh niên đẹp trai ấy, nên khi tiễn chàng ra cửa, nghe chàng hỏi: “Thỉnh thoảng tôi xin phép ghé thăm cô, cô có bằng ḷng hay chăng ?” Nàng vội đáp, quên mất dè dặt cần thiết của con một tay buôn lậu:

-     Rất hân hạnh được ông chiếu cố.

*

*       *

Sáng thứ hai, ông Trưởng Ty Quan Thuế vào buồng giấy, mặt mày vui tươi như vừa được thăng chức. Cô Thúy, nữ thư kư đánh máy của Ty, liếc nh́n trộm chàng mà mỉm cười. Từ ngày ở bên Hành Chánh được chuyển qua đây, cô Thúy có dịp quan sát ông chủ sở trẻ tuổi nầy, thấy ông có nhiều đức tính, lại đẹp trai nên cô rất mến ông, rồi sau lại thầm yêu ông ta.

Nhưng Công lại bận nhiều công việc, hay cau có, ít để ư đến gái đẹp. Chàng là một công chức có tác phong đạo đức gương mẫu, nên càng tránh thân mật với nữ nhân viên. Hôm nay thấy ông chủ trẻ vui vẻ vừa vào pḥng giấy vừa huưt sáo, Thúy bằng ḷng lắm. Nếu ngày nào cũng được như thế th́ có lẽ hôm nào đây, ông ta sẽ chợt thấy nàng, một thiếu nữ xinh đẹp nhưng lại bị ông ấy xem như là không có, hay xem như là bất kỳ một thầy kư nào.

Thúy mang giấy má đến cho ông Trưởng Ty kư, và khi bước lại gần bàn giấy của Công, nàng nghe chàng lẩm bẩm: “Tào Cáo, Tào Cáo” rồi cười lên khanh khách.

-     Thưa ông có ba ước thư gấp.

-     Cô nghe trong người có sao không ?

Thúy kinh ngạc hết sực trước câu hỏi kỳ dị ấy. C̣n Công th́ sực tỉnh, bối rối và vội đính chánh.

-     À không, à không phải. Tôi đang đọc một quyển sách. Cô nói ǵ ?

-     Dạ có ba bức thư gấp.

-     Được cô để đó cho tôi.

Thúy bước lui nhưng mắt vẫn không rời ngươi chủ sở kỳ dị. Chàng mới vui đó bỗng buồn đó, và bây giờ chàng đang thẫn thờ ngó mông ra ngoài.

Suốt tuần lễ ấy, ngày nào Công cũng muốn trở lại thăm Nhan, nhưng rốt cuộc lại thôi. Chàng sợ cô gái thọ nạn thấy chàng săn đuổi quá mà đâm ra khinh rẻ chăng, nên cứ dời ngày viếng thăm nầy lại măi. Chàng bứt rứt không an, tối nằm th́ trằn trọc, ban ngày vào sở th́ đâm chiêu.

Hễ Công bực bội bao nhiêu th́ Thúy xao xuyến bấy nhiêu. Mặc dầu chưa được Công để ư đến, nàng vẫn an ḷng, v́ tuy Công không yêu nàng mà cũng chẳng yêu ai. Nhưng mấy hôm liền nàng quan sát và đoán thấy một biến cố trong đời t́nh cảm của ông chủ sở độc thân nầy: ông ta không c̣n sống b́nh thản nữa mà rất có thể một cô gái nào đó đă len vào đời ông.

Thúy đau khổ vô cùng mặc dầu cái ghen của nàng thật vô lư: ghen với một kẻ không chắc có và ghen v́ một người không thèm biết đến nàng.

Công nóng ḷng, Thúy xốn xang như vậy cho đến sáng chúa nhựt sau th́ chàng ra ngoại ô để thăm người bạn gái mới quen. Lần nầy chàng lại ăn diện kỹ hơn lần trước nữa và khi thoáng thấy cây gơ đàng xa, chàng hồi hộp hết sức, không biết người ta c̣n chịu tiếp chàng hay không, hay câu nói cuối cùng của người ta chỉ là một câu xă giao v́ phép lịch sự thôi.

Có lẽ cũng đoán biết hôm nay có khách nên Nhan đă giặt gịa phơi phóng từ hồi sớm, và đang sẵn sàng nơi sa lông. Nàng bước ra thềm để đón Công và rất bằng ḷng mà thấy chàng đến trễ, v́ như vậy bà d́ đă đi chợ về rồi, đang lui cui đằng sau bếp. Bà điếc lắc, không biết được trên nầy đang có khách. Nàng rất ngại tiếp bạn trai, mặc dầu bà d́ cũng dễ tánh.

-     Chào ông !

-     Chào cô. Thưa cô, ông cụ đă về chưa ?

-     Dạ chưa.

-     Nhưng chắc cô có được tin tức ở dưới ông cụ có đỡ hay không, thưa cô ? Và ông cụ nằm nhà thương nào ?

Công chỉ v́ lịch sự mà hỏi thăm sức khỏe của người vắng mặt, chớ chẳng thiết tha lắm đến ông già mà chàng chưa biết. Chàng ngỡ thiếu nữ sẽ vui vẻ mà được người ta săn sóc đến người thân yêu của nàng, chớ không dè lại thoáng thấy nàng châu mày và không giấu được vẻ khó chịu. Nhưng cô ta khôn khéo hết sức, đổi buồn làm vui ngay và rối rít cám ơn để xí xóa câu hỏi rất khó đáp của khách.

Công cũng thông minh, đoán thấy có bí ẩn ǵ trong gia đ́nh nầy nên lăng sang chuyện khác:

-     Cô đi xe mới, chắc không thích bằng xe cũ mà cô đă quen ?

-     Dạ, quả đúng như thế. Nhưng rồi nó cũng sẽ quen đi.

-     Năm nay cô thi xong, học thêm hay nghỉ ?

-     Ba em tính để em học thêm. Nhưng em thấy là cần phải đi làm. V́ vậy em sẽ cố gắng để lầy bằng rồi xuống Sài G̣n t́m chỗ làm.

-     Tôi không rơ gia đạo của cô ra sao, thật không dám bàn góp, nhưng theo chỗ tôi biết th́ rất khó mà t́m được một chỗ làm, và t́m được rồi, cũng khó sống với đồng lương họ trả. Cô nên học để lấy tú tài là hơn. Nhưng thôi, đó chỉ là ư kiến vặt của tôi thôi.

-     Ông bảo họ trả bao nhiêu mà khó sống ?

Nhan chỉ biết đời học tṛ của nàng thôi nên hỏi thế.

-     Nữ thư kư đánh máy hai ngàn một tháng là cao lắm rồi, bán hàng th́ chỉ được một ngàn rưỡi thôi. Nhưng ở Sài G̣n tốn kém chớ đâu phải như ở đây đâu.

Nhan chưng hửng, thật là nàng mới nghe biết lần đầu số tiền mà một thiếu nữ học lực cỡ nàng, có thể kiếm được. Hèn chi cha nàng đă nói nhiều đến sinh kế khó khăn và bảo rằng đổi nghề rất khó.

Hy vọng làm kiếm tiền để nuôi cha cho ông ấy giải nghệ vừa tiêu tan sau tiết lộ của người thanh niên nầy. Nhan ngó mông ra đường mà nghĩ vẩn vơ giây lâu rồi sực nhớ đến khách, nàng hoảng hốt gỡ tội lạnh lạt bằng sự vồn vă:

-     Thưa ông, chắc ông không phải là người địa phương ?

-     Vâng, tôi từ xa đến. Gốc tôi ở Định Tường.

-     Định Tường là tỉnh ph́ nhiêu trù phú, không khô cằn như xứ tôi. Lên đây, ông có nghe cảm giác nóng bức lắm không ?

-     Không… nghĩa là tỉnh nầy tương đối hơi khô khan, nhưng vẫn chưa phải là sa mạc. Người ở đây lại rất tốt và bấy nhiêu đó đủ lắm cho tôi rồi.

-     Thưa ông, sao gọi là Quan Thuế ? Thuế nào lại không phải là của … quan tức của nhà nước ?

-     Quan đây là cửa ải, chớ không phải ông quan. Quan thuế là thuế đánh vào hàng hóa đi qua các cửa ải ở biên giới. Ngày xưa, có lẽ thiên bạ ít buôn lậu và sở quan thuế chỉ có mỗi một công việc là bắt rượu đế thôi, nên đồng nghiệp thuở ấy của tôi mới bị gọi là Tào Cáo như cô đă cho biết hôm nọ.

Hai người cười x̣a với nhau. Tuy nhiên Nhan không trọn vui v́ cứ phải nhớ lại chức vụ của Công rất nguy hiểm đối với gia đ́nh nàng.

Một người bạn gái lớn tuổi hơn nàng đă kể cho nàng nghe những nỗi khổ tâm của chị ấy cách đây mười năm. Chị ấy tả tâm trạng của chị ấy hay quá, nhưng chỉ bây giờ nàng mới thấy được tất cả mọi nhận xét, mọi phân tách của chị ấy là đúng v́ nàng đang đồng cảnh với chị ấy.

Số là chị bạn nầy, hồi c̣n quân đội Pháp ở đây, có ông cha đi kháng chiến.

Đơn vị Pháp quân trú pḥng trong tỉnh không biết điều đó, và thấy chị đẹp, một viên sĩ quan pḥng nh́ của Pháp hay lân la nhà chị.

Kháng chiến kỵ với pḥng nh́, y như buôn lậu kỵ với quan thuế, và mặc dầu t́nh quen biết giữa chủ và khách có đẹp bao nhiêu, chủ nhà cứ nghe áy náy không yên trong ḷng.

Ác một nỗi là vô t́nh hay hữu ư, v́ ḷng tốt hay v́ xă giao không rơ, Công cứ quanh quẩn măi trong những câu chuyện làm cho nàng sợ sệt và khó chịu. Chàng đề nghị:

-     Hôm nào cô định đi Sài G̣n thăm ông cụ, cô cho tôi hay. Tôi có xe, sẽ đưa cô đi, để nhơn dịp ấy tŕnh diện với ông cụ luôn thể. Quen biết với cô mà không được ông cụ biết đến là không phải lẽ. Xe tôi là xe riêng chớ không phải công xa đâu mà cô ngại.

Nhan lại bối rối v́ Công đă, một lần nữa, đưa nàng vào ngơ bí. Không biết làm sao để tránh khỏi những khó chiu ấy, nàng mời người khách dễ mến nhưng đáng sợ nầy ra vườn để xem con rạch mà hôm nọ y đă ngỏ ư muốn biết. Con rạch chỉ nhỏ bằng bộ ván ba thôi. Khi hai người ra đến nơi, Nhan cười hỏi:

-     Ở tỉnh ông chắc mương lớn hơn con rạch nầy ?

Công biết là Nhan bị mặc cảm nhỏ nhoi về xứ sở nên vội xóa ngộ nhận của nàng:

-     Quả đúng như vậy. Nhưng cô đừng tưởng tỉnh tôi oai hơn tỉnh cô. Rạch hay mương đều do tính chất của nó chớ không phải do lớn hay nhỏ, mà rạch th́ dầu hẹp bao nhiêu, cũng quan trọng hơn những cái mương rộng.

-     Tánh cách của các ḍng nước khác nhau như thế nào, ông ?

-     Rạch là một ḍng nước chảy thẳng ra sông. V́ thế mà sông Bến Nghé dưới Sài-g̣n rộng là thế mà chỉ được người Pháp gọi là rạch thôi - họ gọi đúng theo nguyên tắc địa lư ấy mà: rạch Bến Nghé chỉ đổ ra sông Đồng Nai, chớ không hân hạnh được chảy ngay ra biển như các con sông xứng danh là sông: Và cũng v́ thế mà con rạch danh tiếng bên Tàu, rạch Hoàng Phố, chỉ được gọi là rạch mặc dầu có nơi nó rộng bằng sông Cửu Long của ta.

Con rạch của cô tuy nhỏ, nhưng xứng danh là rạch th́ nó vẫn đáng kể hơn những cái mương rộng của tôi nhiều.

Nhan bỗng nghe tủi thân đến rưng rưng nước mắt. Nàng có học cao, có giàu sang đến đâu, cũng chỉ là con gái một người không lương thiện, và những mối quen biết của nàng sẽ lánh xa nàng, khinh rẻ nàng, kể cả mối quen biết mới nầy mà nàng rất có cảm t́nh.

Cái ǵ cũng được gọi đúng chánh danh của nó chớ không thể xem mặt đặt tên, mương phải cứ là mương, có rộng lớn bao nhiêu cũng mặc, và nàng vẫn cứ là con của một tay buôn lậu chớ không thể leo lên địa vị con gái nhà lành.

Chủ nhà đă bắt ngang qua rạch một chiếc cầu tre sơn đỏ, trông cảnh mường tượng như cảnh thôn dă đất Phù Tang. Nhan buồn dàu dàu và quên mất khảch, nàng thơ thẩn bước lên cầu, mặt cầu cong h́nh lưng lừa nên nàng đứng cao hơn người dưới đất khiến Công cảm giác như là nàng vừa xuất hiện th́nh ĺnh.

Chàng lặng nh́n thiếu nữ đang day lưng lại phía chàng, thưởng thức một thân thể tuyệt mỹ mặc dầu v́ tuổi tác nên c̣n ngập ngừng chưa định hẳn h́nh thái mà đă khéo tạc như những pho tượng cẩm thạch Hy Lạp rồi.

Công rất mê chụp ảnh và luôn luôn bỏ máy ảnh theo túi khi ra khỏi nhà. Chàng tḥ tay vào túi quần rút máy ra rồi gọi:

-     Cô Nhan, day lại để tôi chụp ảnh

Nhan giựt ḿnh, sực nhớ rằng ḿnh đang có khách, nên vội vă xây lại. Nàng mỉm cười để chuộc tội chớ không phải v́ thấy ống ảnh đă chĩa ngay nàng mà lấy bộ mặt vui tươi.

Công không thể biết mà cũng không cần biết lư do nào khiến thiếu nữ mỉm cười v́ chàng bận ngắm nghía lại để rồi bấm nút.

Xong đâu đấy, chàng nói:

-     May quá, ảnh cô sẽ đẹp lắm v́ cô vui.

Chỉ bây giờ, khi chụp xong một dáng điệu lư tưởng mà chàng sợ mất trong nháy măt, Công mới đủ th́ giờ nhận thức rằng đó là may mắn cho chàng và cho người có ảnh chụp: Nhan không có vẻ ǵ chuẩn bị, không có vẻ ǵ lấy bộ để cho ảnh đẹp cả. Nàng cũng chẳng có lư do để vui tươi th́nh ĺnh như vậy nhưng cứ vui tươi được. Thế là may mắn t́nh cờ hẳn đi rồi.

Nhan đang gượng tươi cười để tạ tội đă quay đi nơi khác, th́ tươi cười thật sự ra. Từ lâu rồi nàng ao ước được có ảnh chụp nàng đứng trên cầu tre ấy, nhưng bạn hữu của nàng chẳng ai có máy ảnh hết, c̣n gọi thợ ảnh trên tỉnh xuống v́ một bôi h́nh th́ to chuyện quá nên nàng đành thôi.

Nhan lo lắng hỏi Công, như trẻ con đă có chút ít kinh nghiệm về những “cái được” quí báu trong đời chúng nó, một chiếc bánh ngọt, một món đồ chơi, phải cầm chắc quà trong tay rồi mới dám tin tằng ḿnh được:

-     Ông chắc rằng ảnh nầy không hỏng chớ ?

-     Chắc, tôi chụp h́nh khá thạo. Vả máy nầy đă tốt lại dễ xử dụng, đương giờ nầy, ánh sáng cũng tốt. Chính tôi cũng thích được chụp một bôi đứng trên cầu, nếu cô vui ḷng giúp cho, tôi sẽ chỉ dẫn vài phút là cô chụp được ngay.

-     Sao em lại không vui ḷng ?

Nói xong, Nhan vội vàng xuống cầu và bước lại gần Công. Viên sĩ quan quan thuế trao máy ảnh cho thiếu nữ và nói.

-     Ta đứng yên th́ nên lấy tốc độ chậm nhứt. Bánh xe giữa canh ánh sáng, c̣n cái nút ở dưới hết canh quăng cách giữa người chụp và người được chụp. Cô nhắm vào tấm kính nhỏ nầy cô thấy cây cầu rồi chớ ?

-     Dạ rơ lắm.

-     Được rồi.

Công giao máy luôn cho Nhan rồi leo lên cầu.

Lần đầu tiên xử dụng máy ảnh, Nhan trông giống như một anh tân binh vừa tập xong vơ khí và được cho bắn phát súng đầu tiên, hồi hộp lắm và nhắm mắt bấm bừa, trúng hay trật, thật không bảo đảm chút nào.

Và lần đầu tiên, Nhan ngắm người bạn trai mới nầy. Phải, nàng có thể xem Công là một người bạn được v́ họ đă khá thân với nhau rồi, sau mấy lần thăm viếng của Công và nhứt là từ năy đền giờ.

Công đẹp trai, khoẻ mạnh và hiên ngang. Chàng đứng trong một dáng điệu thường, không làm bộ làm tịch, không kiểu cách để che giấu cái yếu ớt của ḿnh hoặc che giấu sự bối rối trước một thiếu nữ, hai tay xụi xuống chớ không cần trốn vào túi quần.

Dáng đứng ấy là dáng đứng khó khăn nhứt, đứng cho được tự nhiên, hai tay không mắc cỡ, đă là giỏi lắm rồi. Phương chi Công lại có bộ vừa hùng, vừa nhă, không nhơn tạo một chút nào, th́ chàng c̣n hấp dẫn hơn đến đâu.

Bấm máy xong, Nhan lại lo sợ hỏi:

-     Ông liệu em thành công hay chăng ?

Công không đáp, xem lại máy rồi hỏi:

-     Quăng cách th́ tôi đă canh cho cô rồi: cô lấy ánh sáng đúng chỉ c̣n …

-     Chỉ c̣n ǵ vậy ?

-     Chỉ c̣n … cô thấy h́nh tôi đứng ngay giữa tấm kiếng nhắm chớ ?

-     Dạ, ngay ở giữa.

-     Không mất đầu, mất vai chở ? Công cười hỏi thêm.

Nhan cũng cười mà rằng:

-     Trọn vẹn ở trỏng.

-     Như vậy th́ được rồi. Để cô thấy rơ ḷng thành thật của tôi, tôi sẽ trao cuốn phim cho cô đi rửa ở đâu tùy ư cô. Như vậy cô khỏi lo tôi lạm dụng ảnh của cô.

-     Em đâu dám nghĩ quấy thưa ông.

Tuy nói thế, Nhan cũng giựt ḿnh mà chợt nghĩ đến điều đó. Ở tỉnh, một cô con gái nhà lành mà có ảnh lọt vào tay con trai sẽ mang tâm mang tiếng rất phiền, cho dầu ảnh không mang lấy một lời đề tặng nào cả.

Và chính v́ thế mà nàng vừa chợt thấy rằng người thanh niên mà nàng tiếp đón quá dè dặt, quả là người đứng đắn đáng tín nhiệm.

Công lại nói:

-     Cuộn phim nầy được hăm mốt bôi cả thảy. Tôi bỏ ba bôi lót ngoài đầu cuộn, v́ ba bôi ấy có thể bị ánh sáng xâm phạm, chụp hay hư, và tôi đă chụp rồi ở nhà hai bôi nữa. Năy giờ ta chụp hai bôi vị chi là bảy bôi được chụp. C̣n những mười ba bôi nữa. Nếu đợi chụp hết cuộn th́ lâu quá. Cô cho tôi chụp thêm vài bôi cho mau hết được chớ ?

-     Ông lại c̣n phải hỏi ! Không mấy thuở mà em được chụp h́nh tại nhà, em xin ông chụp càng nhiều càng hay.

-     Tôi muốn chụp một bôi cô ngồi dựa bờ rạch giặt áo, bọt xà bông nổi lên trắng phau phau.

-     Được, để em đi chuẩn bị.

Nhan chạy vào nhà để lấy áo, lấy xà bông. Trong nháy mắt, nàng đă trở ra và đi xuống cầu ao.

Đó là một loại cầu đặc biệt rất được thông dụng ở miền Nam nhưng lại không có tên. Danh từ cầu ao là tiếng mượn của miền Bắc để chỉ thứ cầu ván bắt từ trên bờ xuống khỏi mặt nước độ một tấc để ngồi trên ấy giặt gịa, rửa ráy.

Công cầm máy chạy lên cầu tre sơn đỏ để qua bên kia rạch, v́ cô gái giặt áo trên cầu ao tức là day mặt qua bờ rạch đối diện.

Bọt xà bông đùn lên, vung cao, trắng buốt như một đống bông g̣n, nổi bật lên cái đen huyền của y phục Nhan và của tấm ván cầu lâu đời, bị nước thắm đă xuống màu.

-     Trông cô giống như là cô gái giặt sa ở bến Trữ La.

-     Mong ông không phải là Phạm Lăi. Em không thích bị cống Hồ đâu.

-     Cống Hồ để cứu nước cô cũng không thích sao ?

-     Có bổn phận th́ phải làm chớ ai lại thích. Nếu thích Trịnh Đán đă không chết.

-     A, cái vụ Trịnh Đán ấy khả nghi lắm. Sách Tàu thường nói láo, chớ có ai mà nhớ nhà đến mang bịnh mà chết lận.

Hai người đă trở nên thân, và sau đó, Nhan có chụp thêm cho Công mấy bôi nữa.

Đúng y theo lời hứa, Công vặn nút để cuốn hết cuồn phim vào cái vỏ làm bằng giấy trừ ánh sáng, rồi mở máy lấy gói phim ấy ra trao cho bạn.

-     Phải hy sinh năm bôi cuối cùng, nhưng ta khỏi phải đợi, có thể rửa ngay trưa nay. Vả ba bôi chót cũng không chắc xài được th́ kể như chỉ lăng phí có hai bôi thôi.

Họ trở vào nhà, v́ Nhan đ̣i đăi bạn nước dừa, người bạn mới mà khi năy, chụp chàng khoác nước rạch để rửa mặt, nàng đả buột mồm gọi bằng anh. Công đă mừng rỡ hết sức, đă xin nàng cứ giữ măi lối xưng hô ấy, mặc dầu chàng chưa dám gọi lại nàng bằng em.

-     Cô đưa rửa ảnh nầy nội trong ba hôm là họ làm xong. Bôi nào chụp tôi mà được, xin cô cho tôi một tấm mỗi cái h́nh. Ảnh của cô tôi chưa dám xin vội.

-     Nếu không lạm dụng ḷng tốt của anh, em mượn anh chiếc máy nầy trong vài hôm nhé ! Em muốn chụp mấy người bạn gái trong khung cảnh quanh nhà.

-     Rất vui ḷng, nhưng để tôi vô phim mới cái đă.

-     Không, em đưa phim họ rửa rồi nhờ họ vô phim mới chớ không dám phiền anh.

-     Phiền đâu mà phiền, nhưng thôi tùy cô.

Họ đă trở nên thân ! Công không dè mà chàng làm quen thân được với một cô gái đă có dấu hiệu rơ rệt muốn tránh chàng vào buổi đầu gặp gỡ. Chàng thấy chàng đă hết trơ trọi một thân trên đường đời và nghĩ đến hôn nhơn với Nhan một cách nghiêm trang.

Chàng đă biết Nhan ít nhiều và sẽ biết nàng thêm. Nhan được lắm đó. Nàng dè dặt một cách rất dễ yêu và vui vẻ thân mật trong ṿng nết na, thật rất đáng quí.

Chàng đă yêu, chưa nhiều lắm, nhưng đă yêu hẳn rồi, không c̣n ngờ ǵ nữa.

Chàng thanh niên hăm tám tuổi ấy mà c̣n yêu mau như thế, huống hồ ǵ là cô gái dậy th́ mà giấc mơ đầu tiên trong đời là một người con trai như thế… như thế… mà Công đă đáp đúng lại như là tiếng vang đáp lời gọi.

H́nh ảnh người con trai dễ mến nầy là h́nh ảnh đầu tay được ghi vào tấm phim sống của ḷng nàng, tấm phim gói kín trong giấy tị ánh sáng từ bấy lâu nay, nàng chỉ bấm vào một cái nút th́ tiếp vật kính bịt trước ống ảnh thu hút h́nh chàng vào tấm phim trinh bạch ngay và không hóa chất, không ảnh hưởng khách quan nào tẩy xóa nổi h́nh ảnh đó nữa.

Giấc mơ con gái vừa nổi lên là đúng lúc vị hoàng tử đẹp trai xuống ngựa nghiêng ḿnh thi lễ.

Ôi ! Giấc mơ thiếu nữ đẹp biết bao, nàng không phải chờ đợi lâu và mộng đến trong mơ sao mà dễ dàng quá. Hạnh phúc chỉ ở trong tầm cánh tay thôi, nàng vói tới là nắm lấy nó được rồi.

Nhưng mà... ! Nhan ứa nước mắt khi thực tế phũ phàng đánh thức tỉnh phần lư trí nơi nàng vốn bị ḍng t́nh cảm dồi dào và mănh liệt đè bẹp đi xuống: nàng không thể làm vợ một công chức quan thuế mà không để lụy cho chàng về sau, nếu chàng mù quáng mà cưới nàng đi nữa.

Cuộc vỡ ḷng yêu cũng đồng thời là cuộc vỡ ḷng đau khổ, và chưa chi cô nữ sinh trong trắng nầy đă phải nhỏ lệ v́ cuộc đời mà cô lầm tưởng là dễ dàng và tốt đẹp lắm.

Chiều thứ năm Công đến thăm bạn với chiếc máy ảnh vừa được vô phim mới. Hôm chúa nhựt, khi xin phép ra về, chàng đă len lén nhét máy ảnh vào túi quần, không muốn Nhan tốn tiền phim. Nhan ngỡ bạn không bằng ḷng cho mượn máy nên mặc dầu thấy hành động của Công, vẫn không nói ǵ.

Nhan chạy ra sân đón bạn để khoe:

-     Bức ảnh nào chụp cũng được hết thảy anh à. Ảnh của em đẹp lắm, nhưng ảnh của anh th́ hơi kém. Thợ họ bảo tại người chụp lấy ánh sáng nhiều quá.

Nhan cầm sẵn xấp ảnh trong tay và ch́a ra cho bạn xem. Công đưa tay đỡ lấy mớ h́nh ấy, xem ảnh chàng trước v́ nó nằm trên hết mà cũng v́ muôn biết tác phẩm đầu tay của Nhan ra sao, ảnh nào của chàng mà bị chôn ở dưới cuối xấp chàng cũng moi lên mà xem trước. Chảng khen:

-     Cô mát tay lắm đó ! Mới chụp lần đầu mà thành công đến thế nầy là giỏi lắm rồi. Quả ảnh tôi bị hơi nhiều ánh sáng, nhưng cũng được.

-     Ảnh của anh em rửa mỗi bôi ba bản. Anh cho em xin một bản nha ?

-     Tôi chỉ mong được tặng cô mà chưa dám đó thôi.

-     Em dán ảnh của anh vào tập an-bum của em.

-     A... tập ảnh ! Thế cô đă cỏ nhiều ảnh rồi mà tôi quên mất. Cô cho tôi xem tập an-bum ấy được chớ ?

-     Mời anh vào nhà rồi hẳn hay.

Công theo chủ nhà vào ngồi ở ghế sa lông trong khi nàng chạy vào trong buồng một lát. Nhan trở ra ngay với một tập ảnh b́a gỗ sơn mài, vẽ lăng nhăng cầu kỳ. Đó là loại tập ảnh b́nh dân muốn làm ra vẻ “luưt” một cách ngây ngô hay được người b́nh dân ta mua làm quà cưới.

Tập ảnh đă gần đầy, chỉ c̣n có bốn trang ở không.

-     Sao cô lại dùng cả hai mặt giấy ? Công hỏi,

Nhan mỉm cười, đáp mà không e thẹn:

-     Em cứ tiếc trang giấy bỏ không. Nhưng cái tục dùng giấy tập ảnh một mặt vô lư và vô ích quá !

-     Cô nói có lẽ đúng, v́ giữa bất kỳ hai trang nào, cũng có giấy lót th́ không thể bảo là sợ hư ảnh. Nhưng cô lại dán ảnh vào trang chớ không dùng góc.

Sau thận xét nầy, Công bật cười: Nhan chơi ảnh đúng y tác phong của một nữ sinh ở tỉnh nhỏ, hà tiện từ chút, hoặc không theo đúng lối chơi. Nhưng cô gái lại giải thích rất hữu lư:

-     Ấy, dùng góc, tụi nó ăn cắp ảnh hết. Dán dính lại như vậy khó gỡ anh à.

Nhan tŕnh ra trang ảnh chót với những ảnh mới nhứt cứa nàng và của bạn hữu nàng, có lẽ v́ nàng ưng ư nhứt mấy bức ảnh đó.

Nhưng Công lại lật lùi các trang của tập ảnh v́ cô gái bây giờ, chàng đă biết bằng xương bằng thịt, c̣n xem ảnh làm ǵ.

Lội ngược ḍng thời gian, Công làm quen với một cô Nhan năm ngoái, một cô Nhan năm kia, c̣n để tóc thề, rất quê mùa với những ảnh chụp nào cũng cầm một bó hoa, cũng ngoẻo đầu như đă ngửi mùi thơm của chùm bông, với những ảnh chụp nào cũng đứng trước tranh sơn thủy cải lương vẽ nhà lầu, vẽ lầu đài La Mă hay vẽ vườn bông kiểu Patenôtre. Nhưng không v́ sự quê mùa ấy mà người chụp ảnh bớt đẹp.

Công lại làm quen với một cô Nhan sáu năm về trước, tóc hớt bom-bê, má phính, trông cứ muốn cắn một cái.

C̣n cô Nhan thuở lên bảy, đứng với mẹ cũng dễ thương lắm.

-     Hồi đó, hồi em lên bảy, anh đă mười ba rồi.

Công cũng buột mồm mà xưng hô thân mật bằng hai tiếng “anh, em” như Nhan hôm trước. Nói xong chàng sợ hăi nín thinh một hồi. Thấy Nhan không phản đối, chàng đâm bạo nói tiếp, tỏ ư tiếc về một điều:

-     Trời ! Sao hồi đó anh không quen với em !

Nhan cười ḍn mà rằng:

-     Kẻ góc bể, người chơn trời, th́ chỉ có lớn lên rồi họa may mới gặp nhau trên đường đời thôi. Trẻ con không dám rời mẹ, c̣n quen xa làm sao được.

-     Cỡ như ta đă quen nhau thuở bé, rồi xa nhau, lâu lâu nhớ nhau, chắc buồn lắm em hớ ?

-     Để em tưởng tượng coi ra sao. Ừ …. chắc buồn lắm.

-     Anh cảm giác h́nh như là đă quen với em lâu rồi, lâu lắm rồi, quen với nhau đâu hồi kiếp trước, nên giờ gặp em, anh không lạ bởi h́nh bóng của em, anh như c̣n giữ trong nầy.

Công vừa nói những lời chót ấy vừa chỉ vào trán chàng. Cô gái ngây thơ nầy không biết là Công đă bước những bước đầu trên đường tỏ t́nh nên cười ḍn rồi hỏi:

-     Anh tin có kiếp trước ?

-     Hẳn là phải có. Hai người hoàn toàn xa lạ với nhau không thể làm quen với nhau mau chóng như thế nầy đâu.

-     Nghe anh nói, em cũng đâm tin thuyết luân hồi.

-     Có phải ba đây hay không em ?

Công vừa nói chuyện vừa xem ảnh v́ chàng sợ hăi lời lẽ táo bạo của chàng nên không đám nh́n thẳng Nhan như hôm nay.

Lật tập an-bum tới một trang kia, dán toàn ảnh ông già bà cả, chàng chú ư đến một người đàn ông rất có vẻ gia trưởng lắm, nên hỏi thế rồi ngước lên nh́n bạn.

Chàng ngạc nhiên lắm mà thoáng thấy vẻ kinh sợ, hiện lên mặt Nhan một cách đột ngột liền ngay sau câu hỏi không có ǵ rắc rối của chàng. Nhưng cô nữ sinh khờ dại nầy có một bản lĩnh thọ hưởng của một ông cha hảo hớn, nên trấn tỉnh rất lẹ rồi đánh trống lấp:

-     Anh vô cuốn phim mới tốn bao nhiêu tiền ?

-     Giá Sài-g̣n th́ hăm lăm đồng. Nhưng ở đây họ tính tới bốn chục.

-     C̣n chiếc máy ảnh nầy anh mua bao nhiêu ?

-     Bảy ngàn.

-     Trời ơi, nhiều tiền dữ vậy ?

-     V́ là máy tốt.

Nhan lấy tập ảnh lại trên tay chàng từ bao giờ, chàng không hay. Công nhận thấy rằng cô học tṛ ngây thơ nầy chỉ ngây thơ v́ c̣n trẻ tuổi quá và v́ chưa sống thôi. Cô ta sẽ oanh liệt vô cùng một khi cô ta sống thật sự, bằng vào tài khéo léo lăng sang chuyện khác của cô ta và tài lấy một món đồ lớn trên tay người khác như chơi thôi, giỏi như một tay làm tṛ ảo thuật.

-     Em lo quá, Nhan cười nói mà tay ôm khư khư tập an-bum vào ngực, chắc em không dám cho tụi nó rớ tới máy nầy đâu. Rủi tụi nó làm rớt một cái, chắc em phải bán nhà để bồi thường cho anh.

Công bận lo ra về người gia trưởng mà Nhan không chịu xác nhận. Thường ở tỉnh, ở làng, mà ngay cả trong các gia đ́nh khiêm tốn ở Sài-g̣n cũng thế, người ta tay phóng đại các ảnh gia đ́nh để treo trên vách. Người gia trưởng luôn luôn ngự ở giữa bao nhiêu là ảnh vợ con, khách lạ bước vào nhà nào, trông lên tường th́ biết ngay ai là ông chủ.

Nhà nầy vắng bóng loại ảnh đó. Chi tiết kỳ lạ, bất thường ấy, Công đă chú ư ngay từ lúc mới để chơn vào nhà nầy, nhưng rồi chàng quên đi, măi cho đến nay thái độ của Nhan bỗng làm cho sự quan trọng của nó nổi rơ lên.

Tuy nhiên, Công nghĩ đến những điều khác: đó là một ông cha ghẻ, hoặc một ông cha nuôi, sự kiện không tốt đẹp lắm cho một người con gái sắp lấy chồng, nên Nhan phải xấu hổ.

Nghĩ thế, chàng hết thắc mắc ngay v́ cái điều đă khiến bạn chàng mặc cảm, thật ra không có ǵ. Công là một thanh niên không thành kiến. V́ thế mà chàng vui vẻ lại được như thường và pha tṛ để đáp lại lo ngại của Nhan:

-     Anh đă làm rớt em xuống mương mà có phải bán nhà lần nào đâu. Mà em lại quí báu hơn chiếc máy ảnh nầy nhiều lắm.

Đôi bạn đă đi đến giai đoạn “t́nh trong như đă, mặt ngoài c̣n e”.

Công đi thăm bạn một tuần lễ hai lần, không lần nào chàng dám ở lâu, nhưng không tới, chàng chịu không được.

Vẫn đứng đắn, chàng cứ bước lần vào sự thân mật với Nhan. C̣n Nhan th́ cũng vẫn dè dặt, nhưng cũng cứ đi lần tới chỗ cảm thông với một tâm hồn phong phú.

*

*       *

Trong ṿng hai tuần lễ nay, Công rất yêu đời, làm việc chạy vo vo và rất dễ tính với các cộng sự viên.

Sáng hôm ấy, chàng kư một hơi đến hai mươi lăm bức công văn mà nào phải kư tên không mà thôi đâu, c̣n phải đọc kỹ, c̣n phải suy nghĩ xem đến phút chót chàng cần phải đổi ư hay không về lối giải quyết bao nhiêu công việc mà chàng đă phác qua chỉ thị cho thư kư thảo ra. Thế mà chàng vẫn vui vẻ không càu nhàu như dạo trước.

Khi kư đến bức công văn cuối cùng, chàng ngước lên nh́n cô thơ kư đang tŕnh công văn đă thảo, đă đánh máy cho chàng cứu xét lại để kư tên. Công mỉm cười và nói đùa:

-     Tôi oán cô lắm ! Cô đă bắt tôi làm việc nhiều quá.

Được trưởng ty khen gián tiếp như thế - phải, đó là một lời khen, v́ khi ông chủ làm việc nhiều th́ trước đó các thầy các cô cũng đă làm nhiều mới có công văn cho ông chủ kư - được khen, cô Thúy đă không vui mừng lại châu mày và làm thinh.

Công vui bao nhiêu là Thúy buồn bấy nhiêu. Cô đoán biết Công đă thành công trọn vẹn hay một phần nào với một cô gái nào đó.

Cô đă kín đáo ḍ hỏi, nhưng chưa biết được ai là t́nh địch của cô. Nhan ở ngoại ô xa, những lần chàng đi thăm bạn, người ta ngỡ rằng chàng đi dạo mát một ṿng nên không ai ṭ ṃ theo dơi chàng cả.

Bạn hữu của Nhan th́ biết người thanh niên ấy đang cua bạn của họ, nhưng đó là một vụ cua đứng đắn để đi đến hôn nhân, nên họ không chê cười, không đồn đăi ra.

Công vẫn thờ ơ không hay biết t́nh cảm của Thúy đối với chàng nên ngỡ Thúy phải đứng lâu mệt mỏi nên dỗ dành:

-     Đă đến bức chót, cô sắp được phóng thích rồi đấy. Sở dĩ tôi bắt cô phải canh buổi kư tên công văn mỗi ngày, một công việc mà tùy phái làm được là v́ …

Ư chàng muốn giải thích: “Là v́ tôi cần một người thạo việc pḥng có ǵ sai, tôi dặn ḍ, người ấy sẽ hiểu để nói lại với mấy người thảo công văn. Tùy phái th́ có hiểu ǵ đâu mà dặn. C̣n không lẽ tôi qui tụ tất cả mấy thầy thảo công văn nơi buồng nầy. Vậy phải có mặt một đại diện của các nhơn viên tại đây, mà đại diện ấy phải là cô, v́ bức công văn nào cũng đánh máy sai một chữ hoặc một cái dấu, cô ở đây tức là làm một công đôi việc, nghe giùm người khác và nghe chính cho cô.”

Nhưng lời giải thích ấy dài quá, Công lười nói nhiều nên bỏ dở câu của chàng. Thành thử Thúy ngộ nhận, ngỡ chàng muốn tán tỉnh cô ta nhưng c̣n ngại lời. Có lẽ chàng định nói: “... là v́ tôi thích bóng dáng một phụ nữ nơi đây, nó đưa vào buồng giấy của tôi một nốt vui tươi, trẻ trung dịu dàng, giúp cho tôi bớt mệt v́ công việc.”

V́ thế mà Thúy mỉm cười, rồi đôi má ửng hồng lên, nàng lấy mớ văn kiện đi và nói:

-     Cám ơn ông.

Thúy vừa ra th́ người tùy phái bước vào. Hắn nói:

-     Thưa ông, có người muốn vào đơn xin giấy phép…

-     Vào đơn à ? Vào đơn th́ cứ vào ngoài ấy, chớ sao lại báo với tôi làm ǵ ?

-     Dạ họ nài nỉ được ông cứu xét trực tiếp.

-     Anh biết chớ, tôi chỉ cứu xét những lời khiếu nại thôi, c̣n các việc khác, tôi đă ủy nhiệm cho cộng sự viên.

-     Nhưng mà... thưa ông Trưởng ty …

-     Nhưng mà làm sao ? Công nổi giận quát. Không có nhưng mà ǵ cả.

Người tùy phái không mích ḷng v́ bị mắng oan uổng, và không nản chí, hắn đứng ́ đó mà lải nhải:

-     Nhưng mà y là người nheo mắt năm ngoái, đă được ông Trưởng ty tiếp ngay lúc đó mà.

Công nhảy dựng lên:

-     Vậy à ! Người nheo mắt à ? Cho hắn vô ngay đi.

Công có dưới tay một số điềm chỉ viên thường. Bọn nầy rất dở và hay khoác lác nên chúng bị thiên hạ biết mặt cả.

Chàng lại có vài điềm chỉ viên lỗi lạc, chỉ đem tin tối quan trọng đến mà thôi, c̣n những vụ nho nhỏ th́ họ bố thí cho bọn dở kia.

Mấy tay điềm chỉ viên cừ khôi nầy ít khi đến đây, trừ những dịp cần đưa tin cấp bách. Thường th́ họ gởi thơ riêng cho Công. Vả Công là người rất kín đáo dè dặt th́ cho dẫu họ với thăm chàng ngày một, chàng cũng không để tung tích của họ bị tiết lộ đối với nhơn viên của chàng.

Nhơn viên mà có tốt đi nữa, cũng có người v́ bép xép mà vô t́nh làm mật thám cho các tổ chức buôn lậu lớn.

Năm ngoái, điềm chỉ viên nầy có đến đây một lần và xin vào gặp mặt ông Trưởng ty. Người tùy phái ngăn cản y. Y nheo mắt với va, không biết muốn tỏ cái ǵ, nhưng viên tùy phái lại ngỡ hắn có của hối lộ cho Trưởng ty và đă thỏa thuận với Trưởng ty rồi về khoản đó; những cái nheo mắt của y dường như nói: “Tôi là bồ với ông xếp của anh mà, ông xếp không có dặn ǵ hết sao ?”

Mà có lẽ y cũng định ra hiệu để nói như thế thật đó. Nhưng bồ đây là cộng sự viên bí mật, c̣n anh tùy phải th́ lại hiểu rằng bồ đây là kẻ mang của đút đến.

Lần ấy y được tiếp ngay sau khi anh tùy phái vào tả h́nh dáng y. Anh tùy phái nầy măi đến giờ vẫn cũng đinh ninh rằng đó là một người đi hối lộ Trưởng ty.

Tùy phái dẫn kẻ nheo mắt vào rồi đi ra ngay.

Đó là một người đàn ông trạc băm lăm, có tướng tài xế, mặc bi-da-ma may bằng ú đen, chơn đi săn đan.

-     Rua xếp. Y chào rất to người Trưởng ty bằng câu chào thân mật của bọn “anh chị” thời Pháp thuộc.

Công đưa một ngón tay lên miệng ra hiệu bảo hắn im, rồi đích thân chàng bước ra khóa cửa lại. Xong đâu đấy chàng vẫn đứng nơi cửa đó mà nghe ngóng rất lâu mới trở lại bàn chàng.

-     Bộ muốn tụi buôn lậu nó mổ mật sao mà chào to dữ vậy ? Rủi ai nghe được lối chào thân mật đó, họ đoán biết sự thật, đồn đăi ra th́ nguy cho tánh mạng anh. Mời anh ngồi.

Người điềm chỉ ngồi trên chiếc ghế đặt trước bàn viết của Công, toan nói th́ Công đă hỏi:

-     Ǵ đó ?

-     Dạ có tin chắc là đêm mốt, tổ chức A. H. sẽ cho người tải hàng từ Vũng Chàm qua biên giới để về Trà Vơ...

-     Hàng ǵ ?

-     Dạ thuốc trụ sinh, á phiện và thuốc điếu Huê Kỳ.

-     Bao nhiêu ?

-     Dạ mười bành.

-     Voi chở à ?

-     Dạ không, bành nhỏ, do ḅ chở.

-     Tại đâu ? Hồi mấy giờ ?

-     Dạ hàng bên Xiêm qua. Họ cũng băng rừng trên lănh thổ Cao Miên đi qua các vùng Xiêm Rệp, Vũng Thơm, Vũng Chàm rồi tới biên giới ta, song song với đường xe chạy. Vào biên giới của ta xong th́ họ giao cho đoàn tải hàng người ḿnh cách đồn kiểm soát trên đường Vũng Chàm bốn cây số. Dạ, chắc xếp dư biết rằng họ tránh đồn kiểm soát nhưng cố ư không tránh xa lắm, v́ các nơi xa th́ có các toán lính quan thuế đi rỏn. Nhưng nơi gần đồn th́ trống trơn…

-     Phải, tôi biết.

-     Họ sẽ đến đó vào khoảng một giờ khuya.

Nhận hàng xong, cả hàng lẫn ḅ chở, ḅ cho luôn, không tính tiền, đoàn tải hàng người Việt-Nam ḿnh mới đưa hàng về một sở cao su kia của Pháp ở vùng Trà-Vơ. Có sự tùng đảng của nhân viên sở cao su mà họ rất cần v́ hàng từ sở cao su ra đường một cách công khai trên xe cam nhông chở mủ của sở, không ai chú ư như là từ trong rừng đi ra trên lưng ḅ.

-     Chúng nó định kế hoạch rất hay.

-     Dạ, nhưng nên đón bắt trong rừng v́ khi hàng vào sở cao su rồi th́ rắc rối lắm. Ta không được phép vào sở. Họ đưa hàng ra lúc nào khó biết, có khi chúng nó đợi hàng tháng. Khi ta ŕnh lâu mỏi ṃn nản chí, chúng nó xuất hiện bất th́nh ĺnh và đi vuột được.

-     Đúng thư vậy. Nhưng đó là công việc của tôi, anh khỏi phải xía vô.

-     Dạ cũng là của tôi nữa chớ. Xếp cố bắt được, tôi mới được chia tiền thưởng.

-     Thôi được, nói tiếp đi.

-     Dạ đoàn tải hàng Việt-Nam ḿnh do tên Đức-Lưu Phương cầm đầu. Hắn đă có hồ sơ ở đây.

-     Được rồi, tôi không cần biết chi tiết đó. Chúng nó có vơ trang chớ ?

-     Dạ h́nh như là ba cây súng trường và một cây tiểu liên.

-     C̣n ǵ nữa hết ?

-     Dạ hết.

-     Bấy nhiêu đó cũng đủ lắm rồi. Xem lại coi nè: địa điểm, thời gian, vũ khí, sự quan trọng của hàng…. tốt lắm. Tôi ngợi khen anh đó, nếu tin của anh đúng sự thật.

-     Bảo đảm mà xếp.

Công đứng lên mở tủ sắt đặt sau lưng chàng, lấy ra một số tiền trao cho người điềm chỉ mà rằng:

-     Đây là một trăm tiền trà nước cho anh, và năm trăm ứng trước một phần nhỏ về tiền thưởng, Nếu quả có á phiện, món hàng cao giá ấy th́ số tiền thưởng thật cho anh có lên tới bạc vạn.

-     Cám ơn xếp,

-     Thôi kín miệng nhé.

-     Xếp cứ tin nơi lời cam kết của tôi.

-     Và đừng gọi tôi là xếp nữa. Tây về Tây hết rồi anh không hay sao ?

Người điềm chỉ cười mà nói:

-     Dạ, bị quen miệng quá rồi khó sửa đổi lắm.

Ông Trưởng ty trẻ tuổi của ty quan thuế hàng tỉnh đi mở cửa cho khách ra rồi bước lại cái tủ đựng văn kiện mật để t́m một tập hồ sơ mặc dầu ông đă nói với người điềm chỉ rằng lư lịch của kẻ cầm đầu đoàn tải hàng không đáng kể, ông vẫn ṭ ṃ muốn biết rơ hắn. Cũng có ích phần rào chớ chẳng không, chẳng hạn, nếu hắn là một tay thiện xạ th́ nên biết để mà đề pḥng.

Tập hồ sơ về tên Đức-Lưu-Phương nào đó, được lập ra rất lâu, chàng đổi về tỉnh lỵ nầy đă thấy có tập ấy rồi, một hôm rỗi việc lật xem giấy tờ cũ. Nhưng chàng không có đọc hồ sơ đó, chỉ biết là có vậy thôi.

Hồ sơ về các tay gian manh ở Ty Quan Thuế tỉnh nầy rất nhiều v́ đây là một tỉnh biên giớí, nên Công đứng trước tủ lâu lắm.

Đă mấy lần người tùy phái vào buồng giấy của chàng để hỏi ǵ, và đă mấy lần chàng bảo hắn để chàng yên.

Rốt cuộc chàng cũng t́m ra được hồ sơ đó.

Hồ sơ chỉ mỏng thôi, gồm năm ba tài liệu và một bức ảnh, tất cả để trong một chiếc cặp bằng giấy bồi màu xanh, giấy cũ quá đă trỗ vàng.

Bức ảnh cũng đă trỗ vàng. Không biết v́ sao mà ty có được bức ảnh nầy. Ảnh chụp một bọn bảy người đang quây quần quanh một mâm cỗ đặt ngay trên cỏ, giữa rừng. Có lẽ một đồng bọn của chúng đă phản bội, đem bán bức ảnh nầy cho ty quan thuế chăng ?

Văn kiện giải thích bức ảnh, không có kư tên người lập ra văn kiện, cũng không có đề ngày đề nơi lập ra.

Tài liệu đánh máy nầy liệt kê tên họ, lư lịch của từng tên trong bọn một cách khá đầy đủ, nhưng đến tên Đức-Lưu-Phương th́ chỉ thấy vỏn vẹn có mấy hàng sau đây:

“Lănh tụ, không biết tên họ thật. Đức-Lưu-Phương chỉ là một bí danh thôi. Không biết chỗ cư trú ngoài xă hội công khai. Cựu Hạ sĩ quan thời Pháp thuộc, bắn rất tài. Không ác, không hung tợn. nhưng tự vệ quyết liệt.”

Trong ảnh chỉ có bảy người. Công đoán rằng bọn chúng gồm tám người, người thứ tám đứng ngoài để chụp ảnh nầy. Tám người mà bốn cây súng, tức là hai tên một cây, có lẽ pḥng khi một tay súng bị thương hoặc chết trận th́ có bạn bên cạnh thay thế ngay. Thật là chu đáo.

Ảnh cỡ 6x9, một người trong ảnh nhỏ quá chừng trông không rơ, Tài liệu có chua thềm rằng Đức-Lưu-Phương là tên ngồi giữa, mặc short, đầu không đội nón.

Công kéo hộc tủ bàn viết lấy ra cái lúp thử phóng đại năm mươi lần to hơn vật được xem xét và đặt lúp trên ảnh.

Vừa nh́n qua tấm kính phóng đại ấy, chàng đă kinh ngạc rồi. Ảnh của tên Đức-Lưu-Phương nầy sao mà giống ảnh ông cụ của Nhan quá, bức ảnh dán trong tập an-bum mà chàng đă thấy hơn mấy tuần trước.

Công cố nhớ gương mặt người trong ảnh kia và nh́n kỹ ảnh nầy rồi rụng rời, mồ hôi nhỏ giọt xuống ! Hai người chỉ là một thôi.

Cũng đôi mày rậm đó cũng cái càm vuông đó, cũng cái môi dưới hơi trề ra như khinh bỉ ai, và toàn thể gương mặt của cả hai bức ảnh đều biểu hiện cho một cá tính ngang tàng, cương quyết, nhiều nghị lực, bên ngoài có vẻ hung ác nhưng chất thiện vẫn bàng bạc khắp nơi trên đó.

Công rụng rời khi mà chàng chắc ư một trăm phần trăm rằng hai người chỉ là một thôi.

Ư nghĩ đầu tiền của chàng đi về Nhan. Trời ơi, một mối t́nh, một mối t́nh chỉ mới manh nha có mấy tuần lễ thôi, mối t́nh đầu của chàng, đẹp không biết bao nhiêu, thơ không biết bao nhiêu.

Mối t́nh diễm dương và huyền tuyệt ấy bỗng dưng tan biến đi trong chốc lát như một chiếc bong bóng xà bông !

Vâng, chính mối t́nh của chàng đổ vỡ chớ không phải hôn nhơn. Chàng sẽ cứ yêu Nhan nếu chỉ có trắc trở khách quan nào đó thôi, chẳng hạn như đôi bên cha mẹ không bằng ḷng họ lấy nhau.

Nhưng ở đây, trắc trở lại nằm chính trong ḷng mối t́nh ấy: Nhan không xứng đáng t́nh yêu của chàng nữa.

Nàng hết xứng đáng t́nh yêu của chàng không phải v́ nàng là con gái của một tay buôn lậu mà v́ nàng đă gian lận trong mối t́nh nầy.

Công tin chắc rằng không thể nào mà Nhan không biết hoạt động bí mật và bất lương của cha nàng. Đă biết bí mật ấy, nàng đă quá trèo đèo mà khuyến khích t́nh cảm của một viên sĩ quan Quan Thuế.

T́nh cảm của nàng là thứ t́nh cảm không biết thủ phận và hành động của nàng là hành động của một nữ điệp viên, không hơn, không kém. Đúng thế, khi mà hai quốc gia đang chiến tranh với nhau, công dân nước nào mà t́m cách lọt vào ṿng thân mật với một sĩ quan của một quốc gia địch thủ th́ kẻ ấy, dầu muốn, dầu không, nguy hiểm như một tay gián điệp.

Trường hợp của chàng th́ khác. Chàng không hay biết ǵ cả về hoạt động lén lút của tên Đức-Lưu-Phương, không thể nói là chàng đeo đuổi con gái hắn để lượm tin tức về hắn.

Chỉ có kẻ nào hành động ư thức mới là khả nghi mới là có tội.

Tuy nhiên Công chỉ là người thôi, người với tất cả những mâu thuẫn của con người được nền công dân giáo dục cho biết rơ bổn phận của ḿnh là phải chặt đứt cây cầu liên lạc với bọn lưu manh, nhưng đồng thời không sao một sớm một chiều mà thanh toán được t́nh yêu đă đặt lầm chỗ.

Tập hồ sơ mở ra trước mặt chàng, và Công chỉ cúi gầm mặt xuống đó, nhưng qua bức ảnh những người đàn ông thô bạo đang ngồi giữa một khung cảnh man rợ, một chiếc cầu tre lại hiên lên, vắt qua một con rạch con với ḍng nước uốn quanh ôm sát những gốc dừa ven một khu vườn râm mát. Bóng ai qua cầu, gió sớm thổi bay phấp phới tà áo, nắng mai gội mớ tóc chưa vướng bụi đời và soi sáng gương mặt vui tươi đang nh́n vào ống ảnh mà mỉm cười.

Nụ cười kia, không bao giờ chàng sẽ thấy được nữa, hay chỉ thấy trong những lúc hồi tưởng lại cái hiện tại nầy đây khi nó trở thành một dĩ văng nặng ngậm ngùi, và chua xót.

Là người của thực tế và của bổn phận, Công thấy ḿnh phải quên Nhan. Muốn quên nàng, chàng phải thù ghét con người dễ mến và dễ thương đó.

V́ thế mà chàng nhắm mắt lại để xóa tất cả mọi h́nh ảnh tốt đẹp vừa thoáng qua nơi trí tưởng của chàng.

Mở mắt ra liền ngay tức khắc, Công nh́n thẳng vào tên đầu dộc tải hàng. Chàng không thể mến tên nầy được. Hắn đáng khinh đáng ghét và con hắn cũng cùng một quan niệm một tham vọng với hắn.

Cô gái ấy đă ăn gian trong t́nh yêu. Cô ta đă gài bẫy cho chàng sa hố...

Công xếp mạnh tập hồ sơ lại, tim chàng đau nhói lên, không biết v́ quá phẫn nộ hay quá đau đớn.

Chàng dở ống điện thoại lên toan gọi Tỉnh đoàn Bảo an để xin viện binh, nhưng lại hạ ống xuống, sau mấy giây suy nghĩ.

Không, chiến dịch chàng sẽ mở ra, chỉ được tiết lộ vào phút chót thôi. Vào phút chót, chàng sẽ báo tin cho các đồn bót biết để tránh bắn lầm nhau, nhưng chừng ấy không xin viện binh kịp mà chỉ có thể trông cậy vào lực lượng riêng của chàng thôi.

Xem nào ! Bên ấy đông tám người và có bốn tay súng, kể cả cây tiểu liên. Bên quan thuế chỉ có sáu, năm nhơn viên và chàng, cũng vẫn bốn tay súng, toàn súng trường, kém hẳn họ cây tiểu liên. Nhưng đánh giàn trận th́ cây tiểu liên không hay bao nhiêu. Chính súng trường mới là đáng sợ vi tầm đạn đă đi xa, đi mạnh lại ngay đích hơn.

Bên Quan thuế lại được ưu thề của kẻ bắt chợt.

Như vậy lực lượng đôi bên có thể nói là đồng cân với nhau, và chàng phải thắng, phải tự lực mà thắng.

Chận hàng không phải mục đích chánh, mà tiêu diệt một cái khoen của sợi dây xích buôn lậu nầy mới là chỗ nhắm thật của Công.

Quan Thuế với buôn lậu quốc nội chỉ chơi tṛ cút bắt với nhau thôi, một bên trốn và một bên t́m. T́m được kẻ trốn, phạt họ hay cho họ vào tù là xong. Thật là hiền lành không có vấn đề thắng bại.

Nhưng buôn lậu biên giới là cả một khối địch thủ quyết tử. Họ được vơ trang mạnh mẽ và tự vệ hẳn ḥi.

Công mở bức họa đồ mà trước khi ra cửa, người điềm chỉ đă trao cho chàng.

Giấy họa đồ nhầu nát vi hắn đă ṿ lại nhét vào giữa những điếu thuốc vấn trong gói thuốc Mê Da trắng loại b́nh dân sáu đồng một gói của hắn, để pḥng có rủi lọt vào tay bọn buôn lậu, chúng nó cũng không t́m được bằng cớ đích xác nào về hành tung của hắn.

Nét vẽ th́ ngây ngô vụng dại.

Nhưng đại khái bức họa đồ cũng giúp Công biết gần đúng lộ tŕnh của bọn tải hàng.

Chàng nghiên cứu thật kỹ bức họa đồ nầy và đồng thời dựng lên một kế hoạch phục kích và tấn công, với những thế biến nếu cục diện xoay chiều do trục trặc nào đó.

Xong đâu đó, chàng đứng lên, đi qua đi lại trong buồng giấy, tay nhét túi quần, mặt nh́n gạch.

Phải t́m Nhan để mắng nàng ba tiếng cho đỡ ấm ức trong ḷng. Nhan mà chàng mến, chàng kính, chàng yêu ấy nó đă gian lận với chàng.

Chàng nghĩ thế nhưng thật ra chàng đă gạt gẫm ḷng chàng. Từ năm hôm rồi, chàng không có gặp Nhan và nhớ nàng lắm.

Chàng rất thèm thấy mặt người chàng yêu, có thể là thấy lần chót. Năm mươi tám tiếng đồng hồ nữa, có thể chàng sẽ bị chính cha Nhan đưa sang thế giới bên kia, hoặc chính chàng sẽ hạ ông ta giữa trận địa.

Cả hai trường hợp ấy đều không cho phép chàng tái ngộ với Nhan.

Nhưng không, con người của bổn phận luôn luôn ẩn núp cạnh đó để chỉnh kẻ si t́nh, vội to tiếng ngăn cản. Không nên t́m Nhan. Cuộc hội kiến nầy không thể chỉ là một cuộc vĩnh biệt câm lặng. Chàng sẽ trách móc nàng, sẽ nặng lời với nàng. Mà như thế tức là báo động cho bọn buôn lậu biết để đề pḥng.

Biết đâu nàng lại không là một nhân viên của tổ chức ấy. Việc chàng khám phá được bí mật Đức-Lưu-Phương, nội cái việc ấy cũng đă khiến chúng sanh nghi và sợ hăi, tất chúng phải đổi chương tŕnh.

“Không, anh phải bất động về mặt ấy !”.

Năm ngươi tám tiếng đồng hồ sao mà dài như cả thiên thu đối với người đếm từng phút.

Công chờ đợi cái đêm kinh khủng ấy như em bé trông ngóng mẹ đi chợ về. Kinh khủng không phải v́ sẽ có đổ máu, chàng đă khá quen chiến trận rồi, mà kinh khủng v́ một viên đạn của chàng có thể chui thẳng vào trán tên Đức-Lưu-Phương mà chàng không muốn hạ, không nỡ hạ.

Chàng thầm mong một may mắn bất ngờ nào xảy ra, chẳng hạn như bỗng dưng hắn ăn năn hối lỗi, bỏ hàng ngũ ra để đầu hàng. Mà không cần ǵ hắn phải qui thuận. Hắn cứ cải tà qui chánh một cách êm thấm là đủ rồi.

Và đêm ấy sẽ không có mặt hắn trong đám địch thủ của chàng, không có mặt một cách vĩnh viễn từ đêm đó và vế sau nầy nữa.

Ngoài, sẽ không ai biết rằng thân phụ của ư trung nhơn của chàng đă có một quá khứ nặng nề tội lỗi.

Kẻ khuất mặt và lương tâm chàng th́ tha thứ dễ dàng.

Hoặc th́nh ĺnh Nhan đến thăm chàng để khóc lóc thú nhận nguồn gốc của nàng rồi phủ nhận ông cha không xứng đáng ấy, nàng sẽ cùng chàng đi thật xa, xóa tất cả dấu vết sau lưng họ để cùng hưởng cái hạnh phúc mà chàng xây đắp trong mộng từ suốt tháng nay.

Chàng sẵn ḷng bỏ địa vị chức tước để cùng đi xa với một cô Nhan biết hối lỗi và ngay thẳng, mặc dầu cô Nhan ấy là con của ai đi nữa.

Sự rút lui của chàng trên đường t́nh cảm, không do nguồn cội của Nhan cho lắm mà v́ chàng tin rằng Nhan đă im lặng trong ư thức, tức là mặc nhiên đồng lơa với kẻ gian.

“Anh bất công lắm, mặc dầu anh tên là Công ! Kẻ si t́nh nổi lên phản đối con người của bổn phận. Anh thử đứng vào địa vị của Nhan xem. Nàng không im lặng làm sao được ? Con ǵ lại đi tố cáo cha ? Biết đâu nàng lại chẳng đồng ư với thân phụ của nàng và không ngớt khuyên dứt ông ấy. Lại con ǵ mà đành bỏ cha để đi theo trai ? Nàng đă rủi ro ở vào thế bí, tùy anh cân nhắc mả xử sự chở đừng mong hăo những chuyện viễn vông”.

A, kẻ si t́nh mà lại thiết thực đấy ! Phải ! Đừng mong hăo những chuyện viễn vông. Dẫu sao, Nhan cũng vẫn là người với những yếu hèn, những mâu thuẫn của con người: nàng không thể phản bội người đă cho nàng máu mủ, đă thương yêu nàng. Nàng biết phân biệt thiện, ác nhưng ràng cũng biết có t́nh thương trên đời nầy nữa, chớ không phải chỉ có bổn phận không mà thôi.

Năm mươi tám tiếng đồng hồ nữa ! Súng sẽ nổ rền trời giữa rừng sâu và đoàng một tiếng, có một kẻ kia ngă gục.

Nếu quên được bổn phận, chàng sẽ mong kẻ ấy là chàng, Nhan sẽ đau xót, sẽ ôm hận suốt đời mỗi khi nhớ lại người thanh niên mà nàng đă yêu, bị chính cha nàng hạ sát. Nàng biết sự việc sẽ đưa đến tai họa ấy ngày nào đó, nhưng không có làm ǵ để ngăn tai họa xảy ra, thế là mối tiếc hận của nàng sẽ không bao giờ nguôi.

Công quyết trả thù, nhưng chỉ thích trả thù bằng cách đó thôi. Giết cha Nhan th́ kẻ đau khổ sẽ chính là chàng. Nhan chỉ căm thù thôi mà gây căm thù, không hại cho Nhan bằng gieo đau keo cho chàng.

Quả chàng tàn nhẫn. Chàng muốn tàn nhẫn với Nhan. Nhưng trong tàn nhẫn ấy ẩn tàng tất cả t́nh yêu to lớn của chàng. Không quên được Nhan nữa, chàng muốn cho t́nh của Nhan đối với chàng c̣n măi măi trong ḷng Nhan, một mối t́nh mới, có đẹp đẽ đến đâu, chỉ giúp nàng quên được người t́nh cũ thôi, mà không thể xóa niềm tiếc hận, nỗi xót thương.

Năm mươi tám tiếng đồng hồ nữa ! Súng sẽ nổ vang rền một góc trời biên giới và đoàng một tiếng, có một kẻ kia té quỵ xuống.

Hắn bị thương nặng nhưng không chết. Hắn lết được vào các bụi rậm rồi thoát thân ! Kinh sợ quá, hắn sẽ giải nghệ trở về sống đời sống lương thiện và b́nh thường.

Mặc dầu hai cha con sẽ biết kẻ gây thương tích cho ông gia trưởng nhà Nhan là ai, họ sẽ sẵn ḷng quên, v́ chàng chỉ làm bổn phận thôi.

Nạn nhân là kẻ nặc danh đối với chàng mà chàng hạ một cách lạnh lùng, không oán ghét.

Năm mươi tám tiếng đồng hồ nữa, mối t́nh bí ngơ của chàng sẽ có lối ra, không lợi cho chàng, nhưng thà là thế c̣n hơn.

Công kéo hộc tủ, rút từ trong đó ra cây Colt 9 mà vào văn pḥng chàng tạm để trong đó cho nhẹ ḿnh.

Vũ khí hộ thân nầy không phải là khí giới chiến đấu. Chàng dùng nó để tự vệ tới mức nào đó thôi. Lần nào trước khi thi hành một chiến địch hơi nguy hiểm, chàng cũng săm soi cây súng nhỏ nầy. Chàng khá tin dị đoan, có cảm giác rằng một ngày nào đó chàng sẽ phải dùng nó để tự đưa ḿnh đi một chuyến hết sức xa, không có đường về, để khỏi lọt vào tay địch thủ.

Vả dạo nầy trong rừng sâu, an ninh về mặt khác cũng vắng bóng. Chung quanh chàng có đến hai thứ người cần hạ chàng, chớ không riêng ǵ bọn buôn lậu biên giới đâu.

Chàng săm soi cây Colt 9 như để thăm hỏi nó xem có biết trước nạn nhân là ai hay chăng ? Những người thường xử dụng vũ khí thời nào cũng thế, họ cảm thấy rằng vũ khí như có linh hồn, biết báo động, biết xót thương, biết căm hận.

“Gươm linh” là danh từ người xưa hay dùng. Danh từ ấy đă được đổi ra là “súng linh” từ ngày mà người Á Đông thôi múa kiếm.

Th́nh ĺnh Công nghe kêu oái lên một tiếng ngay cửa. Chàng ngẩng lên th́ thấy cô Thúy đă lặng lẽ vào buồng giấy, mà chàng không hay.

Thường th́ người giúp việc thân cận của các ông bự có pḥng giấy riêng, được phép vào đó mà khỏi gơ cửa, chẳng hạn như tùy phái, thư kư đánh máy vân vân...

V́ thế mà cô thư kư nầy mới bắt chợt được ông Trưởng ty đang nh́n thẳng vào họng súng và cô ngỡ ông ta chĩa thẳng họng súng vào mặt ông để quyên sinh.

Thúy đứng nơi cửa mà chết điếng, mặt tái xanh. Công đặt súng xuống bàn, cười và hỏi:

-     Cô sợ súng đến thế sao ?

Thúy ấp úng:

-     Dạ không, em ngỡ...

-     Cô ngỡ tôi toan bắn cô ?

-     Dạ, không phải, em ngỡ ông toan…

Công chợt hiểu, cười ha hả:

-     Cô ngỡ tôi định tự tử ?

-     Dạ.

-     Cô đă dùng tiếng “ngỡ” tức là rồi cô biết ngay rằng cô lầm ?

-     Dạ.

-     Do đâu mà cô biết ngay điều ấy ?

-     Nếu ông toan tự vận, ông đă nổi giận v́ bị quấy rầy, hoặc ông đă lăy c̣ để em không kịp báo động.

-     Thông minh lắm. Và tại sao cô lại nghĩ ngay rằng tôi toan tự tử. Tôi có thể nh́n súng để giải buồn ?

-     Tại em thấy ít lúc sau nầy ông bất thường.

-     Tôi bất thường à ?

-     Dạ.

-     Thí dụ ?

-     Ông hay đâm cáu th́nh ĺnh và không có lư do chánh đáng. Rồi ông vui vẻ quá, dễ dăi quá. Ông lại hay thẫn thờ, hay lo ra.

-     Vậy à ?

Công làm thinh rất lâu: chàng đang thẫn thờ, cái vẻ thẩn thờ mà Thúy vừa nói đến. Một lát sau, sực tỉnh, chàng hỏi:

-     Cô vào có việc ǵ ?

-     Dạ để nhắc ông chuyển hồ sơ phù động của em qua Hành Chánh để em xin vào công nhựt.

-     À, tôi đă chuyển rồi hôm qua. Nè cô Thúy…

-     Dạ.

-     Giờ tôi mới nhớ rơ lại giọng kêu của cô khi năy. Nó kinh khủng một cách khác thường.

Nếu tôi mà có toan quyên sinh đi nữa, th́ tưởng cũng chẳng có ǵ đáng cho cô mất vía đến như vậy.

Thúy bối rối, ú ớ rất lâu mới giải thích:

-     Em rất sợ cảnh chết chóc ! Em là gái, có đâu gan dạ được như nam phái.

-     Nhưng tôi đă chết đâu. Cảnh đổ máu cô chưa thấy kia mà.

Nh́n vẻ bối rối của Thúy và nghe lời cắt nghĩa miễn cưỡng của nàng, Công cảm giác như chàng hơi hiểu được cái ǵ. Chàng chỉ nghe mang máng như thế thôi chớ không dám chắc lắm v́ chàng là người khiêm tốn không huênh hoang ra mặt mà cũng chẳng huênh hoang ngầm cả tin rằng ḿnh bảnh lắm, thiếu nữ nào cũng cảm t́nh với ḿnh.

Tuy nhiên, cảm giác mong manh nầy cũng xui chàng nh́n kỹ cô gái đang đứng trước mặt chàng và chàng kinh ngạc không biết bao nhiêu mà thấy rằng nàng xinh đẹp lắm, và xinh đẹp hơn Nhan nữa là khác.

Thúy đă thành nhơn, có vẻ đờn bà hơn Nhan, đă qua xong thời kỳ trổ mă nên đẹp lộng lẫy trong khi nhan sắc của cô gái dậy th́ kia c̣n chập chững ḍ đường.

Thúy lại sành điểm trang hơn Nhan. Hóa trang tuy nhơn tạo không nên thơ bằng vẻ đẹp đơn sơ mộc mạc nhưng lại dễ quyến rủ hơn.

“Lạ quá, Công nghĩ thầm, sao từ thuở giờ ḿnh không chú ư đến Thúy ? Thúy tánh t́nh cũng tốt th́ có kém Nhan đâu nếu không hơn, Nhan trước kia ḱa, chớ Nhan bây giờ th́ … hừ … th́…”

-     Cô được biệt phái qua đây bao lâu rồi cô Thúy ?

-     Dạ chín tháng.

-     Thật là kỳ dị. Tôi không hay rằng có cô làm việc ở đây.

Công buột miệng mà thú nhận điều đó nó có vẻ bí hiểm đối với người khác. Nhưng Thúy đă nghĩ qua rồi nên hiểu ngay. Nàng vui mừng đến muốn ngột thở, toan nói một câu nhưng trống ngực của nàng đánh mạnh quá, nàng phải đợi một lát mà giọng vẫn c̣n như mệt hổn hển:

-     Dạ v́ ông bận việc luôn. Nhưng cũng rất hân hạnh cho em là rốt cuộc ông vẫn biết là có em.

-     Cô nói văn hoa lắm ! Thật ra tôi biết chớ sao không, nhưng thú thật tôi chỉ mới nh́n thấy cô đây thôi.

-     Dầu sao cũng cám ơn ông.

Thúy có làm việc hăng tư ở Saigon một lúc. Nàng đă quen thấy tác phong của nhiều chủ hăng dưới ấy, đă quen với tác phong của các chủ hăng trong xi nê nên những lời của Công không làm nàng xúc động bao nhiêu. Một cô gái tỉnh có thể xem đó là những lời tán tỉnh khơi mào.

Đàn ông bây giờ họ biết nịnh và lắm khi chỉ nịnh bậy một câu cho vui vậy thôi chớ không hề có hậu quả ǵ khác.

Nàng đă đoán đúng v́ Công thuộc hạng đờn ông ấy. Chàng thành thật mà gián tiếp ngợi khen kín đáo sắc đẹp của Thúy mà chàng chợt thấy. Nhưng không v́ thế mà chàng yêu Thúy hay có ư nghĩ quấy ǵ về Thúy.

Phải lâu lắm chàng mới quên Nhan được, c̣n lăng nhăng cho vui cuộc đời là một điều chàng không nghĩ đến, phương chi Thúy là một người dưới tay chàng và chàng rất sợ mang tiếng.

Thúy không xúc động nhưng phải hy vọng sau cuộc đối thoại đó. T́nh thế đă tiến được một bước thuận lợi cho nàng là: “Chàng đă nh́n thấy ta rồi ! Hiện giờ có thể chàng chưa nghĩ ǵ cả, nhưng rồi chàng sẽ nghĩ. Bằng hơn là từ thuở giờ chàng như là một kẻ đui mù”.

Đến trưa cái ngày mà Công chờ đợi, thấy chàng tập hợp nhơn viên, những nhơn viên hoạt động bên ngoài, với súng ống xe cộ, Thúy đâm lo.

Công rao lên là đi Saigon. Nhưng Thúy đă biết phong tục của Quan thuế, họ giữ bí mật công việc gần như trong quân đội, nên nàng vào buồng giấy của Công, đứng lấp ló nơi cửa.

-     Ǵ đó cô Thúy ?

-     Dạ … chiều mai... ông Tỉnh trưởng mới tiếp các Trưởng ty trong tỉnh, đă có giấy báo trước…

-     Ừ, rồi sao ?

-     Ông nhớ để có mặt.

-     Ừ, cám ơn cô đă làm bổn phận đắc lực.

-     Nhưng ông đi.

-     Tôi sẽ về tới nội trong buổi sáng mai.

-     Nhưng mà...

-     Nhưng mà làm sao ?

-     …. có súng ống...

-     Ừ, có súng ống tôi lại càng về sớm hơn.

-     Em nghĩ, nhơn viên đi cũng đủ rồi. Như lỡ, xin lỗi ông, ông… bị thương th́ sao ?

-     Th́ Tỉnh trưởng càng khen tôi chớ sao. Nếu tôi bị thương xoàng, ổng sẽ vuốt ve rờ rẫm vết thương của tôi. C̣n như tôi bị thương nặng, vắng mặt, ông sẽ hỏi lư do, người ta sẽ giải thích, ổng sẽ khen ngợi tôi.

Công nói rồi cưới x̣a. Nhưng chàng nín cười th́nh ĺnh. Chàng chợt thấy tất cả lo lắng và tuyệt vọng lộ ra nơi mặt Thúy.

Không, một nhơn viên không lo lắng cho an ninh của thượng-cấp đến như thế. Cảm giác của chàng ngày hôm kia quả không sai.

Mặc dầu không nghĩ ǵ về cô thư kư đánh máy nầy cả, Công cũng cảm động lắm và an ủi:

-     Cô đừng lo. Tại cô không quen hoạt động bên ngoài mới ngại đó thôi, chớ chúng tôi đi như đi dạo mát, không hề gặp nguy hiểm.

-     Em sợ lắm.

-     Tôi hết sức cám ơn cô. Nhưng để rồi cô xem, ngày mai tôi ăn cơm trưa ở đây như từ hai năm nay.

Thật ra Công cũng hơi sợ. Đă bảo chàng tin dị đoan kia mà. Sự ngăn cản là một điểm chẳng lành đối những kẻ hay tin nhảm. Nhưng chàng cố tươi cười ra vẻ xem trận đánh sắp tới đây như là một tṛ chơi của trẻ con, một là để trấn tỉnh Thúy, hai là để trấn tỉnh chính cả chàng nữa.

Thúy cứ đứng đó măi khiến chàng phải bất lịch sự:

-     Thôi, cô để tôi yên vài phút để tôi chuẩn bị những chi tiết cuối cùng.

Cúi gầm mặt xuống bàn, Công lại nhướng mắt lên mà nh́n trộm Thúy, chàng thấy h́nh như Thúy rưng rưng lệ. Để an ḷng ḿnh, chàng tự bảo rằng chàng quá chủ quan nên ngỡ Thúy quí trọng chàng lắm chớ thật ra cô ấy chỉ lo lắng có chừng mực thôi.

Thúy lui ra rồi, Công xem lại coi bức họa đồ có thật nằm trong túi áo trong của chàng hay không, đoạn mở hộc tủ rút cây Colt 9 ra thọc vào bao da đeo bên hông trái của chàng.

Xong đâu đấy, chàng ra sân để lên đường cùng với nhân viên của chàng, Từ tỉnh lỵ lên tới đồn biên giới, theo đường Vũng Chàm, chỉ mất hai tiếng đồng hồ là cùng nếu chạy xe thong thả, và kể đến t́nh trạng không được tột lắm của con đường đó. Và bây giờ chỉ mới có bốn giờ. Lẽ ra Công không nên đi sớm như vậy, rất dễ bị thiên hạ thấy chàng ra quân. Biết đâu chúng nó không đặt người ŕnh sự động tịnh của chàng và biết đâu chúng nó lại không có một lối thông tin mau lẹ đi báo động cho bọn tải hàng đề pḥng ?

Nhưng độ rày xê dịch về đêm không được an ninh lắm.

Vả lên tới đó rồi c̣n phải báo tin cho các đồn bót hay chớ không thể âm thầm làm việc. Chàng phải c̣n dư ít lắm là một tiếng đồng hồ nơi đó trước khi trời sụp tối.

V́ thế mà chàng đành không giữ trọn bí mật của kỳ xuất chinh nầy.

Chỉ có Công là ăn mặc trây-di như quân nhân, sáu nhơn viên khác chỉ mặc âu phục thường, bằng đủ thứ vải đủ thứ màu.

Tuy họ không có súng máy cho oai, nhưng súng trường của họ lại đắc dụng hơn cả tiểu liên nữa. Đó là bốn cây garant bắn tự động, mỗi cây có thể bắn ra một loạt tám phát, bốn cây cùng bắn một lúc th́ c̣n ghê hơn cả trung liên nữa.

Súng garant lại bắn được xa lắm, mạnh lắm và dễ trúng đích hơn tiểu liên và trung liên nữa.

Cả bảy người đều là tay thiện xạ, phần đông là cựu quân nhân, trừ Công ra, nhưng chàng đă được huấn luyện quân sự hẳn ḥi theo cấp cao đẳng.

Nếu cần phải đánh xáp lá cà, họ vẫn đủ bản lănh so dao găm với địch thủ, cái thứ vũ khí âm thầm ấy mà ai cũng có mang theo, kể cả Công nữa.

Xe của họ là loại xe cam nhông mái lá sườn tre, dài nhằn, thứ xe chở hàng của ta, người trong thành phố sẽ ngỡ là xe vận tải thường. Kẻ khác ở các truông vắng cũng ngỡ như vậy v́ phía sau xe được phủ màn bố bịt bùng, phía trước chỉ có một nhân viên lái xe mặc thường phục ngồi mà thôi.

Công bảo họ soát lại vũ khí và y phục rồi ra hiệu cho cả đoàn lên xe.

Thúy đứng trong ty mà nh́n chính Công mở dây gai để buông bức màn bố xám xuống. Tấm bố xổ ra, che mất mặt của chàng, rồi che khuất thân ḿnh chàng, đoạn đôi giày trận của chàng cũng không c̣n trông thấy nữa.

Xe vụt chạy ra đường, tiến về hướng Tây Bắc.

*

*       *

Đêm không trăng, nhưng trời sáng sao. Ai đă từng sống ở thôn dă đều biết rằng ánh sáng của tinh tú, xem như là không đáng kể, thật ra đủ tỏ rạng để soi đường cho bộ hành, để giúp họ làm những công việc rất quen tay.

Rừng biên giới Miên - Việt ở vùng nầy không phải là rừng già, lắm nơi cây cối nhỏ bé và lưa thưa quá như cây chồi, nên đoàn Quan thuế đi không khó khăn bao nhiêu.

Mặc dầu Công đă đưa chỉ thị thật đích xác, đường đi nước bước được chỉ dẫn rành mạch, chàng vẫn đi trước để dẫn đầu.

Họ không ngậm thẻ như lính trận ngày xưa trong những cuộc đi cướp doanh trại, nhưng cả bảy người đều lặng lẽ bước, chỉ có điều là họ không tránh được đạp lên lá chết, lên nhánh mục rơi xuống đất. Nhánh lá khô găy kêu răng rắc đánh thức tỉnh những con chim ngủ tối, chúng hoảng hốt đập cánh, kêu nhau, nhưng rồi im trở lại v́ thấy không có nguy hiểm ǵ.

Ở đây, muông thú cũng hiếm hoi. Thỉnh thoảng họ mới nghe một con mang một con mển nào chạy qua trước mặt họ hay bên cạnh họ, tiếng bước nhẹ nhàng như chơn chúng được bọc g̣n, chỉ làm cho lá chết cựa ḿnh là cùng.

Họ lặng lẽ bước. Lâu lâu viên chỉ huy đoàn dừng bước lại th́nh ĺnh, đứng do dự trước một đám đất trống hay một ngọn đại thọ mà hắn thấy không hệt với những ǵ đă được tên điềm chỉ tả tỉ mỉ.

-     Thèm một điếu thuốc muốn chết đi xếp ơi ! Một nhơn viên than nho nhỏ.

-     A quên, Công thủ thỉ, ai có đem hộp diêm và quẹt máy theo ?

Cả bọn đều có mang lửa trong người họ. Nghe hỏi như vậy họ mừng rỡ hết sức, ngỡ được hút thuốc cho đỡ ghiền, nên nhao nhao lên khoe đức tánh lo xa của họ.

-     Đưa đây xem ! - Đưa hộp diêm anh cho tôi mượn. - Đâu quẹt máy của anh đâu ?

Công đi qua một ṿng th́ gián tiếp tịch thâu tất cả bảy món đồ chơi nguy hiểm đó. Một ánh lửa lóe lên là kế hoạch của chàng sẽ đổ vỡ và đoàn có thể lâm nguy.

Công đă quên tiên liệu điều nầy nên khi nghe anh chàng đầu tiên đ̣i hút thuốc, chàng hoảng lắm.

Cả bọn tiu nghỉu và hối hận đă xin phép để bị tịch thâu lửa. Phải họ dè như vậy họ đă đặt chỉ huy trưởng của họ trước một sự việc đă rồi. Có bị quở trách, bị tịch thu ǵ, cũng đă được rút xong vài khói.

Rồi họ lại tiến lên, theo hướng Tây Nam mà trực chỉ.

Thỉnh thoảng kẻ dẫn đàn lại phải dừng bước nữa, ngước mặt lên trời nh́n qua những tàng lá thưa để t́m sao hầu minh định lại vị trí và hướng đi của họ.

Mặc đầu sương đêm đă bắt đầu rơi và âm khí của rừng không được khô ráo lắm, mồ hôi của họ đă toát ra dầm dề và cả đoàn đều khát nước rát cổ họng.

Họ khởi hành vào lúc vừa khuất ḿnh, tức vào khoảng hơn bảy giờ rưỡi tối và giờ đă mười giờ hơn. Đi suốt ba tiếng đồng hồ trên những nẻo đường không suông sẻ, phải vẹt nhánh lá, phải nhảy qua những cây chết ngă trên đường, họ đă thấm mệt.

Tuy khát, họ không được giải lao, Công đă cấm ngặt họ mang nước theo v́ uống nước vào sẽ đau xóc hông, không đi được nữa.

Họ tạm giải khát bằng nửa trái chanh gói cất trong túi và lấy ra ngậm cho đỡ khô cổ.

Cả đoàn đang đều bước tiến trong bóng tối th́ họ bỗng thấy ánh sáng minh mông trước mặt họ. Ánh sáng nầy chỉ tương dối sáng thôi, sánh với bóng tối vây phủ lấy họ suốt ba tiếng đồng bồ qua.

Đó là thứ ánh sáng đêm sao soi lên mặt sông mặt hồ, và quả thật họ ngỡ đang đi đến ven một cái hồ rộng nào giữa rừng.

Trước mặt họ không c̣n cây cối ǵ nữa cả. Công đưa tay lên ra hiệu cho họ dừng bước. Bàn tay của chàng nổi bật lên, đen thui, trước thứ ánh sáng mờ đó.

Bây giờ đoàn người vốn dẫn hàng một, đă dồn cục lại sau lưng Công.

Cải hồ mà họ tưởng tượng ra năy giờ chỉ là một cánh đồng trống minh mông, rộng ước chừng năm mươi mẫu.

Nơi đây, ngày xưa, cỏ lẽ người Sơn cước đă đốt rừng để làm rẫy. Qua mấy mùa lúa, theo thói quen, họ bỏ rẫy nầy v́ đất đă bớt màu mỡ, để đi đốt khu rừng khác.

Từ ấy những nay rẫy lúa bỏ hoang biến thành trảng tranh và đầu mùa khô nầy, do một rủi ro nào đó không rơ, toàn thể trảng tranh nầy bị cháy rụi.

Họ đoán như thế về điểm cuối cùng của t́nh trạng cánh đồng, v́ mặt đất ở đây đen thui. Cỏ xanh về đêm cũng không thể nào đen sẫm đến như thế.

Công th́ thầm:

-     Ta đi ṿng qua phía bờ bên kia, mà phải đi dọc theo ven rừng.

-     Sao không băng ngang cánh đồng, xếp ?

-     Đưa đầu cho chúng bắn à ? Chúng nó cũng sẽ đến cánh đồng nầy và cũng không dại ǵ mà băng ngang để làm đích cho ta dễ nhắm. Chỉ có rừng rậm mới là tùng đảng của họ và ta.

Nhưng chúng nó sẽ bọc cánh đồng nầy dọc theo ven rừng phía bên kia, nên ta phải qua bên ấy để… đón khách.

Khi đi tới vị trí đă nhắm, Công xem lại đồng hồ dạ quang đeo nơi tay th́ thấy đă mười một giờ rưỡi rồi.

Họ lùi xa vào trong v́ không thể tiên đoán được bọn tải hàng sẽ đi sát bờ ruộng hay không, không khéo chúng lại đi sau lưng họ th́ hỏng cả.

Cuộc bố trí đă được sắp đặt hồi c̣n ở ty, nửa tiếng đồng hồ trước lúc khởi hành, nên ai nấy đều biết vị trí mà họ phái đứng ŕnh nên không đợi viên chỉ huy dặn ḍ ǵ thêm, họ phân tán cả ra.

Muỗi rừng nhiều quá, họ rất khổ sở mà chỉ được xua tay đuổi chúng thôi, chớ không dám đập. Đập một vố vào chính g̣ má của ḿnh, bất quá giết được vài con là cùng trong muôn ngàn con đang bay đặc không trung. Nhưng chết một con, ṃn một mũi và giết được th́ hả giận đỡ khổ phần nào.

Thời gian trôi chậm như rùa ḅ, ai cũng nghe mỏi mệt cả nhưng không dám ngồi. Ngồi là ngủ quên mất. Ngồi dựa gốc cây là cái thèm của mọi người bây giờ, họ thèm ngồi như vậy như đang qua truông vào trưa hè, thèm nước dừa. Có lẽ họ thèm ngồi c̣n hơn thèm thuốc điếu nữa.

Ai có đồng hồ dạ quang, thỉnh thoảng đưa tay lên xem. Đă quá nửa đêm rồi mà theo lời viên chỉ huy của họ th́ bọn tải hàng phải đi qua đây lối mười hai giờ khuya.

Riêng Công, chàng hơi lo lo là bọn chúng đă đi qua rồi. Nếu thế th́ mất công toi, uổng không biết bao nhiêu. Nhưng chàng không nghe ḿnh có lỗi. Đoàn không thể ra khỏi đồn bót biên giới trước khi trời khuất ḿnh v́ như vậy là gián tiếp báo tin cho bọn buôn lậu.

Ra khỏi đồn bót họ đi không kịp thở th́ có trễ hội là tại bọn kia đi giỏi quá chớ không phải là chàng tính sai thời dụng biểu.

Công cố nhớ đến một câu chuyện để tự an ủi cảnh bị muỗi đốt lúc nầy. Đó là câu chuyện con ṃng.

Vào đầu mùa mưa: mầm giống ṃng ẩn đâu không rơ, bỗng sanh sản vô số kể. Thú rừng phải đào ngũ rừng xanh, trốn ra những chồi cây gần xóm làng, c̣n ḅ vào rừng kéo củi bị chúng cắn phải rống lên.

Con ṃng to bằng đầu mút đũa, thế mà hằng trăm hằng ngàn con cắn một con vật th́ cho đến con voi cũng phải sụm đừng nói chi là ḅ.

Những tiều phu, những anh đánh xe ḅ kéo củi th́ có giày, có bao tay, bao cổ, bao má - cố nhiên là chế tạo thô sơ bằng giẻ rách - c̣n ḅ th́ không được tự vệ bằng ǵ cả.

Thành thử mỗi xe ḅ đi kéo củi đêm, vào mùa đó, phải được hai người đi theo. Họ được vơ trang bằng một thứ dao to băng mà không có lưỡi bén. Họ dùng dao ấy để gợt ṃng trên da ḅ, gợt một nhát, nếu biết cách, giết được hằng trăm con, c̣n như làm thiếu phương pháp th́ ít ra cũng đuổi được mấy trăm con ṃng ấy trong mấy phút.

Được cái là mưa xuống chừng chín mười đám là ṃng bị tiêu diệt cả cho đến đầu mùa mưa tới.

Dạo nầy mới đầu tháng tư. Một tháng nữa, chắc phải để bọn buôn lậu tự do, nếu không chế ra được thứ mặt nạ lưới như thợ nuôi ong bên Âu châu. Không thể bắt nhơn viên của chàng chịu ĺ cho ṃng cắn mặt và tai như các lăo thợ rừng đă rán chịu.

Mười hai giờ mười lăm… mười hai giờ rưỡi…

Cả đoàn bắt đầu thối chí trừ Công. Chàng quyết phục kích suốt đêm và đă trót cực khổ, cố chịu luôn kẻo phải hối hận khi được tin về sau rằng chúng qua đây hồi gần sáng.

Mệt mỏi, buồn ngủ, bị muỗi đốt, giờ họ lại nghe đói và một nỗi thèm mới lại nổi lên, thêm vào ba cái thèm trước là thèm thuốc, thèm nước, thèm nằm. Họ ao ước được húp vài chén cháo gà như ở nhà đi coi hát ra, mặc t́nh mà đánh chén.

Một giờ khuya … Công nằm xuống, bươi nhẹ lá khô rồi nghiêng mặt, đặt tai sát xuống mảnh đất con vừa được vạch trần ra. Thuở bé chàng có đi Hướng Đạo và học được lối nghe tiếng chơn đi đằng xa ấy của người da đỏ, mà hướng đạo sinh thường học tập.

Vừa đặt tai xuống đất là chàng giật nẩy ḿnh, ngẩng lên ngay, toan hành động liền, nhưng chàng hạ tai xuống để lắng nghe lại cho thật chắc ư.

Cứ theo phỏng định của chàng th́ có một đoàn người rất đông đang tiến về đây, c̣n ở cách xa chàng độ một ngàn bước. “Rất đông” chỉ là cảm giác thôi. Tiếng bước của ḅ mạnh hơn tiếng bước của người nhiều lắm và ḅ có tới bốn cẳng th́ một chục con ḅ, làm ồn như hàng trăm người.

Bấy giờ Công lồm cồm ngồi dậy rồi đứng lên. Chàng đưa vào miệng hai ngón tay thổi lên một tiếng “hoéc” như tiếng tu hít.

Đó là ám hiệu ra lịnh cho người phục kích chuẩn bị. Sáu người kia đang chán nản có ư muốn “nằm đại xuống để ngủ mẹ nó cho đă cơn mỏi mệt, chớ hơi đâu mà ŕnh ma” chợt nghe hiệu lịnh; giựt ḿnh đánh thót một cái rồi tỉnh hẳn ra.

Họ xem lại coi gốc cây mà sau đó họ núp, có đủ to hay không, đoạn họ qú một chơn. Súng đă được lên đạn từ lức ra đi, giờ họ mở khóa an toàn.

Bây giờ ai cũng nghe được tiếng xào xạc đằng xa cả. Ḅ khua lá, tuông nhánh mà đi, không thể ra lịnh cho chúng im lặng tiến như người.

Không khí im phăng phắc, thế mà nghe như gió thổi ŕ rào trong tàn cây. Lại nghe như là một đám mưa đang chạy lên đầu rừng, từ đằng ấy lại đây.

Bỗng tiếng ŕ rào im bặt. Chúng đă tới trước cánh đồng và có lẽ dừng lại để nghe ngóng.

Mặc dầu đây không phải là chuyến xuất chinh lần đầu của họ, cả bảy người, kể cả viên chỉ huy đều hồi hộp. Gặp địch th́nh ĺnh, thích lắm, có thể chết ngay hay hạ chúng ngay, và thần kinh khỏi bị căng thẳng một cách khó chịu trong nhiều phút như thế nầy.

Nhưng lạ, sao chúng im lâu quá ! Có suy nghĩ để quyết định cái nẻo phải theo, cũng mất mười phút là cùng. Đó là một hạng người định việc một cách chớp nhoáng, cho đến đỗi mạng người kia mà chúng chỉ quyềt định trong nháy mắt thôi. Chúng lại không có thói quen nghĩ ngợi dọc một con đường tương đối ngắn như đường tải hàng đêm nay.

Khó chịu quá ! Từ khi tới nơi, họ đợi mấy tiếng đồng hồ liên tiếp mà không nóng ḷng bằng mười lăm phút nầy.

Hai mươi phút đă qua rồi … Công đâm lo, tự hỏi phải chăng là họ đổi hành tŕnh ?

Bỗng cả bọn đều nín thở. Đoàn tải hàng đă tiến tới trước mặt họ rồi. Chúng đi theo một nẻo thật bất ngờ, đi ngoài đồng trống nhưng sát mé rừng. V́ thế mà ḅ không khua lá nên họ không hay, ngỡ chúng c̣n ở đằng đầu cánh đồng.

Bọn nầy quả là những tay chuyên nghiệp. Đi như vậy mau hơn là đi trong rừng. Bên kia cánh đồng có ai ŕnh nh́n qua không thể thấy, chúng chỉ sơ hở chỗ nầy là bọn phục kích có thể ŕnh bên nây cánh đồng.

Công đă dặn ḍ từng ly từng tí. Phải hạ ḅ trước v́ ḅ là những cái đích lớn, bắn là phải trúng chắc một trăm phần trăm.

Ḅ ngă, bọn buôn lậu bắt buộc phải chiến đấu chớ không thể tẩu thoát v́ hàng hóa c̣n quư hơn là mạng sống của chúng nữa; bảo vệ hàng hóa hay là chết, đó là châm ngôn của bọn tải hàng, cái khoen quan trọng nhứt trong một sợi dây xích buôn lậu.

Hạ ḅ trước tức là báo động cho địch biết để ẩn núp và phản công, bên quan thuế không c̣n hưởng được ưu thế của sự đánh bất thần. Nhưng bù lại, họ được cây cối bảo vệ c̣n bên buôn lậu th́ phải ở chỗ lộ thiên mà đánh trận.

Sự bù đấp nầy chỉ có được một cách bất ngờ, trong truờng hợp độc nhứt nầy thôi nhờ bọn buôn lậu chọn đi ngoài đồng trống.

Nếu không, bên quan thuế phải chịu thất thế. Nhưng Công đă cân nhắc kỹ như một nhà chiến lược nhà nghề. Thất thế nhưng được việc. Hạ người trước vẫn không thể hạ hết trong loạt súng đầu mà ḅ sẽ hoảng sợ chạy mất cả. Như thế, mất hàng hóa, tang vật, lại không tiêu diệt được trọn ổ.

Đoàn phục kích hồi hộp v́ thế: Họ phải hành động một cách “lạy ông tôi ở bụi nầy”, bọn buôn lậu sẽ kịp núp và bắn trả họ một cách hữu hiệu v́ chúng sẽ nh́n lửa súng trong đêm tối mà biết họ núp ở đâu.

Họ phục kích thành một hàng dài, và đoàn tải hàng cũng tiến tới thành hàng dài. Một con ḅ đă lọt vào ṿng. Họ chưa nhúc nhích. Hai con ḅ lọt vào ṿng, ba con ḅ lọt vào ṿng…

Chúg nó nổi bật lên nền sáng mờ của cánh đồng như những cái h́nh cắt bằng giấy đen dán lên mặt một chiếc đèn kéo quân mà trong đó cây nến đă cháy lụn chỉ c̣n lập ḷe một đốm lửa.

Bốn con ḅ đă lọt vào ṿng... Năm con ḅ...

Bọn tải hàng mỗi đứa dẫn một con vật mang bành hàng hóa lớn trên lưng.

Sáu con ḅ... Bảy con ḅ…

Đoàng !... Công bắn ra phát súng lịnh và bốn cây garant tức th́ nhả đạn. Không có con ḅ nào thoát cả v́ đích gần và to quá.

Cuộc tự vệ của bọn tải hàng thật chớp nhoáng, khiến bọn nầy suưt ẩn núp không muốn kịp. Cây tỉểu liên của chúng, nhờ bắn gần nên có hiệu lực thật đáng sợ chớ không như họ tiên liệu. Có lẽ chúng núp sau những xác ḅ vừa ngă chớ ngoài ấy không có mô đất, gốc cây nào cả.

Bên Quan thuế không c̣n thấy ǵ được hết v́ khi ḅ ngă xuống đất rồi th́ người cũng nằm liền theo, địch đă thấp xuống và lẫn trong màu đen của cỏ cháy.

Hai bên chỉ xem lửa mà bắn nhau thôi. Trong đêm tối, có những con đôm đốm thật to và bay nhanh qua, đưa thoi trên không trung.

Tuy nhiên bên Quan Thuế thiện chiến hơn rơ rệt v́ họ bắn rất ít. Kẻ nào bắn nhiều trong trường hợp không thấy địch là là kẻ đó bắn bừa băi, đă dễ bị lộ tung tích lại hao đạn, không thể cầm cự lâu được.

Đạn bay vèo vèo và bên kia có tiếng chưởi thề rùm trời.

Mười phút đă qua mà không hỏa lực của bên nào giảm hết, chứng tỏ rằng chưa có ai bị thương. Đành rằng cả đôi bên đều có đem theo người trừ bị để thay thế kẻ nào ngă gục, nhưng nếu có sự thay thế như vậy, hỏa lực đă kém đi trong mấy mươi giây.

Bỗng cây tiểu liên nín tiếng. Bên kia lại chưởi thề inh ỏi. Có lẽ súng kẹt đạn. Quả thế, cây súng máy ấy nín luôn và chỉ được thay bằng tiếng chửa thôi.

H́nh như ba tay súng trường giựt ḿnh. Năy giờ chúng ỷ lại vào cây tiểu liên nên bắn như mưa rào. Giờ thấy cần tiết kiệm đạn, chúng hạ hỏa lực xuống.

Bọn nầy chắc không được huấn luyện quận sự nên chỉ biết bắn – có thể bắn rất tài - mà không biết cách rút, nhứt là khi chiến trường là nơi trần.

Chúng cứ nằm đó mà bắn cầm chừng, cốt ngăn địch tiến tới. Có lẽ đây là lần đầu tiên mà chúng bị bắt chợt ngoài đồng trống giữa rừng, khi sau lưng và trước mặt đều có cây cối che chở, dầu cho có dốt đánh giặc, chúng cũng rút được tương đối dễ dàng.

Bây giờ Công điều động các tay súng của chàng để họ mở rộng mặt trận, kéo dài hàng ngũ ra, đoạn phân ra làm ba cánh, hâm dọa bao trùm bọn buôn lậu.

Nếu chúng nó sợ bao vây, rút lui có phương pháp cũng lâm nguy v́ hễ càng lui tức là càng ra ngoài trống; rút lui sái phép c̣n dễ chết hơn.

Bằng như chúng quyết tử v́ không thể lui được, th́ cánh tả và cánh hữu cũng tiêu diệt được chúng v́ đạn của họ không bị chướng ngại ḅ ngăn cản, tức là địch bị đánh ngang hai hông.

Sự việc xảy ra theo dự đoán thứ nh́. Bọn buôn lậu quyết tử có lẽ v́ không biết phép rút, không dám rút.

Súng lại nổ như mưa rào khi chúng bị cánh tả và cánh hữu của Quan Thuế tấn công bên hông. Cây tiểu liên kẹt năy giờ lại lên tiếng trở lại được.

Th́nh ĺnh một súng trường bên buôn lậu im hơi.

-     Rồi một mạng, Công lẩm bẩm.

Mạng ấy được thay thế sau đó một phút đồng hồ. Và đồng thời bên Quan thuế cũng có một nhân viên bị thương.

Kẻ bị thương thuộc cánh hữu trong đó có Công. Chính chàng thay cho người nầy. Không muốn cho ai thọ nạn thêm nữa cả, chàng hô to lịnh ngưng chiến.

Chiến thuật cửa chàng bây giờ là chọc cho chúng nó bắn cho hết đạn, đợi sáng ra, bắt sống cả lũ. Khi mà địch không rút được th́ áp dụng chiến thuật ấy rất lợi sinh mạng của chiến đấu viên.

Nhưng có lẽ hai cánh kia không nghe được lịnh chàng nên họ tiếp tục vừa bắn vừa tiến, nhứt là khi cây tiểu liên của bên kia lại kẹt.

Quan thuế lại bị thương một người nữa trong cánh trung ương do viên đạn cuối cùng của cây tiểu liên ấy.

Rồi bên buôn lậu, một tên ngă, và được thay thế tức khắc.

Cánh tả của quân chàng bắn như đốt pháo tết, có một lần họ bắn liên thinh tám phát đạn một lượt v́ súng garant là loại súng bắn tự động.

Bên buôn lậu lại mất một cây súng trường mà không có người thay.

Công đoán rằng chúng nó bị thương đến sáu tên, nếu không, phải có ba cây súng nổ.

Độ năm phút sau một cây súng nữa nín tiếng.

Th́nh ĺnh súng nổ rền trời giữa cánh đồng trống, đạn bay vèo vèo bên tai họ và cả bọn phải vội nằm rạp xuống sát đất.

Phản ứng kỳ lạ của cả đôi bên trong trận nầy là họ đều im bặt. Không bên nào biết được đó là súng của bạn hay súng của thù, nên họ thấy bất động là hơn.

Cứ bằng vào các đóm lửa, Công đoán bọn ấy đông trên hai mươi tay súng.

“Lạ quá, chàng nghĩ, đồn bót không thể bắn mù quáng như vậy trong khi chưa biết vị trí của thù và của bạn. Không thể nào họ lại tiếp viện một cách dốt nát như thế. Vả lại ḿnh có xin tiếp viện bao giờ đâu.

C̣n nghi là viện binh của bọn buôn lậu th́ càng vô lư hơn. Bọn nầy tự lực tự vệ, không bao giờ có viện binh cả”.

Thấy rơ ràng là bên kia cố ư bắn bừa v́ chúng đoán biết thù hay bạn ǵ, phản ứng cũng như nhau là im tiếng súng bởi chưa biết ai bắn.

Phải thành thạo chiến trận lắm mới đoán được như vậy. Chúng bắn bừa để chọc cái phản ứng im lặng toàn thể nơi đây cốt xáp lại gần chỗ nầy.

Chừng xáp lại gần xong rồi, chúng mới hành động thật và bên nầy cả hai địch thủ nới biết chúng là ai.

Công đoán quả không sai. Lũ nầy đứng xổng lưng mà bắn v́ các lằn lửa cao lắm. Vừa bắn chúng vừa chạy tới rất lẹ, xem như là vào chỗ không người.

Lúc chúng chỉ c̣n cách đây độ hai trăm thước th́ sau một khẩu hiệu hô to lên, chúng thôi bắn và nằm rạp xuống cả.

Thật là tài t́nh. Chúng có thể cứ tiến tới như thế mà khỏi phải bắn một viên đạn nào.

Người ta lo bắn nhau, cỡ có thấy chúng đi nữa, cũng không hề tấn công chúng. Nhưng chúng làm như vậy là cốt để cứu cái bên lâm nguy mà chúng biết là bên bạn, v́ trong khi chúng tiến th́ bên tấn công phải ngưng bắn, và như thế bên lâm nguy không bị tiêu diệt.

Điều nầy, Công mới chợt nghĩ ra và tức th́ chàng biết ngay đó là thù.

Kẻ thù lại tự xưng là kẻ thù bằng lời kêu gọi to sau đây:

-     Chú Tám đừng lo, có tôi cứu đây. Ráng mà núp một hồi là tôi thanh toán hết.

Tức th́ súng bên ấy lại nổ. Hằng trăm con đôm đốm to tủa ra từ bóng đêm.

-     Rút !

Công vừa quát lịnh triệt thối, vừa bắn trả cho bạn đồng đội của chàng lui.

Cả ba cánh rút vào rừng rất chậm chạp nhưng đúng phương pháp lắm; một cánh bắn hai cánh rút, cứ thay phiên như vậy, ba cánh đểu rút được cả mà không bị địch tràn tới tàn sát.

Công tuyệt vọng quá. Đây là một hột cát rơi vào bộ máy đồng hồ của chàng, làm sai cả kế hoạch của chàng đi.

Sự can thiệp bất ngờ của một đệ tam nhân hoàn toàn chưa biết ai, làm chàng ngạc nhiên hơn là tức giận.

Thắng lợi đang nắm chắc trong tay, bỗng nhiên vuột đi vào phút chót do một sự tiếp cứu không hề dự pḥng trước được.

Bốn tay súng không địch nổi với hai mươi tay, chàng đành phải cho quân ḿnh triệt thối. Quân tiếp viện cho bọn buôn lậu ư chừng không định ăn thưa với Quan thuế nên chi mặc dầu hơn binh một cách có thể đè bẹp công quyền, họ chỉ làm áp lực cho Quan thuế rút lui chớ không xung phong, cũng chẳng truy nă.

Tuy nhiên họ tiếp tục bắn không ngớt và Công đoán biết mục đích của hỏa lực đó: nó che chở cho sự dọn dẹp chiến trường.

Độ mười lăm phút sau, đoàn quân ma nầy vừa bắn vừa đi lùi trở lại đầu cánh đồng, nơi mà bọn buôn lậu đă xuất phát.

Thế là ít ra cả đoàn tải hàng, từ người sống đến xác chết đều thoát được do ngă đó, nếu hàng hóa bị bỏ lại đi nữa.

Bây giờ đă ba giờ sáng rồi. Công tập họp binh sĩ để kiểm điểm quân số và săn sóc thương binh ! May quá, hai người bị thương xoàng khi năy không lưu huyết nhiều lắm. Chính họ đă tự lết đi được lúc cả đoàn rút lui vào rừng.

Khi xong đâu đó, cả đoàn Quan thuế nghe gà rừng gáy chập đầu.

-     Giờ làm sao Trung úy ? Một nhơn viên hỏi thăm.

-     Đợi sáng chớ c̣n làm sao.

-     Uổng quá !

-     Thật là lạ. Thắng bại là sự thường và chính tôi đă bại nhiều trận rồi, nhưng chưa bao giờ gặp một cuộc can thiệp bất ngờ như thế nầy.

-     Xếp của tụi nó tên là chú Tám.

-     Ừ nhưng biết tên hắn, không giúp ta được ǵ.

-     Không rơ hắn chết hay sống ?

-     Có lẽ hắn xử dụng cây tiểu liên. Tiểu liên bị kẹt hai lần, nhưng không hề giảm hỏa lực rồi lại được thay thế. Ít ra, hắn không bị thương trong lúc bắn.

-     Nếu Trung úy cho lịnh xung phong, ta đă toàn thắng trước khi bọn kia đến.

-     Ừ, nhưng ai ngờ. Đă chắc thắng, c̣n xung phong làm chi cho hao binh. Ai ở vào địa vị tôi cũng đều hành động y như tôi.

Họ làm thinh và chờ đợi. Súng bên kia đă thôi nổ từ lâu, Công đoán họ đă đi xa lắm rồi.

-     Xếp ơi, không biết hàng hóa c̣n hay không.

-     Có lẽ chỉ c̣n xác ḅ thôi. Chúng nó đâu có hốt hoảng mà phải bỏ cả.

Gà rừng đă gáy chập nh́. Cái phần sinh vật thức đêm của rừng rú bắt đầu im hơi và cái phần dậy một lượt với mặt trời lại khởi sự đánh tiếng đâu đây.

Đầu rừng đằng hướng Đông đă rựng sáng, Chân trời nơi đó ửng hồng lần lần. Mặt trời sắp lộ diện để thản nhiên soi sáng như đă làm từ bao nhiêu muôn năm rồi, soi sáng chiến địa đẫm máu mà mấy tiếng đồng hồ trước đây, cái chết bay kề sát tai mỗi người trong cả đôi bên.

Công ra hiệu cho đoàn Quan thuế bất động nhưng chính chàng lại cầm cây Colt 9 đi thị sát chiến trường.

Ngoài kia, ánh sáng đă đủ tỏ để cho chàng thấy rằng chiến trường đă trống người. Chàng hô lịnh cho đoàn chàng tiến tới.

Khi họ đổ ra cánh đồng th́ họ thấy mười xác ḅ nằm ngổn ngang trên cỏ cháy, những bành hàng hóa trên lưng ḅ đă bay theo bọn người rút lui trong đêm.

Nhiều con ḅ bị trúng gần hai mươi viên đạn, nát cả bụng. Máu ḅ và máu người đă đông đặc trên mặt đất đen.

Họ nh́n cảnh tượng ấy mà tưởng tượng xa vời hơn, h́nh dung ra những xác người mà bọn can thiệp đă mang đi, riêng Công, chàng nghĩ đến cái “chú Tám” có đôi mày rậm và cái càm vuông.

Thế là chàng không bị hạ. Chú ta có thể bị thương nhưng được cứu thoát với cả hàng hóa nên chắc sẽ không nản chí ra hàng như chàng mong ước hăo.

Mặt trời chưa nhô lên khỏi đầu rừng đằng hướng đông, nhưng đă đủ sáng để họ có thể lên đường mà không sợ sự phản trắc nào nữa cả.

V́ thế mà Công nhét súng vào bao rồi ra lịnh phản hồi.

*

*       *

Giữa trận mưa đạn cuối cùng khi đêm, một tiếng gọi nho nhỏ:

-     Chú Tám ! Chú ở đâu ?

Tám Huỳnh rên hừ hừ, vừa rên vừa hỏi:

-     Ai đó ?

-     Thạch Poul đây chú Tám à !

-     À, Poul, cám ơn lắm. Nhưng sao lại biết tôi lâm nạn ?

-     Sẽ giải rơ về sau. Chú bị thương có nặng lắm không ?

-     Ở vai. Đau lắm.

-     Ta nên đi ngay, rồi sẽ hay.

Bấy giờ Thạch Poul đă ṃ kiếm được tám Huỳnh trong khi quân của hắn bắn. Hắn qú xuống rút khăn mu xoa ra để băng vết thuơng của Tám Huỳnh cho máu bớt chảy và hỏi:

-     Chú đi được không ?

-     Tôi mệt lắm, chắc v́ máu ra nhiều.

-     Được, để tôi cơng chú.

Nói rồi hắn ra lịnh cho sáu tay súng tiếp tục bắn che chở cả bọn, c̣n bao nhiêu người th́ t́m các tên bị thương mang đi và mang hết cả hàng hóa theo.

Nằm sấp trên lưng của Thạch Poul, Tám Huỳnh không mừng rỡ được cứu thoát, chính v́ chân tướng của ân nhân của chú.

Thạch Poul là một người Cao Miên lai Triều Châu, mẹ Thổ cha Khách, nhưng lớn lên lấy họ mẹ.

Y sanh đẻ tại làng Phú-Tâm, quận Đại Ngăi, tỉnh Vĩnh-B́nh. Năm y hai mươi tuổi, tức cách đây mười năm, y xin vào làm bạc-ti-dăng cho đoàn quân viễn chinh của Pháp chớ không theo nghiệp làm rẫy của người cha Triều Châu vừa chết, v́ rất lười lại thích tiêu pha, ăn nhậu.

Làm bạc-ti-dăng đă thỏa được tánh hung tợn khát máu của y, lại cho y nhiều dịp cướp giựt của dân lành đế có tiền xài phí.

Hai năm sau đó, quân đội Pháp triệt thối toàn diện và giải ngũ tại chỗ tất cả lực lượng bổ túc của họ, v́ thế mà Thạch Poul được trả tự do trong tỉnh Tây-Ninh là nơi y phục vụ.

Thay v́ về xứ, y ăn cắp súng ống và lựu đạn để đi ăn cướp. Ban đầu y đánh cướp quanh các quận, các làng trù mật trong tỉnh, nhưng mấy tháng sau, khi trật tự được văn hồi một cách hoàn toàn, y rút vào rừng làm cướp biên giới. Trên bước đường rày đây mai đó chốn biên thùy, hai người đă có địp gặp nhau vài lần.

Bọn nầy, tuy là hoạt động khác nhau, vẫn xem nhau là bồ bịch, thường có sự hỗ tương giữa họ. Tuy nhiên đây là lần đầu mà hai bọn nầy có dịp giúp nhau và chịu ơn nhau.

Khi trời sáng hẳn th́ họ đă được gần hai cây số rừng dày che chở.

Tám Huỳnh kiểm điểm lại người và vật th́ mới hay đoàn của chú hao hết ba mạng tử thương và hai mạng bị thương nặng, chưa kể chú.

Thạch Poul hô lính dừng chơn rồi bàn với Tám Huỳnh:

-     Nên chôn mấy người xấu số cho đỡ gánh nặng, phải không chú Tám ?

Tám Huỳnh rưng rưng nước mắt và nói:

-     Chớ biết sao bây giờ. Nhưng xin em ra lịnh cho tụi nó làm dấu cho rơ ràng để ngày sau anh dễ t́m kiếm.

-     Cố nhiên.

Bấy giờ máu vai của Tám Huỳnh đă thôi chảy, hai tên bị thương kia cũng không ra máu nữa, mặc dầu họ chỉ được săn sóc một cách thô sơ thôi. Đó là may mắn thường gặp của bọn giang hồ mă thượng.

Tuy nhiên một tên Cao Miên đề nghị vào rừng hái lá để dát vết thương cho họ. Hắn khoe:

-     Thuộc hay lặm ! Ba bựa th́ khọi liên. [1]

Bấy giờ Tám Huỳnh mới đủ th́ giờ nh́n kỹ lại kẻ mà mấy năm chú mới gặp một lần, mặc dầu tiếng tăm hắn đă lừng lẫy trong chốn Lương Sơn Bạc nầy.

Thạch Poul cao lớn dềnh dàng, nước da đen và nét mặt giống người Miên hơn là người Trung Hoa với vẻ hung tợn man rợ của giống người bán khai chỉ mới văn minh chừng bốn năm trăm năm nay đây thôi.

Hắn thọc hai tay vào túi quần, đứng nh́n đống hàng hóa bằng đôi mắt thèm thuồng. Tám Huỳnh đă lo lắng từ lúc được cứu nguy, mặc dầu chú chỉ mới thấy đôi mắt nầy thôi.

Đành rằng Thạch Poul giải vây cho chú v́ cái nghĩa hổ tương của bọn cường san - vâng giữa bọn nầy với nhau vẫn có một thứ luân lư, đạo đức riêng của chúng - nhưng khi thấy lợi, không thể hắn không động ḷng tham.

Nếu hắn đ̣i trả công th́ rắc rối quá !

Bọn cướp đông non ba mươi tên mà hết hai mươi tên là người Miên. Tám Huỳnh cũng biết tiếng Miên rất rành và nghe giọng chú rơ rằng chúng là người Miên ở bên kia biên giới, giọng nói khác người Miên thổ sanh trên đất nước Việt.

Bọn nầy đă thạo nghề ăn cướp lục lâm lắm rồi, nên chi Thạch Poul không có ra lịnh ǵ hết mà chỉ có sáu tên lo đào huyệt mà bằng đại đao, c̣n bao nhiêu chia ra mà giàn thành thế thủ đề pḥng chống trả một cuộc tấn công bất thần của những đoàn quân tuần tiểu biên giới.

Thạch Poul nh́n hàng hóa một hơi rồi bước tới gần Tám Huỳnh đang được đặt nằm trên lá ú, qú xuống và hỏi:

-     Đă đỡ chưa ?

-     Đỡ nhưng khát nước muốn chết.

-     Tại ra máu nhiều.

-     Sao em lại biết anh lâm nạn mà cứu ?

-     Tôi biết tin chú nhận hàng tải về Trà Vơ.

-     Thạo tin lắm. Tám Huỳnh khen.

Thạch Poul cười hề hề:

-     V́ nghề nghiệp mà. Ở đây, một con thỏ chết tôi cũng phải biết.

-     Cám ơn em lắm, không biết đến bao giờ anh mới trả được đại ân nầy.

Tám Huỳnh gọi hắn bằng em ngọt xớt, và chỉ dám xưng anh với hắn thôi. Chú ta nói thế để ngầm tỏ rằng: “Mầy nên biết bao sẽ đáp ơn bằng cách khác, chớ mầy không được rớ tới hàng hóa nầy đâu nhé. Mầy mà gây sự với bọn buôn lậu - ừ, sau lưng tao, c̣n nhiều người nữa - th́ sẽ khổ cho mầy bằng 10 cái nạn bị quan quần trụy nă”.

-     Ǵ trong nầy ? Thạch Poul hỏi.

-     Á phiện với lại thuốc nhuộm Đức quốc. Ban đầu họ nói có thuốc trụ sinh nhưng đến phút chót th́ không có.

-     Uổng quá, nếu có, tôi xin vài ống pḥng hờ những lúc tôi và binh sĩ tôi bị vết thương làm độc.

Tám Huỳnh bây giờ mới thật an ḷng. Thạch Poul dùng tiềng “xin” nghĩa là hắn không có, hay đă bỏ ư định đ̣i chia phần.

Bấy giờ tên đàn Thổ đi hái thuốc đă về đến nơi. Hắn đă nhai nát cả mớ lá cây hái được nên không c̣n biết đó là lá ǵ. Thạch Poul- nói:

-     Tôi đă xem kỹ, không c̣n đạn trong vai chú. Ở tay chơn hai người kia cũng thế. Thuốc nầy dát th́ ngăn được sự làm độc và chắc chắn là chận được ngay sự lưu huyết.

Thạch Poul để cho tên Thổ dát thuốc cho ba người bị thương, c̣n hắn th́ đổ rượu cho họ lần thứ ba.

Giữa rừng sâu, bọn cướp nầy chỉ giải khát bằng rượu đế mà chúng đựng trong thững b́nh nước bằng nhôm mà quân đội Pháp đă bỏ lại. Mỗi đứa đeo tới ba bốn b́nh trên ḿnh và chúng uống rượu như hủ ch́m.

Từ lúc Tám Huỳnh kêu khát đến giờ, Thạch Poul đă đổ cho họ hai lần rượu mạnh rồi,

Vết thương của bọn buôn lậu được bó rịt bằng giẻ rách lấy trong đồ tế nhuyển của đám cướp rừng. Hai người kia bị thương xoàng ở bắp tay, bắp chơn nên ngồi dậy được, duy chỉ có Tám Huỳnh th́ cứ năm đó mà rên.

Bây giờ mấy lỗ huyệt đă đào xong, không sâu bằng huyệt mả thường, nhưng đủ che chở cho thú rừng không đào bới được xác người.

Lễ hạ huyệt rất đơn giản nhưng cũng rất long trọng v́ chú Tám đă cố ngồi dậy, lết lại đó để ném xuống mấy lỗ huyệt vài ḥn đất.

Chú khóc ra những giọt lệ chân thành v́ mấy kẻ xấu số là chiến hữu lâu năm của chú, họ đă từng chia ngọt xẻ bùi với nhau.

Chú van vái thầm với linh hồn họ rằng sẽ đưa vợ con họ tới đó và nếu được sẽ cải táng họ về sinh quán hay trú quán của họ.

Thạch Poul sai người của hắn hạ mấy cây thật to cho chận lên mấy nấm mộ để làm dấu và để ngăn thú đào bới.

Xong đâu đấy, họ lại lên đường. Bấy giờ khỏi mang ba xác chết, người của Thạch Poul đỡ lấy công việc của chúa tướng họ và một đứa trong bọn cơng Tám Huỳnh.

Thấy Thạch Poul đi theo sát bên ḿnh, Tám Huỳnh hỏi:

-     Ta đi đâu đây, em ?

-     Vượt biên giới trở qua bên kia.

-     Để làm ǵ mới được ?

-     Chú không có nhờ tôi tải hàng giùm chú cho đến nơi mà hàng cần đến, th́ không lẽ bỏ hàng giữa rừng. C̣n thân chú nữa ! Chỉ có ở bên kia biên giới là việc kiểm soát lôi thôi, hàng sẽ có chỗ cất an toàn mà chú dưỡng bịnh cũng không sợ quấy rầy. Hay là chú có ư ǵ hay hơn, chú cứ đề nghị, tôi sẽ giúp y theo ước muốn của chú.

-     Không, anh không có ư kiến ǵ cả và em sắp đặt tài lắm.

-     Nhưng vào lănh thổ nước em có xa hay không ? Anh ngại lắm.

-     Không phải nước của tôi. Tôi không có nước nữa. Tôi sống ngoài ṿng pháp luật của bất kỳ quốc gia nào. Không, chỉ vượt biên giới độ vài trăm thước là đủ. Biên giới sẽ che chở chú khỏi bị bên Việt-Nam truy nă, c̣n sự kém tổ chức bên kia sẽ để chú yên thân.

-     Tốt lắm.

-     Tôi sẽ gởi chú ở một xóm bạn của tôi, rồi chú làm sao đó th́ làm, tôi không có th́ giờ ở lại với chú để giúp đỡ thêm.

-     Bấy nhiêu đây là nhiều lắm rồi, anh cám ơn em lắm đó.

Họ đi độ ba tiếng đồng hồ trong rừng, không có chuyện ǵ xảy ra cả. Họ vượt biên giới hồi nào Tám Huỳnh không hay, chừng Thạch Poul cho biết rằng sắp đến xóm bạn, chú Tám mới rơ đây là đâu.

Không phải ở nơi nào dọc theo biên giới giữa hai lănh thổ cũng có sông núi hay trụ, cột để làm ranh cả đâu. Những vùng rừng núi thường chỉ để vậy, có cuộc tranh chấp xảy ra th́ đôi bên sẽ chờ các nhà bác học, các nhà toán học xác nhận. Căn cứ vào những lối tính toán ǵ đó mà người thường không thể biết được.

Mà thiên Nhiên ở hai bên biên giới lại giống hệt nhau v́ cùng một dăy đất, một khí hậu, cho đến người, mặc dầu khác giống ṇi, khác phong tục vẫn gần gũi như và sống theo một nếp sống gần giống nhau.

Tám Huỳnh không nghe ǵ khác lạ cả lúc vượt biên giới trong sự bất giác. Giờ hay biết đă qua tới bên nây rồi, chú vẫn không nghe ǵ và không tin được rằng cái vô h́nh, cái vô sắc vô hương ấy lại có thể che chở chú.

Măi cho đến lúc nếp tha la đầu tiên lố dạng, chú mới tương đối an ḷng.

Nếp nhà sàn đầu xóm ấy nát như bất kỳ cḥi tranh nghèo khó nào của ta. Chủ nhà là một người Miên già, râu tóc bạc phơ, nh́n họ tiến đến trong vẻ dửng dưng của lăo ta như là lăo đă từng nh́n thấy cảnh nầy rất nhiều lần rồi.

Họ không ghé, cũng chẳng ai hỏi ǵ, nói ǵ cả và cả đoàn tiến vào xóm ẩn sau một rặng cây sao đương mùa thay lá.

Xóm đông được sáu tha la. Chung quanh đó là rừng dày, không có dấu hiệu nào chỉ dân trong xóm là nông dân nhưng xóm lại nuôi nhiều trâu ḅ.

Có lẽ đây là một xóm “hàng đẹn”. Danh từ “hàng đẹn” là danh từ riêng của các tỉnh Đông và miền Nam có nghĩa là trâu ḅ trộm cướp.

Ngôi tha la giữa xóm rộng lớn hơn cả và có vè khá giả hơn cả. Họ đi đến đó và chủ nhà tuột thang xuống, chạy tới nghinh tiếp Thạch Poul rất cung kính.

Tám Huỳnh cũng biết chút ít tiếng Miên nên nghe được những đ́ều sau đây:

-     Tôi gởi ba người khách và một mớ hàng hóa trong nhiều ngày. Họ bịnh và cần dưỡng sức.

-     Xin vui ḷng.

-     Chừng nào họ muốn đi tùy ư họ. Họ có nhờ giúp đỡ ǵ th́ giúp, nhưng được phép đ̣i tiền công.

-     Dạ.

-     Liệu không nguy hiểm chớ ?

-     Quan quân chưa hề tới đây bao giờ cả.

-     Nếu họ tới th́ làm sao ?

-     Tùy. Tùy hàng hóa là thứ ǵ.

-     Đồ lậu.

-     Có súng ống chớ ?

-     Không.

-     Th́ cũng chẳng sao. Nhưng tốt hơn nên để ngoài rừng.

-     Sợ mất.

-     Bảo đảm điều đó.

-     Sắp tới mùa mưa.

-     Sẽ che cḥi.

-     Được. Cứ làm, rồi tính tiền công.

Họ khiêng chú Tám lên nhà sàn và Thạch Poul lên theo với chú. Hắn không nói ǵ cả, chỉ ngồi đó một lúc rồi hỏi:

-     Chú đă nghe được những ǵ tôi nói với họ ?

-     Nghe.

-     Vậy có ǵ không bằng ḷng ?

-     Không có ǵ cả.

-     Thôi tạm biệt.

Họ bắt tay nhau, không ai quyến luyến ai nhiều, nhưng riêng Tám Huỳnh th́ hơi cảm động sau hành động đẹp của Thạch Poul.

Tên tưởng cưởp nầy đă biết cái đẹp riêng của giới giang hồ mă thượng, cứu người đồng cảnh lâm nguy mà không đ̣i hỏi ǵ cả.

-     Ta sẽ gặp nhau trên đường đời. Tám Huỳnh nói.

Hắn tuột thang để xuống đất và thấy mấy tên bộ hạ của Tám Huỳnh cũng đang giă từ bộ hạ của hắn.

Bấy giờ nằm đó, Tám Huỳnh cố lắng nghe trong bước đi của đám cướp, mới chợt nhớ rằng đây là mùa ve.

Tiếng ve kêu rân trong cây cối quanh đây ngăn chú Tám nghe được tiếng bạn đường rời xóm.

Ve Cao-Miên vẫn kêu y hệt như ve nước nhà, khiến chú Tám cảm giác rằng chú đang nằm giữa xứ sở.

Khi bốn tên bộ hạ sống sót của chú lên thăm chú, chú mới nhớ lại thực trạng của đoàn chú.

-     Đỡ chưa chú Tám ?

-     Đỡ đau, nhưng không biết có nhiễm độc hay không.

-     Bây giờ ta tính sao ?

-     T́m tổ chức để báo cáo rất khó và rất tốn th́ giờ. Hàng không mất th́ ta sẽ đưa hàng đi đến nơi, làm như không việc ǵ xảy ra cả, chỉ có thế thôi.

-     Nhưng trễ hẹn.

-     Trường hợp bất khả kháng biết sao bây giờ ?

Bấy giờ chủ nhà dọn cơm lên, một bữa ăn sang trọng đối với họ, với món ăn chánh là món mắm ḅ hóc.

Cả bọn buôn lậu ai cũng có sang qua tại xứ Cao-Miên một thời gian, nhưng không ai ăn được món quốc túy ấy của họ cả.

Chú Tám xin muối và me, món ăn thường bữa của dân tộc nầy.

Họ uống rượu hơi nhiều, v́ rượu để dồi dào trong bữa ăn nầy, v́ họ cần say để quên.

Tám Huỳnh căn dặn:

-     Các em ăn uống xong th́ nên nằm ngủ, kẻo say sưa, sanh chuyện lôi thôi với họ mà khó cho ḿnh.

-     Chừng nào ta lại lên đường, chú Tám ?

-     Phải mua ḅ và tuyển thêm người. Tiền công mà tổ chức trả cho ta, tôi chừa chút đỉnh cho các em, c̣n bao nhiêu sắm ḅ hết.

Chuyến nầy các em sẽ không khá, mà riêng tôi lại lỗ vốn nữa.

Nhưng để mai mốt hẵng hay. Mọi việc đều tùy vết thương của tôi.

Đêm ấy Tám Hưỳnh nhức nhối không nhắm mắt được. Qua nửa đêm chú nghe ớn lạnh rồi sốt rét lên.

Chú không nóng nhiều lắm, nhưng biết rằng sẽ sốt dữ trong những ngày sau đó. Đă có kinh nghiệm bản thân, chú Tám biết sự làm độc của các vết thương nặng ra thế nào rồi.

Vấn đề về vùng văn minh để vào một nhà thương xin điều trị đă được xem xét trước hết và bị loại trước hết.

Các nhà thương Việt-Nam, công lẫn tư, sẽ báo động cho cảnh sát hay để điều tra căn nguyên của vết thương chú. Chú lại không có thông hành để dám đi xuống các tỉnh Cao-Miên.

Sự nhiễm độc càng ngày sẽ càng tiến triển và chú sẽ chết sau một thời gian ngắn chịu đựng rất nhiều đau đớn.

Trong những giờ trằn trọc, chú Tám nghĩ đến gia đ́nh. Con chú sắp trưởng thành, nhưng nó là gái, một hạng gái mà chú đă dưỡng dục trong gần như cảnh nhung lụa th́ khó ḷng mà nó biết tháo vát để sống c̣n.

Chú Tám thương xót con quá, nên trong vài giây chú đă khóc. Những tên đầu trộm đuôi cướp vẫn có nhưng phút yếu hèn và vẫn giàu ḷng thương người thân yêu của chúng.

Bỗng một tia sáng lóe ra nơi trí tay buôn lậu nầy: “Quả ta già rồi nên lú lẫn, chú lẩm bẩm. Trước, ḿnh đă là tay trùm buôn lậu, chớ có phải đâu là sống khiêm tốn với địa vị tải hàng nầy. Ḿnh đă có lần nghĩ đến việc huấn luyện con Nhan v́ thấy nghề làm giàu mau một cách khỏe ru. Phải, con Nhan bị giáo dục lầm cho mềm yếu ra, chớ nó vẫn có điều kiện sống một đời dọc ngang oanh liệt.

“Không c̣n vấn để huấn luyện cho nó theo ḿnh được nữa rồi, v́ giáo dục đă lương thiện hóa nó. Nhưng có thể tạm nhờ nó lúc nguy khốn nầy”.

Chú Tám đă hết thối chí. Chú chóng chỏi được một cách dễ dàng với những cơn đau, với sự sốt rét v́ nhiễm độc nó đang hành hạ chú và chú trông cho mau sáng để…

*

*       *

Đoàn Quan Thuế về tới tỉnh lỵ Tây Ninh hồi mười một giờ sáng. Xe ghé qua nhà thương hàng tỉnh để gởi mấy nhân viên bị thương rồi về sở để giải tán.

Mặc dầu cả thành phố không ai hay biết ǵ hết, Công cũng xấu hổ như kẻ đi săn về tay không.

Các tay săn không mát tay, c̣n có thể dọc đường mua một con thỏ đánh bẫy, bắn vào đầu nó một phát đạn để về chợ làm màu với làng nước. Chàng, chàng chỉ biết khoe mấy nhơn viên bị chết hụt.

Khi xe vào ty th́ đă hết giờ làm việc, nhơn viên đă đóng cửa về nhà họ cả rồi.

Công mừng thầm mà không gặp mặt cô Thúy. Cô ấy sẽ mỉm cười mỉa mai để chế nhạo ngầm chàng: “Tôi biết mà, ông chỉ có tài bắt nhơn viên ông làm bia đỡ đạn. Tôi đă ngây thơ t́m cách ngăn cản một người ít can đảm, kém khả năng như ông. Ông có dám chết đâu mà phải sợ hăo vô ích”.

Vâng, chàng thích chết trận hơn là thua trận với nỗi khổ của nhơn viên chàng. Cũng may là không ai bị theo ông theo bà cả, cũng chẳng thấy ai găy ǵ̣ găy tay ǵ.

Vào buổi làm việc chiều, Công gọi Thúy vào buồng giấy của chàng với một chiếc máy đánh chữ.

Chàng cần nhờ người nữ thư kư nầy đánh ngay bổn báo cáo mật về cuộc đi bắt hàng lậu hụt đêm rồi, trong đó chàng sẽ tường tŕnh tỉ mỉ mọi việc, đánh thành nhiều bổn, một bổn gởi về trung ương, một bổn gởi bên tỉnh đường và hai bổn chuyển qua quân đội và Bảo an để bên ấy nghiên cứu nghi vấn về cuộc can thiệp bất ngờ nó có thể do quân phiến loạn, hoặc biết đâu, do đám quân nhân vô kỷ luật của một quốc gia lân cận nào đó.

Vừa thấy mặt chàng, Thúy đă reo lên:

-     Chào ông Trưởng ty và xin mừng ông về tới nơi được b́nh an vô sự.

Công nhột nhạt hỏi:

-     Cô có mỉa mai hay không chớ ?

Thúy chưng hửng, trố mắt nh́n chàng một hồi rồi nói:

-     Em đâu dám hỗn như vậy. Vả lại có ǵ mà mỉa mai.

-     Tôi đă không làm tṛn bổn phận.

-     Em biết đâu được là ông có làm tṛn nhiệm vụ hay không. Nhưng thắng bại là sự thường. Ông đă dám mạo hiểm để đi làm phận sự, đó mới là điều đáng kể.

-     Cám ơn cô.

Công nghe rằng Thúy đă thành thật mà mừng chàng thoát nạn.

Nhưng Công không có máu háo sắc. Thiếu nữ xinh đẹp, dịu dàng đang ngồi trước mặt chàng trong cảnh thân mật chung pḥng kín đáo, mà chàng được biết phần nào t́nh cảm đối với chàng, thiếu nữ nầy quả có giúp chàng tạm yêu đời trong chốc lát thật đó, nhưng không hề gợi thèm muốn nơi chàng.

C̣n yêu th́… Rất có thể chàng đă yêu Thúy một cách trong sạch để đi đến hôn nhơn, nếu chàng chú ư đến Thúy trước khi gặp Nhan. Nhưng câu chuyện đă không xảy ra như vậy.

Không, Thúy không giúp chàng quên Nhan, mà tai hại hơn, nàng lại nhắc nhở cô con gái của tay buôn lậu mà có lẽ đêm rồi chàng đă hạ sát.

“Ḿnh sẽ phải đau khổ trong bao lâu mới quên được mối t́nh mà ḿnh muốn “hạ sát” ngay ? Phải, chính ḿnh phải hạ sát mối t́nh đó trước khi hạ sát ông bố của nàng ! Ái t́nh quả là một địch thủ đáng sợ. Được vơ trang bằng mười cây đại liên, hàng trăm khẩu đại bác, có trong tay cả chục sư đoàn cũng không làm sao hủy diệt nó nổi.

Nó là binh ma, chuyên đánh du kích … ở trong ḷng ta, ẩn hiện khó ḍ nên trong lịch sử nhân loại có không biết bao nhiêu bậc vĩ nhân, không biết bao nhiêu tướng lănh đă đầu hàng một cách vô điều kiện.

Công ư thức chắc chắn rằng chàng sẽ không đầu hàng, và v́ thế mà chàng biết rằng chàng sẽ cực kỳ khổ sở trong trận đánh quá chênh lệch nầy.

Nh́n Thúy, chàng nói thầm: “Cô Thúy ơi, tôi đoán biết ư t́nh sâu kín của cô đối với tôi và cám ơn cô lắm. Nhưng không, cô không đủ bản lănh để giúp tôi quên ai đâu. Tôi mong được quên, tha thiết mong như vậy để khỏi chịu đau khổ và bây giờ bất kỳ ai đưa tay ra, tôi cũng bám níu vào họ cả, miễn họ là một tấm ván khá vững, cứu tôi khỏỉ chết đuối. Nhưng mà cô phải là Nhan, hay một bản sao của Nhan, hoặc phảỉ là một khách giang hồ lăo luyện trong t́nh trường !”.

Công lười viết nên đọc ngay cho Thúy đánh bản báo cáo dài 18 trang giấy nầy. Khi nói đến tên đầu dọc của bọn tải hàng lậu, chàng do dự rất lâu, không biết có nên tiết lộ căn cước thật của hắn hay không.

Là người của bổn phận, Công sẽ không phân vân giây phút nào, nếu căn cước ấy là yếu tố cần thiết để bắt kẻ gian.

Nhưng chàng biết rằng theo pháp luật, chỉ được bắn hắn tại trận, với đủ bằng cớ trên tay hắn thôi th́ sự biết căn cước thật của hắn chỉ giúp phần rất nhỏ cho Quan thuế, nên chi một chút xíu t́nh thương xót Nhan, xui chàng nín về điểm đó.

Đến khoản tiền năm trăm ứng trước cho người điềm chỉ, Công cũng bỏ qua. Không thể tính với ai được số tiền đó mà nói cho choán giấy v́ theo phép th́ chỉ thưởng khi nào việc đă thành ! Chàng chịu lỗ tiền túi vậy.

-     Coi chừng, Công ngưng đọc để căn dặn, cô không thạo Việt ngữ lắm th́ phải lắng nghe cho kỹ. Trong bản báo cáo hôm nọ, cô đánh: “cờ bay phấp phới” ra cờ bay phất phới. Tiếng phất phới không bao giờ có trong ngôn ngữ của ta, có chăng là phất phơ, mà phất phơ nghĩa lại trái hẳn phấp phới.

-     Dạ.

-     Với lại cô cứ đánh đúng đắn măi. Tôi có bao giờ đọc như thế đâu, tiếng đúng đắn cũng không bao giờ có trong Việt ngữ, chỉ có đứng đắn thôi, mà đứng đắn nghĩa lại khác xa một trời một vực với đúng mà cô tự động biến thành đúng đắn.

Rồi Công nổi hứng hát:

Cờ bay là bay phấp phới

Rồi chàng lại hát:

Ngoài sườn non cuối thôn.

Phất phơ ngậm ngùi bay.

-     Cô đă nghe chưa ? Trong hai bài hát rất phổ biến mà ai cũng biềt, khi th́ cờ bay phấp phới, khi th́ cờ bay phất phơ, hai lối bay khác hẳn nhau, cố nhiên.

Thúy cười nói:

-     Ông hát hay lắm. Nhưng điều làm em ngạc nhiên là dân Quan thuế vẫn phải thạo Việt ngữ.

-     Chớ sao ? Ai cũng phải thạo Việt ngữ cả. Tôi có một người bạn thân, anh ấy học rất giỏi mọi môn, nhưng khinh miệt Việt Ngữ. Tuy nhiên anh ấy vẫn đỗ đạt cao được v́ trong các cuộc thi văn hóa tổng quát ta rất dễ dăi đối với tiếng mẹ.

Chừng đỗ kỳ sư rồi, được làm Trưởng ty, anh ấy rất khổ mà phải làm báo cáo hằng tháng. Anh ấy đă cố gắng nhưng vẫn viết sai be bét, khiến trung ương xem thường anh lắm.

Nếu anh ấy làm quan thật to, để có biên tập viên viết cho, nhưng v́ làm quan nhỏ quá, phải tự lực mọi việc, thành thử anh ta sợ làm phúc tŕnh như tôi sợ chữ Nho hồi ở trung học. Nào, ta đọc đến đâu rồi ?

-     Đến... “Th́ bỗng th́nh ĺnh có sự can thiệp bất ngờ cứu nguy cho bọn buôn lậu sắp kiệt lực. Hỏa lực của bọn can thiệp sáu lần mạnh hơn của ta, nên chi…”

-     À… nên chi chúng tôi bị bắt buộc phải rút lui để bảo toàn lực lượng...

Tiếng máy chạy đều đều, tiếng phím đập lên ống cao su mới, nghe nhẹ nhàng như tiếng máy mê-trô-nôm. Công nh́n tám ngón tay thon của Thúy chạy nhảy trên các hàng phím và nghĩ: “Lạ quá, nghe nói th́ Thúy con nhà lao động nghèo cực lắm. Cớ sao tay chơn của nó thon và dịu như là tay chơn của các tiểu thơ khuê các ?

“Giọng nói của nó cũng trang nhă lắm. Nó xứng đáng làm vợ một công chức trung cấp như ḿnh. Nhưng ḿnh lại không yêu nó th́ biết sao.”

-     Cô Thúy nè !

-     Dạ !

-     Năm nay cô bao nhiêu tuổi ?

-     Dạ hăm mốt

-     Lớn hơn …

Công lỡ lời giựt ḿnh nín lặng và Thúy châu mày. Nàng đoán biết Công bị “người ấy” ám ảnh. Người ấy trẻ tuổi hơn nàng. Nàng thở dài mà nói thật khẻ như nói thầm một ḿnh:

-     Em đă già quá rồi !

-     Đâu có. Tôi muốn nói cô lớn hơn em gái tôi có hai tuổi mà đă tự lực sống được, c̣n em tôi th́ nó cứ ỷ lại vào má tôi.

Chàng nói láo không giỏi. Làm việc ở đây già hai năm chàng kín miệng lắm nhưng nhơn viên của chàng đều biết rơ gia đạo chàng, nhờ hợp lại nhiều chi tiết do chính chàng sơ hở để tiết lộ mỗi khi một ít. Chàng chỉ có hai người chị thôi, ngoài ra không có anh, em gái hay em trai nào nữa cả.

Bản báo cáo mật đánh xong nội buổi chiều đó. Công đọc lại thật kỹ rồi kư tên liền khiến Thúy vào mấy phong b́ ngay trong buồng giấy của chàng rồi mới giao cho người tùy phái phụ trách “công văn khứ lai”.

Nửa tiếng đồng hồ sau đó, chàng ngả người lên lưng ghế để thắc mắc về sự can thiệp đêm rồi mặc dầu ḷng chàng đang sôi nổi về chuyện khác.

Công có cái đức tính lớn của những kẻ hành động. Bộ óc chàng giống một cái tủ có nhiều ngăn, mỗi ngăn có cửa riêng. Ngăn t́nh cảm có chứa đầy nhóc tài liệu, giấy tờ trong ấy có tràn trề ra ngoài, chàng cũng dồn giấy vào được, đóng ép cửa ngăn lại để rảnh ḷng cứu xét ngăn bổn phận.

Chàng nghiền ngẫm nhiều giả thuyềt về bọn can thiệp măi cho đến sáu giờ chiều, nhân viên đóng cửa ra về hết cả rồi, bấy giờ chàng mới mở ngăn tủ kia ra.

Đó là sự tức giận Nhan, bị dồn ép hổm nay, từ giây phút khám phá sự thật về “chú Tám”. Chàng phải dứt khoát với Nhan và nhơn tiện trút ra tất cả hằn học của chàng. Chàng đă yêu nhiều nên tức lắm, niềm uất hận tràn đầy v́ cảm nghe ḿnh bị gạt gẫm mà cũng v́ quá… tiếc thương.

Kéo tủ ra lấy bức ảnh trong tập hồ sơ Đức-Lưu-Phương bỏ vào túi, chàng bước ra khỏi buồng giấy của chàng bằng cái cửa hông mà chàng giữ riêng ch́a khóa, tự tay ḿnh khóa cửa lại, phân vân vài phút rồi cương quyết bước lên chiếc xe Jeep riêng của chàng, chiếc xe tạo hạnh ngộ, ngỡ nó là xe duyên, không dè … !

Khi xe chạy gần tới chỗ chàng gây tai nạn ngày nào, Công bớt máy rồi hăm lại đúng ngay chỗ ấy.

Giờ nầy cũng là giờ tan học và học sinh cũng đang tấp nập trên đường. Thời gian, nơi chốn, hoạt cảnh, mỗi mỗi đều vẫn y nguyên như cũ, Công thừ người, cảm nghe như là một phép lạ nào đưa chàng giật lùi trong cái dĩ văng gần ấy.

Trong giây phút chàng sống lại một cách mănh liệt, xúc cảm của chàng vào chiều hôm ấy khi gặp mặt ai lần đầu.

Tất cả thơ mộng của cuộc vỡ ḷng yêu như bừng dậy th́nh ĺnh, khiến chàng say ngây ngất.

Nhiều học sinh cũng c̣n nhớ buổi chiều ấy và chỉ chỏ vào xe của Công, nói ǵ với nhau không rơ rồi cười.

Công tỉnh giấc mê sau mấy phút, đưa mắt nh́n quanh th́ không thấy Nhan. Có lẽ nàng đă về rồi, hoặc chiều nay nàng không có giờ học.

Không muốn người ta dị nghị khi họ nghe bọn học tṛ đồn đăi rằng chàng ghé nhà Nhan, Công tắt máy rồi ngồi đó mà đợi cho tụi trẻ đi qua thật xa. Khi trên đường vắng bóng học sinh, chàng mới cho xe chạy tới. Năm phút sau, đă đến trước cây gơ, chàng cho xe quẹo vào ngơ đất hai bên trồng hai hàng cây g̣n, cây nào cũng đứng dang tay ngang ra mà mới hôm nào đây chàng thấy đó là những cánh tay đón mừng, nhưng hôm nay lại thấy nó đưa ra để chận lối.

Đây là lần đầu tiên Công cho xe vào ngơ, những chuyến thăm viếng trước, chàng để xe ngoài lộ và đi bộ vào đây.

Trước chàng thích dành cho Nhan sự bất ngờ, thích bắt chợt nàng đang làm lụng. Giờ th́ không c̣n những tṛ ngộ nghĩnh ấy được nữa, và chàng phải dè dặt một khi chàng biết cha của Nhan là ai. Ngày kia, sẽ có người biết như chàng, và không nên để họ nói: “À, đă có lần ông Trưởng ty Quan thuế giao thiệp thân mật với con gái của anh buôn lậu ấy. Không biết ngoài vấn đề t́nh cảm ra c̣n có sự tùng đảng hay không”.

Công chưa kịp xúc động lúc nh́n vào sân nhà thấy trên sợi dây kẽm phơi áo quần, đang phấp phới bay những chiếc áo đă khô từ lâu mà chưa kịp lấy vô, h́nh ảnh trung thành của buổi sáng lịch sử (lịch sử của đời chàng) mà chàng đến đây và bắt chợt cô gái bị xe chàng đụng vừa phơi áo vừa ca hát. Chàng chưa kịp xúc động, chưa kịp lắng nghe cảm giác của chàng xem thế nào khi nh́n lại cảnh nầy với một tâm trạng khác hẳn buổi đầu, trái hẳn với tâm trạng vào thời kỳ ngộ, th́ Nhan đă từ trong nhà tối om chạy bay ra, nhảy xuống các bực thang từ hai nấc một.

Nàng c̣n mặc áo dài - có lẽ đi học vừa về tới nơi, c̣n bận ǵ chưa kịp thay y phục - chiếc áo dài trắng y hệt như chiếc áo té mương ngày nào.

-     A, anh Công. Sao lâu dữ không thấy anh xuống chơi làm em trông đợi muốn chết.

Công đă vào tới giữa sân, Chàng dừng bước lại, nh́n sững Nhan mà nghẹn ngào.

Trời ơi, Nhan đẹp quá, dễ thương quá, và chàng yêu Nhan quá. Đứng trước mặt cô gái mỹ lệ, nhu ḿ nầy, trong giây phút, chàng quên tất cả và đâm ngờ rằng “vụ chú Tám” chỉ là cơn ác mộng thôi. Không, chàng không tin chắc rằng đó là cơn ác mộng. Để yên tâm, chàng tḥ tay vào túi quần mong cho bức ảnh không có trong đó.

Ô nầy lạ ! Nó không có trong đó thật. Như thế hẳn là chiêm bao rồi chớ c̣n ǵ nữa ? Công mừng đến run rẩy tay chơn, nhưng để chắc ư một lần nữa, chàng lại tḥ tay vào túi quần bên kia và bỗng thừ người ra: bức ảnh nằm trong túi đó.

Hy vọng cuối cùng của chàng tan ră như chiến thắng của chàng đêm rồi, vào giây phút chót.

“Hay là ḿnh bỏ tất cả, Công nghĩ, bỏ địa vị, bỏ chức tước, bỏ sở làm, đi cho thật xa với Nhan để làm lại cuộc đời của cả hai ?”

Chàng không ham danh lợi, và vốn là con nhà giàu th́ lối thoát nầy không có ǵ thiệt hại cho cá nhân của chàng cả.

Nhưng người công dân xứng đáng ẩn núp sau kẻ si t́nh nổi lên phản đối: “Không, anh không thể chỉ nghĩ đến cá nhân anh. Anh biết một tên gian manh, đang nắm điều kiện tảo trừ nó, mà trốn phận sự là đào ngũ rồi đó”.

Nhan vừa chạy vừa dang tay ra vừa cười nói. Vẻ mặt sầu thảm lạ kỳ cúa một anh Công không hề mở miệng thốt ra lời nào làm cho nàng kinh ngạc hết sức.

C̣n độ năm thước nữa là tới trước mặt khách, cô nữ tiểu gia chủ nầy cũng dừng bước lại th́nh ĺnh và tất cả những cử chỉ của cô cũng ngưng lại mà không được xóa bỏ.

Người ta thấy một cô Nhan trố mắt há miệng, hai tay dang ra, như một thiên tai khủng khiếp nào trong nháy mắt đă cướp lấy sự sống của mọi sinh vật ở một vùng trong lúc các sinh vật ấy đang hoạt động.

Công càng nghẹn ngào hơn và lâu lắm mới kêu lên được:

-     Nhan !

-     Anh !

Nếu người con gái của gă buôn lậu là một đứa lẳng lơ trắc nết, hay một tay đĩ thỏa ăn chơi, thạo những mánh khóe mê hoặc đờn ông th́ nàng chỉ thi thố sơ sơ sở trường của nàng cũng đủ đánh ngă người thanh niên đang bị chèo kéo giữa bổn phận và t́nh yêu nầy.

Công lại nghẹn ngào một hồi lâu nữa sau tiếng kêu thương xót và như là kêu cứu ấy, đoạn chàng toan quay đi, toan chạy trốn: Chàng không nỡ nặng lời với Nhan, mặc dầu bổn phận đă thắng nơi chàng rồi.

Nhưng không thể không dứt khoát hôm nay. Nếu chàng bỏ đi, tất nhiên sẽ phải trở lại, nguy hiểm lắm, chàng có thể ngă trong một lúc yếu ḷng, chàng có thể bị t́nh nghi oan uổng nếu rủi ro có một kẻ nào khác biết gia trưởng nhà nầy và tên buôn lậu chỉ là một.

Quyết định xong thái độ, Công cố lấy một vẻ mặt lạnh như nước đá, nhưng đau thương vẫn c̣n bàng bạc nơi đó và ḥi:

-     Cô có đi thăm ông cụ của cô hay không ?

Nếu chỉ “bị” hỏi thăm tin tức về cha nàng thôi, chắc Nhan không sợ hăi. Nàng đă quen được với lối khách sáo nầy của bạn nàng rồi, lối khách sáo đă làm nàng rụng rời trong buổi đầu v́ nàng ngỡ đó là lời ḍ hỏi của mót kẻ đă biết sự thật về cha nàng.

Nhưng Công lại dùng tiếng “cô” khó hiểu và khả nghi thay cho tiếng “em” êm ái mà chàng đă dùng từ lúc họ thân nhau.

-     Anh, sao anh lại gọi em bằng cô ?

-     V́ giữa cô và tôi không c̣n ǵ nữa rồi.

-     Anh, em không hiểu...

-     Rồi cô sẽ hiểu. Tôi đến để vĩnh biệt cô…

-     Trời ! Anh…

-     … và luôn tiện báo tin cho cô hay rằng thân phụ cô có thể đang đau nặng.

-     Anh, anh làm em…

Công không nói không rằng ǵ nữa, lặng lẽ móc bức ảnh chụp giữa rừng ra rồi vứt vào không trung, trước mặt Nhan.

Đó là một cử chỉ phũ phàng, nhưng Nhan đang bấn loạn tinh thần không c̣n mích ḷng về thái độ bất lịch sự nào nữa.

Nàng chụp lấy bức ảnh đang bay, liếc mắt nh́n qua và tái mặt đi. Mắt đán vào ảnh, Nhan chết điếng, mồ hôi nhỏ giọt mặc đầu gió chiều đang lộng thổi.

Trong giây phút, nàng chợt hiểu tất cả: Công đă khám phá ra sự thật về gia đạo nàng khi so sánh người ngồi giữa trong bức ảnh nầy với người gia trưởng trong tập an bom của nàng mà chàng được xem hôm nọ.

Cô nữ sinh tội nghiệp nầy chỉ là người thôi với mớ t́nh người rất thông thường của kẻ phàm tục, chớ không phải là một nữ thánh, nên chết sững, nàng chỉ điếng hồn v́ sự sụp đổ th́nh ĺnh của hạnh phúc của nàng. Không, ḷng hiếu thảo đối với cha không sao lấn át được t́nh cảm rất gần gụi đây là t́nh yêu. Nàng không c̣n là một thiếu nữ nữa và chưa bận tâm đến số phận của người cha mà ám chỉ khi năy của Công cho đoán biết rằng ông có thể đang lâm nạn.

Nhan cắn môi thật chặt, nấc lên mấy tiếng ngắn, nhưng không khóc ra tiếng, cũng chẳng cho lệ trào ra. Một niềm uất hận vô biên đang thổi ph́nh quả tim nàng nó không đau mà lại tức v́ nao nức niềm hận kia.

Nàng hận ǵ, hận ai ? Nàng hận số phận ḿnh, chỉ có thế thôi.

Gió chiều cứ lộng thổi, tóc Nhan bay rối tơi bời, vạt áo sau của nàng vẫn bay, nhưng Công thấy nó bay phất phơ chớ không phấp phới.

Không biết bao nhiêu giây phút đă trôi qua, đă bị gió thổi bay đi, thời gian và không gian bây giờ đối với họ chỉ là một thứ thôi, v́ cả hai đều đang quặng đau v́ một ư nghĩ: họ sẽ xa nhau ngàn năm và ngàn dặm.

Bấy giờ Nhan mới ngẩng lên, cô mỉm cười một nụ cười chua xót mà rằng:

-     Giờ ông đă biết sự thật, em chối căi cũng vô ích, và chắc tự bào chữa cũng vô ích. Thôi, vĩnh biệt vậy. Nhưng em cần nói rơ rằng gần một năm nay, khám phá ra sự thật, em đă khuyên dứt ba em và ba em đă bằng ḷng hoàn lương trên nguyên tắc, chỉ c̣n đợi dịp thôi.

-     Vậy à ? Vậy th́ tôi không thể phiền trách cô đă đánh lừa tôi. Nhưng không có bằng cớ về những điểm cô vừa tiết lộ. Dầu sao, sự hoàn lương ấy chưa xảy ra và không biết bao giờ mới xảy ra, dầu sao trong t́nh trạng nầy, tôi cũng phải tuyệt giao với cô. Vả lại, vả lại …

Công lại nghẹn ngào, không nói được những ǵ chàng thấy phải nói. Nhan vừa lo sợ, vừa hi vọng. Biết đâu lư lẽ cuối cùng của chàng, lư lẽ quyết định nhứt lại không là một lư lẽ bấp bênh, nàng sẽ bác đi được để cứu văn t́nh thế:

-     …Vả lại, vả lại … đă găy đổ cả rồi cô à ! Đêm vừa qua tôi suưt bị ông ấy hạ trong một cuộc săn đuổi hàng lậu do ông tải đi, theo tin mật báo. Tôi mà c̣n sống đây th́ có lẽ chính ông đă thọ nạn. Bên ấy lực lượng bị tiêu diệt hết chín phần mười.

Bây giờ Nhan mới chợt nghĩ đến cha nàng và tin khủng khiếp nầy lại làm nàng tái mặt.

Nhan đă khóc…

Nàng ̣a lên mà khóc, nức nở mà khóc, chớ không nhẫn nại nuốt niềm đau cho thân phận ḿnh như khi năy nữa.

Công nh́n bạn, thương xót vô ngần. Chính chàng cũng đau, c̣n đau hơn bạn chàng nữa, Chàng đau niềm đau của chính chàng cộng với niềm đau của bạn.

Nhan khóc rất lâu, khóc đến không c̣n giọt nước mắt nào nữa, mới ngước lên nh́n thẳng vào mặt Công mà hỏi:

-     Ông có chắc là đă hạ ba em hay không ?

-     Trong đêm tối, tôi không làm sao biết được ai thọ nạn, ai an toàn. Dầu sao cũng xin cô thứ lỗi. Tôi không thể không thi hành phận sự.

-     Ông khỏi phải tự bào chữa, ông đă được lư do chánh đáng binh vực cho ông rồi. Ông có thể nào cho em biết địa điểm trận đánh đêm rồi hay không ?

-     Ở một nơi gọi là “Đồng cháy”. Nhưng vô ích, như cô muốn mạo hiểm. Đến phút chót, đoàn buôn lậu được toán đồng nghiệp cứu nguy và ông cụ cô có bề nào đi nữa, chắc đă được họ dời đi nơi khác rồi.

Nhan thẫn thờ nh́n vào buổi chiều, buổi chiều sâu minh mông đang thay màu đổi sắc từng giây từng phút để tiến đến đêm tối mịt mùng như đời nàng.

Công nghẹn ngào gọi:

-     Nhan, Nhan ơi, dầu sao, trong đời anh, anh chỉ yêu một ḿnh em thôi.

Đây là lời tỏ t́nh đầu tiên, mà thanh niên nầy thốt ra để rồi chạy trốn và thiếu nữ nầy đón nghe và lắng nghe nó xé từng mảnh ḷng nàng.

-     Em cũng chỉ… Trời ơi! Dầu sao em cũng xin cám ơn anh vậy.

Công đă xây lưng mà chạy. Chàng chạy bay ra khỏi cổng, nhảy lên xe, mở máy vội vàng, sang số de để chạy được ngay, khỏi mất th́ giờ trở đầu xe.

Nhan ôm mặt khóc mà té quị lên nền cát trắng của sân nhà.

Không một tiếng vang đáp lại niềm đau thương của thiếu nữ nầy. Nàng hoàn toàn cô độc với nỗi khổ của nàng, cho đến cả bà d́ nàng cũng chẳng hay biết ǵ hết.

Nhan bị số kiếp không may mà trước nó, nàng đă bất lực, đè bẹp xuống sâu, và buổi chiều minh mông, tùng đảng với số kiếp như đang mỉa mai cười chế nhạo cô gái nhỏ xíu đang nằm giữa không gian vô biên.

Người con gái trơ trọi nầy lồm cồm ngồi dậy, muốn kêu cứu với ai, nhưng chỉ thấy chung quanh ḿnh sự thờ ơ của thiên nhiên. Người không thương xót nàng mà cảnh cũng chẳng nhỏ lấy một giọt lệ tội nghiệp.

Nhan đơn độc chịu đựng số phận.

*

*       *

Về nhà để ăn tối, Công nh́n chiếc gàu mên cơm xách mà người nấu cơm tháng vừa cho người mang đến, nh́n gàu mên cơm như thuở bé chàng nh́n tô thuốc Bắc mà mẹ chàng kề vào miệng chẳng những lúc ốm đau.

Ăn là một khoái lạc. Và khi con người đang có một mối sầu lớn, họ sợ tất cả mọi khoái lạc trên đời.

Chàng đă đỡ xốn xang, cái xốn xang của những ngày qua.

Chàng vừa gây đổ vỡ và ḷng chàng đă nhẹ phần nào. Nhưng đổ vỡ ấy kéo theo đổ vỡ của những xây dựng trong ḷng chàng.

Giờ th́ ḷng chàng rỗng không, sau những ngày nô nức phấn khởi, nô nức hy vọng tương lai, nô nức viễn ảnh hạnh phúc.

Niềm đau bây giờ không xốn xang dữ dội nhưng êm ái thấm rêm cả tâm hồn chàng.

Tắm rửa xong, Công ngồi lại bàn ăn, uống khai vị bằng một ly nước đá chanh. Đêm hôm qua, vào giờ phút nầy, chàng ra khỏi đồn biên giới. Lúc ấy, giữa Nhan và chàng vẫn c̣n một cây cầu. Cây cầu tuy mong manh nhưng có hi vọng được sửa chữa.

Giờ th́ đă hết rồi. Chiếc cầu hoàn toàn găy đổ do cuộc phá hoại của chàng. Lúc giựt ḿn cho đổ chiếc cầu đó, tâm trạng của chàng giống hệt tâm trạng của một người dân bắt buộc phải tự đốt chính nhà ḿnh trong một cuộc tiêu thổ trước sự xâm lăng của giặc ngoài.

Hắn đau không biết bao nhiêu, nhưng không thể không hành động, và hành động xong, ḷng hắn ră rời, đứng chết sững mà nh́n công tŕnh phá hoại của hắn nằm chồng lên công tŕnh xây dựng của hắn.

Sau những phút thẫn thờ, hắn vẫn c̣n đau, nhưng thêm vào đó nỗi ngậm ngùi thương tiếc, niềm đau lắng lần xuống nhưng luyến tiếc dâng trào lên.

Giờ th́ đă hết rồi !

Công lấy cơm ra ăn, nhưng nuốt không trôi, đành buông đũa.

Đoạn chàng lại thay đồ mát ra, mặc y phục làm việc vào rồi thả bộ ra chợ. Bước vào một hiệu chạp phô khách trú, làm bộ mua một gói thuốc điếu và một bao diêm, Công đứng trước quầy nói vài câu ngắn với người đờn bà Việt-Nam, vợ chủ hiệu:

-     Tôi cần gặp Tư Đặng tối mai, vào giờ nầy tại đây.

-     Dạ.

-     Hắn phải tới trước tôi độ một tiếng đồng hồ để không ai thấy chúng tôi vào đây một lượt…

-     Dạ.

-     Hắn vô buồng trong lúc không có ai.

-     Dạ.

-     Rồi đợi tôi trong ấy.

-     Dạ.

-     Kín miệng nhé ! Thôi chào thiếm.

Tư Đặng là người điềm ch́ bí mật đă cho tin để Công phục kích Tám Huỳnh đêm rồi.

Họ chỉ gặp nhau một cách trinh thám thế nầy thôi. Công muốn cho hắn hay tin... chẳng lành và nhờ hắn điều tra xem bọn can thiệp là bọn nào.

Nh́n cảnh buôn bán, Công nhớ Sàig̣n và bỗng có ư muốn xin thuyên chuyển về thủ đô. Chàng mong nhịp sống quay cuồng ở đó sẽ giúp chàng quên.

Bỗng bị vỗ vai th́nh ĺnh, Công giựt ḿnh day lại th́ thấy đó là ông Ngộ, giáo viên hưu trí, bạn cờ tướng của chàng.

Chàng mừng rỡ hết sức v́ ông nầy có thể giúp chàng qua được cái đêm đáng sợ nầy. Những đêm sau, niềm đau sẽ vợi đi phần nào rồi.

Công bỏ ngay ư định xin thuyên chuyển về Sàig̣n. Trong một đô thị lớn, thiên hạ tuy đông hàng triệu dân, nhưng chàng sẽ trơ trọi giữa rừng người thờ ơ ấy.

Ở đây, ít ra cũng có t́nh, t́nh người với người, t́nh nầy cho chàng ảo giác rằng chàng không cô độc lắm trên đường đời.

*

*       *

Đây là đêm thứ ba mà Nhan trằn trọc măi cho đến lúc gà gáy chập đầu. Hai mắt nàng sưng húp, và sợ bà d́ hỏi nguyên do, nàng cáo bịnh không ăn uống ǵ cả từ buổi chiều hội kiến lần cuối cùng với Công.

Nhan đau, tủi, hận và lo sợ cho tánh mạng của cha nàng. Ông Tám ra đi đă được một tháng rồi. Thường th́ ông chỉ vắng nhà lâu lắm là hai tuần lễ thôi.

Sự về trễ bất thường trong chuyến nầy đă làm cho Nhan lo sợ trước phát giác của Công. Giờ nỗi lo sợ ấy biến thành sự hoảng hốt.

Nếu biết chỗ th́ dầu nguy hiểm thế nào, chắc nàng cũng đă xông pha để tới đó cho đỡ phải xốn xang không biết đến ngày nào mới thoát khỏi nỗi lo sợ rất khó chịu nầy.

Sức tưởng tượng của tuổi trẻ đă vẽ vời ra lắm thảm kịch đau thương, Nhan h́nh dung tất cả những thảm kịch ấy và càng tưởng tượng hăo, Nhan càng sợ, càng sầu, càng khóc.

Bỗng có tiếng gơ cửa trước. Nhan vội kéo mền lên trùm kín cả mặt, cả đầu. Cô gái vừa trưởng thành nầy vẫn c̣n tính con nít là sợ ma và sợ trộm, và phản ứng cũng con nít lắm, nàng làm như hễ trùm mền kín mít là không ǵ động tới nàng được.

Nhan nín khe tới không dám thở, cứ lo thở th́ “hắn” biết có nàng trong nhà. Chỉ có tiếng trái tim của nàng đập mạnh là nàng không làm sao mà đậy cho nó im được.

“Hắn” lại gơ cửa. Lần thử nh́ nầy “hắn” gơ mạnh hơn. Nhan suy luận rằng đây là cướp hoặc kẻ sát nhơn chớ không phải ma. Nếu là ma nó đă vào nhà được như chơi, có đâu lại phải kêu gọi.

Cướp hay sát nhơn ǵ mặc kệ, hễ chúng nó ngỡ nhà đi vắng cả th́ chúng nó bỏ cuộc, để trở lại đây đêm sau. Mà đêm sau nàng sẽ ngủ dưới nhà bếp với bà d́ hoặc xin bà d́ lên đây mà ngủ với nàng.

“Hắn” lại gơ cửa lần thứ ba, c̣n mạnh hơn lần thứ nh́ nữa, và Nhan càng cố nín thở.

Nàng tự hỏi có nên mở cửa sau, thoát ra ngoài để kêu cứu hay không ? Nhưng nó, hoặc chúng nó có thể đông lắm, và có thể đă đặt người chận cửa sau rồi.

-     Hai ơi ! 

“Trời ! Nhan kêu thầm lên. Nó lại biết thứ của ḿnh ! Mà là tiếng đờn bà nữa chớ ! Thôi chắc là ma rồi ! Cướp ǵ lại đờn bà ! C̣n đờn bà lương thiện đâu có mạo hiểm đi đâu giờ nầy ! Chết ! Nó trêu cho ḿnh sợ chơi một lúc rồi tàng h́nh lách qua kẽ cửa mà vào đây”

Toàn thân Nhan run rẩy lên như bị sốt rét.

-     Nhan ơi ! D́ đây con !

Bỗng Nhan giựt nẩy ḿnh. Nàng chợt nhận ra giọng của “d́ Năm”. D́ Năm là một người đờn bà trạc bốn mươi, khá xinh đẹp, lời ăn tiếng nói rất khôn ngoan và tướng người rất oanh liệt.

D́ được cha nàng giới thiệu với nàng cách đây bốn năm như là một người thật tín cẩn để bà nầy liên lạc với nàng, những khi cha nàng vắng mặt lâu ngày, hoặc đến thăm coi nàng được yên ổn hay không, hoặc mang tiền bạc đến.

Nhan có cảm giác rằng d́ Năm là nhơn t́nh của cha nàng. Ông Tám không tục huyền, nhưng ông cũng chưa già th́ rất có thể ông có nhơn t́nh.

Về sau, khi biết được bí mật của cha, nàng c̣n đoán thêm rằng d́ Năm là đồng đảng của cha nàng.

Tuy nhiên Nhan chưa dám lên tiếng vội, mặc dầu linh tính nàng như báo trước rằng d́ Năm đem tin dữ đến, cái tin mà Nhan rất sợ, nhưng cần phải biết.

-     Nhan à ! D́ Năm đây mà con, con không nhận ra tiếng d́ sao ?

Bây giờ Nhan mới dám ngồi dậy, tuột xuống đất rồi đi chơn không, rón rén bước nhẹ ra ngoài.

-     Nhan !

-     Dạ.

-     À, con đă nghe, d́ đây mà !

-     D́ Năm đó hả d́ ?

-     Ừ ! D́ đây chớ ai.

-     Ǵ đó d́ ?

-     Mở cửa cái đă.

Nhan mở cửa mà cố ư không thắp đèn. Nàng he hé cánh cửa đă mở ḍm ra ngoài, thấy dạng dạng cái dáng quen thuộc của bóng người đờn bà ấy, mới dám mở bét cửa ra.

-     Để con thắp đèn.

-     Đừng. Nghe đây.

-     Dạ, ǵ đó d́.

-     Ba đau nặng.

Nhan vừa chết điếng, vừa mừng rỡ. Quả cha nàng đă bị thương trong trận đánh mà Công đă cho nàng biết. Nhưng ông không chết. Có thể vết thương nặng lắm, nhưng dầu sao cũng c̣n hy vọng.

Nàng bối rối, quính quíu hỏi:

-     Có sao không d́ ?

-     Không đến đỗi ǵ. Nhưng ba con cần gặp con.

-     Hiện ba ở đâu ?

-     Ở trong rừng xa lắm. Con phải đi ngay với d́, đừng đợi sáng thiên hạ chú ư.

Con gà đầu tiên đă gáy chặn đầu khi năy, có lẽ ở xa nên không gây được tiếng vang. Chính nó cũng nín đi sau hồi gáy quá sớm đó. Nghĩa là giờ nầy c̣n khuya lắm.

-     Để con cho bà d́ hay.

-     Không nên.

-     Nhưng nếu không cho hay, sáng ra thấy mất con, bà sẽ làm tở mở lên th́ rầy rà lắm.

-     À phải, con nói đúng.

Nhan kéo d́ Năm vào trong rồi đóng cửa trước lại. Hai d́ cháu ṃ mẫm vào buồng rồi nàng mở cửa sau chạy một ḿnh xuống nhà bếp để đánh thức và mời bà d́ lên.

Họ cứ nói chuyện trong bóng tối ở buồng trong của nhà trên, nơi dùng làm pḥng ăn của các ngôi nhà lai căng kiểu nầy. Bà d́ nhận ra tiếng nói của d́ Năm nhưng dè dặt nói:

-     Dầu sao cũng để sáng hăy đi chớ.

Bà không lo thân gái dậm trường của Nhan mà bà lo một sự phản bội nào của người bạn của cháu trai bà. D́ Năm và Nhan không thể nói sự thật cho bà biết được, nên gạt ngang:

-     Có chuyện cần lắm, d́ cứ tin nơi cháu.

-     Bà đừng lo, cháu biết là d́ Năm tốt. Vả lại có chuyện cần lắm.

Hai người ra đi bằng ngơ trước để đánh lạc hướng ṭ ṃ của bà d́ nhưng vẫn tạt vào rừng phía sau như ông Tám Huỳnh hôm nọ.

Sau nhà là một cánh đồng trống, kế đó rừng chồi lúp xúp rồi tới ǵ đó nữa Nhan không biết v́ từ bé đến giờ nàng chưa băng qua cánh đồng trống sau nhà lần nào.

Rừng chồi nầy chỉ mỏng thôi và họ theo đường ṃn đi không tàn một điếu thuốc là đă ra khỏi đó rồi.

Bấy giờ trời đă rạng đông, Nhan ngạc nhiên lắm mà thấy sau rừng chồi là những đám đất được trồng tỉa săn sóc, từ thuở giờ v́ là con gái, lại con một, nàng không hề được vào đây, cứ ngỡ thế giới văn minh dừng lại nơi ven rừng chồi, sau đó là man rợ với những thú dữ, những cổ thụ vạn niên.

Sau cánh đồng được canh tác, là xóm làng đông hằng hai ba mươi nếp nhà tranh. Hỏi ra nàng mới biết đây là xóm ngoài của một làng ở trong kia, làng nầy gồm đến bốn ấp lại gồm hai ba xóm như thế nầy.

Họ sẽ qua làng nầy mà không ghé xóm nào hết để đến một làng ở trong nữa là làng của d́ Năm.

Đây cũng là một khám phá mới lạ của Nhan. Những năm đầu d́ Năm lui tới nhà nàng, nàng đinh ninh rằng d́ Năm ở Saigon v́ ông Tám cứ nói là đi Saigon khi nào ông cần vắng nhà, mà hễ ông đi Saigon độ ba bốn hôm, th́ d́ Năm nầy tới thăm nàng.

Năm ngoái, bí mật của ông Tám bị phát giác riêng đối với nàng, th́ nàng lại tưởng tượng rằng d́ Năm ở một chợ quận nào đó trong tỉnh.

Th́ ra làng của d́ năm là cái trạm trên đường ra biên giới t́m cha nàng và d́ là một liên lạc viên của cha nàng.

Bấy giờ những tia nắng đầu tiên đă bị đầu lá đầu cỏ ướt sương phản chiếu lóng lánh. Chắc ư rằng không ai ŕnh nghe họ cả v́ người nông phu làm lụng gần họ nhứt cũng đứng cách xa đó hơn hai trăm thước, Nhan mới dám mở miệng hỏi:

-     Con lo quá d́ ơi, bịnh trạng thật của ba con như thế nào d́ ?

-     Ba bị đạn nơi vai. Đạn đă ra, nhưng vết thương làm độc.

-     Trời ! Ba có bị mất máu nhiều lắm hay không d́ ?

-     Chắc là có, nhưng khi d́ tới nơi th́ vết thương đă được băng bó từ lâu. Ba xanh lắm.

-     Yếu lắm không d́ ?

-     Người nào khác có lẽ đă nguy. Nhưng ba rất tráng kiện.

Và bấy giờ d́ Năm nầy mới thấy đôi mắt sưng húp của Nhan, d́ ngạc nhiên hỏi:

-     H́nh như con đă khóc nhiều lắm ?

-     Dạ.

-     Có ǵ không yên ở nhà ? Chuyến nầy d́ khó ở, nên không có ra thăm con được nên không hay ǵ hết.

-     Con chiêm bao thấy ba lâm nạn.

-     Thật à ?

-     Dạ, con chiêm bao liên tiếp mấy đêm liền.

Nhan đă tiên liệu phải có câu hỏi nầy lúc thấy trời hừng sáng và đă bịa sẵn câu trả lời khá ổn nó khiến cho người d́ Năm nầy càng tin tưởng nơi những điều thần bí mà d́ đă vốn tin tưởng từ lâu.

Nhan lại hỏi lại câu hỏi khi năy:

-     D́ nói ba đang ở xa lắm, vậy không phải ở nhà d́ sao ?

-     Không Ba ờ trong rừng sâu, cho người về gọi d́. Hiện người ấy đang ở nhà d́, hắn ở đó hôm nay để đưa con theo lời ba con dặn. D́ c̣n yếu nên không theo được, nhưng con đừng lo, hắn là người tín cẩn của ba.

Vài nông dân nhận ra d́ Năm. Họ chào hỏi d́ nhưng không biết Nhan là ai. Nhan đă mặc bộ bà ba vải Xiêm cũ nhứt của nàng, đội nón lá để che bớt gương mặt học tṛ ở chợ, quá trắng trẻo trong khung cảnh nầy, nhưng vẫn không khỏi bị họ chú ư và ṭ ṃ có ư muốn t́m biết.

Hai d́ cháu đă chậm bước hơn hồi khuya nhiều lắm v́ người d́ đau ốm mới khỏi, c̣n cô cháu th́ không quen đi bộ xa, nên cả hai chưa chi đă mệt.

Gầu chín giờ sáng họ mới tới xóm của d́ Năm.

D́ Năm sống một ḿnh trong một nếp nhà ngói nhỏ ba căn xông, tức không chái. Có lẽ d́ là một góa phụ không con hay có con gái lớn đă đi lấy chồng rồi.

Một người đờn ông dưới bốn mươi, tay mặt được băng bó sơ sài đang nằn dài trên ván bên trái mà ngáy pho pho.

D́ Năm gọi:

-     Chú Tư ơi !

Hắn giựt ḿnh chồi dậy, dụi mắt lia lịa. Râu hắn có lẽ nửa tháng rồi không được cạo lần nào, nên trông hắn dữ tợn lạ.

-     Chú có nấu cơm chớ ? D́ Năm hỏi.

-     Dạ có.

-     Cám ơn. Đây là con của anh.

-     À, cháu.

-     Chào chú. Ba con thế nào chú ?

-     Chớ chị không có kể cho cháu nghe à ?

-     Có nhưng mà... ơ... d́ kể không rơ lắm.

Cứ theo lối xưng hô th́ d́ Năm là vợ không chánh thức của cha nàng rồi không c̣n ngờ ǵ nữa. Nhan không thấy điều ǵ không ổn trong vụ nầy nên mặc nhận ngay t́nh trạng đó.

-     Để ăn cơm rồi hăy hay.

-     Ừ, d́ Năm nói, d́ cháu tôi chưa ăn ǵ hết. Chú đă lót dạ rồi chớ ?

-     Đợi chị không được tôi đă ăn trước.

D́ Năm dọn cơm ở nhà bếp, trên một bộ ván hai bằng gỗ tạp.

“Chú Tư” ấy mặc dầu đă ăn rồi, vẫn theo họ xuống đây.

Chu nói:

-     Ba cần gặp mặt cháu để nhờ cháu một việc. Ăn cơm rồi, ta nên lên đường ngay. À, chị Tám, chị dở chú cháu tôi một mo cơm, một gói mắm với lại cho một bầu nước nghen chị.

-     Ừ.

Nhan nóng ḷng hỏi:

-     Nhưng làm sao mà ba cháu bị thương ?

-     Trận đánh lớn lắm và dữ dội lắm. Bên “ḿnh” bị phục kích bất ngờ nên thua.

Tiếng “ḿnh” của miền Nam có nghĩa là “ta” của miền Bắc. Nghe tiếng ấy, Nhan rất khó chịu v́ bị bỏ vào một giỏ với những người buôn lậu.

Nhưng cả tên ấy và người d́ ghẻ của nàng đều không dè rằng nàng không đồng ư với ông Tám.

-     Liệu ba cháu có hề ǵ không chú ?

-     Anh Tám nói vết thương th́ không sao nhưng sự nhiễm độc có thể nguy cho tánh mạng của ảnh. Hiện ảnh nóng li b́.

-     Trời !

Nhan ăn vội vàng rồi chính tay nàng lo chuẩn bị những thứ mà “chú Tư” đă đ̣i hỏi: cơm mo, bầu nước.

Xong đâu đó, họ ra khỏi làng.

Băng các ngă tắt trong rừng, họ chỉ phải đi bộ mười tám cây số thôi. Nhưng Nhan không quen đi bộ cứ đ̣i nghỉ măi, nên cho tới lúc trời sụp tối họ mới đến nơi.

Nhan bỡ ngỡ hết sức mà nh́n những ngọn đèn leo lét trên tha la cao. Nàng nh́n lối kiến trúc nhà cửa trong ánh sáng lờ mờ của một đống lửa un muỗi th́ đoán biết đă vượt biên giới Việt-Miên rồi.

Theo “chú Tư”, Nhan trèo thang để lên tha la và lên tới nơi nàng mới nghe tiếng rên hư hừ của ông Tám.

Tám Huỳnh nằm lim dim mà rên, Nhan đă vào nhà rồi mà ông không hay. Dưới ánh đèn dầu hôi, Nhan nh́n gương mặt hốc hác bơ phờ của cha mà thương đứt ruột. Nàng đưa tay sờ lên trán cha rồi thút thít khóc.

Ông Tám chừng như nửa tỉnh nửa mê, giựt ḿnh và mở mắt ra, ông nh́n trân trối thiếu nữ đang ngồi cạnh ông, một hồi lâu, tỉnh hẳn ông mới chợt nhận ra đứa con yêu quí của ông.

-     Ba ! Nhan gọi nho nhỏ.

-     Con ! Con tới đă lâu chưa ?

Nhan khóc tấm tức tấm tưởi và đáp:

-     Con chỉ mới đến nơi thôi. Ba nghe trong ḿnh thế nào ba ?

-     Hiện giờ th́ chưa sao. Mới sốt dữ từ trưa đến giờ thôi, nhưng sẽ nặng nếu không có thuốc.

-     Làm sao ba ? Hay là ba cứ ra mặt, về nằm nhà thương rồi ra sao th́ ra.

-     Không thể được. Ba gọi con lên để nhờ con mấy việc quan trọng nầy mà mấy chú ở đây không làm được, d́ Năm cũng không.

Tám Huỳnh vừa nói vừa tḥ tay vào túi áo trong lấy ra bốm ghim giấy một trăm đồng. Tiền công của mấy người c̣n sống sót, chú đă phát cả rồi, lại dùng một phần tiền công của chú để đưa họ thuê người thay thế cho những người vắn số để tải hàng lần thứ nh́. C̣n lại bao nhiêu chú trao hết cho con mà dặn:

-     Con về chợ, t́m cách mua cho được thuốc trụ sinh. Giá nào cũng mua. Con biết hể dám xài tiền th́ ǵ mua cũng được. C̣n lại bao nhiêu, con đưa hết cho thầy chích dạo Mẫn, nhờ thầy đến đây săn sóc ba. D́ Năm con sẽ đưa đường thầy. C̣n tiền ăn của con th́ mượn đỡ trong tiền công của mấy cộng tác viên tử nạn của ba, số tiền mà ba sẽ t́m vợ con họ để trao lại và hiện giờ chú Tư đang giữ. Chú ấy sẽ giao tiền con khi đưa con trở về tới nhà d́ Năm.

Việc thứ nh́ khó khăn hơn nhiều, và biết tánh ư con, ba lo con không nhận; ba muốn nhờ con tải hàng thay cho ba.

-     Tải hàng ?

-     Ừ, dầu sao cũng phải đưa hàng đến nơi, không mong trả lại họ v́ họ đă đi mất rồi. Bỏ hàng tức là cướp hàng - họ sẽ nghĩ như thế - và sự trừng phạt sẽ kinh hồn, không trốn ở đâu mà thoát khỏi họ cả.

-     Con nghĩ ba nên thừa dịp nầy mà trốn luôn.

-     Ba đă nói không trốn đi đâu mà thoát được cả kia mà, phương chi đă trót nhận tiền công th́ tội càng nặng hơn.

Người nhận hàng sẽ không dám nhận nếu kẻ giao hàng lạ mặt. Con cũng lạ mặt, nhưng có bằng cớ con là con của ba, họ sẽ tin. Con về nhà lấy bức ảnh con chụp chung với ba và bà d́ đưa cho họ coi. Đây, nhà cửa và tên họ người ấy, con học thuộc ḷng rồi đốt ngay tại đây.

Tám Huỳnh lại trao cho con một mảnh giấy mà khi sáng sợ chết th́nh ĺnh, chú đă ghi địa chỉ người nhận hàng.

Con chỉ có mặt trong đoàn để bảo đảm rằng đoàn không phải là nhân viên khiêu khích của Quan thuế, c̣n th́ mọi việc đều do chú Tư cán đáng cả.

Con khỏi phải sợ bị tấn công th́nh ĺnh như ba. Đoàn rất thạo tránh mặt quan binh. Chỉ khi nào bị phục kích mới lâm nguy. Mà muốn phục kích họ phải có tin tức.

Người trong đoàn không thể phản bội bằng cách thông tin cho họ v́ cộng sự viên của ba, đến phút chót mới biết công việc ḿnh phải làm.

Phản bội vừa rồi mà do bọn giao hàng cho ba ở biên giới, một người trong bọn đó, ba sẽ biết người nào nhưng chưa biết.

Vậy con bằng ḷng nhận công việc thứ nh́ chớ ?

Hưởng thụ khí bẩm của cha, Nhan thuộc hạng người quyết định lẹ làng. Mặc dầu rất không muốn, nhưng biết không c̣n cách nào khác, nàng nhận ngay. Nàng chỉ c̣n băn khoăn về sức khỏe của cha thôi.

Nhưng Tám Huỳnh trước khi mê sảng trở lại, đă biện luận: “Ba chết hay sống ǵ cũng đều do con mau chân hay không”.

Nói rồi ông không c̣n biết ǵ nữa và Nhan đành lau lệ theo “chú Tư” mà lên đường nội trong đêm đó.

Đêm nay Nhan mới an ḷng mà vĩnh biệt xóm Miên nầy với mấy tha la xơ xác và những người dân nghèo khổ không thể tưởng tượng được.

Trở lại đây với thuốc men và người thầy tiêm thuốc dạo mà nàng đă mua chuộc sự phiêu lưu mạo hiểm bằng một số tiền khá to, nhưng hai ngàn đồng trong một tuần lễ, với lời hứa thưởng thêm về sau, khi người bịnh hết sốt, Nhan nấn ná ở lại với cha ba ngày.

Trong những lúc ngắn ngủi tỉnh táo, Tám Huỳnh đă nài nỉ con gái giao hàng ngay v́ chú thấy thời tiết rất thuận tiện, trời đă bắt đầu mưa.

Nhưng Nhan cả quyết không chịu lên đường. Nàng định cha nàng có bề ǵ th́ nàng sẽ bỏ trôi tắt cả chớ không dại mà nhúng tay vào chàm trong khi cha nàng hấp hối trên nếp tha la hẻo lánh nầy.

Bốn mươi tám tiếng đồng hồ sau đó th́ Tám Huỳnh hết sốt nhưng phải mười hai tiếng nữa chú mới tỉnh hẳn.

Tỉnh hẳn nhưng vẫn c̣n yếu lắm. Tuy nhiên sự thoát nạn của chú đă rơ. Nhan không c̣n lư do ở lại nữa.

Đêm nay là đêm mồng năm tháng năm.

Trời tối mịt, ngửa bàn tay lên không thấy. Không trung giống như một bồn mực Tàu khồng lồ.

Sở dĩ họ dẫn hàng một theo lối người da đỏ mà tiến được trong rừng sâu là nhờ một lối soi đường mà chỉ có người thành thạo việc băng rừng ban đêm mới biết xử dụng.

Người đi sau nhắm vào một vệt sáng mờ mờ, nhỏ bằng bàn tay hiện lên trên lưng của kẻ đi trước mà nối bước.

Vệt sáng ấy mang h́nh một lá cây, mà quả nó là lá cây thật. Người ở rừng đặt tên nó là lá dán v́ nó có tánh cách rít, dán lên vải được. Ngoài tánh cách ấy, lá dán chứa khá nhiều chất lân tinh ửng sáng lên trong bóng tối.

Ḅ cũng được dán lá sau mông và mấy kiện hàng th́ được dán bằng hai lá đâu ngọn lại với nhau, pḥng khi gặp nạn, ḅ chết hàng rơi, họ sẽ t́m thầy hàng được đễ dàng.

Họ dẫn hàng một mà tiến lên. Trong đêm tối, ai ở gần đâu đó sẽ ngạc nhiên mà thấy mấy mươi vệt sáng mờ di động như là những bóng đèn ma.

Chính “chú Tư”, cộng sự viên thâm niên nhứt và tín cẩn nhứt của Tám Huỳnh dẫn đầu đoàn tải hàng đêm nay v́ chú là người độc nhứt thạo nẻo, ngoài Tám Huỳnh ra.

Nhan đi giữa đoàn, sau lưng nàng là một cộng sự viên sống sót. Người ấy có phận sự bảo vệ nàng nếu rủi ro có sự phản trắc của bọn phu mới mộ, toàn là người đàng Thổ cả.

Đêm nay họ chỉ có hai tay súng thôi, nhưng lại vững tin được an ninh hơn v́ họ có kẻ tùng đảng là sự tối trời và đám mưa rỉ rả đă bắt đầu rơi.

Đêm nay, không thể có kẻ phản bội trong đoàn để mật báo với Quan thuế. Bọn phu Cao Miên có phản trắc cũng chỉ để cướp hàng thôi, nhưng chúng không được vơ trang, và do chủ nhà tuyển lựa kỹ càng. Chủ nhà là người của Thạch Poul, được Thạch Poul dặn ḍ phải giúp đỡ tận t́nh bọn tải hàng.

Thỉnh thoảng chớp nhoáng lên giúp họ trông thấy nhau, trông thấy cảnh vật chung quanh, nhưng họ lại rất sợ thứ ánh sáng phù du nầy. Thà cứ đi trong bóng tối, quen được với bóng tối, thấy vệt lá càng về khuya càng sáng hơn, chớ sau một cái chớp ḷe ngắn ngủi mấy giây đồng hồ, họ bị ḷa mắt, như đui hẳn đến năm bảy phút đồng hồ.

Bấy giờ mưa đă nặng hột. Nhan có mang áo tơi theo. Đó là thứ áo tơi bằng nhựa, mỏng dánh màu mè ḷe loẹt mà các nữ sinh rất ưa, nhưng chỉ che được mưa thưa trên một quảng đường ngắn từ trường đến nhà.

Gặp phải mưa rừng đầu mùa, loại áo đó chẳng những không giúp ích ǵ được mà c̣n làm cho kẻ mặc nó lạnh thêm.

Có những đám mưa đầu mùa có vẻ khoái trá trút xuống tất cả hằn học của một tháng chuyển khó khăn. Không gian như ngập lụt: nước trước mặt nước sau lưng, nước dưới chơn, nước trên đầu.

Thêm vào có một trận cuồng phong có thể thổi bay cả ḅ nữa, khiến Nhan phải bám chặt vào nơi dây cột bành hàng hóa vào lưng ḅ ràng xuống bụng con vật.

Cả đoàn không ai hiểu nhờ may mắn nào mà họ chưa bị nạn v́ thỉnh thoảng một cây to tróc gốc ngă xuống tuôn lá rừng nghe ồ ồ như nước thác đổ. Cây cối chỉ ngă trước mặt họ và sau lưng họ thôi. Thật là phước bảy mươi đời.

Đường đi đă khó lại càng khó thêm v́ những thân cây ngă phải tránh nếu … thấy được. Bằng không thấy được là kẻ đi đầu phải ngă quay ra.

Nhan lạnh run cầm cập và mặc dầu nước tuôn xối xả xuống người nàng, nàng nghe khát khô cả cổ họng. Trong chuyến đi nầy, không ai vị nể nàng cả và nàng phải theo đúng tốc độ của đoàn, thành thử nàng mệt lả sau hai tiếng đồng hồ xông pha.

Nhan nghĩ rằng nếu nàng ngất đi, chắc họ sẽ cột nàng lên lưng ḅ rồi cứ tiến chớ không nghỉ phút nào cả.

May quá, gió đă hạ mà mưa cũng nhẹ hột lần. Vệt sáng trên lưng của người đi trước, khi năy bị màn mưa xóa mờ đi, giờ đă khá rơ, kẻ đi sau đă hết phải trố mắt mà ḍm, khổ sở vô cùng v́ làm thế tức là mở cửa cho nước mặc sức mà tưới vào mắt họ.

Lá ủ trong rừng hút nước rất mau, nhưng họ vẫn c̣n nghe phèm phẹp dưới chơn mỗi khi hạ bước xuống.

Man khê, suối dại sanh ra th́nh ĺnh. Bất kỳ chỗ trũng nào cũng góp nước bốn phương cả để đưa đi đâu không biết và những con suối “nhảy dù” ấy sẽ chảy suốt đêm để ngày mai lại, không c̣n lưu dấu vết nào trên đời nầy cả.

Nhiều con suối sâu không thể tưởng tượng được, sâu ngập mất đầu người. Ấy, lúc ráo người đi rừng gặp những cuộc đất trũng, họ xuống dốc, lên dốc mà không hề nghĩ rằng khi chỗ ấy mà đọng nước th́ vô phương vượt qua.

Nước suối lại chảy mạnh ghê người, có biết lội cũng không mong lội ngang được.

Thành thử đoàn phải tránh, phải đi ṿng, phải tiến quanh co theo những nẽo đường định sẵn trong hành tŕnh và nhiều lúc “chú Tư” phải dừng bước lại rất lâu để định hướng.

Họ khởi hành vào lúc sụp tối, định nửa đêm sẽ đến địa điểm gặp người nhận hàng, nhưng cứ t́nh trạng nầy, “chú Tư” lo tới sáng vẫn c̣n lẩn quẩn trong rừng. Chú đă mất tự tin và nhiều lần tự hỏi thầm không biết đoàn c̣n ở trên con đường phải theo hay không.

Những ngọn đèm ma leo lét là những chiếc lá dán ấy, đang tiến phất phơ th́ bỗng nghe hô to:

-     Đứng lại, ai đó ?

Đồng thời cả đoàn nghe tiếng lên đạn, cách họ chỉ độ mươi thước thôi.

Bọn phu đàng Thổ thuở giờ chưa hề thấy cây súng lần nào nên b́nh tĩnh được. Cũng may, nếu không, chúng đă bỏ chạy cả, đă chẳng ai dẫn ḅ, mà bên kia sanh nghi chắc đă nổ súng.

Ba người Việt, Nhan và hai tay buôn lậu có súng, đang lạnh bỗng nghe băng giá đổ lên xương sống của họ. Họ rợn cả người, mọc ốc cùng ḿnh. Hai tay súng, làm thế nào đương cự với mấy mươi vũ khí mà họ đoán ra sự hiện hữu, bằng vào tiếng lên đạn trong đêm.

Cũng không thể tẩu thoát được v́ kẻ thù đang đứng gần sát họ, hơn thế, đang bao vây họ.

-     Ai ?

Tiếng quát vang dậy trong rừng sâu, rồi từ bốn phương dội lại, nghe như hàng trăm người hát.

“Chú tư” cỏ cảm giác rằng đó là một giọng quen quen. Nhưng dầu sao, chú cũng c̣n có một đường là tạm “ra mặt” cái đă, rồi hẵng hay, tùy cơ mà ứng biến.

-     Ai ?

-     Chúng tôi, người ngay !

-     Người ngay sao lại băng rừng đêm tối ?

Tiếng “ngay” có hai nghĩa: đối với công quyền, ngay là lính tráng, đối với cường đạo, ngay là buôn lậu, là lũ cướp đường.

Đối với lính tráng, kẻ băng rừng ban đêm là bọn cường san, đối với lũ lục lâm th́ người băng rừng ban đêm là người của công quyền. Thành ra những câu hắn đáp ấy chưa cho bên nào biết bên nào, thuộc hạng người nào cả.

Bỗng “chú Tư” nhận ra giọng Thạch Poul, chú kêu lớn:

-     Bọn Tám Huỳnh đây mà ông Thạch ơi !

-     Bọn chú Tám thật à ?

-     Dạ thật.

-     Chú ấy đâu ?

-     C̣n nằm ở xóm mà ông gởi hôm nọ.

-     Sao không đợi chú ấy khỏi hẳn bịnh ?

-     Tôi không biết, tại anh Tám ảnh nóng đưa hàng đi. Có lẽ Saigon trông đợi.

-     Có ǵ làm bằng cớ ?

-     Ông không tin tôi à ?

-     Tin sao được. Các anh có thể giết chú Tám để đoạt hàng. Mà như vậy tôi có bổn phận trừ khử các anh.

Thạch Poul nói thế nhưng ai cũng phải hiểu là: “Mà như vậy, tôi có quyền cướp hàng nầy v́ các anh phản bạn.”

“Chú Tư” bối rối hết sức. Chú nói:

-     Có mấy người phu mới mướn, toàn là người … người … người một nước với ông, vậy ông cứ...

Chú ta suưt dùng tiếng “Đàng Thổ” là danh từ làm mích ḷng Thạch Poul.

-     … Vậy ông cứ hỏi họ xem “chú Tám” có bị bọn tôi thủ tiêu hay không.

-     Không thể tin bọn đó được, mặc dầu chúng là đồng bào của tôi, v́ biết đâu, các anh lại không mua chuộc chúng bằng những hứa hẹn tốt đẹp mà láo khoét nào đó.

Thạch Poul có lẽ muốn bắt bí bọn tải hàng để có cớ mà cưỡng đoạt hàng hóa. Và sau, có gặp Tám Huỳnh, hắn sẽ viện lẽ ngộ nhận để giải thích sự cướp giựt của hắn.

“Chú Tư” càng bối rối hơn, nhứt là khi chú nghe Thạch Poul hô:

-     Chuẩn bị.

-     Hăy khoan, ông Thạch ơi ! Tôi c̣n bằng cớ nầy. Có cô hai đây, con ruột của anh Tám tôi, xin ông xem, nếu như mà cô ấy giống anh Tám tôi th́ cho chúng tôi đi, bằng không th́ chừng đó sẽ hay.

Thạch Poul làm thinh và nín lặng rất lâu trong bóng đêm. Có lẽ hắn đang suy nghĩ. Nếu quả có thiếu nữ vừa được nói đến mà là con của Tám Huỳnh th́ hỏng cả ư định của hắn, hắn không thể nói là ngộ nhận được nữa. Nhưng người ta đă mời, không xem lại càng có lỗi. Đoạt mà không chịu kiểm soát là cướp giựt rồi.

Sự im lặng của hắn kéo dài ra, Nhan chỉ hồi hộp sơ sơ thôi. Kẻ kia là ai, nàng không đoán được, nhưng cứ nghe mấy câu đối thoại, nàng đoán được rằng kẻ ấy nể cha nàng lắm.

Bấy giờ Thạch Poul mới lên tiếng:

-     Nếu quả như thế, xin mời cô ấy bước ra đây. Tôi không thể bỏ thế sẵn sàng chiến đấu của tôi.

Nói xong hắn bấm đèn bin nhưng không rọi vào đoàn tải hàng mà chỉ làm hiệu thế rồi tắt mất. Trong bóng tối, hắn nói lớn, nhưng giọng dịu hơn giọng dùng để nói chuyện với chú Tư luc năy:

-     Mời cô bước tới ba mươi bước.

Thấy rơ hắn đă dời chỗ đứng sau khi bật đèn và tắt đèn ngay. Rất kinh nghiệm, hắn cẩn thận vô cùng. Bị lộ tung tích v́ lửa đèn mà chính tay hắn thắp lên, hắn phải hành động như thế là khôn lanh đúng mức, không kẻ làm liều nào mà ám hại hắn được cả.

Bấy giờ Nhan mới phát sợ lên. Nàng không sợ kẻ kia nhưng mà rợn người khi nghĩ rằng ḿnh phải đứng giữa hai lằn súng của hai bên. Vạn nhứt một sự hiểu lầm nào của bất kỳ bên nào xảy ra, cũng đưa nàng qua thế giới khác cả, tan xương nát thịt dưới hằng trăm viên đạn.

Bấy giờ tất cả can trường của một tên giang hồ mă thượng được truyền lại đứa con thừa tự nầy, thừa tự sự nghiệp vật chất lẫn tinh thần.

Run sợ, nhưng Nhan quả quyết bước ra. Nàng nói lớn:

-     Tôi ra đây !

-     Ừ, mời cô ra.

Một, hai, ba, bốn… Nhan ngập ngừng trong mấy bước đầu, nhưng sau đó nàng đi tự nhiên.

… Năm, sáu, bảy, tám… Nhánh chết bị đạp kêu răng rắc bên trong cảnh lặng nầy mà mưa gió đều ngưng như để nín thở đếm bước đi của Nhan. …Chín, mười, mười một, mười hai…

Vạn vật nín thở, người của đôi bên cũng nín thở mà chính kẻ đang bước ra cũng nín thở.

-     Đă đủ số ba mươi rồi.

Nhan nói lớn lên xong là ngồi xuống ngay. Đây cũng là sự lanh trí thừa tự cửa Tám Huỳnh.

Nếu hai bên bắn nhau, nàng sẽ nằm luôn. Giờ ngă ngay xuống đất, người ta nghe động, chớ không êm được như ngồi. Ngồi đă lặng lẽ, đă tránh được ngay những lằn đạn cao mà giây lát có nằm cũng sẽ lặng lẽ.

-     Cám ơn cô ! Bây giờ mời cô bước trái qua năm bước. Anh em đàng ta, nếu có ǵ bất trắc đừng đợi lịnh tôi, đừng sợ trúng tôi, bốn chục cây súng cứ bắn bừa qua bên kia.

Thạch Poul quả là một tay lợi hại. Hắn đoán bên kia có lẽ chĩa súng nhắm theo hướng đi của cô gái. Họ có thể hy sinh cô nầy để hạ chàng. Chàng mà bị hạ th́ cả bọn cướp có thể vở tan.

V́ thế mà hắn không đứng đợi tại nơi mà Nhan phải đi tới.

Giờ có lẽ họ vẫn c̣n theo dấu Nhan lúc nàng bước trái đi nơi khác để chĩa súng t́m chàng, nhưng chàng đă ra cái lịnh ác liệt kia cho chúng sợ rồi. Vả đă hỏng kế hoạch một lần, họ đâu ngờ là lần nầy vẫn chưa phải là lần hai người đó nh́n mặt nhau, nên không chuẩn bị nữa.

Nhan đă đến nơi thứ nh́, giựt nẩy ḿnh mà nghe kẻ kia đă đứng ngay trước mặt nàng.

Hắn nói nho nhỏ:

-     Xin lỗi cô !

Rồi bấm đèn bin rọi ngay mặt Nhan. Bị chói Nhan phải nhắm mắt lại. Có lẽ học được tánh nịnh đầm lúc theo Tây, hắn đưa bàn tay x̣e ra lọc bớt ánh sáng và nói:

-     Cô mở mắt ra được rồi, đă hết chói.

Nhan ngước lên nh́n v́ kẻ kia to lớn quá sức và sợ hăi mà thấy gương mặt của hắn hung tợn quá, mặc dầu hắn đang cố lấy một diện thái duyên dáng và hiền lành.

Nàng run v́ c̣n lạnh hay sợ không rơ.

Thạch Poul nh́n sững thiếu nữ mạo hiểm nầy rất lâu. Từ mấy năm nay, hắn đă đoạn tuyệt hẳn với thế giới văn minh, không hề thấy đờn bà con gái dễ coi chớ đừng nói đẹp.

Trong cuộc sống khô cằn ấy, một thiếu nữ xoàng xoàng, đối với hắn cũng đă là tiên nga rồi, phương chi Nhan là một nhan sắc đáng kể.

“Chú Tư” hồi hộp lắm. Chú độ rằng hắn động ḷng. Hắn rất có thể cướp cô gái nầy. Mà cướp Nhan tức là khai chiến với Tám Huỳnh. Đă khai chiến, hắn liều và sẽ cướp luôn hàng hóa.

Nhưng hồi hộp nhứt không phải là Nhan, không phải là chú Tư mà chính là - kỳ dị thay - Thạch Poul.

Lần đầu tiên trong đời hắn, hắn rung động trước một mỹ nhơn. Từ thuở giờ hắn chỉ thèm khát họ thôi.

Lâu lắm… im lặng… Gió mưa như cũng nín thở chờ đợi cái ǵ...

Nhưng cái ǵ đó, không xảy ra.

Thạch Poul nói:

-     Quả cô giống chú Tám lắm. Nhưng sao lại đi về hướng đồn bót ?

-     Vậy à ? Trời ơi ! Tôi nào có biết !

-     Chỉ c̣n bốn cây số nữa là đến đồn biên giới trên đường Ṿng Chàm.

-     Chết rồi ! Trời ơi ! Chú Tư chú ấy dẫn đường !

-     Anh Tư à ! Thạch Poul gọi to lên.

-     Dạ.

-     Lại đây tôi hỏi.

-     Dạ.

Chú Tư không nghe những câu đối thoại trên, nên bước tới và phập phồng trong bụng lắm. Khi chú đến gần đó, Thạch Poul hỏi:

-     Anh có chắc là đi đúng đường lắm hay không ?

-     Dạ, tôi cứ nghe ngờ ngợ không vững ḷng lắm. Đám mưa to vừa rồi đẻ ra nhiều con suối th́nh ĺnh mà bọn tôi phải đi ṿng để tránh, thành thử …

-     Thôi được tôi nghi anh định phản nhưng hỏi sơ, anh đáp như vậy là tôi biết anh thành thật Anh đă lầm đường rồi đó. Bây giờ khởi hành ngay đi kẻo không kịp đêm ray. Nè, đi đường nầy !

Nhan và chú Tư nhẹ nhơm trong người.

-     Cám ơn ông. Chú Tư nói

-     Cám ơn ông. Nhan cũng bắt chước nói theo.

-     Không có ǵ mà cám ơn cô à. Tôi với chú Tám là chỗ quen biết với nhau. Thôi, giă từ cô.

-     Giă từ ông.

-     Mong c̣n gặp lại nhau.

Nhan đă xây lưng nhưng chưa đi. Tuy thế nàng không đáp lại ước vọng của Thạch Poul. Đây là chuyến đầu, mà cũng là chuyến chót của nàng, nàng quyết như vậy và không mong gặp lại bất kỳ nhơn vật nào của giới lục lâm cả.

Đoàn lại lên đường và mười vệt sáng mờ như mười ngọn đèn ma gần lụn vất vưởng bay trong gió.

Sau lưng họ, Thạch Poul đứng nh́n theo rất lâu mà không thấy ǵ cả. Hắn muốn xé bóng đêm ra, hắn muốn rượt theo những người vừa thoát khỏi tay hắn.

Hai hôm sau cả bọn đều trở về xóm tha la một cách b́nh an, nhưng không có cô con gái của chú Tám.

Nhan viết cho cha ba chữ để ông ấy an ḷng và trở về nhà bằng xe đ̣, sau khi giao hàng xong, nàng băng bụi ra lộ lớn mà đón xe.

Chú tư “lập bo” lại cho chú Tám nghe các chi tiết trong chuyến đi đó, không quên kể lúc lạc đường gặp Thạch Poul chỉ nẻo cho.

Chú Tám rất cảm động mà nghe tên tướng cướp lỗ măng ấy lại làm một cử chỉ đẹp thứ nh́ nữa.

Chú Tám nghe trong người đă thật khỏe, nên giải tán ba đồng đảng kia, chỉ lưu chú Tư lại cho có bạn với chú ta thôi.

Vả chú cần ăn uống sung sướng để lấy lại sức, và chú Tư sẽ làm cho chú vài món ăn sạch sẽ ngon lành, như gà ướp nướng chẳng hạn.

Chú không thể về làng d́ Năm ngay với vết thương khả nghi, vết thương tố cáo của chú, và định nấn ná tại đây cho kỳ lành hẳn hẵng hay.

Qua ngày thứ ba, hai chú đương giải trí bằng cách đánh cờ chó ngay dưới chơn thang tha la th́ cả hai đều giựt ḿnh mà nghe ai gọi th́nh ĺnh từ ven rừng:

-     Chào chú Tám.

Xóm nầy là một cái g̣ trọc, rừng rú bao quanh, người Cao Miên thường chọn đất lập xóm như vậy.

Kẻ gọi chú Tám đă vẹt khối lá xanh mà leo lên giốc g̣. Th́ ra, đó là Thạch Poul.

Chú Tám mừng rỡ hết sức, bỏ cuộc chơi, đứng lên toan chạy ra đón khách. Nhưng hắn đă mau chơn chạy trước đến trước mặt chú và hỏi:

-     Thưa chú, bữa nay chú đă nghe đỡ ?

-     Ừ, đỡ nhiều, cám ơn em lắm. Qua nghe thằng Tư đây nó kể lại…

Nhưng Thạch Poul đánh trống lấp:

-     Cầu trời cho chú mau lành. Cháu trở lại đây thăm chú lần chót rồi cháu đi khỏi nơi nầy một con trăng.

-     Vậy à ?

Chú Tám hơi ngạc nhiên mà thấy Thạch Poul hôm nay lễ phép như một người Việt-Nam có giáo dục, chớ không phải chỉ nể vừa chừng một người Cao-Miên như hôm nọ nữa.

-     Cháu định đến ăn cơm với chú một bữa để chia tay đây.

Thạch Poul có xách theo một giỏ bằng mây trong đựng ǵ lu bù đậy bằng lá chuối. Hắn vừa nói vừa dở lá ra th́ họ thấy mười phong bánh bồn lập và hai gói trà Tàu.

Thạch Poul dở một lớp lá nữa th́ ḷi ra nào là bánh hỏi, nào thịt quay, nước mắm ớt đựng trong ve nhỏ và một chai rượu đế.

Dưới tất cả các thư ấy là một cây Colt 12 to tướng.

Hắn lấy súng ra trước hết trao cho Tám Huỳnh mà nói:

-     Cháu xin tặng chú để hộ thân.

-     Trời, cám ơn em không biết bao nhiêu. Em cho anh món nầy, bằng như cho hằng trăm ngàn đồng.

-     Xin chú cứ gọi cháu là cháu đi mà.

Hắn trải lá ngay trên sân cát rồi dọn bánh hỏi thịt quay ra. Nước mắm th́ hắn thắt một thứ dĩa bằng lá cây để rót vào dĩa ấy.

Hắn nói:

-     Đồng bào của cháu luộm thuộm lắm, họ không có lấy một cái dĩa để tạm mượn. Chú có cần nấu nước uống trà phải nhờ họ đi mua nồi đất v́ nhà họ chỉ có một cái nồi độc nhứt để nấu cơm mà thôi. Ở đây chắc chú sẽ buồn miệng. Vậy có bánh in bồn lập.

-     Em chu đáo lắm.

Họ cùng ăn bóc như người Cao Miên, rượu th́ họ ngửa mặt lên trời há miệng ra mà rót vào đó như người Nga, hoặc như những tay uống rượu cừ cửa ta, họ làm thế và gọi đùa là “đổ dế” tức đổ nước vào hang cho dế cơm trồi ra để bắt.

Chủ nhà cũng được mời chung đám với họ. Bữa ăn vui vẻ hết sức, trong đó có lối ba người chết thèm, hai người Việt-Nam chỉ được ăn muối hơn một tuần lễ rồi, và một ngươi chủ nhà Cao Miên mà từ lúc lọt ḷng mẹ tới giờ mới được nếm vị thịt quay lần đầu.

-     Nếu không ǵ bí mật lắm, Tám Huỳnh hỏi, th́ em định đi đâu ?

-     Dạ cháu làm ăn ở giữa Mộc Hóa và Soài Riêng. Chắc chắn sẽ được một trăm con trâu.

-     Giàu to.

-     Dạ cũng gần bạc triệu.

-     Bảnh quá ! Qua giải nghệ để theo em được không ?

Họ cười x̣a với nhau, nhưng rồi Thạch Poul nghiêm sắc mặt lại mà nói:

-     Đây là chuyến làm ăn cuối cùng trong đời cháu. Nếu được một trăm con trâu đó, cháu sẽ giải nghệ ngay.

-     Thật à ?

-     Không muốn cũng không được v́ có lịnh.

-     Có lịnh ?

-     Dạ lịnh không nói ra, mà cháu phải nghe.

-     Hơi lạ !

-     Rồi chú sẽ rơ.

Tám Huỳnh ngỡ tiếng “rồi” chỉ một tương lai xa, nên không hỏi tới cho biết.

Có một chi tiết nầy hơi lạ là hôm nay Thạch Poul không uống một giọt rượu, hắn là một tay cự phách của cái dân tộc mà “có ba xu rượu vào th́ ông trời tôi cũng không sợ”. Thế mà…

-     Coi ḱa, năy giờ không thấy em uống, uống đi chớ để mừng anh.

-     Dạ cháu đă thề bỏ rượu.

-     Qua ngạc nhiên lắm.

-     Rồi chú sẽ rơ.

Họ ăn uống hồi mười giờ sáng. Ăn xong, ai nấy đều lên tha la để đánh một giấc tới xế mới dậy.

Khi Tám Huỳnh mở mắt ra th́ nghe ve kêu vang trời ngoài kia. Dễ thường có đến hàng muôn con ve hay sao mà cuộc ḥa tấu của chúng lại ồn đến thế.

Thạch Poul đă thức đâu hồi nào, đă rửa mặt xong nên trông hắn tươi tỉnh lắm. Hắn nói:

-     Cháu muốn thưa với chú một câu chuyện riêng.

-     Vậy à ?

Tám Huỳnh ngồi dậy rồi lấy súng nhét vào túi quần, cây colt 12 mà Thạch Poul vừa biếu rồi nói

-     Như thế ta ra ngoài rừng.

-     Dạ, cháu cũng định đề nghị như vậy. Chú mang súng theo là phải.

-     C̣n em ?

-     Dạ cháu có hằng chục tay súng, chúng ở ngoài ấy từ sớm đến giờ.

-     Vậy à ?

Họ tuột thang rồi chẫm răi đi ra ven rừng. Thạch Poul đă khai mào lúc xuống tới lưng chừng dốc:

-     Thưa chú Tám. Cháu biết lễ giáo của người Việt Nam lắm...

-     Em giỏi đa.

-     Và phục lễ giáo ấy lắm.

-     Cám ơn em.

-     Nhưng theo lối sống của cháu, không thế nào cháu làm đúng lễ giáo đó được.

-     Cố nhiên.

-     Lắm khi cháu buộc ḷng có vẻ thô lổ, xin chú biết cho.

-     Không hề ǵ.

Tám Huỳnh rất lấy làm kỳ, không hiểu sao tên cướp man rợ nầy hôm nay lại đâm ra văn hoa lễ phép quá.

Họ đă vào rừng. Nh́n lên một tổ rồng treo lơ lửng ở một cành sao, Thạch Poul hỏi:

-     Thưa chú, chú sống trong rừng măi như cháu được không ?

-     Không.

-     Cháu cũng không ! Buồn lắm. Cháu muốn ra.

-     Cũng tốt.

-     Cháu muốn “làm lại cuộc đời”.

Hắn nói rồi cười hề hề và thêm:

-     Cháu nghe trong cải lương họ nói như vậy hay quá nên cháu bắt chước.

-     Em sành tiếng Việt Nam lắm.

-     Chẳng nói giấu ǵ chú, cháu muốn lập gia đ́nh.

-     Cũng tốt.

Thạch Poul làm thinh rất lâu sau câu nầy. Mũi giày hắn bươi đất, bươi cỏ lia lịa rồi không ngước lên, hắn gọi:

-     Chú Tám ơi !

-     Ǵ em ?

-     Cháu muốn… xin cầu hôn… xin cưới cô con gái của chú.

Tên tướng cướp hét ra sấm sét và đă sát hại hàng trăm người nầy, giọng hắn run run, và tay hắn cũng run rẩy khi hắn phải thốt ra cái câu mà chính hắn cũng thấy là quá táo bạo đó.

Biết xem người, hắn đoán đúng được rằng Nhan không phải lá gái tầm thường, không phải để làm vợ những kẻ như hắn.

Tám Huỳnh kinh ngạc hết sức nên cũng không nói ǵ được sau lời cầu hôn “ba gai” cửa gă cường đồ.

Đă trót nói, Thạch Poul đâm bạo, và đưa ra bửu bối mà hắn xem là rất linh nghíệm:

-     Thưa chú, cháu không làm đúng lễ giáo Việt-Nam được như đă tŕnh bày khi năy. Xín chú biết cho.

Cháu định cưới cô ấy bằng một trăm con trâu mà cháu sẽ mang về trao tận tay chú. Thưa chú, chú khỏi lo cháu phản trắc, v́ cháu giao trâu trước hoặc giao một lúc với sự rước dâu.

Một trăm con trâu ! Một triệu đồng bạc ! Tám Huỳnh thấy ngay rằng đó là số tiền chú mơ uớc để hoàn lương, quá đầy đủ, hoàn lương đúng theo sở vọng của Nhan.

Nhưng mỉa mai thay, chú hoàn lương bằng cách xô con chú vào đường bất lương !

Nhưng dầu chú có nhẫn tâm như thế, Nhan cũng sẽ không chịu nào ! Chú tám tức giận cho tên tướng cướp trèo đèo nầy lắm. Hắn không biết phận hắn, vói cao quá, khiến chú rất khổ tâm. Chú đă thọ ơn nặng của hắn đến hai lần th́ khó ḷng mà gạt bỏ ngay lời đề nghị của hắn, c̣n xem xét kỹ th́ làm sao mà xem hết cho được khi có sự chênh lệch rất to giữa nếp sống của hắn và phong thế của con chú.

-     Em có biết rằng chuyện ấy rất khó hay không ? Chú Tám hỏi sau một lúc ngại ngùng.

-     Dạ cháu biết.

-     Nó chỉ quen ở chợ.

-     Thế nên cháu mới quyết định bỏ nghề như đă nói trong bữa ăn. Cái lịnh mà cháu đă ám chỉ ấy là lịnh của chú và của cô con chú.

-     Nó lại có học, học nhiều lắm, đối với bọn ta.

-     Dạ cháu biết. Và cũng v́ thế mà cháu thề bỏ rượu. Thưa chú, chắc chắn cô ấy sẽ không ưng lấy cháu, nhưng cháu hy vọng vào áp lực của chú.

-     Em bắt tôi làm áp lực ?

-     Dạ, chớ c̣n biết thế nào nữa.

-     Và chính em làm áp lực với tôi bằng một trăm con trâu ?

-     Cháu không dám. Đó là lễ cưới.

Tám Huỳnh giận run. Nhưng chú cố trấn tỉnh và cố thông cảm với quan điểm của tên tướng cướp v́ quanh đây có đến hai mươi tay súng của hắn.

Kể ra th́ hắn không thể làm đúng lễ giáo hơn thật đó. C̣n nói trèo đèo th́ khối người khác cũng trèo đèo như hắn mà c̣n không có một trăm con trâu để bù cho sự chênh lệnh quá rơ ràng.

Chủ hỏi:

-     Nếu con tôi nó ngoan cố và tôi không giúp được em th́ sao ?

-     Th́ cũng cứ như trước chớ không v́ thế mà cháu dám phiền chú. Cháu yêu cô ấy thật t́nh, chắc chú đă đoán biết. Chớ nếu chỉ thèm muốn cô ấy mà thôi th́ đêm đó, cháu đă cướp cô ấy dễ dàng và cướp luôn cả hàng hóa nữa. Tổ chức của chú, cũng đáng ghê thật đó, nhưng cũng khó làm ǵ được cháu.

Cháu yêu thật t́nh và nếu không được, cháu sẽ khổ đau y như trong cải lương mà cháu thấy là rất đẹp. Cháu muốn làm một người sung sướng, c̣n như không được toại nguyện th́ làm một người đau khổ như trong cải lương. Cộc đời buồn hiu của cháu sẽ hay, ngộ hơn, nhờ mối đau thương giữa rừng sâu ấy.

Tám Huỳnh suưt bật cười. Trong khi nhiều thanh niên ta muốn thủ ở ngoài đời thật những vai kép hát bóng Âu Mỹ th́ thanh niên Cao Miên nầy lại muốn thủ ở ngoài đời thật những vai kép cải lương Việt Nam. Đó là mặc cảm của kẻ kém cỏi hơn người.

Chú Tám cố nén cười và nói:

-     Cám ơn ḷng biết điều của em và v́ thế mà tôi sẽ cố gắng thuyết phục con tôi.

-     Cháu tin là chú sẽ cố gắng !

Tám Huỳnh thương xót tên nầy, không nỡ dứt khoát ngay, chớ chú biết rằng không được và không có định thuyết phục Nhan.

-     Xin cáo biệt chú vậy và tháng sau ta sẽ gặp nhau. Cháu sẽ đưa trâu về đây, báo tin chú hay và nếu việc đó mà thành th́ cháu sẽ giao trâu cho chú tại nơi mà chú chỉ định.

-     Từ giă em, và một lần nữa, cám ơn hai bận cứu nguy của em.

-     Không có ǵ đáng kể thưa chú, Chú Tám ơi, cháu c̣n một chuyện nầy…

-     Ừ, em cứ nói.

-     Thà là mất ḷng truớc mà được ḷng sau.

-     Đừng.ngại.

-     Trong giới của ta, ta quen dè dặt, nên bị méo mó v́ nghề. Vậy nếu thành th́ cháu sẽ giao trâu cùng lúc rước dâu. Như thế ai cũng khỏi phải sợ ai bội ước.

-     Em nói đúng. Thôi, giă từ.

-     Chúc chú mau lành bịnh.

Họ bắt tay nhau rồi Thạch Poul biến mất trong rừng dày.

Tám Huỳnh c̣n ở lại xóm Tha la đến mười ngày mới dám tính chuyện về làng. Vết thương tuy chưa lành hẳn, nhưng đă kéo da non và không cần băng bó nữa, chú mặc áo vào là không c̣n ai biết chú đă bị đạn nơi vai.

Chú thưởng tiền người chủ nhà đă cho chú đùm đậu, rồi giă từ chú Tư để chú nầy về với vợ con, đoạn chú lên đường về xóm của d́ Năm nằm dưỡng thân năm ba bữa nữa.

*

*       *

Ở tỉnh nhỏ, không bí mật nào giữ lâu được cả.

Bạn thân của Nhan đă đánh hơi được mối t́nh giữa cô nữ sinh nầy và ông trưởng ty Quan Thuế trẻ tuổi và độc thân, không phải do sự khoe khoang của người nào trong cuộc cả mà v́ Nhan đă mượn máy ảnh quí giá của Công để chụp h́nh họ, và v́ mấy bức ảnh mà Công đă chụp Nhan mà họ thấy dán trong tập ảnh.

Nhan là một người bạn tốt, họ cũng tốt bụng nên cả thảy đều im đi, măi cho đến ngày mà họ thấy rnắt bạn họ sưng lên chù vù v́ đă khóc nhiều, họ mới nổi nóng.

Gái thơ thường th́ chỉ biết đời một cách phiến diện và cực đoan. Một mớ thấy con trai tốt quá, cao đẹp quá, mớ khác, phần đông là con nhà nề nếp, thấm nhuần khuyên răn của cha mẹ và nhiễm nhiều tiểu thuyết luân lư, thấy con trai toàn là một lũ quỉ sứ như nhau.

Họ đoán bạn họ bị người công chức bảnh trai ấy dụ dỗ làm hại cuộc đời rồi bỏ rơi, nên họ thương xót lắm, và oán ghét người thanh niên “điếm đàng” ấy lắm.

T́nh cảm của họ sôi nổi quá nên họ giữ kín bí mật đó không được nữa. Tin tức bị x́ ra và cả chợ đều biết câu chuyện nầy, nghĩa là biết một câu chuyện tưởng tượng do bọn nữ sinh dựng đứng lên để trả thù cho bạn họ, trong đó người con trai gương mẫu trước kia bị bôi mặt lọ lem.

Tám Huỳnh sống khuất dạng, ít giao thiệp với ai, Công cũng thế, thành ra cái tin được loan đi nhanh chóng như một vệt thuốc pháo dài ấy lại không lọt vào hai nhà nầy.

Cái người mà câu chuyện t́nh đểu giả kia làm cho khổ tâm nhứt là Thúy.

Th́ ra, người con gái bí mật đă làm Công mất hồn dạo trước là Nhan, con bé Nhan học tṛ mà Thúy chưa biết mặt, nhưng nghe tên, v́ Nhan được xem như là hoa khôi trong tỉnh.

Nhưng Nhan đă bị thất sủng.

Đó là một điểm làm nàng vui mừng.

Nhưng cô bé nầy lại bị thất sủng chỉ mua một tháng yêu đương thôi. Thế th́ người con trai mà nàng yêu thầm là một kẻ mau chán quá, không kể cái bất lương đă bỏ rơi một cô gái thơ.

Nếu chính nàng bị bỏ rơi sau khi được hưởng hạnh phúc với Công trong vài năm, nàng sẽ không ghê tởm Công và sẵn sàng nhận chịu số phận ấy !

Đằng nầy chỉ có một con trăng thôi ! Người thanh niên ấy là một kẻ đáng khinh nhờm nhứt trần đời !

Người chủ sở mà Thúy xem như thần tượng bỗng dưng hiện ra với một gương mặt ác quỉ, hung thần, v́ cái ngày mà Thúy nghe được sự tác tệ của chàng, nàng buồn mửa lắm khi vào sở, phải đứng gần chàng hay bị chàng đứng cạnh nàng.

Con người thơm tho đạo đức ấy bỗng tanh mùi địa ngục và nơi gương mặt đẹp của hắn, dưới mắt Thúy, ẩn hiện tà tâm ác khí, nguy hiểm không biết bao nhiêu v́ gian ác của hắn được mă đẹp bên ngoài che giấu cho.

“Thật hú vía, Thúy tự nhủ thầm, ḿnh thật tốt phước. Nếu hắn chú ư đến ḿnh, ḿnh đă ngă. Ḿnh sẵn sàng đợi hắn mở lời để rơi vào tay hắn kia mà.”

Nhưng không hiểu sao nàng cứ bị đôi mắt của hắn thôi miên, đôi mắt mà nh́n vào cái ǵ, chiếc máy đánh chữ, tờ công văn, vạt áo đen của những nông dân trồng thuốc đến xin giấy tờ, nh́n vào đâu Thúy cũng thấy nó hiện ra với lối nh́n vừa cương quyết vừa mơ mộng thật dễ say mê của nó.

“Nhưng sao hắn lại âu sầu như thế kia” ? Thúy tự hỏi. Vẻ âu sầu đó không phải là hối hận. Vả con người bần tiện như vậy không thể biết hối hận đâu.

Hắn âu sầu, thẫn thờ, rồi như đi vắng, hay giựt ḿnh đánh thót lên khi nàng hỏi hắn điều ǵ. Y hệt như lúc hắn mê Nhan, nhưng bi thảm hơn nhiều chớ không phải chỉ lo ra, đảng trí như lúc đó.

“Hay là không phải… và bọn nữ sinh ấy chỉ đặt điều nói xấu chàng ?” Thật ra Thủy không t́m được dấu hiệu nào để nghi ngờ như vậy ngoài sự khác biệt giữa hai lối thẫn thờ của Công. Nàng hoài nghi về lời đồn đăi, có khuynh hướng muốn bào chữa cho Công chỉ v́ “khi thương trái ú cũng tṛn”.

Ḷng nàng c̣n mang nguyên vẹn cảm t́nh với ai, chỉ có lư trí của nàng là lên án hắn thôi. Lư trí thủ vai công tố viện để buộc tội, nhưng ḷng đặt ngay nghi vấn để xin ṭa cho đ́nh lại hầu điều tra bổ túc.

Bấy giờ ngôn ngữ của luật gia mới được xử dụng để nói lên điều mà ḷng rất thèm nói: “một khi chưa hoàn thành điều tra, chưa luận án th́ bị cáo được xem là c̣n vô tội”.

V́ thế mà khi Công gọi:

-     Cô Thúy ơi !

Th́ Thúy vẫn nhỏ nhẹ vâng dạ như không có ǵ xảy ra, như kẻ lưu manh mà nàng đă ghê tởm vẫn cứ là một tâm hồn cao quí như bao giờ.

-     Cô Thúy ơi !

-     Dạ.

-     Cô có thấy là lũ đờn ông chúng tôi ngốc hay không cô Thúy ?

-     Ông muốn nói về cảm nghĩ, hành động nào của họ, em chưa được rơ nên trả lời không được.

-     Họ cứ muốn tiếp tục yêu những người không xứng đáng t́nh yêu của họ, và nếu cần phải dứt, họ cứ đau khổ về sự dứt đó.

Thúy cười rất chua chát mà rằng:

-     Về mặt đó th́ cả phụ nữ chúng tôi cũng ngốc không kém đàn ông chút nào. Phụ nữ cử tiếp tức yêu những kẻ không xứng đáng t́nh yêu của họ.

-     Vậy à ?

Công ngạc nhiên hỏi, v́, mặc dầu là một công chức rất giỏi, Công chưa có tí kinh nghiệm nào về t́nh yêu, nhứt là về những đau khổ do t́nh yêu.

Thúy cũng chẳng kinh nghiệm. Đây là bài học mà nàng vừa học được ở chính bản thân nàng.

-     Vậy à ? Nếu quả có như cô vừa nói th́ cả loài người đều ngốc…

-     … Về phương diện yêu đương. Vâng, họ đều ngốc cả…

-     Tại sao như thế hở cô ?

-     Em cũng không biết tại sao. Có lẽ tại ḷng người như vậy.

-     Không thế nào yêu một cách khôn ngoan hay sao cô Thúy ?

-     Em không biết.

Thúy không biết yêu thế nào cho khỏi phải đau khổ nhưng nàng vừa biết sự thật về vụ Nhan-Công, một sự thật đại khái như thế nầy. Nhan đă phạm lỗi ǵ đó, nặng lắm (rất có thể là cô bé ấy vừa yêu một học sinh, lại vừa yêu Công và Công đă khám phá được sự trắc nết của nàng). Công thấy nàng không c̣n xứng đáng nữa, đă dứt với nàng, nhưng đau khổ lắm.

“Nếu quả như thế, Thúy nghĩ, th́ chàng sẽ quên, và ḿnh không đến nỗi tuyệt vô hi vọng đâu !”

Và nàng càng ngày càng làm dáng hơn lên, càng cố siêng năng và dịu dàng hơn lên.

*

*       *

Tám Huỳnh về nhà một cách... kiếm hiệp như ra đi, nghĩa là vào lúc giữa khuya, một đêm mưa gió.

Những lần trước ông đón xe giữa truông ở xa lắm để về tỉnh lỵ một cách công khai giữa ban ngày. Từ khi Nhan biết sự thật, ông từ trong rừng đi thẳng ra nhà lúc tăm tối.

Sáng ra, người d́ họ của ông chỉ hơi ngạc nhiên sơ sơ thôi v́ bà cũng như Nhan, nghi là ông có nhơn t́nh, cái d́ Năm ấy, và đă từ nhà người nhơn t́nh đó mà về đây hồi hừng đông.

Ông Tám gọi cửa và vào nhà, ông hỏi con:

-     Có ǵ lạ không con ?

-     Không ba à. Ba đă thật khỏi chưa ba ?

-     Đă khỏi hẳn.

Ông Tám đă khỏi hẳn nhưng Nhan lại đang bịnh nặng, cái bịnh sầu t́nh của nàng. Nàng ngạc nhiên quá mà tự hỏi sao ḿnh không chết trong những cơn đau xé tim vừa qua, sao ḿnh không tự tử để thoát đau một cách vĩnh viễn mà c̣n sống được đến hôm nay.

Hôm nay, niềm đau đă hóa thạch. Sự ê chề đă bọc ngoài tim nàng một lớp chán chường khiến hương sống không c̣n mùi, vị sống đă nhạt phèo chớ không được cái đắng cay chua chát của những ngày mới bị hất hủi.

“Không có ǵ lạ ba à”. Đó là câu trả lời của nàng với cha, trả lời đúng y t́nh trạng bên ngoài mà mọi người đều thấy.

Quả không có ǵ lạ cả. Con rạch con cứ chảy bên nhà, mấy cây bưởi cứ ra hoa, và thiên hạ cứ vui sống. Biến cố lớn lao trong đời nàng chỉ có một ḿnh nàng là hay biết, là chịu đựng thôi.

“Không có ǵ lạ ba à !” Chỉ có một người con gái nhỏ xíu vừa bị đè bẹp dưới một trái núi đau thương. Chỉ có một thiếu nữ hai mươi, trong ṿng sáu hôm, đă sống qua hằng mấy năm tân khổ. Chỉ có một sụp đồ của cả một đời người mà người ấy hoàn toàn vô trách nhiệm, hoàn toàn bất lực trước một tai họa mà nàng biết trước rằng khó tránh.

“Không có ǵ lạ ba à !” Nhan đáp xong, cắn môi lại đến muốn đứt thịt. Nàng trợn trạo nuốt cái tiếng nấc của uất hận nó chỉ đợi ai nhắc nhở đến biến cố vừa qua là vọt lên từ đáy ḷng nàng.

-     Thôi, con đi ngủ, để cửa đó ba đóng cho.

Nhan đi thức chớ không đi ngủ. Nàng đă thức trong nhiều đêm rồi và đêm nay, có lẽ nàng c̣n xốn xang nhiều hơn mấy đêm trước nữa.

Giờ ông cụ đă thoát nạn và khỏi bịnh, cô gái tội nghiệp nầy không c̣n phải lo sợ cho cha nữa và để cả tâm trí để nhơi nỗi sầu của nàng.

Nhan lăn trở măi cho đến khi nàng giựt ḿnh thức dậy th́ cảm giác rằng ḿnh chỉ ngủ quên đâu lối một tiếng đồng hồ thôi.

Cửa ngoài đă mở cả ra và một giọt nắng rơi ngay trên ḿnh nàng.

Nhan ngồi dậy bước xuống giường, hé màn ḍm ra ngoài th́ thấy cha nàng đang ngồi uống trà nơi ghế sa lông.

Ông cụ có thói quen ăn sáng thật sớm, không ăn ǵ khác hơn là ăn cơm với cá kho, rồi uống nhiều chén trà thật đậm.

Nàng lặng lẽ ra sau rửa mặt th́ thấy bà d́ đă sẵn sàng để đi chợ. Bà dặn:

-     Bà đă nấu cơm cho ba con ăn. Con cứ dọn lấy mà lót ḷng.

-     Dạ, bà để đó cho con.

Nhưng rửa mặt xong, nàng chải gỡ rồi lên nhà trên với cha chớ không ăn sáng. Hôm nay Chúa nhựt, không phải đến trường mà nàng th́ chỉ quen ăn bánh ḿ thit nguội mua trước trường thôi, thói quen từ thuở nhỏ c̣n rơi rớt lại, giờ đă biết mắc cỡ nhưng không bỏ được.

Nhan lại ngồi cạnh cha và hỏi:

-     Ba nói đă khỏi hẳn, nhưng có thật là khỏi hẳn hay không ba, hay c̣n đau nhức ?

-     Thật khỏi hẳn.

-     Nhưug ba ốm đi nhiều lắm.

-     Cố nhiên. Ba đă nhịn đói nhiều ngày, chưa kịp lấy lại sức.

Tám Huỳnh nh́n con, ngày thường mỗi khi nhắc đến nghề của ông, Nhan vẫn buồn, nhưng không héo xào quá như bây giờ. Ông nói:

-     Con cũng gầy sút đi nhiều lắm. Con đừng có phiền muộn quá mà không tốt cho sức khoê của con. Thế nào rồi ba cũng giải nghệ.

Ông Tám đâu có dè rằng con ông tiều tụy v́ lẽ khác. Nhan rưng rưng nước mắt nhưng chỉ làm thinh. Nàng vẫn cứ c̣n muốn cho cha nàng giải nghệ như bao giờ, nhưng chợt thấy là đă trễ quá rồi. Việc lớn của đời nàng đă đổ vỡ th́ thật là nàng không thiết tha với sự giải nghệ đó cho bằng dạo trước nữa.

-     Ba sẽ giải nghệ, ông Tám tiếp, không phải bị một lần rồi tởn - ba đă bị biết bao nhiêu lần rồi, nhưng giải nghệ để cho vui ḷng con.

-     Cám ơn ba !

Nhan nói xong câu ấy rồi nức nở ra mà khóc.

-     Thôi con à ! Ba hứa chắc mà, không sớm th́ muộn ba cũng …

Bỗng ông Tám cười lớn lên, cười ha hả một hơi rồi dỗ Nhan:

-     Nè, con nín đi, ba kể cho nghe một câu chuyện buồn cười hết sức, xảy ra trong lúc ba bịnh nằm dưỡng trong xóm tha la.

Thấy cha vui, Nhan cũng cố nén sầu để ông Tám được trọn vẹn thơ thới ḷng. Nàng hỏi:

-     Chuyện ǵ đó ba ?

-     Có một người đến cầu hôn, muốn xin cưới con.

Nhan cũng bật cười: ai lại cầu hôn giữa rừng.

-     Nó xin cưới con bằng một trăm con trâu.

Bây giờ Nhan cười ḍn lên, cười vui thật sự. Nàng đoán đó là một tay công tử nhà quê mới có chuyện cưới vợ bằng trâu.

-     Con có biết một trăm con trâu là bao nhiêu tiền hay không ?

-     Mấy ngàn ba ?

Ông Tám lại cười ha hả rồi nói:

-     Con thật không biết khỉ khô ǵ ngoài đời cả. Một trăm con trâu là gần một triệu bạc chớ sao lại mấy ngàn.

-     Dữ vậy lận sao ba ?

-     Ừ. Ba mà nhận lời và nhận lời được th́ một sớm một chiều giải nghệ được ngay. Nhưng chuyện nầy đối với ba chỉ là một chuyện cà rỡn hôi, mặc dầu họ đề nghị nghiêm trang.

Nhan giựt nẩy ḿnh khi nghe hai tiếng “giải nghệ”. Nàng làm thinh mà nh́n cha rất lâu, trong trí nàng đang xây dựng lên cả một chương tŕnh, một kế hoạch.

Lâu lắm nàng mới hỏi:

-     Sao lại cà rởn ba ?

-     V́ hắn là người Cao-Miên.

-     Vậy à ?

Nhan có một giọng cụt hứng rơ rệt. Kẻ tinh ư đoán được là nàng đă cứu xét đề nghị đó với nhiều thiện chí và có thể đă nghĩ qua việc lấy chồng miễn cưỡng để cứu cha ra khỏi cảnh bùn nhơ.

Nhưng quả thật nàng không thể lấy một người Cao Miên, mặc dầu nàng không có óc kỳ thị chủng tộc.

-     Ừ, nó là đàng Thổ. Thật trèo đèo.

-     Đằng Thổ … trèo đèo… Nhan lập lại lời cha như một tiếng vang.

Và kẻ tinh ư chấc sẽ thấy nàng đang cố gắng cực kỳ để cứu xét lại vấn đề, đang làm một nỗ lực tinh thần cuối cùng.

Nhưng không, Nhan đă buông trôi câu chuyện, rơi vào một sự uể oải sau những phút căng thẳng tột độ. Không thể nào nàng làm vợ một người ăn cơm bóc được cả. Ít ra người chồng tương lai của nàng phải có một dúm tối thiểu văn minh chẳng hạn như một nông phu Việt Nam, biết dùng đũa cho nó sạch sẽ con người ra.

Kẻ ấy không là một công tử nhà quê, cũng không được là một nông dân đồng chủng với nàng.

Tám Huỳnh lại cười lớn mà tiếp:

-     Tệ hơn nữa, hắn là một tướng cướp. V́ một lẽ riêng, ba không dám giận hắn, nếu không ba đă nổi xung thiên tạt cho nó găy họng rồi v́ sự trèo đèo vô lễ của nó.

Mắt Nhan bỗng lại sáng lên như khi năy vừa nghe cha đánh giá một trăm con trâu.

-     Tướng cướp ?

-     Ừ, một tên tướng cướp xem mạng người như cỏ rác.

Nhan không buồn hỏi cha xem v́ sao mà ông không dám nổi giận trước đề nghị trèo đèo của tên cướp Miên, v́ nơi trí nàng đang sôi nổi trở lại kế hoạch vừa bỏ trôi.

Mắt nàng lại sáng lên. Hi vọng khi năy đă bỏ nàng mà đi, th́nh ĺnh trở về trên mặt nàng mà nh́n vào, người ta đoán biết sau vầng trán ngây thơ ấy, một tâm tư đang bấn loạn.

-     Ba nhận lời đi ba.

Ông Tám Huỳnh đang nâng chén trà lên gần kề môi, giựt ḿnh dừng tay lại, rồi trố mắt, hả miệng mà nh́n con.

-     Con không nói đùa chớ ?

Nhan chỉ lắc đầu, đôi mắt mơ màng nh́n xa vào khoảng không.

Ông Tám nh́n con rất lâu sau câu hỏi ấy. Quả thật Nhan không đùa. Nàng nghiêm trang hơn bao giờ cả và bỗng ông Tám thấy rằng không khí ở đây vụt trở nên nghiêm trọng vô cùng.

-     Con không đùa chớ ?

-     Không ba à.

-     Đừng có nói điên. Nó mua con đó chớ không cưới như thường đâu. Nó căn dặn ba như có nhận lời nó th́ nó giao trâu cho ba cùng lúc với ba giao con cho nó giữa rừng sâu. Như vậy là hạ con xuống ngang hàng với trâu, đánh đổi con như con vật.

-     Vậy à ?

-     Ừ, con thấy không ? Ba chỉ kể để cười chơi, nhơn cái câu chuyện cần tiền giải nghệ ấy. Ba nói rơ như vậy để con khỏi tủi thân ngỡ ba đă xem xét lời đề nghị của nó. Sao con lại nhận lời ?

-     Nếu quả như thế th́ càng nên nhận lời ba à. Nhận có lợi lắm.

-     Quả như thế là quả làm sao ?

-     Quả hắn đ̣i tiền trao cháo múc.

-     Ba không hiểu v́ sao mà con nghĩ điên như vậy.

-     Như thề nầy: nếu hắn là người lương thiện, con không thể nhận, v́ nhận là phải làm đúng lời giao ước là làm vợ hắn. Con làm thế nào mà ưng lấy một người đằng Thổ được.

-     Cố nhiên.

-     Nhưng nếu hắn là tướng cướp th́ vấn đề hiện ra dưới một bộ mặt khác.

Không ai lại phải giữ chữ tín với một tướng cướp và không cần thương xót hắn. Ba nhận lời, con làm vật trao đổi, rồi con sẽ trốn đi sau cuộc trao đổí.

Tám Huỳnh cười khà:

-     Con cũng lưu manh nữa à ? Thật cha nào con nấy. Nhưng con ngây thơ lắm. Con không làm sao trốn thoát tên cướp lợi hại ấy được cả. Rừng rậm là giang sơn của nó mà nó đă thuộc ḷng cả từng gốc cây, từng ngọn cỏ. Hơn thế nơi xó nào, nơi đầu truông, gốc bụi nào nó cũng có đặt người của nó.

Nếu con bằng ḷng th́ dầu muốn dầu không, sẽ phải làm vợ nó suốt đời. Như vậy là một hy sinh của con rồi, hy sinh to lớn quá, ba không thể chiều ư con.

-     Con tin chắc là con sẽ trốn được, nhứt là từ lúc nghe ba nói hắn buộc phải trao đổi tại chỗ. Ba cứ bằng ḷng đi.

-     Không thể được.

-     Ba bẳng ḷng, nhưng đưa điều kiện và nhờ điều kiện ấy mà con sẽ thoát.

-     Điều kiện nào ?

-     Là cuộc trao đổi chỉ có thể diễn ra tại Trảng Sụp.

-     Trảng Sụp ?

-     Vâng, Trảng Sụp.

-     Sao con biết Trảng Sụp ?

Nhan cười ḍn lên và đáp:

-     Sao ba hỏi lạ thế ? Người xứ nầy ai lại không biết Trảng Sụp.

-     Cố nhiên là biết. Nhưng chỉ biết tên thôi. Ba dám chắc trong mười ngàn người không có hơn một người đă đi đến đó và đă biết rơ nơi ấy, mặc dầu nó chỉ cách xa tỉnh lỵ có bốn, năm cây số thôi.

-     Mà con đă đi đến đó.

-     Thật à ?

-     Dạ thật !

-     Hồi nào ?

-     Năm kia, năm con học đệ lục. Tụi con Cánh, cái tụi “ba gai” mà ba đă biết, tụi con của ông Hợp đó mà, chúng nó rủ con đi trong một thời gian mà ba vắng nhà.

-     Trời, lũ con nít bây giờ thật là liều lĩnh, mà lại con gái nữa mớí rắn mắc chớ !

Cô Nhan bỗng nhớ sực lại như ḿnh đang sống vào năm cô học đệ lục ấy, cười ngă nghiêng ngă ngửa rồi nhỏng nhẻo nói:

-     Tại ba đi hoài, con ở nhà con buồn lắm.

-     Thật hú vía ! Tụi bây mà chết trong ấy th́ thật không ai hay biết.

-     Nhưng con c̣n sống nhăn tới bây giờ.

-     Nhưng tụi bây biết mà biết có rơ không, tả thử tao nghe coi nào.

-     Dạ, Trảng Sụp là một cánh đồng mà ngày xưa do cuộc thiên tai nào không rơ, th́nh ĺnh sụp xuống thành một cái hồ sâu. Cái hồ ấy được lấp đầy lần lần và ngày nay th́ gần bằng mặt với những cánh đồng chung quanh.

-     Đó là con nói về địa lư, địa chất học nhưng sai bét, sai đúng theo tin tưỏng của người thường. Cái tên của cái trảng ấy cũng sai theo tin tưởng đó.

-     Chớ thế nào ba ?

-     Sự thật là như vầy: Đó là nơi đất trũng ngày xưa, rất lâu đời rồi. Mặt đất ở đó thấp quá sức nên vùng ấy là cái rún của các vùng đất chung quanh, luôn luôn tụ nước. Đất bị ngâm nước hằng trăm năm, hàng ngàn năm th́ tan thành bùn non.

Nhưng cùng với tháng, năm, nước mưa mang đất các nơi khác về lấp đầy lần lên chỗ trũng đó thành thử ngày nay mặt cánh đồng thấp ấy chỉ c̣n thấp hơn mặt đồng chung quanh một ít thôi.

Tuy nhiên, lớp đất trên mặt tương đối rất mỏng. Bên dưới vẫn là bùn non. Trảng không chở nổi một sức nặng đáng kể như một con heo chẳng hạn.

Ai phiêu lưu vào đó là bị đất sụp, chôn mất dưới ấy.

Danh từ Trảng Sụp tuy sai về mặt địa lư, vẫn đúng về mặt nầy. Léo hánh vào trảng đó là bị sụp chôn sống ngay. Rồi sao nữa, trảng ấy nằm ở đâu ?

-     Nó nằm ở giữa núi Bà và con đường đi Vũng Chàm.

-     Đúng. Nhưng nó ở gần tỉnh lỵ quá, đi ba bốn cây số là tới nơi. Ba sợ hắn không dám đến Trảng Sụp.

-     Có được một trăm con trâu, chắc hắn phải là một tên cướp lợi hại và nhiều bản lănh.

-     Cố nhiên. Nhưng hắn không dại mà vào một chỗ gần quan quân trong khi không cần thiết lắm.

-     Ḿnh phải tŕnh bày điều kiện như là rất cần thiết.

-     Tŕnh bày làm sao ? Ừ, ba quên hỏi tại sao con lại đ̣i hỏi như vậy.

-     Ba bảo ba sợ hắn tráo trở, bắt con rồi không giao trâu; giữa rừng hắn mạnh, ba yếu, tức ba sẽ bị lường gạt mà không tự vệ được. Giao trâu gần đồn bót tức là liều vào chỗ nguy hiểm. Mà vào một chỗ như vậy rồi, không thể dám phản trắc, v́ sợ ba trả thù bằng cách báo động lên.

-     Nhưng nếu hắn không dám liều ? Điều kiện ấy cần thiết thật đó, nhưng lại đơn phương, chỉ cần thiết cho ta thôi.

-     Không dám th́ thôi vậy. Nhưng con tin là hắn sẽ dám.

-     Nhưng con đừng ngỡ dựa thế gần đồn bót mà chạy trốn được, cũng đừng ngỡ ba có thể báo động mà quân lính cứu kịp. Tóm lại, con không thể bội ước, c̣n nó mà có bội ước, ta sẽ cua tay.

-     Con xin thưa rơ, và luôn tiện giải thích lư do con đ̣i hỏi như vậy. Phải, ba nói rất đúng rằng con khó mong ỷ lại vào đồn bót mà chạy trốn được. Nhưng con sẽ tạo thuận lợi cho sự chạy trốn của con chính nhờ địa thế của Trảng Sụp.

Thưa ba, con sẽ báo tin cho công quyền hay buổi trao đổi ấy để họ tấn công bọn cướp. Đó là sự thuận tiện mà con tạo ra để thừa dịp tẩu thoát.

Tám Huynh cười ha hả rồi nói:

-     Con thật là trẻ con, khờ dại lắm. Bị tấn công, nó chết, con lại sống được à ?

Không, Nhan có rất ít hy vọng sống sót. Nhưng đó là một cuộc tự tử trá h́nh, tự tử v́ nàng thấy đời nàng đă vô nghĩa, tự tử v́ chỉ có cái chết của nàng mới giúp cha nàng đủ phương tiện giải nghệ.

Ít hy vọng sống sót, không phải là hoàn toàn không hy vọng. Thế nên Nhan cũng cười và đáp:

-     Thưa ba, hắn không chết đâu. Trong đêm tối, loạt súng đầu của công quyền không sao giết hắn ngay được…

-     Nhưng những loạt súng sau ?

-     Vâng, hắn không chết ngay, nhưng phải nằm xuống lập tức và không đủ th́ giờ gữ con trong giây phút đó. Con sẽ vuột ra - thí dụ hắn đang ôm chặt con mà lăn đi - cũng nằm xuống như hắn rồi lăn đi mấy mươi ṿng. Bị bắn rát quá, hắn đâu c̣n dám ṃ theo mà t́m con.

Tám Huỳnh nghe cũng hay hay nên hỏi:

-     Rồi sao nữa ?

-     Rồi nhứt định hắn phải bỏ con để tự vệ.

-     Ừ, nhưng con cũng có thể bị đạn.

-     Thưa không. Công quyền sẽ nhắm lửa súng của địch mà bắn vào đó. Con đă xa súng của hắn hằng chục thước rồi.

-     Hừ, con nhỏ nầy nói có vẻ quân sự dữ đa !

-     Dạ, dầu sao, con cũng là con của một tay buôn lậu từng xông pha tên đạn mà ba.

-     Ừ, đúng như vậy.

-     Vậy hắn phải bỏ con để tự vệ. Và chắc chắn là hắn phải thua v́ khi công quyền được chuẩn bị th́ nhứt định mạnh hơn.

-     Ừ, rồi sao nữa ? Hắn thua, hắn rút lui, con ở lại ?

-     Nếu hắn rút lui được, ba sẽ chết dưới sự trả thù của hắn. Ba đă nói hắn là một tướng cướp vô cùng lợi hại kia mà !

-     Ừ, thế đó !

-     Đến đây mới thấy tất cả quan trọng của vai tṛ Trảng Sụp. Hắn sẽ bị tấn công nhiều mặt, cố nhiên, trừ mặt Trảng Sụp, điều nầy cũng cố nhiên, mặt đó kể như là một tấm vách phành th́ không ai phục binh làm ǵ.

-     Ba như bắt đầu hiểu rồi.

-     Chỉ c̣n có một con đường để rút lui thôi, tất nhiên hắn phải dùng v́ dầu sao nẻo ấy cũng có chút đỉnh hy vọng sống: biết đâu Trảng Sụp đă thật khô rồi, không ai khi không mà đi kiểm soát xem Trảng Sụp ngày nay đă thật khô chưa trừ bọn học tṛ tinh nghịch tụi con.

-     Ừ, khá lắm.

-     Và hắn sẽ bị chôn sống trong đó.

-     Kể ra th́ cũng hay. Nhưng ba nghe xong phải rởn óc. Ác quá, và bất lương quá !

-     Chính con cũng đau ḷng, nhưng hắn đă giết người. C̣n về điểm bất lương hay không, con nghĩ trâu ấy cũng không phải của hắn.

-     Cố nhiên, nhưng mà làm sao ấy.

-     Có lẽ con c̣n đau ḷng hơn ba nữa v́ chính con là chủ mưu, mượn tay công quyền để giết hắn, nhưng không hiểu sao cá tánh của con lại mạnh mẽ được đến độ nầy, con cũng ngạc nhiên lắm !

Tám Huỳnh không biết là con ông đă tuyệt vọng, đă quá ê chề nên đâm liều. Ông ngỡ rằng nó thừa hưởng khí bẩm ngang tàng của ông nên mới oanh liệt như vậy, điều đó th́ cũng đúng phần nào thật.

Ông Tám làm thinh suy nghĩ giây lâu rồi lắc đầu:

-     Hỏng, không được đâu con à.

-     Sao lại không được, thưa ba ?

-     Điềm chỉ cho công quyền, con sẽ được thưởng công, bằng tiền chẳng hạn, nhưng trâu th́ phải để làm tang vật, họ không thể chia cho ta được.

-     Không có vấn đề chia. Họ phải để hết cho ta, đó là điều kiện của con.

Ông Tám Huỳnh cười ha hả rồi nói:

-     Trẻ con đừng có tin tưởng điên khùng. Không ai nhận điều kiện của con đâu.

-     Con chắc một trăm phần trăm là họ sẽ nhận.

-     Họ sẽ gạt con th́ có.

-     Gạt thế nào ?

-     Nghĩa là họ nhận bừa, xong chuyện họ sẽ thưởng công con rồi trâu sẽ bị dẫn về phú de như thường.

-     Không, thưa ba, đổi chác xong là ba lùa trâu đi ngay, ba đi khỏi đó rồi họ mới tấn công. Nếu không, ba cũng chết mà trâu cũng không c̣n. Cho là họ không trọng sanh mạng của ba đi nữa, họ cũng phải tiếc trâu và đợi ba đi khỏi rồi họ mới đánh…

-     Đành là thế. Nhưng họ có thể phục binh ở một mặt trận thứ nh́, ở ngoài mặt trận đó để chận ba lại.

-     Con có một lá bài bí mật để đ̣i họ bảo đảm lời hứa.

-     Lá bài ǵ ?

-     Đă bảo là bí mật th́ con không thể nói rơ cho ba nghe.

-     Ba là ba của con mà.

-     Cho dẫu vậy đi nữa.

-     Coi chừng bật mí đa con.

-     Coi bộ ba không tin tưởng vào kế của con...

-     Chỉ về điểm cuối cùng ấy thôi. Chiến lược của con, con sắp đặt xem ra cũng khá ổn.

-     Nói thí dụ, ta bị họ gạt, chận bắt trâu th́ đă sao đâu ?

-     Ừ, th́ đă sao đâu.

-     Như vậy sao ba không thuận theo kế hoạch của con thử xem. Ǵ đi nữa th́ con cũng sẽ được thưởng công vài ngàn để con ăn bánh…

-     Chỉ được có vài ngàn ăn bánh trên cái chết của người khác th́…

-     Nhưng cái người khác đó là một kẻ mà tay đă bẩn máu.

Tám Huỳnh bỏ quên chi tiết nầy là Thạch Poul là đại ân nhân của ông mà cũng là ân nhân của Nhan nữa. C̣n Nhan, nàng biết đại khái kẻ cứu nàng là một người quen với ba nàng, có lẽ cũng là một tên buôn lậu, không ưa giới đó lắm nên không ṭ ṃ hỏi rơ về sau. Thành thử Thạch Poul măi đến giờ phút nầy vẫn cứ là một kẻ hoàn toàn xa lạ đối với nàng.

Tám Huỳnh cứ làm thinh, khiến Nhan lại hối, giọng van lơn cầu khẩn:

-     Ba nghĩ thế nào ? Nhận đi ba ?

-     Để ba xét lại thử coi.

-     Dạ ba xét giùm, con mong ba sớm giải nghệ.

Ông Tám nh́n theo đứa con gái thân yêu nó đi xuống nhà sau để ăn sáng và bỗng nhớ đến vợ mà dáng đi, điệu đứng được truyền lại nguyên vẹn cho con.

Cả hai mẹ con đều oai phong lẫm liệt mà không thô kịch. Nhan mặc dầu c̣n ngây thơ, chưa tự tin trong tuổi non nớt của nó, cũng đă hách lắm rồi. Nó mang máu giang hồ của ông trong người nó, mẹ nó lại mang máu hiên ngang của của ông cố ngoại nó là một tướng giặc cuối cùng của phong trào Cần Vương.

Những kẻ dũng mănh như thế ấy th́ nếu làm anh hùng, anh thư không được, tất nhiên biến thành cường đồ, không sao tránh khỏi.

*

*       *

Đêm ấy, nửa khuya, ông Tám Huỳnh giựt ḿnh thức giấc v́ một cơn nhức ở vai. Vết thương của ông đă lành hẳn rồi, đụng chạm mạnh, mà bóp nặng cũng không đau.

Ông Tám Huỳnh biết ngay rằng cơn nhức nầy do khí trời ẩm ướt đă âm thầm dày ṿ những tế bào, những dây thần kinh bị t́ vết thương bắp thịt của ông.

Đó là khuyết điểm cơ thể mà thuốc men phải bất lực và ông sẽ đau nhức như vậy cho đến ngày xuống mồ mỗi bận trời trở gió.

Năm nay ông bốn mươi chín, sức khỏe và sức mạnh đă bắt đầu xuống. Chứng tật mới nầy, mang sẵn trong người, sẽ hành hạ ông dữ lắm những lúc ông xông pha mưa gió.

“Đă đến lúc phải giải nghệ rồi” ông Tám thở dài mà nghĩ thầm như vậy. Ông thở dài v́ nỗi ngậm ngùi phải từ bỏ một nghề mà, mặc dầu nhận là trái đạo đức, ông vẫn thương mến v́ nó có vẻ đẹp riêng của nó. Ông thở dài v́ viễn ảnh phải nhờ vả con, nó chạm tự ái của ông quá.

Ông nghĩ ra th́ cuộc đời thật phi lư hết sức. Mười lăm năm ngang dọc, bât chấp luân lư và pháp luật, đôi khi có thể giết người nữa trong những trận đánh tự vệ, thế mà khi trở về già, chỉ c̣n hai tay không, muốn dưỡng lăo phải nhờ đến một kỳ công của một đứa con gái thơ dại.

Ông Tám đánh diêm lên, thắp cây đèn trứng vịt trên bàn đầu giường rồi mở tủ lấy một viên thuốc an thần uống cho qua cơn nhức nhối. Thuốc nầy cũng có dược tánh dỗ giấc ngủ nên nửa tiếng đồng hồ sau đó, ông thiếp đi và ngủ quên luôn cho tới tám giờ sáng mới thức dậy.

Hôm ấy chúa nhựt. Ông Tám đi ra sau rửa mặt th́ thấy “d́ Năm” đang ngồi nói chuyện với Nhan.

Đây là lần đầu tiên mà người vợ kế không chánh thức của ông đến đây lúc ông có mặt nên ông Tám ngạc nhiên lắm, và hơi lo. Ông hỏi:

-     D́ nó tới có chuyện ǵ ?

-     Để rồi tôi sẽ nói. Ông nghe trong người làm sao ?

-     Như thường.

-     Nhan nói ông ăn ít lắm mà ?

-     Ừ, nhưng không sao đâu. Có lẽ tôi bắt đầu già nên vậy.

-     Nhan không đi học sao con ?

-     Dạ, bữa nay chúa nhựt ba à.

-     Vậy hả. D́ nó lên nhà trên uống nước và có nói ǵ th́ nói.

Ông Tám biết người bạn của ông muốn nói chuyện riêng và sự có mặt của Nhan là một trở ngại.

Nói xong, ông trở gót liền không đi rửa mặt nữa.

D́ Năm bước xuống ván và nói với con ghẻ:

-     Để rồi d́ sẽ trở xuống với con.

D́ Năm mới lên tới buồng tiếp khách chưa kịp ngồi, ông Tám đă hỏi:

-     Có ǵ, d́ nó ?

Di Năm lặng lẽ bước đến ngồi sát ông Tám, hạ giọng xuống mà nói:

-     Chú Tư chú nhờ tôi đem tin gắp đến cho ông.

-     Tin ǵ ?

-     Là tên Thạch Poul nào đó nhắn rằng trâu đă về.

-     Vậy à !

Tám Huỳnh không nói ǵ nữa, ngó mông ra sân nhà nhưng nh́n rất xa vào một đêm tối mịt kia trước Trảng Sụp.

Thạch Poul đă về, về trước thời hạn là một tháng mà hắn đă hoạch định. Từ ngày hai người chia tay đến nay chỉ mới có mười chín ngày thôi.

Thạch Poul đă về ! Đây là dịp ngàn năm một thuở, nếu không chụp lấy th́ không thể có được một may mắn thứ nh́ nữa.

Nhưng mà, cứ theo kế hoạch của Nhan, đây là một cuộc cướp giựt, không hơn không kém. Bắt ăn cướp là một chuyện khác. Nhưng phản bội ăn cướp bằng cách gài bẫy chúng để cướp của chúng là một chuyện khác nữa.

Giới giang hồ mă thượng vẫn biết xấu hổ phần nào và vẫn trung kiên với lề lối lương thiện riêng giữa chúng với nhau.

Thạch Poul đă về ! Trâu đă về ! Đó là những con trâu mà có lẽ hắn đă phải hạ sát hằng chục người mới chiếm được. Không, ông Tám không thương xót hắn, cũng chẳng kể đến cho hắn về cái ơn nặng mà ông đă thọ với hắn. Chính ông đă gián tiếp cứu hắn một lần năm I954, khi hắn mới bắt đầu tung hoành trong vùng nầy.

Hắn đă chạm đến dư đảng B́nh Xuyên, bị họ gài bẫy bắt sống được và toan mổ mật hắn. Tám Huỳnh đă xin họ xá tội cho hắn, mong kết nạp thêm một thủ hạ giỏi giắn. Nhưng hắn chuộng tự do và không thích trên đầu có ai, nên sau đó, hắn lại hoạt động riêng như cũ.

Nhưng cái nếp lương thiện riêng của giới cường san cứ khiến ông Tám phân vân.

Một trăm con trâu ! Ngót một triệu đồng ! Kể ra th́ thằng nầy cũng khá lắm. Hắn dám xài như thế th́ biết quí trọng t́nh yêu song phương, chớ hắn đă có dịp bắt cóc Nhan, để cưỡng hiếp nàng. Nhưng như vậy, nếu cho rằng sự cưỡng hiếp ấy là t́nh yêu đi nữa th́ nó chỉ đơn phương thôi.

Tánh dại gái của tên cướp đường nầy mang một vẻ đẹp độc đáo của man rợ pha trộn với văn minh, khiến ông Tám thấy hay hay, ngồ ngộ.

D́ Năm kính trọng sự im lặng của người chồng mà d́ kính phục, nhưng vẫn phải nói hết câu chuyện:

-     Chú Tư chú nói người ấy nhờ ông xin ông quyết định mau, và dầu nhận dầu không cũng trả lời cho y rơ kẻo y tốn công chờ đợi.

-     Được rồi, bà để tôi tính. Chú Tư nó c̣n ở trong ấy chớ ?

-     Dạ c̣n.

-     Bà nên về ngay, nói với chú đi trả lời thay cho tôi là tôi sẽ đến gặp người ấy. Nhưng nó hẹn gặp tôi ở đâu ?

-     Dạ ở “Đồng Cháy”.

-     Tốt lắm.

-     Ông sẽ ghé tôi hay chăng ?

-     Cố nhiên là ghé.

-     Thôi tôi về ông nhé.

-     Ừ, bà về đi.

D́ Năm lặng lẽ đi ra sau trong khi Tám Huỳnh vẫn thẫn thờ ngồi đó với cái đầu bù, với gương mặt c̣n ngây ngủ của ông.

D́ Năm ra sau, bắt gặp một cô Nhan c̣n thẫn thờ hơn ông bố của cô nhiều lắm, khiến d́ ngạc nhiên cho gia đ́nh nầy quá, cả cha lẫn con đều như là kẻ mất hồn.

Nhưng Nhan thẫn thờ v́ lư do khác cha nàng. Hôm nay là chúa nhựt. Niềm đau của nàng, cứ chúa nhựt là gay gắt hơn lên.

Mới tháng trước đây, sáng chúa nhựt nào Công cũng đến thăm nàng và nàng đă nghe như cầm chắc hạnh phúc tên tay. Tất cả đều qua như trong một giấc mộng, mộng đẹp, nhưng nàng tỉnh giấc mộng một cách bàng hoàng như là ra khỏi cơn ác mộng.

Nhan c̣n như nghe giọng chàng văng vẳng đâu đây, như thấy bóng dáng chàng thoáng ngoài vườn, rồi in chồng lên h́nh ảnh mong manh ấy là một h́nh ảnh mơ hồ khác mà vừa thoáng thấy nàng bắt rùng ḿnh.

Đó là gương mặt rừng rú của tên tướng cướp đàng Thổ nó đưa tay d́u nàng đi một khi cha nàng nhận đủ một trăm con trâu, lễ cưới của nó. Lễ cưới ? Không, đó là giá tiền nó mua một con heo.

Bỗng Nhan nhớ lại mấy lời nói đùa lúc Công chụp ảnh nàng giặt áo trên cầu ao. Đó là những lời nói gở, nói tiên tri một cách đáng sợ về tương lai của đời nàng. Công đă nói: “Trông cô giống như là cô gái giặt sa ở bên Trữ La”.

Cô gái giặt sa ! Th́ ra nàng sẽ bị đưa đi cống như Tây Thi !

Nàng đă nói rằng ḿnh không thích bị “cống Hồ”. Đó chỉ là một lời nói thôi, nó theo điển tích, nhắc chuyện Hạnh Nguyên tức Vương Trường bị cống sứ cho rợ Hồ ở miền Bắc Trung- Hoa. Câu chuyện ấy xảy ra sau câu chuyện Tây Thi đi cống Phù Sai những một ngàn năm, nhưng được phổ biến hơn, nên thành điển.

Muốn nói bị cống sang nước Ngô mà nàng nói “bị cống Hồ” và giờ th́, kinh dị thay, bị cống “Hồ” thật sự rồi đây. Một tướng cướp rừng, gốc đàng Thổ không Hồ là ǵ ?

Công đă hỏi “Cống Hồ để cứu nước, cô cũng không thích sao ?” Và nàng đă đáp: “Có bổn phận th́ phái làm, chớ ai lại thích”.

Nàng bị đưa đi cống Hồ để cứu nhà, tuy sẽ không rạng danh sử kư như Tây Thi, như Hạnh Nguyên đă cứu nước, nhưng nàng vẫn thấy đó là bổn phận thiêng liêng mà nàng phải làm. Làm nhưng không thích. Mà c̣n trái lại nữa.

Nghĩ đến đây Nhan nghe đau một cơn đau thật sự, một cơn đau vật chất nơi dạ dày của nàng và nơi tim nàng. Niềm đau tinh thần, khi to lớn quá, biến thành cơn đau xác thit chăng ?

Rồi Nhan lại tưởng tượng xa hơn, cho đỡ đau xót. Nàng h́nh dung ra trận đánh sau đó, mà nàng sẽ ngă gục dưới một viên đạn nặc danh, hoặc bị vùi thây trong Trảng Sụp một cách âm thầm, tăm tối.

Nhưng rồi nàng lại đỡ đau xót v́ thà là như thế c̣n hơn phải làm vợ một tên tướng cướp rừng. Phải, nàng đinh ninh rằng kẻ ấy sẽ cứ sống đời sống lục lâm măi măi, v́, mặc dầu hắn có thể là sẽ giải nghệ, nhưng Tám Huỳnh thấy đó là một đề nghị điên rồ nên không buồn kể lại lời thề của hắn cho con nghe và về tới nhà, nhắc đề nghị ấy để cười chơi, ông thấy, không cần chi tiết đó Nhan cũng nhận lời th́ cũng chẳng kể ra làm ǵ nữa.

Thà là như thế c̣n hơn. Mà nếu được ngă gục dưới chính một viên đạn của Công th́ càng quí.

Nhan thích chết v́ tay Công như trước đây Công thích chết v́ tay của cha nàng. Người ta yêu nhiều quá nên người ta hờn, muốn hủy ḿnh không đủ, mà muốn cuộc sống của người ta bị người yêu hủy lấy.

Giữa khuya đêm ấy, ông Tám Huỳnh lại ra đi và hai hôm sau là về, ông đă gạn hỏi con lần cuối cùng để đi thương lượng và thương lượng có kết quả.

V́ thế mà đêm ông về, sáng ra, đi học, thay v́ vào lớp, Nhan ra chợ làm bộ mua sắm nầy nọ rồi vào lúc tám giờ, nàng đến ty Quan Thuế.

Thúy đang đọc bản phúc tŕnh hằng tháng phải đánh máy mà ông trưởng Ty viết tháo quá, đọc qua mấy lượt mới mong hiểu hết, th́ nghe người khách phụ nữ ấy nói với tùy phái:

-     Thưa chú, tôi muốn xin vào thăm ông trưởng Ty.

-     Có việc ǵ cô cứ hỏi các thầy các cô ngoài nầy.

-     Không, việc quan trọng cần phải gặp ông trưởng Ty mới được.

-     Xin cô cho biết tính cách ấy quan trọng đến mực nào tôi mới có thể vào “tâu lại” với “bệ hạ” của tôi, bằng không...

Viên tùy phái nói pha tṛ v́ hắn ngỡ đây là một nhơn t́nh vụn vặt qua đường của “xếp” hắn, Nếu nàng là ngươi yêu thật sự của Công, hắn đă chẳng dám dễ ngươi như vậy. Mà người yêu thật sự, chỉ việc đưa thiếp, hoặc sẽ sai khiến hắn bằng gọng hách dịch chớ không nhút nhát như cô học tṛ nầy, tay ôm cặp, mặt ngây thơ quá chừng.

-     Tôi tiếc không thể nói được v́ là chuyện mật.

Anh tùy phái nheo mắt rồi cười rất hóm hỉnh và nói cũng bằng giọng hóm hỉnh, như đă cười đă nói với người điềm chỉ đặc biệt mà hắn ngỡ là người đem của đút tới.

-     Bí mật à ? Nhưng tôi cũng cần biết quí danh của cô để chủ tôi quyết định có thật bí mật hay không chớ ?

-     Tôi là Nhan.

-     Vậy cô Nhan đợi một lát.

Năy giờ Thúy nghe một cách lơ đăng nhưng cái tên vừa thốt ra bỗng làm cho cô tái mặt.

Cô ngước lên và vừa trông thấy cô nữ sinh nầy, cô bỗng rụng rời. Quả thật Nhan đẹp ghê hồn, đúng y như lời của cả chợ đồn đăi về nhan sắc của nàng.

Người như thế nầy thảo nào Công không mất ăn mất ngủ sao được ?

Người tùy phái vào buồng giấy của Công rồi, cô nữ sinh nầy đứng bẽn lẽn ở hành lang ty Quan Thuế v́ cô nghe nhột nhạt dưới những cái nh́n soi bói cúa người trong sở nầy, nhứt là của Thúy.

Ấy, đă bảo cô nữ sinh ngây thơ hiền hậu ấy tỏ ra có bản lănh, dám sống một đời sống oanh liệt của giới giang hồ mă thượng, nhưng cô ta chỉ có thể bảnh trước lằn tên mũi đạn thôi, và vẫn rụt rè sợ hăi trong một xă hội mà người ta trọng sự thạo sống hơn là kẻ dám chết.

Nhưng sao ông Trưởng Ty chưa quyết đinh ? Cả Nhan và Thúy cùng vài nhơn viên được nghe câu chuyện đều nóng ḷng đợi anh tùy phái trở ra xem thế nào ?

Họ đoán có lẽ Công sợ mang tiếng và định phủ nhận cô nhơn t́nh học tṛ đă liều lĩnh đến đây chớ không an phận núp lén nữa.

Có người c̣n đoán xa hơn: Họ nghi Nhan đă mang thai với Công và quyết đến làm dữ.

Không một ai có ư mơ màng về sự thật cả. Sự thật là Công đoán Nhan đến để cầu cứu về điều ǵ liên hệ đến cha nàng. Có lẽ ông ấy bị một nhân viên nhỏ bắt về môt vụ nhỏ nào đó chăng và, là kẻ không biết xấu hổ, nàng mang mặt ĺ đến để nhơn danh t́nh bạn cũ mà xin xỏ nọ kia.

Chàng khó nghĩ quá. Thương xót người bạn cũ ấy, chàng vẫn thương xót và hơn thế, t́nh yêu của chàng vẫn c̣n nguyên vẹn. Nhưng chính v́ thế mà chàng không muốn thấy mặt nàng nữa.

Tuy nhiên, rốt cuộc chàng cũng nói:

-     Thôi, cho cô ấy vào !

Người tùy phái cười bằng mắt, một nụ cười nhiều ư nghĩa rồi mở cửa gật đầu làm hiệu để mời cô học tṛ vào.

Anh ta đóng cửa lại sau lưng Nhan và Thúy đứng lên. Không có ǵ xấu hổ bằng ŕnh ṃ, riêng đối với lương tâm ḿnh cũng đă thế, huống chi trước mặt mọi người.

Thúy đứng dậy rồi do dự thật lâu, nàng mới quả quyềt cầm xấp bản thảo của tờ phúc tŕnh bước tới trước cửa buồng giấy của Công, làm bộ muốn vào có việc cần, nhưng đợi cho khách ra rồi mới dám gơ cửa.

Công nghiêm nghị hỏi, mà không ngước lên khi thấy dạng khách vào pḥng:

-     Chào cô, có việc gi ?

-     Chào ông, một chuyện tối quan trọng và tối mật.

Công châu mày hỏi:

-     Chuyện tư hay chuyện công ?

-     Dạ chuyện công.

Người Trưởng Ty Quan Thuế nầy ngạc nhiên lắm. Nhưng chàng hành động tức khắc, theo thói quen của chàng. Chàng đứng dậy, bước thụt ra sau mở toát cửa hông buồng giấy ra, rồi lại đi tới phía trước để mở lớn cửa ngoài trổ ra hành lang.

Bắt gặp Thúy giật nẫy ḿnh, toan rút lui mà không kịp, chàng hiểu ngay, mỉm cười và hỏi cho cô ấy đỡ ngượng:

-     Đọc không được hả cô Thúy ? Được, cô cứ đánh dấu mấy chữ khó đọc, rồi lát nữa, khách về tôi sẽ bảo cho.

Người trưởng ty Quan Thuế nầy rất bằng ḷng về tánh cẩn thận của chàng. Thường, th́ khi nào tiếp một người khách khả nghi đối với bên ngoài, chàng mở toang cửa ra để ngăn sự ŕnh nghe có thể có.

Lần nầy sự việc đă xảy ra đúng như chàng nghi ngờ và kẻ ṭ ṃ phải tiu nghỉu trở về chỗ ngồi của ḿnh.

Xong đâu đấy, chàng mời khách ngồi lại ở chiếc ghế đặt trước bàn viết của chàng c̣n chàng th́ ngồi bên kia bàn, tức là trên ghế của chàng.

-     Chuyện ǵ cô cứ nói.

Giọng chàng cố b́nh thản nhưng không thể được. Nhan cũng cố lấy giọng và thái độ thường như hai người xa lạ với nhau nhưng xúc động cứ làm cho nàng nghẹn ngào nói không suông câu.

Cả hai đều ngầm hiểu là t́nh cảm của họ đối với nhau chưa chết, không thể chết được.

-     Thưa ông, tôi đến để báo tin ông biết là một đêm kia một tướng đàng Thổ sẽ đưa một đàn trâu một trăm con về gần thành phố nầy…

-     Cô đă gơ lầm cửa rồi đó ! Quan Thuế chỉ bắt hàng lậu, c̣n bắt cướp là công việc của cảnh sát.

-     Nhưng thưa ông, trâu ấy mặc dầu là của cướp giựt, nhưng bọn cướp đem đến đây bán như bán hàng lậu.

-     À, cô ăn gian cũng khéo. Được, cứ kể như là hàng lậu đi, rồi sao nữa ?

-     Nếu ông nhận một điều kiện của tôi, th́ tôi sẽ tiết lộ thời gian và địa điểm giao trâu cho ông bắt kẻ gian.

-     Điều kiện ǵ, cô cứ tŕnh bày thử xem.

-     Là ông để yên người mua, chỉ bắt kẻ bán thôi.

Công bật cười, chàng cười ha hả rồi nói:

-     Tức là kẻ mua định mượn tay Quan Thuế để cướp giựt hàng của quân cướp: A ha... ha… tài lắm, mưu lược đó. Tôi đoán người mua là thân phụ của cô. Quả thật …

Chàng suưt thốt ra cái câu phũ phàng: “Quả thật: Đầu buôn lậu, đuôi cướp, quả thật con nào cha nấy, cá mè một lứa với nhau”, Nhưng chàng kịp cầm giữ và nói ra ư khác:

-     Quả thật là trí Khổng Minh Gia Cát, nhưng tôi rất tiếc mà nói ngay rằng tôi không thể nhận điều kiện của cô. Không, luật nước và lương tâm tôi không cho phép tôi hành động như vậy.

-     Thưa ông, giữa hai kẻ gian manh, ông trừ được một kẻ không lợi cho xă hội à. Làm việc cần mềm dẻo chớ nô lệ luật pháp măi, hay ho ǵ !

-     Không, tôi không thể tùng đảng với một người gian manh.

-     Thưa ông, cái tiếng “gian manh” ấy là tôi nói để hợp với lời đoán ṃ của ông thôi, chớ thật ra bên mua sẽ trả tiền ṣng phẳng, lúc nhận hàng. Tiền trao cháo múc họ mới chịu giao hàng chớ.

-     Vậy à, tôi quên nghĩ đến chi tiết đó.

-     Như vậy, lương tâm ông sẽ yên được.

Công suy nghĩ rất lâu rồi thở dài nói:

-     Cũng chẳng yên được. Biết kẻ mua hàng lậu, gặp họ đang hành động quả tang mà nhắm mắt th́...

-     Ông nên chọn. Trừ khử một người hay là không làm ǵ ai được cả.

-     Nhưng tôi băn khoăn tự hỏi v́ sao mà cô muốn bênh vực người mua.

-     V́ người ấy là cha tôi.

-     Té ra tôi đoán đúng.

-     Dễ đoán quá mà !

-     Nhưng tại sao cô lại muốn tôi trừ khử quân cướp ? Đă trả tiền rồi, chúng có bị trừ khử hay không, cô vẫn không thâu được thêm lợi nào kia mà ?

-     Ông nói đúng, nhưng tôi cần trả thù.

-     Trả thù ? Cô mượn tay Quàn Thuế, tức công lực để trả thù riêng ?

-     Vâng. Nhưng nào có ǵ đáng trách đâu. Một kẻ đă hại ông, ông đi thưa cho hắn bị bắt, bị tù, không là mượn tay công lực sao ?

-     Ừ, cũng khá trôi chảy, lối giải thích của cô. Nhưng thù ǵ mới được chớ ?

-     Ông đi xa quá. Chi tiết đó, tưởng ở ngoài phạm vi của ông.

-     Xin lỗi. Tôi đi xa quá thật. Vậy xin lập lại một lần nữa là tôi rất tiếc. Và tôi cũng rất tiếc mà được biết rằng cô ác lắm !

-     Tôi ác à ? Thưa ông. Tôi ác chỗ nào ?

-     Cô trả thù ác quá !

Nhan nổi giận vỗ bàn hét:

-     Ông không nhận th́ thôi, ông không được quyền mắng tôi. Ông không biết ǵ hết về những bí ẩn trong vụ nầy th́ không được xét đoán.

Công cũng nổi xung thiên hét:

-     Tôi không cần biết rơ ẩn t́nh, mà chỉ biết việc làm hiện giờ của cô thôi. Cô là một người ác.

-     Tôi không ác, ông phải biết lư do xui người ta hành động mới xét đoán hành động ấy là không thiên lệch. Ác làm sao mà khi chúng nó muốn dùng thế lực đồng tiền để mua thân thể tôi. Thế có phải là phong kiến hay không, giữa thế kỷ hai mươi nầy ?

Công giật nẩy ḿnh rồi hỏi:

-     Thật như vậy à ? Chúng nó mua cô bằng một trăm con trâu ?

-     Đúng như vậy.

-     Và tiền trả món hàng ấy chính là cô ?

-     Đúng như vậy.

Chàng châu mày, lâm thinh một lát rồi mỉm cười, gay gắt nói:

-     Nhưng ai bắt buộc cô phải bán thân ?

-     T́nh thế bắt buộc. Tôi quyết giúp cha tôi giải nghệ cho người đời họ hết khinh rẻ gia đ́nh tôi. Chúng nó biết không ai cưỡng nổi với ḷng tham một triệu bạc, nên mới đề nghị cuộc buôn bán bất nhơn đó. Hạng người như thế mà ông thấy rằng không cần trừ khử sao ?

Công cắn môi của chàng thật mạnh, thấy rơ là chàng đang tập trung tất cả tư tưởng của chàng để quyết định. Lư trí của chàng nhủ rằng quả thật cần phải trừ khử tên cướp đó, nhưng thật ra tiềm thức của chàng lại âm thầm xui khiến chàng nhận lời hành động v́ một lư do khác: cái thứ tiền mua trâu mà tên tướng cướp sẽ mang đi, chàng không đành để nó mang đi.

Lâu lắm, chàng mới nh́n người khách kỳ dị nầy mà hỏi:

-     Nếu tôi không nhận điều kiện của cô th́…

-     Th́ tôi cũng cứ bán ḿnh.

-     Cô liều à ?

-     Không liều thế nào được ? Đời tôi c̣n ǵ nữa đâu, chỉ v́ nghề nghiệp của cha tôi. Giờ tôi không c̣n mong cứu chính tôi được nữa, nhưng ít ra hành động như thế, tôi sẽ cứu được cha tôi ra khỏi đường tội lỗi.

-     Chắc chắn là chúng nó có vơ trang ?

-     Cố nhiên.

-     Và tôi phải hạ chúng nó trong một trận đánh nhau ?

-     Cố nhiên, ông sợ à ?

Người trưởng ty Quan Thuế mỉm cười mà rằng:

-     Vâng tôi sợ. Sợ lắm. Sợ phải giết chính cô !

Nhan cười lên một chuỗi cười ḍn dă mà rằng:

-     Ông chớ nên tự tin quá và khinh địch quá. Tôi chỉ lo cho nhơn viên Quan Thuế lâm nguy thôi. Chúng nó nhiều súng lắm, trên hai mươi tay, mà toàn là tay thiện xạ cả.

-     Cố nhiên. Nhưng thế nào cũng có một đôi kẻ bị hạ cả bên thắng nữa mà kẻ ấy rất có thể là cô v́ cô là phụ nữ yếu đuối rồi không hiểu tại sao thân phụ của cô lại chịu “bán” cô bằng lối đó. “Bán”con đă là một việc không hay rồi, mà bán vào cửa tử th́ …

-     Ông có dám chắc rằng ông hạ nổi tôi ở loạt súng đầu hay không ?

Công chỉ cười mà không đáp, chàng cười một cái cười chua xót, đau đớn. Nhan tiếp:

-     Không bị hạ do loạt súng đầu là tôi thoát được. V́ thế mà ba tôi mới chịu bán tôi trong điều kiện nguy hiểm đó.

Thật ra Nhan không tin rằng nàng sẽ thoát. Nhưng đó là một lối tự tử của nàng th́ nàng không băn khoăn lắm về điểm bị hạ hay không.

Và cũng chính v́ quyết chí quyên sinh nên nàng mới yên thân được với lương tâm của nàng mà hành động như vậy. Công đă bảo nàng ác và quả nàng ác thật, nếu không có ư chí quyên sinh kia.

Nầy nhé. Cha nàng mua trâu trả tiền ṣng phẳng là không lường gạt người bán nữa.

Cái “tiền sống” ấy, khi đă làm tṛn bổn phận trả giá cho món hàng rồi, th́ nó có quyền tự hủy, người cầm nó phải giữ ǵn nó, không giữ được, mất th́ rán chịu, không được kêu ca vào đâu.

Vả người vợ bất đắc dĩ có quyền và có bổn phận tố cáo một người chồng cường đồ để xă hội trừ khử hắn. Để trọn niềm chồng vợ, người vợ ấy, làm xong phận sự một công dân tốt rồi tự tử, đạo nghĩa vẹn toàn.

Sự thoát thân trong cảnh hỗn loạn của lằn tên mũi đạn chỉ là cái cớ mà nàng đưa ra để cho cha nàng nhận lời thôi và để cho Công nhận lời mà không ngại ngùng ǵ cả.

-     Vậy th́ được. Xin cô cho biết thời gian và địa điểm.

-     Nhưng ông có hứa sẽ để yên cho người mua hàng hay không chớ ?

-     Hứa !

-     Lời hứa danh dự phải không ?

-     Xin lấy cả danh dự của tôi để hứa.

-     Tôi tin ông bằng lời. Nhưng cần nói rơ chi tiết, ông phục binh, nhưng để cho bầy trâu đi qua khỏi đó rồi mới tấn công.

-     Đồng ư.

-     Người mua trâu sẽ quất trâu chạy thật mau. Bọn cướp chỉ lui binh theo tốc độ thường th́ khỏi lo chúng vượt khỏi tay ông.

-     Đồng ư về mọi chi tiết.

-     Vậy đêm hăm chín ta tháng nầy tức là tháng âm lịch tức c̣n bốn hôm nữa, vào khoảng 12 giờ khuya, tên tướng cướp ấy sẽ giao trâu bên nầy Trảng Sụp.

Công kinh ngạc hỏi gạn lại:

-     Trảng Sụp gần đây à ?

-     Vâng !

-     Táo bạo quá ! Thật là táo bạo.

-     Ông sẽ cho phục binh ba mặt, trừ mặt Trảng Sụp.

-     Ừ. Nhưng sao lại chọn Trảng Sụp ?

-     Đó là kế hoạch của chính tôi. Nơi nào khác, tên cướp ấy cũng sẽ khai huyết lộ được cả để thoát thân, cho dẫu ông phục binh bao nhiêu đi nữa.

Chỉ có Trảng Sụp là chướng ngại vật không thể vượt được, mà chắc chắn là hắn sẽ triệt thối vào nẻo đó v́ tuy nguy hiểm nhưng không có phục binh, hắn sẽ hy vọng vào một may mắn cuối cùng là Trảng Sụp khá đủ khô cho hắn khỏi sa lầy.

Công kinh dị hết sức, trố mắt mà nh́n trừng trừng nhà chiến lược tập sự nhưng quả thật rất lỗi lạc nầy.

Chàng nghĩ rằng các tay giang hồ mă thượng và con cháu họ, nếu chịu hiến dâng tài sức cho quê hương xứ sở th́ họ sẽ phục vụ đắc lực vô song v́ đó là những phần tử thích hoạt động, mạnh cá tính. Chàng khen:

-     Cô sắp đặt tài như một danh tướng. Tôi tiếc mà …

-     Thôi được. Tôi đặt cả tín nhiệm vào lời hứa danh dự của ông. Xin phép ông.

-     Chào cô và chúc cô may mắn.

Nhan rời khỏi bàn giấy của ông trưởng ty Quan thuế cùng một lượt với một thiếu nữ nữa từ năy giờ núp ở bên mép khung cửa hông, và nghe không sót một tiếng câu chuyện “mật” nầy.

Công rất cẩn thận, đă ló mặt ra ḍm bên ngoài lúc chàng mở cửa nầy, nhưng chàng sơ ư thăm chừng giữa câu chuyện.

Thúy lặng lẽ và buồn bă trở vào chỗ của nàng, ḷng bấn loạn v́ những điều mới khám phá được. Nàng đă biết một phần sự thật về mối t́nh giữa Công và Nhan. Hiện nay họ đă đoạn tuyệt với nhau rồi v́ một lư do nào đó, tuy nhiên hai người vẫn c̣n yêu nhau, bằng vào những cơn nức nghẹn của cả hai, qua suốt cuộc đàm thoại.

Nhưng sự đoạn tuyệt ấy, chẳng những không giúp cho nàng an ḷng, mà trái lại c̣n khiến nàng sợ hăi bối rối.

Rất có thể là cô nữ sinh ấy v́ hận nên dụ Công vào chỗ hiểm để sát hại chàng. Mà dầu cô ta có thật t́nh đi nữa, vụ nầy cũng sẽ gây rối - rối cho Thúy cố nhiên - v́ kinh nghiệm tiểu thuyết và phim ảnh đă cho Thúy thấy nhiều trường hợp tương tợ mà một cuộc cứu nguy sẽ xô hai người vào tay nhau, giúp bọ quên hận cũ.

Lại cũng có thể v́ nóng ḷng cứu bạn đang mắc kẹt trong hiểm địa, Công phải xông pha liều lĩnh hơn là nếu chàng chỉ chiến đấu thường thôi, và như thế thật là nguy cho tánh mạng của chàng.

Thúy bứt rứt muốn ngăn Công, muốn nói thẳng cho chàng biết rằng người ta có thể gài bẫy để hại chàng. Nhưng làm thế nào để cắt nghĩa nhờ đâu mà cô được biết sự thật về cuộc thương lượng, cuộc vận động của Nhan ?

Thú thật đă ŕnh nghe à ? Không, xấu hổ lắm. Công lại có thể nổi giận th́ nguy v́ giữa nàng và Công chưa có ǵ cả cho đến một t́nh bạn sơ sơ cũng không, chỉ có mối t́nh đơn phương của nàng mà có lẽ Công không hay biết, hoặc biết mà không kể đến.

Sau cuộc hội kiến hôm nay giữa ông Trưởng Ty Quan Thuế và một cô nữ sinh, có đến hai người ăn ngủ không yên. Người thứ nh́ bấn loạn tâm thần là Công.

“Vậy nó quyết liều. Công nghĩ. Nếu ḿnh không nhận đi đánh bắt cướp (hay buôn lậu cũng thế) th́ nó sẽ lọt vào tay bọn cướp. Ḿnh đă dứt khoát với nó rồi nhưng mà…

“Bằng như ḿnh đi, không chắc cứu được nó, hoặc có cứu nó được trên tay của quân cướp th́ cũng chỉ cướp được cái xác không mà thôi: nó sẽ bị bọn cướp làm thịt khi chúng biết nó phản trắc, hay là nó sẽ ngă gục dưới một viên đạn của chính ḿnh.

“Cuộc đánh bắt buôn lậu nầy có tánh cách cảnh sát lắm, v́ Quan thuế cần chụp hàng hóa chớ không biết làm ǵ với mớ xác người Cao Miên ấy. Quan Thuế biên giới vẫn phải hành động như Cảnh Sát là thường v́ buôn lậu biên giới quyết tử. Nhưng mà trong trường hợp nầy, ḿnh không bị bắt buộc hành động như vậy mà cố ư hành động như vậy.

“Chắc chắn bọn cướp, một khi nhận được tiền, tức được con người của Nhan, chỉ mong an thân về rừng an hưởng như ngày xưa Đổng Trác mang Điêu Thuyền về xứ Mi-O.

“Ḿnh lại không cho chúng nó làm thế, không phải để chận hàng mà để… !

Công đứng lên, do dự rất lâu đoạn ra sân, lên chiếc xe Díp riêng của chàng chạy thẳng lại tỉnh đoàn Bảo An để xin binh tiếp viện đêm đó. Lần nầy, Quan Thuế không thể giữ bí mật và hành động đơn độc được nữa v́ địch thủ mạnh mẽ lắm, theo chỗ Nhan cho biết.

*

*       *

Mười giờ đêm. Trời không chuyển mưa nhưng vẫn không có sao. Công bố trí như vầy:

Công lực sẽ tấn công ba mặt trừ mặt Trảng Sụp, đúng y theo kế hoạch hữu lư của Nhan, nhưng chi tiết của cuộc bố trí c̣n quan trọng hơn.

Cánh tả và cánh hữu của mặt trận do bên công lực dàn ra, phải mạnh mẽ vô cùng c̣n cánh trung ương th́ sao cũng được, mặc dầu chính cánh này khởi sự tấn công trước.

Đối phương sẽ không nhận cuộc chiến đấu mà chỉ lo rút lui thật lẹ, th́ cánh ấy bắn cầm chừng là đủ rồi.

Cánh tả và cánh hữu, hỏa lực phải kịch liệt để bắt buộc chúng rút về hướng Trảng Sụp. Hai cánh nầy sẽ kéo dài ra để giáp nối vời cánh trung ương hầu kết cho ṿng giây bán nguyệt được liên tục th́ bọn cướp dầu có muốn cũng không c̣n dám mở đường máu phía trước mặt chúng, tức là ở cánh trung ương mà chúng nhớ rằng rất yếu ở những phút đầu.

Hai cánh mạnh mẽ nói trên, do Bảo An đảm nhiệm, Quan Thuế ít người, lại yếu về huấn luyện quân sự hơn Bảo An nên giữ thế trung ương. Vả lại chính Quan Thuế chỉ huy trận đánh này, Bảo An chỉ cho mượn binh thôi, th́ Quan Thuế giữ mặt trung ương là hợp lư.

Nhưng Công có một ẩn ư ǵ bố trí như vậy.

Người của cánh trung ương sẽ thấy rơ là cánh nầy để cho hàng vuột đi rồi mới tấn công. Như thế, trong cánh trung ương không thể cho phần tử lạ xen vào mà sự tiết lộ bí mật nầy có thể gây rắc rối cho chàng.

Thượng cấp sẽ đặt dấu hỏi và chàng không sao giải thích cho trôi.

Cánh hữu đóng phía trong hướng núi Bà Đen, c̣n cánh tả th́ th́ đóng phía ngoài hướng quốc lộ đi Vũng Chàm.

Trong cánh tả ấy có một chiến đấu viên kỳ lạ hết sức. Đó là một thiếu nữ mặc y phục Thanh Nữ Cộng Ḥa mà Bảo An ngỡ là nhân viên của Quan Thuế v́ lúc Công chia quân và chỉ định vị trí cho họ, tự nhiên người nầy len lỏi nhập đoàn với họ mà Công không hay biết nên không nói ǵ cả.

Người chiến đấu viên nữ phái ấy hồi chín giờ tối đêm nay, đă nai nịt hẳn ḥi để đến tŕnh d́ện trước Ty Quan Thuế.

Ông Trưởng Ty ngạc nhiên hỏi:

-     Cô đi đâu đây ?

-     Thưa ông, nhơn đi hóng mát, em thấy các anh em chuẩn bị xuất quân nên em vội về nhà thay y phục để đi theo chơi.

Công cười ha hả rồi nói:

-     Bộ cô tưởng chúng tôi đi du lịch sao ?

-     Thưa ông, em biết ông đưa các anh ấy đi đâu và…

Hết hồn, Công chận hỏi:

-     Cô biết chúng tôi đi đâu ?

-     Th́ không đi bắt á phiện lậu, cũng bắt tơ lụa lậu không có ǵ mà lạ.

Công hú vía rồi nói pha tṛ:

-     Cô đừng tưởng chuyện chơi. Cô nghe tiếng súng đầu, cô sẽ sợ đến ngất đi và chúng tôi sẽ phải khiêng cô, rối cho chúng tôi lắm.

-     Thưa ông, em đă được huấn luyện bán quân sự, em bắn có hạng lắm.

-     Cho dẫu là vậy đi nữa, tôi cũng không có quyền đem một nhơn viên văn pḥng đi theo trong các cuộc ruồng bắt hàng lậu.

-     Ông cho em đi, ai biết !

-     Lương tâm tôi biết. Không thể được.

-     Em van ông !

-     Cô đừng nài nỉ mà tôi phải nổi giận lên th́ không tốt.

Thúy không dám hó hé nữa nhưng lúc dang ra để đi ẩn núp đâu đó, nàng đă rút một cách tài t́nh cây Colt trong bao da mà Công đeo bên hông trái của chàng.

V́ trời tối nên Công không lo bị thiên hạ thấy mặt, dám ngồi phía trước với tài xế, chớ không núp trong mui xe như trong chuyến đi phục kích Tám Huỳnh ở Đồng Cháy và Thúy thừa dịp đó ra khỏi chỗ ẩn núp của nàng và nhảy lên xe, từ phía sau.

Nhân viên Quan Thuế được lịnh ngậm câm, nên không ai hỏi ǵ nàng. Và họ cũng ngỡ Công bằng ḷng cho nàng theo v́ thấy hai người đối thoại với nhau lúc năy.

Đến trước Bảo An, Quan Thuế đậu lại, nhưng không ai xuống xe cả. Trong khi Bảo An lăng xăng lên xe của họ th́ Thúy bước ra đứng ngoài b́a hết cho họ thấy nàng và đinh ninh rằng nàng được tham dự vào trận đánh nầy v́ (họ đoán thế) có lẽ bên Quan Thuế thiếu người nên dùng cả nhân viên văn pḥng.

Bố trí xong đâu đó th́ đă mười một giờ đêm rồi. Cả ba cánh quân đều đinh ninh rằng họ phải đợi ít lắm là một tiếng đồng hồ v́ cứ theo tin tức mà Công đă nói lại cho họ biết th́ đến nửa đêm, bọn buôn lậu mới tới. Ừ, Công đă cho Bảo An biết rằng đây là một lũ buôn trâu lậu từ bên Vũng Chàm vượt biên giới qua đây.

Nhưng thiên hạ vừa mới nằm yên chỗ th́ họ đă nghe tiếng gió ào ào. Trên những cánh đồng quanh Trảng Sụp, cây chồi nho nhỏ mọc lúp xúp, và trâu đi tới là phải tuông lá cùng những cây thấp ấy.

Rồi tiếp theo đó, móng trâu nện đất, nghe như thiên binh vạn mă tiến về đây.

Mặt trận phục kích của công lực là một h́nh tam giác, diện tích rộng mấy mươi mẫu, và khoảng cách từ góc nầy đến góc kia xa đền hai ba cây số.

Bọn lùa trâu, đi ṿng phía trong Trảng Sụp để đổ ra trước trảng. Tới nơi, những con trâu đi đầu được nắm mũi vàm níu lại để đợi những con trâu sau dồn tới.

Khi trâu đă dồn cục lại thành khối, hai cánh quân tả hữu bèn trườn tới để siết chặt ṿng vây, đúng y theo chỉ thị của người chỉ huy trưởng của họ, đặt bọn “buôn lậu” trong tầm súng của bọn họ...

Trâu bị ṃng đốt, quất đuôi lia lịa lên lưng chúng và bị níu dậy vàm, chúng khịt mũi và dậm cẳng không ngớt nên chi mặc dầu người cố im lặng, trâu đă gây tiếng động ồn ào.

Cầm đầu cánh quân trung ương, Công nằm xa bầy trâu chừng năm trăm thước. Chàng chỉ thấy dạng dạng lờ mờ những bóng đen đang động đậy trước một nền trời tối thui.

H́nh như là Tám Huỳnh và đoàn tùy tùng của ông ta đang lướt đi, Công chỉ nghe động mà đoán thế thôi và không biết rằng chính Thạch Pôul cũng lướt tới để gặp Tám Huỳnh.

Bọn nầy quen hoạt động giữa đêm khuya nên thấy được bằng mắt, bằng tai, bằng khứu giác của họ.

Khi họ gần tới bên nhau, Thạch Pôul hỏi lớn:

-     Chú Tám đó hả ?

-     Ừ.

-     Kính chào ba !

Hai bên lặng lẽ tiến lên, Thạch Pôul bỏ đàn trâu lại sau lưng hắn và Tám Huỳnh bỏ cánh quân phục kích lại sau lưng ông ta.

Họ đă gặp nhau. Thạch Pôul nói nho nhỏ:

-     Xin lỗi ba.

Rồi hắn bắm đèn rọi, rọi xuống đất. Tuy thế, ánh sáng gián tiếp ấy cũng cho hắn trông thấy rơ là bên Tám Huỳnh không có vơ khí.

Hắn yên ḷng lắm và nhứt là vui ḷng v́ hắn thấy Nhan đứng cạnh cha. Tắt đèn xong, bắn hỏi:

-     Thưa ba, công việc tiến hành đúng theo chương tŕnh đă thỏa thuận hay có ǵ thay đổi ?

-     Không có ǵ thay đổi hết.

-     Như vậy ba cho phép con rước em con chớ ?

Hỏi câu đó, hắn lại bật đèn lên soi mặt đất và trong ánh sáng phản chiếu lờ mờ, hắn nh́n Nhan và nói:

-     Em vui ḷng theo anh chớ ?

Bấy giờ Nhan mới kịp nh́n lên và nàng ngạc nhiên hết sức, kêu một tiếng:

-     Ông Thạch !

-     Ừ, chính anh đây, người đă gặp em trong đêm mưa gió ấy.

Nhan rụng rời. Măi cho đến bây giờ, nhứt là hồi năy đây, nàng vẫn quyết tâm thoát khỏi tay tên tướng cướp đă đổ tiền ra để mua nàng, v́ tuy định tự tử trá h́nh, nàng vẫn nghe bản năng tự tồn sai khiến.

Nhưng giờ th́ đă khác hẳn rồi, Thạch Pôul là ân nhân của gia đ́nh nàng, theo lời cha nàng đă kể lại tỉ mỉ trận hắn đánh cứu ông thoát khỏi tay Công.

Đă không đáp được ơn hắn, ít ra nàng cũng phải chết tại chốn nầy, chớ không thể phản bội. Ừ, nàng phải chết ! Chết v́ không thích làm vợ kẻ nầy mà cũng không thích man trá đối với hắn.

“Trời ơi ! Vĩnh biệt, Nhan than thầm, ba ơi con xin vĩnh biệt ba, vĩnh biệt ai kia đang phục kích sau lưng con và vĩnh biệt cơi đời.”

Ông Tám đáp lại lời yêu sách của Thạch Pôul:

-     Không được ! Thạch Pôul được vơ trang, bên nầy tay không. Vậy bên ưu thế phải nhượng bộ đôi chút. Cho trâu qua là hơn.

-     Thưa ba, như vậy cũng đuợc.

Tên tướng cướp vững tin lắm v́ hắn biết tuy Nhan bị gả ép mà lúc chợt thấy hắn là ân nhân, nàng đă đổi ư và vui ḷng về nhà chồng, bằng vào tiếng kêu của nàng.

Hắn tḥ hai ngón tay vào miệng và thổi lên một tiếng oét dài. Tức th́ đàn trâu được điều động đi tới. Trâu tiến lên hàng ba, ba con đầu được một tướng cướp nắm dây mũi dẫn đi, những con sau bị lùa.

Tên tướng cướp nầy, giao dây lại cho một tên tùy tùng của chú Tám trong ánh sáng gián tiếp của tia đèn bin rọi xuống đất mà Thạch Pôul mới thắp lên.

Trâu lướt qua, người của chú Tám cũng tách ra khỏi đoàn lần lượt theo bầy và dùng roi mang theo để quất cho những con vật ấy chạy mau.

Trâu lướt qua trước mặt họ. Thạch Pôul kín đáo hườm sẵn cây tiểu liên. Nếu cha con Tám Huỳnh mà ló ṃi phản trắc là hắn nổ súng ngay.

Trâu lướt qua, lướt qua ! Chỉ c̣n độ 30 con nữa thôi, mà chúng sắp hàng ba th́ cũng như c̣n có mười con. Thạcn Pôul sốt ruột hỏi:

-     Thưa ba, giờ con rước em con được chưa ?

-     Được.

-     Cám ơn ba. Con sẽ gặp lại ba. Thôi, đi em !

Nhan nấc lên lột tiếng, cố nuốt nghẹn mà nói:

-     Ba ơi, vĩnh biệt !

-     Can đảm lên con !

Tám Huưnh ngạc nhiên lắm không hiểu sao con gái ông lại nói như vậy.

Thạch Pôul an ủi cô gái mà hắn xem đă là vợ hắn rồi:

-     Có ǵ đâu mà em nói nghe thảm quá. Anh sẽ ra mặt, đưa em về thăm ba.

Tám Huỳnh đă xây lưng, nhảy theo ba con trâu đuôi đàn. Nhan ngó ngoái lại, nh́n trong bóng đêm và kêu lên một tiếng rất đau thương:

-     Ba !

-     Con, mạnh giỏi nhé !

Tiếng của hai cha con tan biến, chết mất trong khoảng không mênh mông.

Thạch Pôul nắm lấy vai vợ và nói:

-     Em đừng buồn, vài ngày nữa là ta sẽ về thăm ba.

Từ năy đến giờ Công và Cánh Quan Thuế đă lặng lẽ trườn tới. Khi chàng nghe tiếng trâu đă chạy khỏi đó xa rồi, chàng tḥ tay vào bao da để rút cây Colt ra, nhưng vơ khí nầy không c̣n trong đó nữa.

Chàng thừ người ra giây lát, không biết cây súng đă mất từ lúc nào và trong trường hợp nào. Nhưng kịp nhận định t́nh thế là cần phải ra lịnh tấn công ngay, chàng lết lại gần người nhơn viên nằm gần chàng nhứt và kề miệng vào sát tai hắn mà nói thầm:

-     Bắn tiếng súng lịnh lên đi. Mà bắn chỉ thiên chớ đừng nhắm cái ǵ cả.

Chàng mong tiếng súng lịnh chỉ thiên ấy giúp cho Nhan đủ th́ giờ nằm xuống trước khi cuộc tấn công thật sự diễn ra. Cuộc tấn công nầy sẽ nhắm vào lửa súng của địch, tức là phải đợi một lát, tức là Nhan đủ th́ giờ vuột khỏi tay Thạch Pôul mà lăn đi nơi khác. Thạch Pôul bận chiến đấu phải bỏ nàng.

Tiếng súng lịnh đă nổ lên. Nhưng sự việc lại không xảy ra như chàng mong và như Nhan đă tŕnh bày với cha, mà riêng nàng, nàng cũng định làm thế.

Như cái máy, Thạch Pôul nằm xuống lẹ làng trong nháy mắt. Hắn đă có thành tích đánh trận hồi làm bạc ti dăng cho Pháp và suốt mấy năm cướp đường của hắn.

Hắn kéo vợ hắn theo dễ dàng và Nhan quyết không phản ứng nữa.

Ư nghĩ đầu tiên của Thạch Pôul là sự phản bội của cha con Tám Huỳnh. Nhưng hắn nghĩ lại th́ không phải, Nhan đă riu ríu ngă theo hắn, không cưỡng lại chút xíu nào, cũng không có ư vùng vẫy để thoát, một khi đă nằm xuống rồi.

Hối hận lắm và càng thương vợ hơn nên hắn an ủi:

-     Em đừng sợ, không sao đâu. Bị lộ tin, nhưng không có ǵ đáng lo.

Hắn đă quay đầu lại phía phát ra tiếng súng lịnh và Nhan cũng làm theo hắn. Hắn chưa kịp cho lịnh th́ một đồng đảng của hắn kém kỷ luật đă bắn vào hướng phục binh. Tiếng súng ấy chọc cho hai mươi cây súng của bọn cướp nổ lên một lượt và bây giờ bên Quan Thuế mới nhắm vào lửa súng của quân cướp để tấn công.

Thạch Pôul hô lịnh bằng tiếng Cao Miên:

-     Chỉ bắn cầm chừng để rút lui. Rút vào hướng núi !

Bên Quan Thuế có bảy cây súng mà bắn lơi lắm, nên bọn cướp vừa bắn trả, vừa đùa giởn, vừa lui.

Chúng ḅ lui chớ không biết chia ra làm ba cánh như tất cả các đơn vị chánh qui trên thế giới đều biết, để một cánh bắn cho hai cánh rút lui thong thả.

Nhan vẫn ḅ lùi theo Thạch Pôul, ḷng nát ngướu như tương. Nàng chết th́ đă đành rồi, nhưng dạ không được yên v́ vô t́nh nàng đă xô ân nhân của gia đ́nh vào vực thẳm.

Cô gái không may cho cả đến trong bước liều nầy, trong giây phút, thầm mong hăo một phép lạ nào xảy ra để cho người ơn của gia đ́nh nàng thoát nạn chẳng hạn như Trảng Sụp khô th́nh ĺnh hóa thành đất chắc như những cánh đồng chung quanh:

Thạch Pôul sẽ không sa lầy, trốn thoát được, c̣n phận nàng th́ rất dễ giải quyết. Nàng chỉ vùng đứng lên là sẽ ngă gục xuống v́ lát nữa đây đạn sẽ bay tới từ ba phía và sẽ đươn vơng nơi đây.

Th́nh ĺnh trong bóng tối dày mịt bên phía núi Bà loé lên hai ba đốm lửa. Nhiều đốm kéo dài ra thật nhanh chóng như những ngôi sao băng trên trời, rồi kế đó Nhan mới nghe tiếng nổ rồi mấy giây sau nữa mới nghe tiếng đạn bay vèo. Ánh sáng đi nhanh hơn tiếng động, nên bọn cướp kịp nằm rạp xuống liền khi thấy lửa, chừng đạn bay đi đến nơi là chúng đă núp được rồi trừ vài tên bận bắn trả cuộc tấn công của cánh Quan Thuế.

- Lui lại ! Thạch Pôul quát “Ra phía đường cái”

Bây gỉờ bọn nầy không c̣n dám khinh địch nữa, không phải v́ sợ bị đánh ở hai mặt, nhưng v́ mặt thứ nh́ nầy hỏa lực mạnh quá, số súng không kém số súng của chúng bao nhiêu. Cộng hai mặt đánh lại th́ địch hơn chúng rơ rệt.

Tuy nhiên chúng nó không hoảng hốt và chống cự hẳn ḥi một cách can đảm và quyết liệt.

Thạch Pôul nói:

-     Chắc ba không kín miệng thế nào nên mới lậu sự. Có lẽ ổng đă thương lượng bán trâu và bị họ phản bội chăng ? Khi năy, anh đă ngỡ chính ba với em man trá nên suưt hại em rồi, thật hú vía ! Rồi thấy em ngoan ngoăn theo anh, anh mới chợt thấy rằng anh lầm.

Nhan cứ làm thinh mà lùi theo Thạnh Pôul. Tên tướng cướp xử dụng cây tiểu liên nhưng không bắn, có lẽ hắn tránh lộ tung tích chớ không phải v́ tay trái hắn phải nắm tay Nhan đâu. Hắn bắn một tay dễ dàng như thường.

Bấy giờ chúng nó đă trở về vị trí rút lui ban đầu, tức là ngay trước Trảng Sụp. Chúng lùi lần ra phía đường đi Vũng Chàm, trong khi cánh quân trong phía núi Bà kéo dài ra để giúp sức với cánh quân trung ương, không để lọt kẽ hở nào cả.

Chiếc quần ka ki xanh của Nhan đă rách nát nơi đầu gối và da đầu gối của nàng với lại da cùi chỏ của nàng đă rướm máu, rát như bị phỏng nước sôi.

Đồng trống. nh́n tổng quát xem như là phẳng lặng lắm, nhưng có ḅ trên ấy mới hay là nó lồi lơm và cây mắc cỡ gai góc mọc đầy mặt đất.

Đây là lần đầu tiên mà thiếu nữ trưởng giả nầy chịu khổ hạnh, nhưng cũng v́ đây là lần cuối cùng trong đời nàng, nên nàng xem đau đớn xác thịt như không có. Trước cái chết sắp đến nơi, không ǵ c̣n đáng kể nữa cả.

Bỗng sự vỉệc xảy ra y hệt như khi năy, nhưng lần nầy súng lại từ hướng Qưốc lộ đi Vũng Chàm bắn vào. Ở cánh nầy, lửa cũng đỏ trời, có thể c̣n đông tay súng hơn ở phía trong núi nữa.

Thạch Pôul giọng bối rối nói:

-     Nguy rồi ! Ta bị bao vây cả ba mặt. Mặt không có phục binh lại là nơi śnh lầy !

Cánh quân phục kích phía đường cái lại điều động để tiếp hợp với cánh Quan Thuế và cánh trung ương nầy, yếu ở những phút đầu, đă được tăng cường ở cả hai bên hông nên mạnh mẽ ra.

Bấy giờ ṿng vây giàn thành ṿng bán nguyệt cứ thâu hẹp lại lần lần. Quân cướp đă ngă hết bảy tám đứa dưới cuộc tấn công của cánh quân phía núi, lại ngă thêm bảy tám đứa nữa sau loạt súng đầu của cánh quân phía ngoài đường.

Thạch Pôul nói như nói một ḿnh:

-     Coi nào ! Mở đường máu ở phía nào lợi hơn nè ?

Không, không thể liều được. Chúng nó đông quá mà ta lại hao hết phân nửa binh rồi. Trời! Thật là xui xẻo. Nhan ơi ! Có thể ta không được hưởng ngày hạnh phúc nào hết đó, Nhan à !

Ta chỉ c̣n một đường, ừ, một con đường thối là đường phía sau lưng. Nhưng cứ theo chỗ anh biết th́ Trảng Sụp vẫn c̣n là nê địa.

Nhưng mà… biết đâu ! Có thể có nơi đă khô. Ta nên thử thời vận vậy. Tới cũng chết mà lui cũng nguy th́ lui là hơn v́ con đường ấy c̣n cho ta chút đỉnh hy vọng.

Bọn cướp c̣n được mười một tay súng với cây tiểu liên không bắn. Cánh quân trung ương do Quan Thuế làm nồng cốt tiến thật lẹ v́ họ thấy hỏa lực của đối phương giảm lần. Quân cướp gần hết đạn nên chỉ bắn cầm chừng để ngăn các cuộc xung phong thôi.

Bấy giờ, bọn Thạch Pôul chỉ c̣n cách công lực độ ba trăm thước thôi. Nhơn thấy bên kia bắn quá yếu, Công ngỡ chúng nó đă bị diệt gần hết nên ra lệnh cho cánh trung ương do chàng chỉ huy trực tiếp, tiến lên xung phong.

Bấy giờ cây tiểu liên mới bắt đầu lên tiếng cùng với mười một tay súng kia, tất cả đều nổ già mà lượt.

Công lực bị thương ba người và cuộc xung phong phải tạm hoản. Nhưng nhờ thế mà công lực khám phá được sự hiện hữu bất ngờ của cây súng máy, tất cả hỏa lực của đoàn quân phục kích đều đổ dồn về nơi xuất phát của những loạt đạn tiểu liên.

Th́nh ĺnh cây súng máy nín bặt và Nhan nghe Thạch Pôul kêu:

-     Trời ơi ! Nhan ơi, anh bị đạn rồi Nhan à, ở bả vai !

Sau mấy giây im tiếng của Thạch Pôul, Nhan lại nghe hắn hét lớn:

-     Danh Eo ! Đây cây tiểu liên đây !

Rồi hắn buông tay Nhan ra, sang súng qua tay trái đoạn ném mạnh cây súng máy ấy qua cho một chiến hữu của hắn.

Nhan không c̣n nghe đạn bay vèo vèo sát bên tai của nàng nữa v́ Thạch Pôul thôi bắn là nơi hai người nằm, tối om, bên công lực đưa sức mạnh đi nơi khác.

Phía trong núi có tiếng hô:

-     Ai muốn đầu hàng th́ bỏ súng, ḅ tới đây, vừa tiến, vừa đánh tiếng nho nhỏ !

Họ biết quân cướp - trừ tên đầu đảng ra - không phải là những chiến sĩ quyết tử, nên mới đề nghị nhận sự đầu hàng riêng rẻ của chúng như thế, chớ đó là một quyết định nguy hiểm: chúng có thể phái kẻ trá hàng đến gần họ để bắn th́nh ĺnh tấn công bằng những vũ khí đánh gần như lựu đạn chẳng hạn.

Sau lời đề nghị ấy, bên quân cướp im bặt tiếng súng th́nh ĺnh. Cả bọn đều suy nghĩ để lấy quyết định và mấy mươi giây sau đó, súng lại nổ trở lại, nhưng bấy giờ chỉ có năm cây súng - trong đó có cây tiểu liên - là lên tiếng. Thế tức là có một cường đồ chuẩn bị đầu hàng.

Chúng không sợ bị đồng bọn trừng phạt v́ trong khi bọn kia lùi, chúng chỉ c̣n việc nằm y tại chỗ là rời khỏi khối. Rồi từ vị trí đó, chúng ḅ tới để liên lạc với địch mà đồng bọn vẫn không thấy được chúng để hạ chúng.

Bên cánh quân án ngữ phía trong núi, chừng như cũng đoán biết được thế, nên ngưng bắn để cho bọn đầu hàng dễ tràn tới và để bọn ngoan cố không c̣n đích nào nơi phía đó để bắn trả, có thể luôn tiện sát hại bọn đầu hàng.

Ḷng Công, từ phút đầu đến giờ, nóng như bị lửa đốt. Chàng băn khoăn, bứt rứt v́ tánh mạng của Nhan. Súng nổ rền trời khắp nơi, không thể kêu lên mà Nhan nghe được, mà dầu có nghe, chưa chắc nàng đă chịu trả lời.

Khi năy cuộc xung phong quá sớm do chàng ra lịnh cũng bị sự sốt ruột của chàng chi phối.

Sau đó, bao nhiêu hỏa lực đổ dồn về phía cây tiểu liên của địch làm chàng lo sợ vô cùng v́ có thể Nhan không thoát được và đang nằm cạnh tên tướng cướp cầu hôn.

Kể từ lúc mà cây súng máy ấy nín, chàng xót xa không biết bao nhiêu, cầm bằng như cả hai đứa nó đều tan xương nát thịt dưới trận mưa dạn.

Bấy giờ bên quân cướp chỉ c̣n có năm tay súng thôi, mà cây tiểu liên phải tiết kiệm đạn hầu chống với các cuộc xung phong thế nào cũng sẽ diễn ra.

Bốn cây súng trường phân công nhau mà giữ ba mặt tấn công, th́ kể như là không c̣n lực lượng nữa rồi.

Thạch Pôul chán nản vô cùng. Phần vết thương ra máu linh láng làm cho hắn bắt đầu mệt, nên hắn xuống tinh thần, bỏ trôi cuộc chiến đấu, không buồn chỉ huy nữa mà chỉ lo lùi cho thật mau để t́m kế thoát thân.

Nhan vẫn ḅ lùi với hắn. Nàng không nỡ sống sót lại từ giây phút chợt nhận ra kẻ mà nàng lừa gạt chính là người mà đáng lư ra nàng phải trả ơn.

Nếu hắn là một người tạm được, có lẽ nàng đă khuyên hắn đầu hàng, để rồi đáp nghĩa bằng cách đi nuôỉ hắn mỗi tuần tại khám đường và đợi hắn cho đến ngày hắn măn hạn tù đó.

Nhưng hắn lại chỉ là một tên tướng cướp đàng Thổ thôi th́ nàng đành phải chết vậy.

Đă tính đến cái chết, Nhan không buồn chọn lối chết và nơi chết nữa. Chết ngay bây giờ, tại đây với một viên đạn trong đầu, hay lát nữa bị bùn chôn sống cũng thế thôi.

V́ vậy mà nàng không có phản ứng khi Thạch Pôul níu nàng theo hắn.

Đang ḅ, Nhan bỗng nghe Thạch Pôul kêu lên:

-     Đă tới b́a Trảng rồi, coi chừng đa nghen, Nhan !

V́ yếu, v́ mệt, nàng đă rớt lùi lại sau năy giờ. Thạch Pôul không c̣n nắm tay nàng được nữa mà chỉ nắm cổ chân thôi, nhưng cũng chỉ thỉnh thoảng mới quơ nắm cốt để thăm chừng coi nàng có theo kịp hay chăng chớ tay trái của hắn, cánh tay độc nhứt c̣n dùng được cũng bận làm việc khác trong cuộc ḅ lùi nầy.

Thạch Pôul kêu lên như thế v́ hắn vừa gặp một mực đất thấp hơn cuộc đất mà trên đó hắn đang ḅ.

Hai mặt đất cách biệt nhau độ bốn tấc. Mũi giày của hắn chạm phải một nền đất phẳng mặt và có vẻ cứng rắn. Hắn mừng rỡ hết sức và tụt xuống đó mà không do dự, không lo sợ ǵ cả.

Hai gối hắn đă đặt lên mặt đất phẳng và một cảm giác lạ khiến hắn phải dừng chơn để nghe cho rơ. H́nh như là mặt đất rung rinh.

Thạch Pôul ngỡ hắn rối trí nên mất sáng suốt thôi, nên ḅ lùi một bước nữa và quả mặt đất rung rinh thật.

Bấy giờ hắn mới bắt đầu hoảng. Đây là thứ đất mà người Việt Nam gọi là đất “mặt vơng”, hoặc đất “không chơn” lớp trên khô cứng, như thường, nhưng chỉ mỏng độ vài tấc thôi, c̣n lớp dưới toàn là bùn non.

Tuy nhiên nhiều cuộc đất như thế, vẫn dùng canh tác được, v́ lớp bùn phía dưới không sâu quá, người bước chân vào đó chỉ bi sụp tới đầu gối mà thôi.

Thạch Pôul tuy hoảng nhưng lại nhiều hy vọng. Nếu đất nầy mà như vậy là hắn được một nơi trú ẩn lư tưởng: Hắn cứ lùi sâu vào trong là công lực không thể dám theo. Suốt đêm nay, hắn sẽ cố vượt hết cái trảng nầy và qua tới bờ bên kia là thoát,

Nghĩ thế, hán lồm cồm chồi dậy thử, nghĩ rằng nếu có sụp th́ sụp gần bờ cũng chẳng sao, vả lại hắn c̣n liên lạc với một người ở trên khô là Nhan, người nầy sẽ níu hắn lại.

Súng không có bắn về hướng Thạch Pôul. Hắn qú gối lên mặt trảng rồi phân vân mấy lát, hắn đứng lên.

-     Trời ơi ! Nhan ơi ! Sụp rồi ! Cứu anh.

Thạch Pôul nghe như đất dưới chân hắn là một lớp giấy. Nó lủng đúng nơi bàn chân của hắn đang chở cả sức nặng của hắn. Trong nháy mát hắn đă ch́m tới gối và cứ tiếp tục ch́m nữa, tuy chậm bơn.

Lẹ như chớp, hắn ngă người tới trước, đưa tay lên để chụp lấy chơn Nhan. Hắn chỉ chụp được bờ đất cứng mà thôi. Bối rối, hắn quờ quạng ṃ kiếm và mừng rỡ vô cùng mà chạm phải chơn của nguời vợ vừa cuới không đầy một tiếng đồng hồ nầy.

Nhưng Nhan, v́ sự dời chỗ t́nh cờ, đă nằm bên phải của hắn, hơi xa, hắn phải vói mới nắm được cổ chân của nàng bằng tay mặt là cái tay quá yếu v́ vết thương nơi vai bên đó.

Nhan th́nh ĺnh nghe có biến th́ thất sắc. Bản năng tự tồn của con người mạnh quá, đánh bạt cả mọi quyết định khi họ đứng trước thềm một cái chết kinh khủng.

Giờ phút ấy, con người chỉ c̣n là một con vật rất ham sống, chỉ nghĩ đến sự sống sót, hy sinh cao cả v́ nghĩa vụ không biết có thắng nổi bản năng cố sống của họ hay không chớ một sự liều chết bá vơ, không căn bản vững, không tồn tại được nơi trí họ mà chỉ có sự sống là c̣n đáng kể thôi.

V́ thế mà Nhan c̣n hoảng sợ hơn Thạch Pôul nữa khi nàng nghe hắn kêu lớn như vậy. Nàng h́nh dung ra một người bị bùn non nuốt lần. Hắn ch́m đứng, hết chơn đến bụng, rồi đến ngực. Hắn chới với như kẻ sắp chết đuối, rồi đất bùn đè ngực hắn khiền hắn ngộp thở.

Hai bàn tay của Nhan cố bám vào những cây mắc cỡ yếu không cưỡng lại nổi với sức tŕ của nàng. Hai cùi chỏ của Nhan cố bám vào những mô đất lồi nhỏ nó tróc đi thành bụi.

Trong giây phút, Thạch Pôul chợt hiểu sự thật là Nhan phản bội hắn, dụ hắn để đưa hắn sa chân vào đây c̣n chính nàng th́ t́m cách ở lại.

Siết chặt bàn tay quanh cổ chơn của cô dâu kỳ dị nầy, Thạch Pôul cười gằn nói:

-     Đâu có được em nhỏ ! Anh chết th́ em cũng phải đền tội chớ ! A…ha...ha...ta chết v́ một đứa con gái kể ra th́ cũng ngốc lắm, nhưng kẻ phản ta không thể sống để chê cười ta !

Với bàn chơn ở không, Nhan đạp lên tay của Thạch Pôul, nhưng tay hắn siết chặt lại như gọng kềm. Chẳng những thế, trong lúc hắn ch́m hắn níu nàng theo và Nhan cứ bị kéo đi lần lần, chầm chậm nhưng chắc chắn là không thoát.

-     A... ha... hạ ! Em nhỏ ơi, em nhỏ phải theo anh xuống âm phủ để trả lời về hành vi của cha con em nhỏ.

Cánh tay của Thạch Pôul yếu đi v́ vết thương nơi vai của hắn. Hắn muốn sang tay lắm nhưng v́ Nhan nằm trệch một bên, ngay tay mặt của hắn, đă phải vói mới níu nàng được th́ ư muốn trên đây không thể thực hiện.

Sức tŕ của tự hắn giảm dần. Nhan chỉ c̣n bị lôi theo sức nặng đang ch́m của hắn thôi.

Mặt đất dưới vế Thạch Pôul đă bể, rồi bụng hắn lại đè cho lớp đất trước đó bể thêm thành thử cái lỗ dưới người hắn càng giây phút càng rộng thêm ra, bành trướng lên tới bờ đất cứng.

Nhan dang hai cánh tay ra để ṃ kiếm những chướng ngại vật quanh nó v́ trước mặt và dưới ngực hàng không c̣n ǵ để bám níu cả.

Bỗng nàng nghe như đang hấp hối mà được uống một liều thuốc hồi dương linh nghiệm: nách nàng vướng phải một gốc cây. Đây là cây nhỏ độ bằng bắp vế bị đốn không sát gốc, cái gốc c̣n lại khá cao, cao khỏi bề dày thân thể nàng, đủ mạnh để bịn nàng chống lại với sức tŕ của Thạch Pôul.

Biết rằng tay nàng yếu lắm, Nhan không cử động nữa, không xoay thế nằm để ôm gốc cây đó mà chỉ giữ t́nh trạng may mắn là để cho nách nàng máng vào gốc cây ấy thôi.

Th́nh ĺnh nghe sức tŕ mạnh khác thường của Nhan, Thạch Pôul tức sôi gan. Hắn chuyển vận tất cả tàn lực của hắn để mà lôi kéo “con ác phụ” nầy theo hắn nhưng vô hiệu quả.

Hắn nghiến răng trèo trẹo rồi trong tuyệt vọng, hắn bóp muốn nát xương cô gái tay yếu chân mềm nầy.

Bên phía quân cướp chỉ c̣n có ba cây súng tiếp tục chống cự thôi. Cả cây tiểu liên cũng đă êm hơi v́ hết đạn sau mấy loạt xung phong giả vờ của công lực.

Mấy tên cướp cố ĺ nầy nằm cách xa bờ trảng lối năm mươi thước v́ chúng không vội lùi để thoát thân như chủ soái của chúng.

Bấy giờ, không c̣n chờ đợi dược nữa, Công hô lịnh cho cả ṿng vây xung phong ồ ạt cùng một lúc với nhau.

Đây là cuộc xung phong thật sự và cuối cùng để tận diệt cái ổ kháng cự c̣n sót lại.

Chính Công đă dẫn đầu cánh chàng trong cuộc xung phong đó. Chàng vừa chạy lên, vừa gọi to:

-     Nhan, em ở đâu ? Hăy nằm sát xuống, nếu em c̣n sống !

Thạch Pôul nghe gọi cười dài:

-     Bằng cớ đă hiển nhiên là mi bội phản.

Rồi hắn nghiến răng như muốn nhai xương thiếu nữ phản trắc và bàn tay hắn hóa ra một chiếc kềm vặn siết chặt đến nỗi Nhan suưt ngất đi v́ đau đớn đă lên đến độ tột cùng mà con ngườ́ có thể chịu được.

Bỗng hắn buông tay ra. Sức lực của hắn vừa bỏ hắn mà bay đi, đi theo những ḍng huyết từ vết thương nơi vai hắn chảy ra, ḍng huyết không khô đọng được bởi cánh tay mặt của hắn đă bị thương lại phải làm việc quá sức.

Bùn non nuốt hắn chầm chậm, chầm chậm khi mà hắn không c̣n bám được vào chơn Nhan nữa. Nhưng cũng cùng lúc ấy, người nữ sinh mạo hiểm kia cũng ngất đi.

-     Nhan ơi !

Ba cây súng kháng cự một cách tuyệt vọng đă nín. Chúng nó bị thương nên rên la om trời.

-     Nhan ơi !

Công vừa chạy tới vừa gọi to. Bấy giờ chàng đă vượt qua khỏi mấy tên cướp bị thương, đạp lên thân thể của chúng.

Bỗng từ phía trái chàng, tức là từ phía ngoài quốc lộ 22, trong cánh quân phục kích nơi hướng đó cũng đang xung phong, một tiếng súng lục phát ra.

-     Trời ơí !

Công kêu lên rồi té quị xuống. Trong cảnh hỗn loạn nầy, kẻ bắn ra phát súng lục đă trà trộn để thoát được và trở về đoàn của y là cánh Quan Thuế.

Lúc bắn viên đạn ấy, Thúy đă hồi hộp vô cùng. Tin vào tài thiện xạ của nàng, nàng định bắn găy chơn Công đễ ngăn chàng phiêu lưu mạo hiểm thêm mà lâm nguy, v́ chỉ c̣n có mấy mươi thước nữa là chàng sẽ rơi vào miệng con ác quỷ đă từng hả mồm ŕnh mồi từ đời kiếp nào không ai rơ được là cái trảng sát nhơn kia. Vả lại biết đâu một tên cướp lại không căm hận sâu sắc đến đỗi dùng hơi tàn của nó mà bắn chàng một phát để rửa thù.

Tuy nhiên nàng vẫn sợ hăi. Người bắn giỏi nhứt trên thế giới cũng có lúc nhắm sai, huống hồ ǵ trong đêm tối, muốn bắn chơn người ta mà đạn lại t́m cách chui vào bụng họ th́ sao ?

Nhưng không thể để cho chàng coi rẻ tánh mạng chàng v́ một cô gái chưa chắc đă c̣n sống, mà cỡ “con ấy” c̣n sống, Thúy cũng phải t́m cách làm cho hai người xa nhau.

Trà trộn được để đổi vị trí, Thúy vẫn không hết sợ hăi, nhứt là cái tiếng kêu của Công ấy, nó làm cho nàng đau xé cả ruột gan.

“Công bị thương nơi đâu và vết thương sẽ đến đỗi nào hay không ?” Thúy nhớ tay nàng hơi run mà nàng th́ chỉ thấy được dạng dạng một bóng người lướt tới thôi, nàng đă bằng vào tiếng gọi Nhan của chàng mà bắn hơn là đă thấy rơ và nhắm kỹ bóng người.

Bây giờ người ta bật đèn bin để cứu cấp thương binh. Một người hô lên:

-     Ông Trưởng ty bi đạn nơi bắp vế.

Thúy hoàn hồn lần lần và lần bước tới gần Công.

Bên công lực có sáu người bị thương tất cả, kể cả người Trưởng ty Quan Thuế. Không vết thương lào đáng ngại hết. Tuy nhiên viên hạ sĩ quan Bảo An, đặt dưới huyền điều khiển của Công từ đầu hôm tới giờ, cũng nắm quyền chỉ huy và ra lịnh rút.

Họ lượm thêm những tên cướp c̣n rên siết, tịch thu tất cả vơ khí mà bọn cướp tử thương đă ném đi hay c̣n cầm trong tay khi tắt thở, hẹn sẽ thu dọn chiến trường thật sự ngày mai rồi điểm lại người, họ rục rịch kéo nhau về.

Công kêu lên:

-     Anh em t́m dùm xác một thiếu nữ.

Viên hạ sĩ quan Bảo An ngỡ Công chỉ Thúy nên nói:

-     Thưa Trung úy, cái cô ở Quan Thuế ấy vẫn được b́nh an.

-     Cô nào mà ở bên Quan Thuế ? Công ngạc nhiên hỏi.

-     Em đây, thưa ông ! Thúy lên tiếng trong bóng tối. Ông nghe trong người thế nào ?

-     Ai cho phép cô đến đầy ?

Không ai thấy được mặt chàng, nhưng người ta đoán người Trưởng Ty đang tức giận tím mặt.

-     Dạ, em có xin phép ông.

-     Mà tôi có cho phép hay không chớ ? Được để rồi cô sẽ biết. Không, bà con ơi, xác người thiếu nữ khác ḱa !

-     Không có xác thiếu nữ nào cả.

-     Sao lại không, xem lại cho kỹ giùm tôi.

-     Dạ đă xem kỹ lắm, toàn là xác đàn ông không mà thôi.

-     Cô ấy có thể mặc y phục đàn ông.

-     Nhưng không có người Việt Nam nào tử thương cả, chỉ toàn đàn thổ không mà thôi.

-     Kiếm giùm tôi bà con ơi !

Viên hạ sĩ quan không đáp nữa mà cương quyết hô lịnh rút. Mặc dầu Công phản đối kịch liệt, chàng vẫn bị khiêng ra xe như trăm ngàn thương binh khác.

Được đặt nằm trên xe Quan Thuế, Công nghe bên cạnh chơn chàng một hơi người. Vết thương được băng bó sơ sài vẫn để lưu huyết và chàng đă nghe nó bắt đầu nhức nhối, nên rên nho nhỏ.

-     Ông ơi, liệu đạn có trúng xương hay không ?

Nhận được tiếng của người bên cạnh ầy là tiếng của Thúy, Công cả giận nạt:

-     Tôi không cần cô săn sóc.

Mấy giây im lặng rồi chàng nghe một tiếng nấc nhỏ và ngắn. Cơn giận của người thanh niên nầy nguội được khi chàng ta đă hả hơi, chàng nghe rơ lại ḷng chàng th́ thấy ḿnh tàn nhẫn quá.

Thật ra, Thúy không làm nên tội ǵ cho nặng. Nàng không phải là nhân viên hoạt động của Quan Thuế mà khép nàng vào tội bất tuân kỷ luật.

Nhân viên văn pḥng có trốn mà theo đoàn th́ cô ấy chịu trách nhiệm lấy, rủi ro có chết th́ thiệt thân cô ta chớ không ai bắt tội chàng đuợc.

Cô ta cũng chẳng làm vướng chân vướng cẳng ai trong khi xuất quân và trong trận đánh th́... cơn hằn học của chàng thật vô lư hết sức, hay nó có lư mà một lư do rất là quanh quẹo. Chẳng qua chàng tuyệt vọng về sự mất tích, mất xác của Nhan, nên đổ lên đầu của kẻ nào rủi ro quấy rầy chàng, tất cả xót xa bực dọc của chàng.

Hối hận quá, Công đưa tay ra và chạn phải tay Thúy. Chàng nắm chặt lấy tay nàng để tạ tội, để an ủi người con gái mà chàng xem như là trẻ con, chàng cũng có cảm giác nàng là trẻ con hơn, từ lúc thấy sự trốn theo đoàn của nàng tinh nghịch như là tṛ đùa của học tṛ.

Thúy cảm xúc quá và tủi thân, nàng nức nở mà khóc.

Xe đă về tới trước cửa nhà thương hàng tỉnh, Công buông tay Thúy ra nhưng giờ chính nàng lại cầm lấy tay chàng và thỏ thẻ nói thật khẻ:

-     Em ở lại nhà thương để nuôi anh.

Nhân viên Quan Thuế không đợi băng ca của nhà thương, ráp nhau khiêng Trưởng ty của họ vào trong đó. Công không kịp phản đối đề nghị của Thúy th́ đă bị mang đi rồi.

Thúy yếu chơn nên muốn theo họ, nàng phải chay. Bỗng nàng nghe kêu:

-     Thúy ơi !

-     Dạ.

-     Thuư đi về đi.

-     Dạ không.

-     Đừng có trẻ con, ở nhà sẽ lo sợ cho Thúy.

-     Em xin phép rồi.

Công toan hỏi để biết nàng xin phép với gia đ́nh đi đâu th́ giật nẫy ḿnh. Tay trái chàng vừa chạm phải bao súng và lạ lùng thay, cây súng lục đă mất, lại nằm trong đó.

Công thừ người ra, ngỡ ḿnh chiêm bao. Rơ ràng là lúc muốn ra lệnh tấn công, chàng đă không t́m thấy vũ khí của chàng. Cớ sao bây giờ…

“Nhưng thôi, chàng nghĩ rồi ḿnh sẽ t́m ra sự thật. Giờ cần đề pḥng, không khéo nó lại mất nửa !”

Chàng rút súng ra, xem coi có khóa hay không rồi gọi:

-     Thúy nè !

-     Dạ.

-     Thúy tạm giữ cây súng nầy, mà phải cẩn thận đa nghen.

-     Dạ.

Công được đưa tuốt vào buồng mổ với bao nhiêu thương binh khác.

Thúy đứng chờ ngoài hành lang, nghĩ lại nàng giựt ḿnh. Trên xe, nàng đă len lén cất súng trở lại trong bao của Công một cách tài t́nh như đă ăn cắp khí giới ấy lúc đầu hôm.

Nàng quên mất rằng Công đă hay rằng súng mất rồi khi t́m lại được ở chính trong ḿnh hắn, hắn sẽ sanh nghi đoán biết có kẻ lấy dùng rồi bí mật trả lại. Hắn có thể nhờ một ban giảo nghiệm nào lấy dấu tay trên súng và kẻ cắp tất phải bị lột mặt nạ.

Thật là hú vía. Giờ th́ mặc sức mà lấy dấu tay, mà giảo nghiệm đi. Nàng đă được phép cầm súng chánh thức rồi th́ bá súng mang dấu tay của nàng không có ǵ là bí mật cả.

Công bị đạn ở bắp đùi. Viên đạn bị xéo một bên chỉ đâm thủng một chéo thịt rồi lọt ra ngoài, nên khỏi mổ xẻ ǵ cả. Chàng được băng bó lại, tiêm thuốc trụ sinh ngừa nhiễm độc rồi đưa qua buồng bịnh đặc biệt.

Thúy mệt lắm mà cũng nghe khoẻ hẳn ra khi thấy công nhân nhà thương khiêng một chiếc băng ca ra khỏi buồng mổ, người bệnh nằm trên đó, bất ngờ thay lại là Công. Chàng chỉ mới được đưa vào trong ấy không hơn I5 phút kia mà.

Cô nữ thư kư liều lĩnh lại chạy lúp xúp theo băng ca, qua nhiều hành lang rồi mới tới pḥng dành riêng cho những công chức cao cấp trong tỉnh.

Bấy giờ chuông nhà thờ đă đổ. Công nói:

-     Thúy không thể bỏ làm việc. Vậy nên chuẩn bị để rồi về nhà thay y phục và ăn sáng. Cám ơn ḷng tốt của Thúy lắm đó, nhưng giờ tai qua nạn khỏi rồi.

-     Không c̣n đạn trong ấy phải không anh, và xương chân không sao chớ ? Thúy muốn biết chắc sự thật để đỡ thắc mắc và đỡ hối hận.

-     Không sao. Nay mai là anh đi được. Thúy trả cây súng lại anh. Khi năy anh sợ phải mổ, phải chịu thuốc mê không ai giữ nó, nên mới giao cho Thúy, giờ th́ anh cần tránh cho Thúy trách nhiệm nặng nề ấy.

Khi Thúy trao trả súng cho nguyên chủ của nó, người nầy nh́n thẳng vào mắt nàng, nghiêm sắc mặt lại rồi hỏi:

-     Thúy nè !

-     Dạ.

-     Thúy phải thú nhận sự thật, không được chối quanh mà anh nổi giận lên.

-     Ǵ a anh ? Thúy lo lắng hỏi.

-     Có phải Thúy đă đánh cắp cây súng nầy, đă bắn anh rồi trả lại trong bao của anh hay không ?

Thúy tái mặt rồi gục đầu lên tay Công, ̣a ra mà khóc trong một sự tự thú câm lặng nhưng rơ ràng.

Rất thông minh, Công đă suy luận ra những điều rất đúng sự thật ấy, v́ ngoài Thúy ra, không có ai xáp lại gần chàng lúc chàng chuẩn bị xuất binh cả, và từ lúc bị thương tới khi vào nhà thương cũng chỉ có Thúy là đeo sát chàng thôi. Chàng lại t́m được lư do v́ sao mà Thúy bắn chàng, chỉ trừ duyên cớ biết cuộc xuất chinh nầy để mà đ̣i theo th́ chàng thật mù tịt.

Lâu lắm, Thúy mới thổn thức nói:

-     Anh tha tội cho em. Em cũng xin thú thật rằng sở dĩ em hành động như vậy là v́ em yêu anh. Tùy anh thương xót em hay không, số phận em ở trong tay anh, nếu anh đầu cáo th́ em chết nhưng em cũng mát dạ.

-     Không có vấn đề đầu cáo em một khi em chịu xác nhận hành động của em và khi được biết chắc t́nh cảm của em đối với anh nó xui em dại dột như vậy. Nhưng em nên biết rằng anh không thể quên Nhan.

-     Em biết. Nhưng em không cần. Em yêu anh đơn phương là đủ cho em lắm rồi, c̣n được anh yêu lại chỉ là một xa xí phẩm và em không dám mong.

Cảm động, Công xoa đầu Thúy và lẩm bẩm một ḿnh: “Tội nghiệp cho em nhỏ không biết bao nhiêu ! Em nhỏ ơi, em nhỏ chớ nuôi hy vọng. Những cử chỉ thân mật của anh không có nghĩa là anh yêu em nhỏ đâu, anh chỉ xem em nhỏ như một đứa em dễ thương thôi

Tuy Công chỉ nói với chàng, nhưng Thúy vẫn lắng tai nghe và đáp:

-     Em dư biết thế anh à, dầu sao em cũng không hết yêu anh, và được gần gũi anh một đôi ngày, em cũng đă sung sướng lắm rồi.

-     À nầy, c̣n tại làm sao em biết được có trận phục kích đêm nay để mà đ̣i đi theo ?

-     Nói ra càng xấu hổ. Thấy Nhan đến thăm anh, em đă ghen và đă ŕnh nghe…

-     Ŕnh ? Ŕnh ở đâu ?

-     Ngoài sau khung cửa hông. Tất cả những hành vi của em đều do một nguyên nhân mà ra, anh bắt tội hay tha thứ ǵ cũng v́ độc một duyên cớ ấy mà thôi.

-     Thôi em nên về kẻo ở nhà trông đợi.

Trưa hôm ấy Công được biết thêm những chi tiết sau đây:

Bằng vào lời khai của tên cướp bị thương th́ chúng nó đông ba mươi đứa, kể cả chủ tướng của chúng là Thạch Pôul.

Người ta lượm được mười hai tên bị thương và đi thu dọn chiến trường lần thứ nh́, sáng hôm nay, đếm được mười bảy xác chết. Thế nghĩa là c̣n một tên mất tích.

Họ xem xét quanh đó th́ thấy đất ở bờ Trảng Sụp có một chỗ bị xây xát. Một vết dài cây mắc cỡ mọc trên đồng bị trốc gốc và có dấu bị chà đạp nát hết dọc theo vệt đó. Họ kết luận rằng tên thứ ba mươi v́ rút lẹ hơn đồng đảng của chúng nên lọt vào trảng và bị bùn nuốt tươi đi, v́ mặt trảng quả có bể một nơi rất rộng, bùn non đă khép chặt lại rồi, nhưng lớp đất khô mỏng ở trên th́ vẫn hả miệng.

Người ta có định câu cái xác có thể có ở dưới ấy, nhưng thấy rằng không thể thực hiện được dự định đó nên lại thôi và tạm kết luận rằng cái xác ch́m dưới bùn là của Thạch Pôul.

Riêng Công, chàng sa lệ khi được biết những chi tiết về cuộc thắng trận của chàng. Cái mồ bùn non ấy chắc chắn là chôn đến hai xác người: xác của Thạch Pôul và của Nhan.

Ṿng vây đêm rồi chặt chẽ quá, có cánh cũng không thoát được th́ Thạnh Pôul chết là phải, nhưng cô gái yếu đuối là Nhan lại càng không thể vượt ṿng mà trốn đi.

Nhan đă chết ! Đây là lần đau thứ nh́ của Công, lần thứ nhứt nổi lên khi chàng được biết nàng là con của một tay buôn lậu và đă xem nàng chết rồi kể từ ngày hôm ấy.

Công đă tự nguyện với ḿnh là chỉ giữ nơi ḷng mối t́nh đầu của chàng thôi, c̣n cá nhơn của con người chàng yêu th́ phải quên. Nhưng nào chàng có quên được ! Sở dĩ chàng nhận lời đi phục binh bắt cướp đêm rồi (mà Nhan đă ăn gian tŕnh bày bọn cướp như một bọn buôn lậu) chỉ v́ sốt ruột nghe Nhan bán ḿnh cho tên cướp ấy thôi.

Nhan đă chết ! Đối tượng của mối t́nh của chàng không c̣n nữa, th́ niềm đau của chàng có tánh cách khác hẳn nếu Nhan yêu người khác, hoặc v́ hoàn cảnh mà về tay người khác.

Đây là cái ngậm ngùi ngàn kiếp khôn nguôi, là cảm giác trống rỗng quanh ḿnh và trong ḷng, là cái tâm trạng chán chê mang ơn một kẻ bỗng dưng mất hẳn mọi giác quan đối với cuộc đời nó không c̣n hương vị màu sắc âm điệu ǵ nữa cả.

Bốn ngày sau đó, Công xin ra khỏi nhà thương và mười hôm sau là chàng đi đứng mạnh dạn được như thường.

Thúy đă hết mặc cảm phạm tội, kể từ ngày cuối cùng Công c̣n nằm trong nhà thương. Hôm ấy đến thăm người chủ sở đă trở thành bạn của nàng, Thúy nói:

-     Anh có thể quên mất được lỗi của em và tha thứ luôn em hay không ?

-     Anh đă quên từ lúc nắm tay em trên xe, mặc dầu lúc ấy anh đă đoán biết ai bắn anh. Thật ra anh mang ơn em lắm đó. Nếu em không làm xằng th́ có lẽ anh đă hy sinh tánh mạng một cách vô ích đêm đó, và hiện anh đă nằm dưới đáy bùn.

Hết mặc cảm, Thúy hy vọng hơn bao giờ cả. T́nh địch của nàng không c̣n nữa th́ chướng ngại bây giờ chỉ là mối sầu của Công thôi.

Mà không có mối sầu nào trên đời nầy lại không phai với thời gian. Công sẽ quên cho dẫu là nàng không giúp được ǵ vào sự quên đó.

Ngày tháng trôi đi sẽ xóa h́nh ảnh Nhan trong tâm trí chàng và người em gái nhỏ bên cạnh chàng đă sẵn sàng hơn ai cả để cho chàng lưu ư tới.

Tuy nhiên Thúy phải bền chí lắm v́ xem ra th́ tương lai c̣n xa quá, Công như là cái xác không hồn và ngoài công việc ở sở ra không thiết ǵ nữa cả. Người bạn gái mới quen, chàng cũng không buồn tṛ chuyện. Thoảng hoặc Thúy có hỏi ǵ, chàng cũng chỉ ừ hử cho qua loa vậy thôi.

Chiều lại sau giờ làm việc, chàng hay lấy xe đi đâu không rơ. Không rơ là Thúy không rơ ḱa, chớ những người ở ven quốc lộ 22 đi Vũng Chàm thường thấy chiếc xe Díp sơn trắng của chàng đi về hướng Trảng Sụp.

Cứ đi trên con đường ấy không mà thôi vào thời buổi nầy cũng đă nguy hiểm rồi. Nhưng lên tới xóm trường học ngang vị trí mặt trận ngày nào, Công c̣n bỏ xe ngoài đường để băng bộ qua nhiều cánh đồng và nhiều khóm chồi để vào thăm mộ của người yêu.

Ngày đầu chàng đă t́m được cái chỗ mà đất có bị xây xát, đă đánh dấu nơi đó và chiều chiều đến đó, chàng đứng chiêm nghiệm rất lâu, măi cho đến lúc trời tím sẫm mới ra về.

Một hôm, cách cái đêm mà Nhan đă phiêu lưu rồi đi luôn một chuyến rất xa, qua thế giới khác mà không trở về nữa, cách cái đêm ấy hăm lăm ngày, đang đứng trầm ngâm trước miệng lỗ đă được nước mưa chở phù sa tới lấp gần đầy, th́nh ĺnh Công nghe tiếng bước nhẹ sau lưng chàng.

Nhanh như chớp, chàng rút súng ra và xây lưng lại liền. Trước mặt chàng một người đàn ông vậm vỡ, nưóc da đen, gương mặt trước kia có lẽ là hung bạo và uy nghi lắm, đang mím một nụ cười héo hon mà nh́n chàng.

Tóc y đă bạc trắng không ăn khớp với dáng người c̣n tương đối trẻ tuổi của y và Công có cảm giác rằng mớ tóc nhuộm sương của cái người trạc năn mươi ấy, chỉ vừa bạc trắng ra đây thôi, bạc một cách th́nh ĺnh sau mấy ngày sầu muộn.

Y nói:

-     Xin ông cất súng. Tôi chỉ là một kẻ đi hành hương rất hiền lành.

-     Đi hành hương ? Sao lại ở đây ? Người ta hành hương trên núi Bà kia chớ !

-     Vâng, ở đây, v́ con gái tôi đă bỏ ḿnh nơi đây.

-     Cô ấy chết nơi đây ?

-     Ừ !

-     Mộ chỗ nào ?

-     Tôi không biết, chỉ biết thế nào nó cũng đă bỏ ḿnh nơi đây rồi.

Công không cần hỏi thêm. Người đó là tên Đức Lưu Phương trong tập hồ sơ ở sở chàng và câu chuyện kỳ lạ y vừa kể là cái chết của Nhan chớ không có ǵ lạ.

Trong giây phút, chàng nghe một niềm cảm thông với người đối diện kéo chàng xít lại gần y trong địa hạt của tấm ḷng. Chàng cất súng vào bao rồi nắm lấy tay y mà nói:

-     Tội nghiệp ông !

-     Không, tôi không đáng thương xót. Tôi chỉ đáng nguyền rủa thôi, v́ tôi đă vụng tính nên con tôi mới chết.

Công nghĩ không cần thú nhận mối t́nh của chàng mà ông cụ nầy không biết, cũng không hỏi về cái chết của Nhan làm ǵ, v́ dĩ nhiên là ông sẽ không nói sự thật tại sao ông lại để con ông liều lĩnh đến thế nầy. Chàng chỉ nói như nói một ḿnh:

-     Biết hối lỗi bao giờ cũng tốt và không lúc nào gọi là trễ cả. Thôi, vĩnh biệt ông.

-     Vĩnh biệt.

Hai kẻ hành hương chia tay nhau trong khi hoàng hôn đổ xuống ngập đồng.

Họ dùng hai tiếng “vĩnh biệt” đó là dùng theo nghĩa đen chớ không phải là nói bóng bẩy, không phải ngầm bảo nhau rằng tuy ở cùng một thành phố với nhau mà mỗi người đều có mối sầu riêng nên không ai buồn t́m thăm lại nhau sau cuộc gặp gỡ t́nh cờ chiều hôm nay.

-     Vĩnh biệt ? Ừ !

 

*

*       *

Ông Tám đă bán đổ bán tháo tám mươi bảy con trâu c̣n đứng vững, và bán rẻ mạt mười ba con trâu què v́ bị đuổi chạy như chạy giặc trong đêm đó. Ông vội vă như vậy để trở về nhà nghe ngóng tin tức của Nhan.

Không thấy con về, ông đă đi t́m xác nó cũng chẳng gặp một chéo khăn, một nhúm tóc nàng trên chiến địa mà ông đă ḍ từng phân đất.

Hỏi thăm những người lính chôn xác th́ họ bảo không có xác phụ nữ nào hết. Ông bảo chú tư dọ hỏi trong giới lục lâm th́ Thạch Pôul biệt tích.

Nếu Nhan c̣n sống đi nữa th́ trọn đời họ, cha con cũng không thể gặp nhau v́ ông biết Thạch Pôul tội ác dẫy đầy, không sao dám ra đầu hàng. Nó đă đưa con ông đi Xiêm đi Lào rồi để không bao giơ trở về nữa.

Tám Huỳnh bỗng thấy cuộc giải nghệ để an hưởng của ông hóa ra vô nghĩa lư nên ông cúng cả số tiền bán trâu vào các tổ chức phước thiện và xă hội trong tỉnh. Điên trí, ông lại bán tuốt ngôi nhà của ông, cất cho người d́ họ một nếp nhà nhỏ gần chợ hơn, và cho tiền bà ta bổ hàng bán quán chạp phô nhỏ, rồi sau cuộc hành hương cuối cùng chiều hôm nay, ông rời khỏi xứ nầy.

Riêng Công th́ …

Sáng hôm ấy, Thúy đánh máy nhiều công văn và khi đọc một bức bản thảo kia, nàng rụng rời rồi gục mặt lên bàn máy đánh chữ mà khóc: đó là lá đơn mà Công đệ tŕnh lên cấp trên để xin thuyên chuyển về Saigon.

*

*       *

Nhan ngỡ ḿnh không thể nào đi tới nơi trước khi mặt trời mọc.

Núi Bà thấy dạng dạng trên nền trời tối thui, trông cứ ngỡ là gần lắm, nhưng đi măi mà cũng chẳng tới đâu.

Phần máu nơi cánh tay nàng ra nhiều quá nên nàng nghe mệt khi chỉ mới băng đồng độ một cây số thôi và bây giờ nàng đă muốn lả rồi.

Chính cái vết thương nơi cánh tay nầy đă làm cho cô gái hiền lành nầy kinh hoảng quyết định trốn luôn, chớ không dám nghĩ đến chuyện về nhà.

Sau một trận đánh long trời lỡ đất như thế, người ta dĩ nhiên sẽ bắt tất cả ai từ Trảng đi ra thành phố với một vết thương c̣n mới ràng ràng, áo quần bẩn máu và bẩn bùn đất.

Nàng chỉ biết một chỗ có thể tạm ẩn thân đợi lành vết thương, là những chùa chiền, am tự, trên núi Bà, nên tự nhiên đi về hướng núi.

Cái vết thương mà nàng ngỡ là đáng lo ngại lắm ấy, xem lại th́ cũng chẳng có ǵ. Nàng bị đạn hồi nào, thật không hay, có lẽ lúc Thạch Pôul bắn tiểu liên ngăn xung phong và v́ thế, làm đích cho đối phương nă súng.

Viên đạn xuyên qua thịt của cánh tay lẹ quá, người bị thương không kịp nghe đau đớn ǵ, phần sợ hăi v́ tiếng súng nổ rền trời, phần sau đó lo bám níu cho khỏi bị Thạch Pôul kéo theo xuống trảng nên vết thương có thấm đau chăng nữa, nàng cũng không nghe thấy được.

Nhưng giờ th́ sự đau đớn đă rơ rệt rồi. Thêm vào đó sự đau đớn do các vết thương khác, khắp trong thân thể nàng, gây ra, làm cho nàng cảm giác rằng người nàng đă nát bấy cả ra. Đó là các vết thương ở đầu gối, ở cùi chỏ, ở ngực, những nơi cày đất bị gai mắc cỡ làm rách da.

Nhan băng qua một khu chồi thưa, cây nhỏ và thấp, và nghe tiếng gà rừng gáy. Bấy giờ, càng gần núi, mà trời cũng tương đối hết đen mịt, nàng lại không thấy được bóng dáng trái núi v́ tàn cây che tầm mắt của nàng.

Nhưng th́nh ĺnh, trong đêm lặng, tiếng chuông chùa vang lên, khiến nàng giựt nẩy ḿnh trong mấy giây đầu, đứng khựng lại mà sợ hăi.

Trong cảnh tịch mịch, những tiếng động man rợ xem thế mà không đáng ghê sợ bằng những âm thanh của xă hội văn minh, nhứt là khi âm thanh ấy lại đột ngột nổi lên.

Trong rừng rậm, tiếng chuông chùa bất thường quá, cũng như là giữa Sài-g̣n tiếng cọp béo vậy, khiến mới nghe qua, ai cũng phải hết hồn cái đă, rồi ư thức lại được về nguồn gốc của cái thứ tiếng đáng sợ ấy rồi mới hết sợ.

Bấy giờ Nhan mừng rỡ vô cùng. Đấy là tiếng chuông công phu sáng của một cái am nào trong núi, am tự riêng thờ Phật, lẫn lộn với những am khác thờ rất nhiều thứ thần và nhứt là thờ Bà.

Lần đầu tiên trong đời nàng, Nhan nhận được vẻ an ủi của tiếng chuông chùa, tiếng nói cụ thể của ḷng bác ái, của chủ trương độ thế v́ nàng đang ở vào một t́nh cảnh cần cả hai thứ ấy, cần một tấm ḷng bác ái cứu nguy nàng trong bước đường trốn tránh nầy và cần một triết lư nào để độ tâm hồn nàng qua khỏi cơn khủng hoảng t́nh cảm đầu của một người con gái không may.

Định rơ lại vị trí, Nhan ngạc nhiên hết sức. Nhà tiếp khách hành hương và những cái am đầu trong dăy am từ chân núi lên tới đảnh, đều ở tại đầu đường. Mà đường từ tỉnh lên núi, ở phía đàng kia. Đây là rừng rậm, thế sao tiếng chuông chùa lại nghe gần quá, nhứt là ngay ở trước mặt nàng ?

Có lẽ là một kiểng chùa hẻo lánh và vô danh của nhóm ẩn tu nào chăng ? Nếu quả như thế th́ may mắn của nàng lại nhiều.

Những am đông đúc khách thập phương, có vẻ công cộng quá, người tu hành bác ái đến đâu ắt hẳn cũng phải sợ pháp luật mà không dám chứa nàng.

Tiếng chuông trống công phu sáng như kích thích thêm sức lực cho con người suưt muốn nằm ĺ xuồng nệm lá khô, mặc kệ rồi ra sao th́ ra.

Nhan đi mau như một kẻ khoẻ mạnh mới khởi hành và độ mười lăm phút sau, nàng thấy, qua những thân cây ốm, ánh đèn leo lét đằng xa.

Chỉ có bây giờ nàng mới biết cái đích thật đúng để mà lướt tới chớ từ sau trận đánh đến lúc nghe tiếng chuông đầu, Nhan chỉ nhắm chừng mà đi phóng mạng thôi.

Ngọn đèn thấy từ đàng xa, lúc ẩn lúc hiện, v́ có lẽ đèn thắp trong nhà, vách che thưa, nhưng v́ tre cũng che khuất ngọn đèn tùy chỗ đứng của người thấy. Hơn thế, cây chồi cũng thủ y cái vai của vỉ tre, tùy vị trí của Nhan.

Càng lúc, tiếng chuông trống càng rơ hơn và bây giờ Nhan nghe được cả tiếng gơ mơ nữa.

Bỗng, tiếng chó sủa vang lên. Nhan càng bước mau hơn nữa và th́nh ĺnh, chạm phải chướng ngại vật nàng phải dừng chơn.

Đó là một hàng rào tre thưa làm bằng gốc tre già chôn thấp tới bụng.

Ở đây không c̣n cây cối ǵ nữa cả, có lẽ chùa rào sát ven chồi nên cây mới hết một cách đột ngột như vầy.

Ra khỏi bóng tối của chồi rậm, Nhan mới hay là trời đă hừng sáng rồi.

Ngôi chùa trong ṿng rào, trước mặt nàng, chỉ là một nếp nhà tranh rộng năm gian vừng vách phên tre và sau đó là một dăy nhà phụ thuộc, cũng bằng gỗ hay bằng tre ǵ không thấy rơ, cũng lợp tranh.

Hai con chó của nhà chùa sủa nà và chạy ra rào chồm lên vồ sủa, khiến cho người trong chùa phải lưu ư chạy ra.

Họ nạt chó, nhưng vẫn không dám tiến tới. Nếu không nghe tiếng nạt chó, Nhan không thể nhận ra hai nhà sư thấy dáng mờ ấy là hai vị sư nữ c̣n trẻ.

Nhan giựt ḿnh mà thấy ḿnh không hề nghĩ tới sư chùa này thuộc phái nam hay phái nữ, cứ nghe tiếng chuông là mừng, không hề ư thức về chi tiết quan trọng đó, quan trọng lắm, v́ nếu sư thuộc nam phái, họ sẽ không nhận nàng.

Quả nàng đă qua cơn bỉ cực rồi đây, nên tới không định mà vẫn lạc bước vào chùa sư nữ.

-     Cô ơi cô cứu dùm con cô ơi !

Nghe tiếng kêu cứu là tiếng con gái, một sư nữ bên trong hỏi:

-     Ai đó ?

-     Dạ con, con mắc nạn giũa đường, cô ơi !

-     Đi trịch qua bên mặt, có cửa ngơ ở đó.

Nhan làm y theo lời sư nữ, đă tới cổng chùa rồi mà hai sư nữ vẫn chưa dám ra, c̣n đứng bàn tán với nhau nho nhỏ bên vách chùa.

Trước cổng chùa là một con đường ṃn bằng chồi, chắc để đổ ra lộ xe đưa lên chân núi, đằng hướng đông, cách đây có lẽ đến hai ba cây số cũng nên.

Hướng đông ấy đă ửng hồng rồi và tiếng chuông trống công phu đă dứt. Có lẽ đă trông thấy rơ người ngoài cổng chỉ đơn độc nên hai sư nữ đâm bạo bước ra.

-     Con xin chào hai cô !

Nghe giọng họ và thấy dáng họ c̣n trẻ, Nhan gọi họ bằng cô nhưng sợ lắm, tự xưng con.

-     Tín nữ ở đâu mà đến đây ? Sư nữ lên tiếng khi năy hỏi như yậy.

-     Thưa cô, con đi núi Bà hôm qua, sáng nay về tỉnh, nhưng v́ xuống núi sớm quá, đi xe Lam bết ta và gặp trận đánh dọc đường nên bị thương, con sợ quá chạy vào rừng rồi lạc bước tới đây.

-     Bị thương ? Tín nữ bị thương có nặng không, chúng tôi không biết cứu thương.

-     Dạ chỉ xoàng thôi. Nhưng con xin nước và xin nằm nghỉ chớ không xin cứu thương.

Sư nữ nín lặng giây phút rồi nói:

-     Tín nữ cứ đứng đây tôi sẽ trở ra liền.

Hai sư nữ chạy vào trong, ư chừng để thỉnh ư sư bà rồi trở ra ngay thật. Họ mở cổng và mời:

-     Tín nữ vào đây.

Nhan được đưa đến dăy nhà phụ thuộc phía sau, vào một căn hẹp mà bữa ăn sáng đă dọn ra. Chùa nầy đông một chục nhà sư nên Nhan đếm được mười chén cơm đă bới ra.

Sư bà, không già, không ốm, có phần hơi đẫy đà nữa là khác, từ chùa trên xuống đây sau khi Nhan đă vào nhà.

Được mời ngồi trên một chiếc ghế đẩu, nàng đứng dậy ngay, bái sư bà mà không nói ǵ.

Sư bà cũng làm thinh mà nh́n nàng rất lâu nhứt là nh́n chiếc áo sơ mi của nàng rách nơi cánh tay trái và máu khô đóng cục trên đó.

-     Tín nữ uống một chén trà nóng, ăn một chén cơm rồi hẳn hay.

Sư bà mời mà như ra lịnh, không bằng ḷng khách chối. Nhan tự nhận được điều đó.

Nàng cũng cần hai thứ nầy lắm, nên không nghĩ ngợi lâu và nhận luôn chén trà mà sư nữ im lặng khi năy, người cùng đi với cô sư nữ đă mở cổng cho nàng, bưng tới trước mặt nàng.

Bị ra máu nhiều, Nhan khát nước lắm nên xin:

-     Sư cô làm ơn cho tôi xin thêm một tô, có pha nước lạnh ! Tôi khát quá.

Tuy nhiên chén trà ngon và đậm, hớp từng hớp, giúp cho nàng đỡ khát nhiều lắm. Hiệu lực của trà ngon và nóng là thế, nên khi tô nước pha mang ra đến nơi, Nhan không nghe c̣n thèm lắm nữa, tô nước mà nàng đă mơ suốt đêm nay, chỉ là một món giải khát thường thôi, uống không nghe ngon nữa.

Nhan không đói, nhưng vẫn ngồi tại mâm cơm với chín vị sư nữ. Phải, họ chỉ có chín người thôi, và chén cơm thứ mười là chén cơm bới ra cho nàng đó.

Tất cả đều lặng lẽ ngồi ăn, không ai nói với ai một lời nào. Nhưng Nhan không dám quan sát họ. Nàng chỉ nh́n mâm cơm mà thực đơn khá sang trọng: tương, chao, mắm đậu, đậu hủ chiên dầu và rau cải.

Sư nữ trẻ tuổi nhứt đă cho nàng uống nước, cho Nhan mượn một cái muỗng để múc cơm cho dễ, tay trái bị thương không cầm chén được.

Chim chóc đă đại tấu bản nhạc mừng ngày quanh chùa và ngọn đèn dầu được tắt liền. Mâm cơm bỗng mờ đi và thực khách nhắm chừng cái dĩa đồ ăn mà gắp.

Nhan chỉ ăn có một chén thôi rồi xin phép bước xuống khỏi mâm cơm. Không quen ăn lót dạ sớm quá như thế nầy, nàng ăn chén cơm đó rất khó khăn.

Nàng đi ra ngoài, và bây giờ mới nhận định vị trí của kiểng chùa.

Chùa cất sát chơn núi, trên một cuộc đất triền rộng độ một mẫu. Sân chùa có giếng nước, có trồng bông hoa và quanh chùa, sát hàng rào tre là rừng rậm.

Bây giờ h́nh ảnh sư bà thoáng thấy dưới ánh đèn mờ khi năy mới hiện trở lại nơi trí Nhan.

Sư bà không có vẻ sư bà … ơ … hơ… nghĩa là, nàng nghĩ không có vẻ một người tu hành lâu năm. Có lẽ đây là một bà giàu có, chết chồng, không con, chán ngán cuộc đời, rủ năm ba chị em, người mộ đạo như bà lên đây cất chùa để tu tâm dưỡng tánh cho qua tuổi già buồn bă của các bà. Mấy sư nữ trẻ tuổi có lẽ được kết nạp về sau.

Cơm nước xong rồi, sư bà mời Nhan qua căn nhà kế cận. Ở đây có ba bàn, có trường kỷ chạm trổ, lối Trung Hoa xưa. Có lẽ đây là đồ đạc riêng của sư bà đưa lên đây lúc cất chùa nầy, chớ ngôi chùa hẻo lánh có vẻ nghèo khổ nầy không cần bàn ghế đẹp như vậy.

Hiện diện nơi nhà tiếp khách nầy có hai vị sư nữ nữa rất có vẻ sư nữ thực thụ lắm. Nhưng họ lại ở dưới quyền của sư bà trẻ tuổi th́ giả thuyết của Nhan chắc đúng phần nào, đây là chùa riêng của tư nhơn mà chủ chùa được “làm xếp” không kể tuổi đạo và đạo đức của bà ta.

Sư bà lại nh́n Nhan rất lâu rồi hỏi:

-     Tín nữ cần được đưa ra đường hay không ?

Nhan bối rối hết sức. Nàng định lánh thân một lúc, chớ làm sao mà dám ra mặt trong t́nh trạng nầy. Nhưng nàng đă bịa một câu chuyện để giải thích sự có mặt của nàng ở đây, câu chuyện khá ổn, khó thể bịa giỏi hơn được. Ác lắm là câu chuyện như vậy lại không cho phép nàng ở lại. Phải, nàng không có lư do ǵ để xin ở lại cả.

Lâu lắm, nàng mới ấp úng đáp:

-     Thưa bà, đáng lư th́ con phải về, nhưng con lại thích kiểng chùa nầy, nên có ư định xin sư bà cho con thí phát qui y tại đây.

Sư bà lại làm thinh một hồi lâu nữa, xét nét Nhan rất kỹ đoạn nói:

-     Việc ấy để rồi sẽ xem xét lại sau. Điều cần kíp là bần đạo muốn biết tín nữ có thể ở lại hay không. Vết thương của tín nữ phải được săn sóc như thế nào, bần đạo không rơ. Nếu tín nữ phải đi nhà thương th́ sao ?

Nhan kéo tay áo sơ mi rộng lên. Làm công việc nầy nàng nhăn mặt v́ vết thương bị động, đau lắm !

Khi cánh tay nầy phơi trọn vẹn ra, một cánh tay no tṛn và trắng nỏn, tuy nước da hơi tái v́ lạnh và v́ Nhan bị ra máu nhiều, cả ba nhà sư thấy một vết đạn xuyên thủng thịt nhưng cạn, ở bên ngoài gần da: máu không chảy nữa và hai đầu vết đạn ấy được máu khô hàn kín lại.

Nàng nói:

-     Thưa bà, con không nghe ǵ đáng ngại cả.

Nếu dám nói sự thật, nàng đă xin một bộ y phục đàn bà để thay cho bộ âu phục khả nghi của nàng, khả nghi v́ con gái ở tỉnh nhỏ ăn mặc như vậy là bất thường, nhứt là nàng từ trên núi về tỉnh, khả nghi v́ bộ âu phục của nàng bẩn máu và bẩn bùn. Xin được thứ ấy là về tỉnh được ngay.

Nhưng nàng không thể khai sự thật, nên đành phải tạm xin qui y vậy, rồi sẽ về sau.

Bây giờ sư bà mới mời hai bà sư già ra khỏi pḥng nầy rồi nghiêm sắc mặt mà nói với Nhan:

-     Tín nữ cũng dư biết rằng thời buổi nầy không an ninh. Vết thương của tín nữ làm cho bần đạo sợ lắm. Bần đạo không muốn mang vạ lây, tín nữ biết chớ ?

-     Dạ con biết, nhưng quả thật con là học tṛ ở dưới tỉnh lỵ lên đây.

-     Có thẻ căn cước chớ ?

-     Thưa có.

-     Cho bần đạo xem thử coi.

Nhan tḥ một tay vào túi áo trong của sơ mi, lấy thẻ ra trao cho sư bà. Xem thẻ xong, sư bà gật đầu và nói:

-     Quả đúng như lời của tín nữ nói. Nhưng mà cứ theo trong giấy th́ tín nữ c̣n cha. Sao lại c̣n người thân, đang đi học mà tính chuyện quy y, phải nói cho thật để bần đạo liệu.

Nhan đóng kịch không giỏi nhưng bỗng nàng nấc lên mà khóc được, v́ câu chuyện bịa mà nàng sắp nói ra, mang một phần sự thật, đau thương thật sự, khiến nhắc tới nó là nàng phải khóc.

Nhan thổn thức kể:

-     Thưa bà, hôm qua con lên núi thí phát mà trên ấy không cho, nên nay con về gặp rủi hồi khuya.

Thưa bà, sở dĩ con muốn xa lánh cuộc đời là v́…

Nhan chỉ bịa chi tiết thôi. Sự thật lớn là nàng đau khổ v́ t́nh, được thú nhận với nhà tu hành nầy.

Sư bà nhờ hai bà sư cao niên kia săn sóc vết thương cho Nhan, nhưng chưa quyết định ǵ. Măi cho tới tối, sư bà mới có ư kiến:

-     Thôi th́ con cứ ở lại đây một lúc xem sao, nhưng đừng vội thí phát. Việc quy y không bao giờ muộn cả, phải chờ xem nghe rơ ḷng con và nhứt là đợi phản ứng của gia đ́nh con coi ra sao rồi hẳn hay.

Nhan chỉ mong được thế thôi. Lành bịnh rồi, nàng sẽ ra khỏi nơi đây, không ai nghi ngờ ǵ được: Sự mất tích của nàng, chắc đă được gia đ́nh nàng giấu nhẹm, ông cụ xin phép nghỉ học cho nàng v́ lư do sức khoẻ và bạn học của nàng có tới thăm, ông cụ sẽ bảo là nàng đi Sài g̣n chữa bịnh và không ai thắc mắc nhiều.

Mặc dầu không ai sai khiến ǵ, Nhan cũng tự động làm công quả cho nhà chùa v́ họ tốt với nàng quá, mà nhứt là v́ có công việc th́ dễ quên.

Nàng cần quên mối sầu riêng của nàng, mối sầu riêng ấy là mối sầu thiên cổ mà muôn triệu cô gái đă mang, trải qua lịch sử.

Chùa đông sư nên công việc cũng chẳng c̣n ǵ. Nhan phải giành giựt với các sư nữ trẻ tuổi để chiếm độc quyền việc kéo nước giếng, công việc nhọc nhằn nhứt ở đây.

Đất đai khô cằn mà sư bà muốn sân chùa có thảm cỏ xanh quanh năm, có cây ăn trái, có hoa, có rau cải, tóm lại muốn biến đám đất chơn núi nầy thành khu vườn ph́ nhiêu sung túc, thành ra chùa cần nhiều nước lắm, phải kéo nước từ sáng sớm đến hơn mười giờ và từ xế đến lúc hoàng hôn mớí đủ để tướ́ cho ẩm ướt cả một mẫu đất khát nước.

Thế mà nàng chỉ khuây khỏa được một cách tương đối thôi, mặc dầu nàng có tính khá mạnh v́ được thừa hưởng của cha mẹ một khí bẩm ngang tàng. Nàng đă không tự tử, không đi tu ngay sau khi bị người yêu chặt đứt cây cầu nối liền với hắn, th́ biết nàng can đảm hơn các thiếu nữ thường đến bực nào.

Thế mà… !

Gió sớm, mây chiều, mưa rơi, lá rụng, tất cả đều gợi nhớ cho nàng, tất cả đều se thắt ḷng nàng lại trong một niềm đau không khốc liệt như buổi đầu nữa, nhưng v́ đă thấm sâu nên làm tê tái cả tâm can nàng.

Nhiều hôm Nhan tự hỏi: “Sao ḿnh không tu quách cho rồi ?” Lời xin thí phát qui y của nàng chỉ là một thỉnh nguyện miễn cưỡng để được cho nương náo nơi đây một thời gian thôi nên nàng hay tự hỏi như thế.

Ừ, sao nàng lại không tu quách cho rồi, khi mà đời nàng không c̣n ư nghĩa nữa. Đó là cuộc đời hưởng thụ ấy, chớ c̣n cuộc đời xă hội th́ khác. Nàng c̣n có thể giúp ích được nhiều hơn v́ khỏi phải v́ sinh kế mà nghĩ đến quyền lợi cá nhân của nàng.

“Ừ, sao ḿnh lại không tu quách cho rồi ?”

Tự hỏi như vậy, nhưng Nhan rất sợ hăi cảnh đi tu. Ḷng trần của nàng c̣n nặng lắm ! Đây là một cô gái khoẻ mạnh nên yêu đời, yêu đời tất cả mặt đẹp lẫn mặt xấu, mặt vui lẫn mặt buồn của cuộc đời.

T́nh yêu không thể chết sau đau thương đầu của đời nàng, mặc dầu người yêu kể như không c̣n nữa.

Nàng sẽ kéo dài cuộc sống của nàng trong thương tiếc, trong kỷ niệm, êm đềm của dĩ văng và nhứt là trong mong mỏi mỏng manh một cuộc xoay chiều t́nh cảm của ai.

Không thế nào mà Nhan quên Công được. Kẻ đă khinh miệt, đă giận hờn người yêu là hắn, mà hắn c̣n không quên nàng được nữa là nàng, nàng mà h́nh ảnh của Công c̣n tươi tốt trọn vẹn trong ḷng, không t́ vết nào cả.

Sư cô Diệu Tâm, một cô gái hăm lăm, vị sư nữ trẻ tươi nhứt ở đây là người săn sóc nàng nhiều hơn cả, săn sóc về mặt tinh thần cố nhiên.

Có những buổi chiều hai chị em - vâng, sư Diệu Tâm xem ḿnh như người ngoài đời trong cuộc giao tiếp với cô khách chưa vào ṿng đạo pháp nầy - hai chị em ngồi trên một tảng đả, tảng đá núi tiên phuông đă bỏ đi khá xa khỏi chơn non, nh́n chim bay về núi mà hồi tưởng lại những mối t́nh mà họ đă bỏ lại dưới kia, đàng xa kia, dưới cơi trần đầy nước mắt.

Trong chuông trống thu không như an ủi không biết bao nhiêu mà cũng ngậm ngùi không biết bao nhiêu, ngậm ngùi v́ nó làm nổi rơ lên đạo và tục phân cách đôi đường, cái thế tục mà một kẻ chưa quên hẳn và một kẻ c̣n yêu đắm đuối, nhưng lại phải xa.

Sư Diệu Tâm nói:

-     Buổi ban đầu, chị cũng ngỡ không bao giờ quên được y như tâm trạng của em bây giờ đây. Nhưng rồi tâm bịnh coi tàn bạo, thế mà rồi lần lần cũng lành được em à. Giờ chị đă gần khỏi rồi, chị ư thức được thực chất của nó, chị dám quả quyết với em là em sẽ quên.

-     Chị người ờ đâu mà đến đây ?

-     Chị gốc B́nh Dương,

-     Người ấy…

-     Vâng, người ấy đă phụ chị y như em.

-     Không, em khác chị. Người ấy không phụ em, chỉ v́ em có lỗi thôi nên phải…

Nhan không nói được hết lời, ôm mặt mà khóc nức nở.

Sư Diệu Tâm kính nể sự nức lên của đau khổ của bạn nên để cho Nhan khóc cho đă thèm rồi mới an ủi:

-     Dầu người ấy phụ em v́ bạc nghĩa hay v́ lỗi của em, cái nhân cũng đưa đến một cái quả là em mất người đó nên đau khổ, th́ có khác chị bao nhiêu đâu !

-     Khác chớ chị. Chị chán chê t́nh yêu, em vẫn không thấy t́nh yêu là đáng sợ.

-     Như thế sao em không yêu người khác mà đau khổ làm ǵ ?

-     Ác một nỗi là em không thể tách rời người yêu ra khỏi t́nh yêu được, em cứ lầm lộn hai thứ, hễ t́nh cảm tràn ngập ḷng em th́ em nghĩ ngay đến cái người khinh rẻ em ấy.

-     Em phải quên mới được. Nếu không trở về với lẽ phải, đời em sẽ khổ vô cùng. Em yêu một người có thể đoái hoài đến em, mặc dầu cách biệt địa vị xă hội th́ c̣n hy vọng mong manh nào, chớ đeo đuổi theo một người đă khinh khi em th́ …

-     Em có cảm giác là người ấy… đêm đó em nghe h́nh như hắn gọi em.

-     Đêm nào ?

Nhan giựt ḿnh nín lặng. Nàng suưt bị lộ tẩy, tự tiết lộ bí mật của cái đêm kinh khủng mà nàng tự nguyện đi cống Hồ.

-     Không… ừ… ơ… hơ… cái đêm mà hai đứa giận nhau rồi em bỏ em đi.

-     Em bỏ em đi. Như vậy chính em khinh miệt hắn chớ hắn đâu có khinh miệt em.

Nhan ú ớ rồi không đáp được.

Sư Diệu Tâm đánh hơi được những bí ẩn ǵ trong đời Nhan, nhưng sư cô bỏ qua để cố thuyết phục một người bạn gái mà sư cô quyết biến thành một đạo hữu đồng lứa cho có bạn trong đời tu hành của sư cô.

Những sư nữ khác đều lớn tuổi hơn sư cô, họ cảm nghĩ khác, nên sư cô nghe lẻ loi, muốn có bên cạnh một kẻ đồng tâm để sớm hôm kể chuyện ḷng cho nhau nghe. Sư cô rất đói t́nh bạn v́ t́nh yêu vô dụng cần được một nơi để mà tháo trút ra.

Hơn thế, sư cô ghen với một bạn đồng niên c̣n có thể hưởng cuộc đời, muốn lôi kéo cô ấy vào cái xó ẩn dật vĩnh viễn của sư cô.

-     Dầu sao em cũng phải quên.

-     Em sẽ cố gắng.

-     Và em sẽ quên được.

-     Em chỉ mong như vậy thôi.

-     Chị không biết sư bà c̣n đợi ǵ nữa mới cho em thí phát.

Một con trăng đă hai lần khuyết một lần tṛn rồi. Nhớ thương của Nhan ít đi về với cha hơn là đi về với ai. Nhưng không phải là ḷng không hề nghĩ đến người cha thân yêu của nàng.

Người cha ấy giờ là một người sung sướng, an nhàn, đang sống một đời sống sung túc với số tiền bán một trăm con trâu kia. Nàng nghĩ như vậy nên rất an ḷng về cảnh nhà và con người luôn luôn ít nhớ kẻ sung sướng.

Nhan tưởng tượng cha nàng đi dọ hỏi nghe ngóng sau đêm đó và biết không có xác người con gái nào trên chiến địa, ông đă tưởng nàng và Thạch Pôul đă thoát được.

Ông mất một đứa con th́ cũng hơi buồn nhưng nó đi lấy chồng xa chớ không có ǵ và ngày kia nó sẽ về. Không, ông chỉ buồn sơ sơ thôi v́ nhà thiếu mất một người, nhưng ông không đau khổ.

V́ thế mà nàng an dạ được.

Nhan nghĩ có lẽ cha nàng đă sắm vài chiếc xe đ̣ để đưa hành khách, thâu hoa lợi mỗi ngày để sống. Mà cũng có thể ông mua ruộng, ông cho vay. Tóm lại ông sống yên ổn.

Chỉ có ân nhân của gia đ́nh nàng là đáng thương. Nàng có dè đâu hắn, chỉ ngỡ đó là một tên cướp thường thôi.

Ḷng nàng mang một mối hận ngh́n đời, đă phản bội và làm hại người ơn của nàng.

Trời ơi, Nhan kêu than thầm, đời ta đă bị hủy hoại rồi ! Nếu được yêu chăng nữa th́ t́nh cảm cũng ê chề v́ cái hận nầy nó khiến lương tâm ta phải hốt hoảng cho đến bạc đầu.

Con trăng thứ nh́ lại bắt đầu soi núi về đêm, ngọn núi mọc ngay sau lưng chùa, núi không cao, nhưng v́ ở ngay chơn nó nên nàng thấy nó ngất ngưởng và nghe ḿnh nhỏ nhoi cô độc vô cùng trong cảnh thiên nhiên bao la hùng vĩ.

Nhan đă tậu được một bộ áo quần vải đen của người b́nh dân thôn quê. Nàng sẽ hạ san một ngày kia trong bộ y phục đó, chiếc quần tây và chiếc áo sơ mi hẳn là không thể mặc đi đứng được mà khỏi bị người ta chú ư tới.

Giờ đă về được rồi đây v́ vết thương đă lành hẳn rồi. Nhưng nàng ngại miệng khó nói ra quá để mà xin đi.

Người ta đă tốt với nàng, và người ta mong mỏi có thêm một đạo hữu. Hy vọng thầm lặng của nhO